Een rafelig orkest MUZIEK Radio Kamer Orkest 0.1.v. Hans Zender. Programma: werken van Dallapiccola, Beethoven, Debussy, Schumann. Gehoord: 18 februari, Vredenburg, Utrecht door ERIK VOERMANS Latijnse elegantie en doorzichtigheid naast Duitse degelijkheid, dat zou de gedachte kunnen zijn geweest achter het programma dat het Radio Kamer Orkest met zijn voormalige chef-dirigent Hans Zender het afgelopen weekeinde in Utrecht en Amsterdam ten gehore bracht. Elegant en transparant is de muziek van Luigi Dallapiccola zonder twijfel, en zeker zijn onschuldige, kleurrijke dodekafone octet Piccola musica notturna, maar de uitvoering, vrijdag in Utrecht, was dat beslist niet. Deze prachtige, maar breekbare muziek, valt of staat met de zorg voor de allerkleinste details en dirigent noch musici wensten zich hier al te zeer om te bekommeren. De resterende momenten van verstilde schoonheid werden aan flarden geroffeld door een zeer ongeconcentreerd luisterend publiek. Men was gekomen voor Beethovens Eerste pianoconcert en solist Grigory Sokolov, zoveel was wel duidelijk. Sokolov toonde zich van goede wil en demonstreerde een fabelachtige techniek, een zingend legato, adembenemende fraseringen en een pianissimo zo zacht als zijde, maar zag zijn gave tonen omhuld door een rafelige, slepende orkestklank. Ook in het tweede deel bleef Zender secundair reageren op Sokolovs rubato, waardoor de melodiek volkomen uiteen werd gereten. Zenders inkleuringen van vijf Preludes van Debussy bleken op zichzelf fraaie proeven van orkestratiekunst, maar het oorspronkelijke zwartwit van Voiles en Des pas sur la neige is aanzienlijk geheimzinniger dan dezelfde beelden in ju!! coiour. In Schumanns Ouverture, Scherzo en Finale speelde het orkest ten lange leste zoals het de hele avond had moeten klinken: voortreffelijk in balans en met een tengere, lenige, krachtige en egale klank. --- Extreem en speels MUZIEK Anatol Ugorski, piano. Programma: Beethoven, Diabellivariaties; Schumann, Davidsbündlertanze. Gehoord: 21/2, Arnhem. door BAS VAN PUTTEN Het is welbeschouwd een godswonder dat een pianist als Anatol Ugorski de rugdekking geniet van een grote platenmaatschappij. In de stereotiepe muziekcultuur van vandaag is hij een ongrijpbare witte raaf. Stijlbewustzijn en dienstbaarheid betekenen niets voor hem. Hij doet wat hem goeddunkt, en hij doet het uitsluitend in extremen: sarcastisch en absurdistisch. Zo hoorden we hem gisteren in Arnhem Beethovens Diabellivariaties en Schumanns Davidsbündlertanze uitvoeren. We stonden erbij, we keken ernaar en amuseerden ons kostelijk. Want Ugorski live is een merkwaardige en ontregelende ervaring. Zijn spel is grover, weerbarstiger en uiteraard minder gaaf dan op cd. Hij kijkt niet op een misslag meer of minder. Zijn klank is ongepolijst en onpianistisch. Niet uit onmacht, want Ugorski is tot fonkelende nuan j in staat, maar uit speelsheid s uitdrukkingswil. De vleugel ( matig van kwaliteit, maat deed weinig af aan de c°nSIV ring dat het instrument voor IJ. weinig meer is dan een prakt' hulpmiddel. * Zijn vertolkingskunst lijkl h baseerd op het principe van f-' $ de improvisatie. De noten li#u vast, maar frasering, dyna"1j en tempo worden gevormd o eigen inzicht. Tempo-aanduij gen staan hoogstens syfl1".( voor een idee: presto staat v ( het fenomeen snelheid, voor zwaarte. .$ In de plaats van één samen» .( gende, consistente treedt een incongruente meling muzikale aforismen- pianistiek is metapianistieK-j. flectie over het verschijnsel j" ~. ceren als zodanig. Het is de Pl3> tiek van de variatie en het K* p terstuk: van de hak op de ta omdat hij geen middel schu^1 js dat concept hoorbaar te mak^%\ hij misschien minder g arvoor optredens in het opeii° Zijn ideale luisteraar is net anarchist als hij. Kafka z°üAep. vast prachtig hebben gevon^ --- Van Zweden voor Berliner Symphoniker DEN HAAG - De violist Jaap van Zweden, concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam, dirigeert op 14 mei de Berliner Symphoniker in de Berlijnse Philharmonie. Het is zijn debuut bij dit orkest. Van Zwedens managementsbureau, Interartist Holland in Amsterdam, heeft dat vandaag bevestigd. Van Zweden is al een aantal jaren actief als dirigent. Onlangs nog dirigeerde hij bij het Brabants Orkest de Tweede Symfonie van Beethoven. Het programma in Berlijn zal geheel zijn gewijd aan Brahms. Hij dirigeert het Tweede Pianoconcert en de Eerste Symfonie. Op 28 mei leidt hij het orkest opnieuw in het Berlijnse Schauspielhaus. Daar treedt hij ook op als solist in Mozarts Vioolconcert nr. 3. Na de concerten in Duitsland is de Berliner Symphoniker te horen in het Concertgebouw in Amsterdam. (ANP) --- Poppodia voldoen niet aan nieuwe wet (Van onze kunstredactie) AMSTERDAM - Nederland zal een groot aantal poppodia verliezen als gevolg van de nieuwe Wet Milieubeheer. Dit stellen de belangenorganisaties uit de popsector, waaronder Stichting Popmuziek Nederland en De Vereniging van Nederlandse Poppodia. De wet leidt ertoe dat popeentra hun podia moeten sluiten, omdat zij niet kunnen voldoen aan de strenge criteria die door het ministerie van Vrom zijn opgesteld om geluidsoverlast te voorkomen. Enkele popeentra (onder meer in Groningen) zijn al gesloten omdat ze niet konden voldoen aan het criterium dat de overlast buiten het pand niet meer dan dertig decibel mag bedragen. Andere podia, onder andere Paradiso en De Melkweg, moeten tonnen investeren in geluidsisolatie om aan de normen te kunnen voldoen. De belangenorganisaties vragen minister Alders in een brief een uitzondering te maken voor popeentra, omdat bijna alle livemuziek meer overlast veroorzaakt dan wettelijk is toegestaan. --- Gouden Beer naar 'In the Name of the Father' (Van onze kunstredactie) BERLIJN - De verdeling van de prijzen bij de 44ste Berlinale, die gisterenavond werd afgesloten, heeft weinig verrassingen opgeleverd. Volgens juryvoorzitter Jeremy Thomas waren de meeste beslissingen unaniem tot stand gekomen. De lers/Brits/Amerikaanse coproduktie In the Name of the Father van Jim Sheridan, de grote kanshebber op een aantal Oscars volgende maand, won de Gouden Beer voor beste film. In deze film staat het relaas van Gerry Conlon centraal, die vijftien jaar onschuldig in een Britse gevangenis heeft gezeten op verdenking van een bomaanslag op een pub in Guilford. De film heeft een ijzersterke hoofdrol van Daniel Day-Lewis als Gerry. De prijs van de beste regie ging naar de Poolse regisseur Krzysztof Kieslowski voor Trois couleurs: blanc, het tweede deel van de trilogie gewijd aan de idealen van de Franse revolutie. Het eerste deel (Bleu) won al de hoofdprijs van Venetië. Zoals verwacht ging de prijs van de vrouwelijke hoofdrol naar Crissy Rock, die in Ladybird, Ladybird van Ken Loach voor de eerste maal acteerde in de onthutsen* rol van een vrouw die wordt vf malen tussen de raderen van & zorgzame samenleving. Torn Hanks, eerder genoi* neerd voor een Oscar, won f prijs voor beste acteur voor z'J rol als aids-patiënt die zijn onts'2aanvecht, in Jonathan Demme! Philadelphia. De Zilveren Beer ging naar n' jaar van de hond van de Russis* cineast Semyon Aranovitch- " I speciale juryprijs ging naar de |\ baanse film Fresa y Chocw (Aardbeien en Chocolade) van j» mas Gutierrez Alea en Juan Can Tabio. De Europese academie v 0 film en televisie gaf de prijs v# beste Europese film aan II Gin® Ragazzino (De jonge rechter) ** Alessandro di Robilant uit BwJ Speciale vermeldingen kreg Alain Resnais (voor Smokingl'' smoking) en Rosie Perez voor ha rol in Fearless van Peter Weit- De rode vos van de Chinese refr seur Wu Zi-niu kreeg een spec'ï • vermelding voor 'beste fotogr3ll (Yang Wei). De Gouden Beer voor beste *" te film, een overigens zeer programma-onderdeel in BerilT ging naar Hamu (As) van de H° gaar Ferenc Cako. --- Advies: meer invloed voor Rijksbouwmeestef (Van onze kunstredactie) AMSTERDAM - De rol en de invloed van de Rijksbouwmeester, die de zorg heeft voor de architectonische kwaliteit van gebouwen voor de rijksoverheid, dient aanzienlijk te worden vergroot en versterkt. In de huidige bouwpraktijk laat de Rijksgebouwendienst het geven van opdrachten grotendeels over aan projectontwikkelaars. Dat dreigt afbreuk te doen aan de culturele praktijk. Dit staat in een advies van de Raad voor de Kunst aan de ministers van cultuur en volkshuisvesting. De raad is bang dat de Rijksgebouwendienst in de samenwerking met projectontwikkelaarts te zeer in de pas loopt met de wensen van financiers voor standaard kantoorgebouwen. "Dat beperkt de ruimte voor het architectonisch ontwerpen als ui1',0?. vorm van culturele waarden, . dus het advies. De raad vindt de Rijksbouwmeester steun krijgen bij zijn uitgangspunt: j> . architecten volledige opdracn1 moeten krijgen. ,j Het opdrachtgeverschap dre* in de samenwerking tussen fl) ■ overheid en laars anoniem te worden. ° wers en nog te weinig oog voor nische kwaliteit en de voorbee., functie van de rijksovetn ; wordt ernstig verkleind, aldus raad. „ Het advies is mede ingegeV,, door het conflict vorig jaar tuss ■ de Bond van Nederlandse teeten en de Rijksbouwmef, over de keuze van de archif■. voor het nieuwe gebouw voof" ministerie van cultuur. --- Niet erg bevlogen DANS You sec.... co-produktie van Raz en Reflex. Choreografie: Hans en Patrizia Tuerlings, muziek F. Frith en J. Zorn. Gezien: 18 januari te Amsterdam. Herhalingen o.a. te Amsterdam (Meervaart 22/2, Bellevue 1-5/3), Den Haag (25, 26/2), Utrecht (28/2), Rotterdam (15-17/3) door FRANCINE VAN DER WIEL Het samenwerkingsproject tussen de Noord- en Zuidnederlandse dansgroepen Reflex en Raz is niet het grootse spektakel geworden dat aanvankelijk werd aangekondigd, maar de titel is er niet minder om: You sec whatyou wanna sec, you hear what you wanna hear, did you sec new delhi? and I said no! Een titel kortom die weinig zegt, wat toepasselijk is, want de voorstelling is een soort potpourri van dansfragmenten zonder logische betekenis, laat staan pretentie. De choreografische miniatuurtjes van Hans en Patrizia Tuerlings spelen zich aftegen een achtergrond die enigszins doet denken aan het droomdecor van special agent Cooper uit Twin Peaks: een halfronde boog van donkerrode theatergordijnen. Per episode verschijnen de acht danse s, duo's, trio's of grotere ensefl1.„ waarin naast niet bijster °° .$ barende dans soms licht-hufl1 tische mime wordt getoond- Tuerlings en Tuerlings hierbij door allerlei vormer* entertainment de popwereld komt het heup j{ gende, vingerknippende &\