SLECHTE NAAM OP het ogenblik genieten de Portugezen een dubbel slechte reputatie: zij volharden In het kolonialisme en zij heten bovendien nog slechts kolonisators te zijn. Nu ben ik niet van plan een lans te breken voor hun optreden, maar In zeker opzicht hebben de Portugezen zich ook in Angola gedragen als de heersers die ten slotte, aan de andere kant van de oceaan, In Brazilië, een rijk hebben achtergelaten waar het rassénvraagstuk nauwelijks nog eer vraagstuk mag heten. Het zou te ver voeren om in te gaan op het probleem waarom zij er niet in zijn geslaagd van Angola een tweede Brazilië te maken. Het is ook niet zo, als wel wordt beweerd, dat in Angola geen rassendiscriminatie zou bestaan. Maar in dit opzicht tenminste was het land tot voor kort, voor de reizigers die het hebben bezocht, een verademing na de toestanden in de omringende staten: Zuid-Afrika, Rhodesia, Congo en iets verder, Kenya. Daniël Veth, die in de tachtiger jaren van de vorige eeuw Angola bereisde, ontmoette er 'n nederzetting van Transvaalse boeren. Die was geen succes — er zijn nu nog ongeveer honderd nakomelingen van deze pioniers in het land gevestigd — want, zo staat het in Veths reizen: „De boeren, die over het algemeen een kuis en ingetogen leven leiden, zijn (de Portugese) verbintenisden met zwarte vrouwen een gruwel". Het was overigens niet het enige bezwaar. De boeren klaagden er ook over dat de Portugezen hun geld aftroggelden; de Portugezen daarentegen hadden' het „over de grove aanmatiging waarmee de lompe boeren zich aan hun tafel kwamen zetten en van alles, alsof het hun rechtens toekwam, gebruikten, zelfs zonder te danken". --- Centraal Australië snakt naar regen DARWIN, vrijdag (AP) — Een gestage regenval heeft de laatste twaalf uur de hoop doen ontstaan dat de ernstige droogteperiode in Centraal Australië ten einde is. De regen viel in een uitgestrekt gebied, ook in het zwaarstgetroffen gebied, de grensstrook tussen Northem Territory en Zuid-Australië. Het zand uit de Simpson-woestijn is hier sterk opgedrongen, na vier jaar zonder noemenswaardige regenval. Ook ten noorden van het stadje Alice Springs viel de regen. Hier had een stoflaag een gebied van 200.000 vierkante kilometer bedekt. Voor het eerst sedert acht maanden stroomde er weer water door de rivier de Todd in Alice Springs, hoewel de rivier niet dieper was dan 30 centimeter. Veeboeren hebben echter verklaard dat er nog meer regen zal moeten vallen, bij voorkeur met tussenpozen gedurende enkele maanden, om het gebied weer in zijn oude staat te brengen. In 1955 waren er 351.000 stuks vee in dit gebied. Hiervan is minder dan de helft over. Tienduizenden koeien zijn gestorven en andere zijn naar rijkere weidegebieden gebracht. --- Spoorwegramp IX MET woede las ik het relaas van de commandant van de Roode Kruiscolonne, de heer J. G. Herschel. Deze heer kan in ieder geval toch nog een voorbeeld nemen aan de vele vrijwilligers die direct na de ramp *er plaatse waren en niet op een .fficiële uitnodiging te mogen helpen, behoefden te wachten. Amsterdam K. PLANTINGA --- Spoorwegramp X MET grote verontwaardiging nam ik kennis van het feit, dat de commandant van het Roode Kruis te Utrecht op de avond van de verschrikkelijke rampdag reeds, terwijl alle slachtoffers, nog niet eens geholpen waren, de tijd kon vinden om kritiek te spuien op het menslievende werk dat honderden willekeurige mensen deden, omdat het gedaan moest worden. Het noodlot eloeg toe zonder aankon diging. Er moest geholpen worden. Men hielp. ledereen! Behalve het Roode Kruis. Dat wachtte op een invitatie van een autoriteit, die op da. moment onvindbaar was, of die door schrik of ontzetting het handboek „Wat te doen bij Spoorwegrampen" niet _on vinden. Dr. Herschel wist, zoals heel Nederland het wist, dat hier iets ontzettends was gebeurd, en dat er voor hem maar één ding was te doen: Handelen. Met een zucht van verlichting zouden de honderden naamloze redders hem en zijn 250 specialisten hebben zierr komen. Hij had moeten werken. En later, veel later zou hij, als hij er dan nog behoefte aan had, eens runnen kn'ken of hij nog tijd kon vinden eens uit te zoeken waarom hij niet „gevraagd" was. Blaricum J. NOORDA --- N.-Guinea III REEDS geruime tijd bestaat er in Nederland de mogelijkheid '_ch als vrijwilliger bij het Nederlandse leger aan te melden. Men kan als men geen fatalist is en een goede „fighter", om in deze misselijke spreektrant te blijven, uitgezonden worden naar Nieuw- Guinea. De heer Dessaur tone een afstammeling te zijn van De Ruyter, Tromp etc, hij kcme naar Nederland en melde zich! Amsterdam R. V. F. SASSEN --- Sport op zondag HET verlangen naar zondagsrust of -besteding, zoals te kennen gegeven bij monde van prof. Stempvoort als deelgenoot aan het gesprek van het forum der N.C.R.V. op 8 dezer over bovengenoemd onderwerp, met als zwaartepunt de mogelijkheid te scheppen tot ongestoorde kerkdiensten op zondagmorgen, wordt gedeeld door een grote minderheid van het Nederlandse volk. Om tegemoet te komen aan de wensen van deze bevolkingsgroep is er naar mijn bescheiden mening een eenvoudige oplossing: de kerkdiensten enige uren vroeger te doen aanvangen. Amsterdam S.G. --- Niet alleen DE heer Teune maakt zich terecht boos over het gebrek aan aanzien, dat zijn beroep — dat van zeeman — ;n Nederland geniet. Hij is niet alleen. Op de NIPO-lijst komen evenmin de neroepen van musicus, zanger, danseres, schrijver, architect, beeldend kunstenaar en dichter voor. Amsterdam P. VAN DER HOEVEN --- .OSRAM _■■■■__________-_----■--■■- W lampen --- SPA A voor uw gezondheid "^*L_^__TOS_*^ en uw genoegen mttmmi-^ een heerlijke thee |l een lekkere koffie |SPA| wordt bereid mei _._^.| SPA REINE *—J --- WITTE KRUIS Q\ de echte PIJNSTILLER "• tegen hoofdpijn, kiespijn, griep, reumatische pijnen etc. VANAF 89 CENT --- (Advertentie) gy __ *^*»_——■____*——■——~**^j NE WIJ RUIMEN OP 1 1 \\T 100° i WÊ M tafel- thee- en ontbijts.rvie_..i fi I A tegen zéér lage prijzen! ffl Hk . ____ I NIEUWENDIJK B/D DAM - AMSTERDAM [■ _____________ KERKSTRAAT 31-HILVERSUM m______H__H__| SINDS 1844 A --- Kolonie werd niet een tweede Brazilië Angola: voor Westen steen des aanstoots Maar: geen sprake van „apartheid" EL». U een vergelyk in Algerië IV in een nabije toekomst niet f'\ uitgesloten geacht mag worden, dreigt Angola hoe rjlj_er hoe meer een steen des ntatoots voor het Westen te •n. Wat is Angola? Biti land in de eerste plaats, waar- Ik. het uiterst moeilijk is om be- Bnvbare gegevens te krijgen. Een r*J even groot ongeveer als de zes PKën van de E.E.G. bij elkaar, maar Ifenog geen vier en een half miljoen Kners. Toch zn'n er mogel.kneden: Hfchijnen genoeg delfstoffen aanwezig __Kn en het midden bestaat uit een fl* onvruchtbaar plateau, op gemid- H* 1200 m. hoogte. Wie Java kent, h*t wat zon hoogte betekent in de hï-en: een bijna ideaal, zonnig en Nekkend klimaat. Nova Lisboa, de •feede stad van het land, die op dit L*%land is gelegen, heeft tempera- tussen de 12 en 25 graden met i argemiddelde van bijna 20 graden j*6 zuidoostelijke hoek echter, waar mannen de schaarse bevolking is nog nauweln'ks geëxplo- Het firn do mundo, het van de wereld, noemen de Porti dit laatste paradijs voor oliï, leeuwen, neushoorns, en nageuitgestorven diersoorten, als de kuchte sabelantilope. Na het uitbreken van de ge- 1 vechten hebben heel wat Ango- I lezen de vlucht genomen. De vrouw in deze groep gaat i tijdens de tocht onverstoord , verder met het voeden van de baby. --- NEDERLANDERS HET is niet erg bekend, dat de Nederlanders in de gouden eeuw ernstig hebben geprobeerd vaste voet aan de Angok lese grond te krijgen. Tussen C° en 1648 leken wü er aan de wintjl'de hand te zijn, niet het minst dank \i s>e krachtige steun van de negerjjjpgin Ginga. Maar zelfs toen waren tïSerlanders niet onoverwinnelijk. De Csenoten van Piet Hein hebben het U' °P deze kust, tegen de Portugezen a slotte lelijk bij laten zitten. i anwaar overigens die Nederlandse langstelling? Met de ontsluiting van kwam de grote Europese (***_ naar negerslaven. En in de triesi geschiedenis van de slavenhandel (,6ett geen streek in Afrika, behalve , 'nea, zwaarder moeten bloeden dan jjSola. Dat winstgevend bedrijf nu . onze voorvaderen hier graag . de Portugezen overgenomen. Die handel was overigens e«n Europese uitvinding. Zjj was in j?Sola, zoals overal elders in Afrika, j. toen de Portugezen er tegen r 5 einde van de 15e eeuw landden. (. ** de Arabieren waren al zeer acfl6f - Maar de voortvarendheid waarmee nieuwelingen het „bedrijf" uitoefen,**•■ is toch ongewoon geweest. Mil- mensen moeten in de bijna ~ eeé'neenhalve eeuw van slavenhandel 1 Angola zijn „verscheept". Het huï.êe lage bevolkingscijfer wordt misuren door deze aderlatingen ver- I ofschoon toch nooit helemaal: v.1840 nog werd de bevolking op 5._ J'foen geschat, één miljoen meer dan Het is overigens één van de Wat gebeurt er in Angola, tic Portugese kolonie met haar zonnig klimaat? Worden de bewoners door de Portugezen inderdaad onderdrukt eh geëxploteerd? Onze medewerker H. van Galen Last zal in een tweetal artikelen aan de hand van de jongste gegevens en literatuur de kwestie-Angola bespreken. huiveringwekkende, en weer, helaas, volop actuele facetten van de menselijke „geest:,l, | dat althans de Portugezen al die tijd hun afschuwelijk bedrijf geenszins met een gerust geweten hebben verricht. Over slaven mocht niet worden gesproken: men vervoerde pecas („stukken"). Verscheidene grote slavenhalers lieten in hun testament een bepaling opnemen dat, na hun dood, hun eigen slaven zouden worden vrijgelaten. --- UITZONDERING HUWELIJKEN met negerinnen, ook in de „hoogste" kringen, worden in Angola zonder bezwaar aanvaard en men is er niet geheimzinnig mee, zoals in het oude Indië. De Portugezen en de voornamelijk uit Bantoe-negers bestaande bevolking leven in vele opzichten mèt elkaar zoals in andere Europese koloniën ondenkbaar zou zijn geweest. Wel zijn in enkele fabrieken en werkplaatsen aparte toiletten voor „blank" en zwart" gesignaleerd, maar zo iets is in Angola toch vooral uitzondering. Op het grote vliegveld van de moderne hoofdstad Loeanda werken bv. blanke en zwarte arbeiders, blanke en zwarte kruiers, blanke en zwarte chauffeurs naast elkaar. Enkele jaren geleden nog konden reizigers uit de Britse of Belgische koloniën dan ook hun verbazing niet op als zij op zon „brutale" wijze met de Portugeze kolonisatiemethoden werden geconfronteerd. „Schandelijke toestanden!" riep een blanke koloniale „dame" uit in het vliegtuig waarmee de Zwitserse schrijver Favrod naar Angola reisde, toen zij voor het eerst van haar leven kolonialen en gekolonialiseerden samen zag „arbeiden". Intussen waren schandelijke toestanden in Angola wel degelijk een realiteit. Het primitieve Portugese kolonialisme hield vormen van menselijke exploitatie in stand, die de aanleiding zijn geweest voor het uitbreken van de opstand op 15 maart van verleden jaar. Daarover meer in het volgende artikel. H. VAN GALEN LAST --- Spoorwegramp VII NAAR aanleiding van het stuk „Kan menselijke factor worden uitgeschakeld" in Het Parool, kan ik mededelen, dat ik reeds in 1926 en in ± 1936 aan het seinwezen der N.S. heb laten weten, dat een kleine, goedkope (naar verhouding) verandering aan een treinstel het bovenaangehaalde kan verwezenlijken. Als antwoord ontving ik de mededeling, dat de veiligheid bij de N.S. dermate was opgevoerd, dat grote ongelukken praktisch uitgesloten waren. En nu? Amsterdam J. E. BRES --- Spoorwegramp VIII MOGELIJK zijn er onder degenen, welke kennis hebben genomen var hetgeen de heer J. G. Herschel, commandant van de Roode Kruiscolonne te Utrecht, als zjjn mening heeft gegeven over het reddingswerk bij dc treinramp, die een gevoel van onbehagen niet van zich kunnen afzetten. Persoonlijk vind ik het een klap in het gezicht van allen, die aan dit reddingswerk hebben deelgenomen. Ik weet niet of er een reden was om het Roode Kruis niet om hulp op grote schaal te verzoeken. Maar stel u voor, dat het eens gebeurt, dat men bij de aanblik van een dergel.ke ramp eenvoudig niet aan het Roode Kruis denkt, maar met beide handen de hulp aangrijpt, die er is of zelf kan opbrengen. Of d:>! degene waarvan het Roode Kruis zo graag officieel bericht ontvangt zelf slachtoffer is. Wij weten nu wat er gaat gebeuren: het Roode Kruis gaat wachten. Wanneer het Roode Kruis ondanks het ütblijven van aanvraag om hulp langs andere kanalen verneemt welk een ramp heeft plaats gevonden, dan blijft het wachten. Men gaat niet zijn diensten aanbieden, men wacht. En terwijl het Roode Kruis nog steeds wacht zegt de heer Herschel over het reddingswerk van anderen, die gedaan hebben wat zij konden: „Weinig elegant en niet efficiënt". Hoe is het mogelijk ! Amstelveen B. J. CORNELISSE --- Grote blauwe diamant in Antwerpen ANTWERPEN, vrijdag, (ANP) — Een van de drie diepblauwe diamanten, die in de geschiedenis bekend zijn, is na een onbekende verblijfplaats van dertig jaar in het bezit gekomen van een Antwerpse diamant firma. Het is de grote blauwe diamant, waarvan de waarde wordt geschat op 1.800.000 gulden. De kostbare edelsteen is ook bekend als de „Wittelsbacher", genoemd naar het Beiers koninklijke huis van Wittels- bach (1150—1918), dat de 35.50 karaat wegende diamant meer dan 200 jaren in zijn bezit had. De steen is in het bezit van de Antwerpse firma gekomen uit een niet bekende nalatenschap. Een Duitse historicus uit München, dr. Klaus Schneider, heeft de geschiedenis van de diamant nagegaan. Hij is tot de conclusie gekomen, dat de steen in 1664 behoorde tot de bruidsschat van Philips IV, behorende tot de Spaanse tak van het Habsburgse huis, voor zijn dochter Margaretha Theresia, dre in het huwelijk trad met Leopold I, keizer van Oostenrijk. In 1931 trachtte een nazaat van het huis van Wittelsbach de edelsteen in Londen te verkopen. Ofschoon de steen voor ruim 1.500.000 gulden was verzekerd, was het hoogste bod op de veiling slechts 56.000 gulden. Wat daarna met de diamant is gebeurd is niet bekend. --- Jongleurs WAT dit nu alles te maken heeft met de ionenraketmotor? Die ionenraketmotor heeft betekekenis gekregen als een belangrijke nieuwe voortstuwingsmethode. Stelt u het zich voor, een modern ruimtevaartuig, gereed voor de reis naar Mars of naar Venus. Maar zulk een vaartuig dat herinneringen oproept aan de boeker van Jules Verne, is toch weer geheel anders dan die der meertrapsraketten die telkens opnieuw van Cape Canaveral worden gelanceerd. En bovendien zou zulk een echte reis naar de verdere uithoeken van ons zonnestelsel niet vanaf de aarde kunnen beginnen, maar van een op een hoogte van ongeveer 650 kilometer van de aarde cirkelende kunstmaan die nog bemand zou zjjn bovendien. En dan zou zulk een bemande kunstmaan zijn onderdelen weer toegestuurd krijgen... met raketten en vanaf Cape Canaveral. Het inkt er dus op of wetenschappelijke jongleurs op een afstand gelijk aan die van Amsterdam tot Berlijn boven do aarde al hun onderdelen per raket krijgen toegezonden om nu door nog ingewikkelder goocheltoeren... werkelijk op reis te gaan naar Venus of Mars. Maar nu dan eindelijk die ionenraketmotor. Wat heeft die met onze ruimtevaart te maken? Amerikaanse rakettendeskundigen menen dat de thans gebruikte scheikundige brandstoffen, zoals vloeibaar pentaboraan en vast dekaboraan alleen maar berekend zijn om raketten en aardsatellieten buiten het zwaartekrachtveld van 1e aarde te brengen. Voor dat kunstje van het „los" maken zijn die stoffen wel voldoende. Maar daarna is beslist een andere motor nodig. En dat blijkt nu die ionenraketmotor te zijn. --- Maar meneer... Het opnemen van brieven in deze rubriek betekent niet dat de redactie instemt met de meningen die daarin tot uitdrukking komen, doch dat zij deze belangwekkend genoeg vindt om ze ter kennis van de lezers te brengen. Brieven zonder volledige naam en adres worden terzijde gelegd. De redactie behoudt zich het recht voor inzendingen te verkorten. --- N.-Guinea IV DE rede van een man, die weet dat zijn tijd om heen te gaan is gekomen," zo karakteriseerde de neer Burger de toespraak van minister Luns tijdens het Nieuw Guineadebat. Met deze opmerking, waarin zijn door onverholen rancune tegen de zetelvastheid van het kabinet gekenmerkt betoog culmineerde, leverde de heer Burger wederom het onomstotelijk bewijs dat het de hoogste tgd is het woordvoerderschap van de oppositie in „bekwame" handen over te .ragen. Parlementaire oppositie is een kostbaar goed, mits bekwaam gehanteerd. De onhandige, platte stijl, waarvan hij zich bedient om daaraan enige gestalte te geven, stempelt de heer Burger echter tot een als woordvoerder onaanvaardbare figuur. Stelde hij zich onlangs niet volledig achter het regeringsvoorstel het Nieuw Guinea-vraagstuk te internationaliseren, daarbij schamper-triomfantelijk opmerkend dat daarmee ten langen leste uitvoering zou worden gegeven aan een reeds lang door de P.v.d.A. gekoesterde wens. Was het niet het coalitie-kabinet Drees, dat het Nieuw-Guinea-vraagstuk in de ijskast stopte, met alle kwalijke gevolgen in Indonesië van dien? Zou ook niet de heer Burger content _$n geweest wanneer het plan l-uns twee-derde van het aantal V.N.-stemmen zou hebben gehaald? Thans, na wat wapengekletter in Djakarta als sluitstuk van jarenlang gevoerde chantage, een armzalig pleidooi voor een weggevertje zonder meer! En de integere heer Luns moet verdwijnen, is niet de aangewezen man te onderhandelen! Nimmer gaf de heer Burger beter bewijs van de incompetentie van de P.v.d.A. om in de kwestie Nieuw-Guinea aan een „eervolle" oplossing mee te werken. Meer nog dan bij voorgaande retorische slippartijen (o.a. conflict met minister Cals) getuigde zijn povere oppositietechniek van ondubbelzinnige rancune. Groter anti-propagandist, ten nadele van de P.v.d.A., acht ik nauwelijks voorstelbaar. In het belang van deze partij zou ik de' heer Burger dan ook met een variant op Douwes Dekker, •n overweging willen geven „Stik la rancune en verdwijn". 's-Gravenhage K. ROTH --- N.-Guinea II TK hoop van ganser harte en ik veronderstel met mij talrijke moeders, dat de prognose van de heer M. B. Dessaur bewaarheid mag worden en hij ons mag condoleren met het sneuvelen van Nederlands prestige op de kusten van Nieuw-Guinea. Duizend maal liever dan met het verlies van onze zonen. Amsterdam G. KEEGEL VAN ROSMALEN --- Schoentje stak uit sneeuwhoop OSLO, vrijdag (Reuter). — Een vrouw in de Noorse plaats Molde zag bij het passeren van een sneeuwhoop aan de kant van de weg een schoentje uit de sneeuw steken. Zij onderzocht dit nader en groef een vierjarig jongetje uit, dat zei te hebben staan kijken naar de sneeuwploeg die voorbijging. Het jongetje stond er wat verbijsterd bij, maar toen zijn redster hem vroeg mee naar huis te gaan om wat bij te komen, mompelde hij, naar de sneeuwhoop wijzend, iets over een meisje. De vrouw en andere aangeroepen voorbijgangers gingen opnieuw aan het graven en wisten ook het speelgenootje van de jongen, dat met hem naar de sneeuwploeg had staan kijken, bijtijds uit de miniatuur-lawine te bevrijden. --- IONENRAKETMOTOR voor sprong in heelal OP schier verbijsterende wijze wordt tegenwoordig de aandacht van jong en oud gaande gehouden bij al de experimenten, die door Amerikanen en Russen genomen worden voor de sprong in het heelal. Op de Westkust van Florida, op Cape Canaveral, hebben de Amerikanen ingericht hun ruimtestation 001, vanwaar zij hun raketten en hun kunstmanen de ruimte hebben ingezonden. Alle successen met Spoetniks en Discoverers schijnen gericht op dat uiteindelijk na te streven doel, het zenden van bemande raketten naar de maan, naar Mars, naar Venus. En welke onthullingen zuilen ons in de nabije toekomst te wachten staan? Onthullingen van leven op andere hemellichamen waardoor de aarde eerst waarlijk haar centrale plaats in het heelal zou moeten inboeten? Het was eenmaal Freud, die stelde, dat waar Kepler, Copernicus en Galileï kwamen met een nieuw wereldbeeld, waarbij de aarde niet langer was het middelpunt van het heelal, maar een planeet, die met andere planeten om de zon wentelde, het Darwin was, die in feite de mens onttroonde. Immers volgens die afstammingsleer van Darwin, had de niens zich in de lange duur der aardgeschiedenis ontwikkeld uit dierlijke voorouders. En hij, die mens, was niet dat uitverkoren schepsel, dat zulk een centrale plaats innam. En , wanneer nu bemande raketten aan het licht zullen brengen, dat ook op andere hemellichamen leven aanwezig is, zullen de aarde en daarmede de mens dan niet weer een goed deel hun belangrijkheid moeten prijs geven? Of staan alle experimenten met kunstmanen en raketten niet in de eerste plaats in dienst van zulk een hoog wetenschappelijk doel en gaat het er vooral om een tegenstander vrees in te boezemen bij deze wanhopige dwangsituatie waarin de wereld schijnt vastgelopen te zijn. --- Telefoonservice voor Amerikaanse artsen NEW VORK. donderdag (AP) — ledere Amerikaanse arts kan thans een telefoonnummer te, Washington draaien om up-to-date informatie te krijgen over duizenden moderne geneesmiddelen Deze nieuwe telefoonservice, mediioon genaamd, werkt dag en nacht. Haar doel is artsen voor te lichten over de naar schatting 8.600 patentgeneesmiddelen die thans in gebruik zijn en over de vele nieuwe, die door de Amerikaanse farmaceutische industrie op de markt worden gebracht. Bovendien worden de artsen voorgelicht over de allergische en giftige reacties, die krachtige nieuwe geneesmiddelen soms met zich meebrengen. --- Reactiekracht DEZE ionenmotor is in wezen een soort straalmotor. Net als bij de straalmotor worden gassen met enorme snelheid door straalpijpen naar buiten gestuwd. En de voortstuwing geschiedt in wezen door de zg. reactiekracht. ledereen weet immers en de jonge rekruut ervaart het aan den lijve dat bij het afschieten van een s_eweei niet alleen de kogel wegschiet. Doei de geweerkolf geeft een flinke stoot terug tegen je schouder. En kijk, van deze reactiekrachten maakt men brj het straalvliegtuig gebruik. De ionenraketmotor gebruikt echter een brandstof waarvan de moleculen al bijzonder zwaar zijn. Moeten wjj hier namen noemen? Het zijn uraniumtetrachloride, thorium, kwik, cesium en rubidium. Vergeet u ze maar weer gauw, maar denk er om, grote zware molekulen hebben die allemaal. Maar die brandstof wordt nu in gastoestand in een elektrisch geladen kamer gevoerd. En daar wordt door een elektrische boog of een metalen plaat een waarlijk enorme hitte geproduceerd. Hondermaal zo groot als die van een elektrische oven. En nu wee' u waarschijnlijk wel dat atomen uit een positief geladen kern met daaromheen een wolk van negatieve elektronen bestaan. Door die grote hitte worden de atomen van onze brandstof in heftige beweging gebracht Valt het dar, te verwonderen dat zij daarbij elektronen verliezen? Maar bij het verlies van een of meer negatieve elektronen gaat zon atoom over in een positief geladen deeltje, een zg. ion. door het aanbrengen van elektrische ladingen van een elektrostatisch veld worden nu de ionen uit de kamer verwijderd. En daarna wordt de snelheid dezer ionen langs elektrische weg opgevoerd tot maar even 500 a 650.000 km. per uur. Die enorm snelle stroom van ionen wordt nu naar de straalbuis geleid. Zulk een straalbuis is 60 -m lang en heeft een doorsnede van _S cm. En nu weet u misschien wel dat een TV-toestel werkt met een stroom van negatief geladen deeltjes, de elektronen. Maar de ionenstroom uit _eze ionenraketmotor is een miljoen maal groter en 350.000 maal zwaarder! --- Voordeel KORT samengevat komt dus die ionenraketmotor daarop neer, dat men brandstoffen gebruikt met zeer zware atomen. Door de geweldige hitte worden bij die atomen door heftige beweging elektronen overboord gezet. Er ontstaan dan positief geladen atomen, die ionen heten. En nu kan men door grote elektrische spanningen die ionen zulke enorme snelheden geven, dat zij oij het verlaten der straalprjpen geweldige reactiekrachten opwekken. En die krachten stuwen dan weer ons ruimtevaartuig vooruit. Wat is nu het grote voordeel dat deze ionenmotor ons biedt? Dat hangt samen met de verbluffend grott afstanden der planeten. In verhouding tot een reis naar Mars of Venus kunner. wij een reisje naar de maan met buurtverkeer betitelen. Wij hebben kortgeleden kunnen lezen dat Titow m __ uur 17 maal de, reis om de aarde maakte. En dat was ongeveer even ver als een retourtje aarde — maan. Maai de afstand tussen onze aarde en de zon bedraagt niet mindei dan 149 miljoen kilometer. Wij kunnen ruwweg zeggen, dat waar het bij een reis naar de maan om dagen gaat, met een reis naar Mars of Venus maanden gemoeid zijn. En daarin schuilt nu juist weer een der grote voordelen van de ionenraketmotor Immers, zon motor kan gedurende verscheidene maanden zjjn grote stuwkracht leveren. Waarom wil men zo graag deze geweldige sprongen in de ruimt, wagen en waarom worden daar miljarden aan ten koste gelegd? Wn schreven boven dat waarschijnlijk zuiver, wetenschappelijke en militaire belangen iaarbij elkaar doorkruisen. De bekende rakettendeskundige von Braun heeft al jaren geieden de Amerika_u_>_ regering dringend op het grote oelang van het ontwikkelen van aardsateüietei en raketten gewezen. Toen men hem eens vroeg wat hij op de maan dacht te vinden, antwoordde hij laconiek: „Een Rus, ten minste als de Amerikanen op dezelfde manier doorgaan. Men heeft ook gesteld: ,Wie de maan beheert, beheerst de aarde". De ionenraketmotor blijkt van groot belang te wezen voor de ruimtevaart. Ën die ruimtevaart _njgt een bijna angstwekkende betekenis binnen het kader van die gigantiscne dreiging tussen Oost en West waarbij de wonderen der moderne techniek een steeds meer overheersende rol gaan spelen. ---