LANDEN ROND DE EVENAAR LIJDEN ER MEER ONDER DAN WIJ Het klimaat op de wereld is veranderd NAT NAJAAR ZEGT WEINIG DEN HAAG, dinsdag (ANP) — Het klimaat van de wereld is • aan het veranderen en dit is volgens de waarnemingen van het KNMI te De Bilt ook in ons land te merken. De wereld is sedert een jaar of tien kouder aan het worden en ook in Nederland doet zich een daling voor van de gemiddelde jaartemperatuur. De temperatuurdaling is klein, tot dusverre niet meer dan een halve graad Celsius, maar de gevolgen zijn enorm. Wat Nederland betreft: de abnormaal natte herfst van dit jaar kan iets met de klimaatsverkilling te ■maken hebben, maar volgens het KNMI staat dat helemaal niet vast. Nederland heeft wel eens meer een erg nat najaar en die natte herfsten plegen dan nog in groepjes te komen ook. De klimaatsverandering betekent voor een land in de gematigde klimaatstreken, zoals Nederland een schuiving naar het klimaat van een naburig land en, aldus dr C. Schuurmans van het KNMI. het maafct nu niet zo erg veel uit, of Nederland het klimaat van bijv. Engeland of Denemarken krijgt. Elders in de wereld en met name in de dichter bij de evenaar gelegen streken heeft de klimaatsverkilling iwel ingrijpende gevolgen, doordat het kouder worden gepaard gaat met veranderingen in de luchtstromingen en daardoor regen uitblijft in sommige gebieden en er te veel regen valt in andere streken. De verschrikkelijke gevolgen voor de bevolking van deze streken — hongersnood, overstromingen of beide — zijn bekend: iedereen weet van de rampen in de Sahel. Bangla Desj enz. In de meer noordelijke streken is de uitwerking van de klimaatsverandering niet rampzalig,' tenzij men het achterblijven van graanoogsten in Amerika en de Sowjet- Unie onder deze omstandigheden eveneens als een ramp beschouwt. De uitwerking is hier en daar echter wel duidelijk waarneembaar. De noordelijke streken lijden aanzienlijk minder onder de klimaatsverandering dan de landen dicht bij de evenaar. Zoals de Sahel-landen (foto;. De aasgieren varen er wel bij. --- Voedsel Zo breidt de sneeuw- en ijskap in de .poolgebieden zioh uit, is de periode voor het verbouwen van landbouwgewassen in de noordelijkste streken korter geworden en heeft de scheepvaart in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan dit jaar voor het eerst in deze eeuw last gekregen van drijf ijs. De klimaatsverandering is gekomen na enige decennia van een bijzonder gunstig klimaat voor de voedselproduktie. Volgens studies van meteorologen hebben de jaarlijkse gemiddelde temperaturen in de jaren veertig en vijftig een optimaal niveau bereikt en zijn daarna geleidelijk aan steeds lager geworden. De Amerikaanse weerkundige James D. McQuigg wijst op de economische gevolgen van de .klimaatsverslechtering. Na dertig a veertig jaar van gunstige weersomstandigheden voor de wereldlandbouw lijken deze nu minder gunstig te zijn gewordeA. Zet de huidige ontwikkeling door. dan zal men zelfs hier en daar van landbouw moeten afzien. Intussen is men grotere en meer ingewikkelde landbouwmachines gaan gebruiken en bij gunstige weersomstandigheden dragen deze ook bij tot een hogere .produktiviteit. Bij ongewone weersomstandigheden kan hun doelmatigheid erg achteruitgaan, zoals ook gebeurd is in een groot deel van het Amerikaanse middenwesten in 1972, toen de grote machines onbruikbaar waren door ongewoon zware regenval. Er zijn in de achterliggende periode van optimale weersomstandigheden voor de wereldvoedselproduktie nieuwe variëteiten graan gekweekt, die bij voldoende water en met genoeg bemesting een grote opbrengst hebben. Is er echter niet genoeg water beschikbaar, dan is de opbrengst van sommige van deze variëteiten kleiner dan die van de oudere soorten. Een temperatuurverlaging in de streken op de meer noordelijke breedtegraden kan de lengte van het oogstseizoen korter maken. De Amerikaanse meteoroloog wijst erop, dat de wereld de laatste jaren ondanks de klimaatsverkilling nog geluk gehad heeft met' het weer en volgens hem is bet slechts hieraan te danken, dat er.nog wat graanreserves zijn. al is hun omvang bijzonder klein. --- Bezorgd Er is onder de weerkundigen onenigheid over de vraag, of de wersld voor lange tijd een ander klimaat heeft gekregen, dan wel dat men hier te maken heeft met een tijdelijke afwijking. Zij allen echter zijn erg bezorgd over de toekomst, zoals onlangs op een vergadering in Bonn van meteorologen, klimatologen, oceanografen en economen tot uiting is gekomen. Omdat honger en gebrek in de derde wereld het gevolg zijn van de veranderingen in het wereldklimaat, heeft deze groep wetenschapsmensen besloten tot een plan de campagne, dat verder zal worden uitgewerkt door wetenschappelijke instituten in Engeland, Duitsland, Japan en Amerika. Het doel is wetenschappelijke druk uit te oefenen op de verantwoordelijke politieke figuren in de rijke landen om een grotere hulpverlening aan de arme landen te bereiken. De meningen van de deskundigen lopen uiteen over wat de toekomst verder zal brengen; sommige klimatologen menen zelfs, dat de wereld aan het begin van een nieuwe ijstijd staat, omdat de temperatuurdaling (die men eigenlijik alleen op het noordelijk halfrond nauwkeurig heeft vastgesteld doordat op het zuidelijk halfrond veel minder metingen plaatsvinden) zich in zon korte tijd — ongeveer tien jaar — heeft voltrokken. --- Sinds 1963 Grote bezorgdheid is ook gebleken uit een „waarschuwing", die verleden jaar is verspreid door het Japanse meteorologisch bureau. Het vaker voorkomen van abnormale weerstoestanden, zoals droogte, zware regen, kou- en hittegolven, is een verschijnsel in de gehele wereld geworden en zeker tot het einde van de jaren zeventig is volgens het bureau te verwachten dat deze abnormale toestanden zullen blijven voorkomen. Ook in Japan, aldus deze waarschuwing, kunnen de landbouw en andere aspecten van het nationale leven, last ondervinden van deze toestanden. Het voorkomen van abnormale weertoestanden is vooral opvallend sedert 1963, aldus het Japanse weerkundige bureau. In dat jaar werden Europa en de oostkust van Noord-Amerika getroffen door een zeer zware koudegolf in de winter, terwijl daarentegen Kamsjatka een warme winter beleefde, die twaalf graden Celsius warmer was dan in doorsnee. In juni en juli van datzelfde jaar maakte New Vork een tropische hittegolf door, terwn'l de zomer in West-Europa koel was en Parijs zijn koudste zomer in 90 jaar had. De voornaamste abnormale weersverschijnselen in de daarop volgende jaren waren: 1964. Droogte in het oosten van Noord-Amerika en overstromingen in Italië. 1965. Ernstige droogte in India, zware regens en overstromingen in Venetië en Florence. 1966. Een recordbrekende koudegolf in heel Europa van Moskou tot Madrid in januari (40 graden Celsius onder nul in Zweden en 13,2 graden Celsius onder nul in Parijs), in augustus lage temperaturen in geheel Europa (voor het eerst in 60 jaar viel in augustus sneeuw in Moskou), ernstige droogte in Indonesië. 1967. Verwoestende overstromingen in Rio de Janeiro van februari tot maart, zware regens en overstromingen in Fairbanks, Alaska in augustus. 1968. Droogte in Brazilië en Korea, gemiddelde temperatuurdaling van één graad in IJsland. 1969. Zware regens en overstromingen in januari in Californië, droogte in maart in Brazilië, grote overstromingen in Tunesië in september en oktober. 1970. Grote overstromingen in Roemenië en de Oekraïne in mei, de zwaarste neerslag sedert 80 jaar (280 millimeter per dag) geregistreerd in september in de woestijn van Arizona in de Verenigde Staten. 1971. Zware regen in het zuidoosten van Australië in januari, de koudste koudegolf sedert honderd jaar trof Europa in maart, droogte in Kenya in november. 1972. Droogte in de Sovjet-Unie. India, China, Zuidoost-Azië en Australië, ongewone verandering in de zeestromingen voor de Peruaanse kust. In 1973 had Japan, evenals in 1972. een winter, die zo warm was als nooit eerder in dat land was voorgekomen. Moskou beleefde een jaarwisseling met dooiweer, terwijl het tezelfdertijd sneeuwde in de woestijnen van het Midden-Oosten. Ernstige droogte teisterde in dat jaar opnieuw West-Afrika en India. De temperatuursdaling, die volgens het Japanse weerkundige bureau, rond de jaren veertig is begonnen, heeft als gevolg, dat het evenwicht tussen de koude luchtmassa van het noorden en de warme luchtmassa uit de gebieden rond de evenaar is verstoord. De twee luchtmassa's zijn zich naar elkaar toe gaan bewegen en mengen zich in de gematigde luchtstreken. waarbij zij noord-zuid-stromingen teweeg brengen. De streken, waar de koude luchtmassa zich in zuidelijke richting beweegt, worden getroffen door een koudegolf of zware sneeuwval, waartegenover een hittegolf of droogte ontstaat daar waar de warme lucht zich noordwaarts beweegt. Langs de contactlijnen van de twee luchtmassa's valt zware regen. Als de temperatuur verder daalt, zullen de genoemde abnormale weerstoestanden steeds vaker gaan optreden. De Amerikaanse weerkundige McQuigg zet uiteen, dat de grenzen van de koude luchtmassa's rond de polen veel verder van de polen zijn komen te liggen, waardoor de onder deze randen liggende hogedrukgor•dels eveneens naar de evenaar zijn opgeschoven. Hierdoor worden de moessons geblokkeerd, die voorheen de regens brachten, waarvan het bestaan van honderden miljoenen mensen afhankelijk was. Niet alleen is de grens van de koude luchtmassa's verschoven, de golvende lijn van die grens is ook gewijzigd, waardoor het patroon van de regenval in de gebieden met een gematigd klimaat is veranderd en het weer daar veranderlijker is geworden. Deze verandering is. naar men aanneemt, ook de oorzaak van de koude winters, die de laatste jaren in het westen van de Verenigde Staten voorkomen, terwijl de winters in het oosten van dat land juist zachter werden. --- Oorzaak De oorzaak van de verkilling is onbekend volgens het KNMI. Verminderde zonnestraling, die men volgens een EEG-publikatie in de Sovjet-Unie zou nebben gemeten, kan de oorzaak zijn, maar aan de andere kant hebben volgens dezelfde publikatie Amerikaanse en Russische onderzoekingen op grote hoogte in de atmosfeer van de aarde geen verandering in de zonnestraling aangetoond. Als dan toch minder zonnestraling de aarde bereikt, kan er iets aan de hand zijn in de atmosfeer zelf. De theorie is geopperd, dat er in de atmosfeer een stoflaag is ontstaan, maar, aldus het KNMI. dat is niet bewezen. Mogelijke oorzaken van de gedaalde temperaturen in de noordelijke streken van de aarde en van de abnormale weertoestanden zijn volgens een opsomming van het Japanse weerkundige bureau: een verandering in de positie van het zonnestelsel in het heelal, een verandering in de inclinatie van de eclips, verandering in de polen (verandering m de breedtegraden), verandering in de verhouding tussen water en landen, fluctuaties in de zonne-activiteit... --- Verdachte van hasjsmokkel vrij ROTTERDAM, dinsdag (ANP) — De politie in Rotterdam heeft de 40--jarige matroos A. van de G. uit Ridderkerk, die werd verdacht van hasj-smokkel, vrijgelaten. De nian werd zondag gepakt, nadat de politie zijn auto geparkeerd had aangetroffen voor het Engelse schip „Aldany' waarop hij sinds enkele weken werkte en waar elf zakken Marokkaanse hasjiesj ter waarde van f 900.000 waren gevonden. Dat Van de G. jets met de smokkel te maken had is niet bewezen. --- (ADVERTENTIE) I dezeweek verkopen ze in de PRI J&"SL AO H ■ DIKKE I I KALKOEN POTEN I nnimPHTirc I in gewichten van f JPJKpËp I I ■ DOPPERTJES ±800tot1000gr. \IÏP»/B HEEL BUK Mia en nu extra voordelig! «fJf»'U.s: I*? een traktatie voor zondag **r FIJN *JHmt& fole,if\ iTTUhELIJK VOORRAUIU ] /swanse'^X / ROSE WIJN \ 1 ' *J,m de PRUS-SLAG J /WIJN SSSb \ ■ «ir selactionné-samen voor: 1 Hl |pt Ut ■-"■ |AMONTILLADO,FINOofCnEAM | 1 KRfICMTEM 1 /SS^ f CASSlSaici2inl| *■■■**■"■• ■ ■■■■ [f SPECULAAS 1 I Joa il \ L «SPERZIEBONEN || A£b I V /l BIETJES |\ X X^" ■/\3f.«SNIJ- +WITTE BONEN X^^^^ I BONEN | -J^p^^ •cAPucuNERs ipTfPBBMI ■ kippe-ofrundvleesragoutl I \IH II voerde schoen 1 V 2 l*2* / PER POT-GEEN STATIEGELD \ «W # |i im IMv| HnjPi2*3 [fPStSStg]] trw*s-siA6]| |fgJSfrSiA