nw.i.i a --- Gestoorde zus gered door liefde FILM BENNY & JOON (Alfa 1) Regie Jere/j'ah Chechik. Met Johnny Depp, ary Stuart Masterson, Aidan Quinn 3?°rjOS VAN DER BURG Vn de jaren zestig en zeventig °nd de anti-psychiatrie veel in Hollywood. Psylische gestoordheid was een dat de repressieve sac en'eving had uitgevonden om eatieve individuen te onderrokken. One flew over the cuc°°'s nest (1975), waarin Jack Ni- °lson de strijd aanbindt met ch' ge'nst'tutionaliseerde psy'atrie, is daarvan het meest 'jgesproken voorbeeld. lr>middels is de theorie door e Werkelijkheid achterhaald. tj.ervende psychiatrische panten in Amerikaanse steden z et gevolg van overheidsbea '"'gingen - geven weinig da h'ding tot romantische geeze seren de musical Sarafina! Sarafina is de verpersoonlijking van de kracht van deze jongeren. Onder invloed van een geschiedenislerares ontwikkelt dit jonge meisje zich van naïef, dromerig kind tot een politiek bewuste vrouw. Sarafina! ging in 1987 in Johannesburg met veel succes in première, waarna de musical op Broadway belandde. De volgende stap was Hollywood. Mbongeni zelf bewerkte zijn musical tot scenario. Het resultaat valt tegen. De handhaving van de musicalstructuur is een zwak punt. Te pas en meestal te onpas, wordt de film onderbroken voor een swingend liedje, begeleid door dans in de stijl van een film als Fame. Bij dit onderwerp werkt dat absoluut niet. Het verhindert de dramatische voortgang. Ook heeft de film concessies moeten doen aan het Hollywood kenmerkende simplisme: blanke politie-agenten ogen alemaal al van afstand als sadistische boeven, de zwarte schoolkinderen zijn stuk voor stuk spontane lieverdjes met een gouden hartje. Niettemin kent vooral de tweede helft van de film een aantal sterke momenten, zoals de scène waar op bijna documentaire wijze een paar kinderen verslag doen van hun ervaringen in de gevangenis. Ook het optreden van Leleti Khumalo als Sarafina is overtuigend: haar spontane, innemende uitstraling wijst op een natuurtalent. Whoopi Goldberg voldoet als de geschiedenisdocente die de keus moet maken tussen gewelddadige en geweldloze strijd. Vijfjaar geleden had de filmindustrie met deze produktie een politiek gebaar kunnen maken, nu komt de film als mosterd na de maaltijd. Politieke moed is niet Hollywoods sterkste kant. Jvdß --- Kunst Sharon Stone mist perverse Verhoeven FILM SüVER (Tuschinski 1) Regie Phillip Met Sharon Stone, William °aldwin, Torn Berenger [HE WRONG MAN (Kriterion) Regie *n Mcßride Met Rosanna Arquette, Anderson, John Lithoow MEDEA (Desmet) Regie Pier Paolo pasolini Met Maria Callas Ü?or MARK MOORMAN De advertenties beloven ons de ongecensureerde versie en de s|ogan boven het in een orgiastische grimas vertrokken geacht van de actrice vraagt de toeschouwer: U houdt er toch Van om toe te kijken? Deze frontale publicitaire ■[anval op de duistere voyeuristische zijde van onze ziel bege'e'dt Sliver, de film waarmee sharon Stone wilde voortborduren op het fenomenale suc- Cps van Bask instinct. Sharon Stone bleek niet al'een een heel mooie vrouw en een actrice met een broeierige jj'tstraling, maar ze voerde na °asic instinct ook een intelligente mediacampagne. In een decennium waarin het ideale Touwbeeld leek over te hellen '[aar voluptueuze kindvrouwtjes werd Sharon Stone, in het voetspoor van Madonna, de jsPreekbuis van ieder die thirty s°mething was en de wereld nog [""•et wilde overhandigen aan Jongens en meisjes van zestien. En die nieuwe film van haar? Daarin zou ze nieuwe terreinen erkennen, ongekende erotische grenzen overschrijden en ■Je vrouw in zichzelf bevrijden. Zoals Basic instinct zwaar aan'eunde tegen Hitchcocks Verti- S°, zo kent Sliver van Phillip Noyce talloze verwijzingen ''aar Rear window. Maar waar i Hitchcock de toeschouwer met een penseel van marterhaar bedeelde, haalt Noyce voor de '"■ekerheid de verfroller tevoorchijn, zodat niemand de onderliggende boodschap van deze thriller zal ontgaan. Sliver is gebaseerd op een rolkan van Ira Levin, wiens thril'ers (Rosemary's baby, The boys Jforn Brazil, A kiss bef ore dying) j>[tijd goed in de markt liggen 'j filmmakers. De titel verwijst de bijnaam die Newyor*ers geven aan de hoge, slanke appartementengebouwen in de sjieke buurten van Manhattan. Sharon Stone is werkzaam op een uitgeverij en gaat, na een ongelukkig huwelijk, op zichzelf wonen in een hooggelegen appartement. Ze weet niet dat de vorige bewoonster onder verdachte omstandigheden uit het raam is gevallen. De flat wordt bewoond door de usual suspects, maar Noyce slaagt er geen moment in om de spanning er in te houden. William Baldwin en Torn Berenger zijn de twee mannen die naar Stone's hand dingen, maar - en ik had niet gedacht dit ooit op te schrijven - ze missen de uitstraling van Michael Douglas. Er is een buurman die zich zo verdacht gedraagt dat hij onmiddellijk van de lijst met mogelijke moordenaars kan worden afgevoerd. De ontknoping is uiteindelijk inderdaad onverwacht, niet zozeer omdat de toeschouwer op vakkundige wijze om de tuin is geleid, maar omdat de oplossing' volkomen uit de lucht komt vallen. Ondertussen pretendeert Noyce een film te maken over 'voyeurisme', de duistere aandrang om iedereen in de gaten te houden. Sharon Stone gluurt (door een telescoop) en wordt begluurd (door tientallen videocamera's). Stone is inderdaad een prachtige, fotogenieke vrouw, en misschien is ze zelfs een goede actrice, maar Sliver is zeker niet de film die dat bewijst: te veel gebaseerd op haar reputatie als een actrice die alles durft en 'verder' gaat dan iedereen. In dat licht bezien is Sliver verrassend tam en zijn de paar sexscenes weinig opzienbarend. Sliver is niet pervers (laat dat maar aan Verhoeven over), maar gecalculeerd. Regisseur Jim Mcßride heeft toch een aantal aardige films gemaakt. Na zijn carrière als undergroundfilmer, gevierd binnen het internationale festivalcircuit, ging hij commerciële films maken. The big easy en Great balls offire waren redelijk succesvolle produkties. The wrong man met Rosanna Arquette en John Lithgow is echter een absolute flop, waarvan de kwaliteit van het volstrekt wezenloze plot slechts wordt geëvenaard door het potsierlijke acteren, waar kennelijk geen enkele rem op zat. Het hele scenario lijkt te draaien om de borsten van Rosanna Arquette, in diverse stadia van niet-functionele ontkleding. John Lithgow, inmiddels bekend om een heel scala aan buitenproportionele psychopaten, is de gestoorde echtgenoot van het kindvrouwtje Missy. Een jonge Amerikaan, ten onrechte verdacht van moord, komt op de vlucht voor de Mexicaanse politie dit tweetal tegen. Met zijn drieën gaan ze er vandoor, achtervolgd door duistere heren met donkere snorren. We kunnen ons niet aan de indruk ontrekken dat cast en crew een fijne en ongetwijfeld welverdiende vakantie hebben genoten op deze exotische lokatie en in de namiddag, als de tequilla-kater was weggetrokken, nog even een speelfilm gingen maken. --- Maria Callas Als opmaat voor het grote Pasolini-retrospectief dat vanaf half september zal losbarsten, worden er de komende weken een aantal films opnieuw in roulatie gebracht. Behalve het prachtige neorealistische Mamma Roma (1962) met Anna Magnani en het kitscherige Ilfiore delle mille e una notte (1974) opent de reeks met het matige Medea uit 1970. Voornaamste attractie is de titelrol van Maria Callas, de operadiva. Zij krijgt tegenspel van de Italiaanse kampioen hinkstapsprong Giuseppe Gentile, door Pasolini uitverkoren omdat hij van die mooie benen had. --- Ha, dag lekker hammetje van me FILM JAMON JAMON (Cinecenter) Regie Bigas Luna. Met Stefania Sandrelli, Anna Galiena, Penélope Cruz Een Amerikaans tijdschrift typeerde het werk van de Spaanse regisseur Bigas Luna (46) ooit als 'de perfecte cocktail van Hitchcock en Bunuel', een uitspraak die de nogal met zichzelf ingenomen Spanjaard beschouwt als 'de beste opmerking die ik tot nu toe over mijn werk heb gelezen. Hopelijk is de recensent ontslagen, want wat Bigas Luna de toeschouwer met Jamonjamon voorschotelt, is zeldzaam infantiel. De relatie tussen eten en sex is een geliefd filmonderwerp. Marco Ferreri maakte er met La grande bouffe in 1973 een meesterwerk over. Met Jamon jamon pakt ook Bigas Luna het onderwerp bij de horens; letterlijk, want stieren, in velerlei gedaantes en betekenissen, spelen een grote rol in de film, waarvan de plot niet gemakkelijk valt op te dissen. In een soort tongue in cheekmelodrama probeert een moeder, getrouwd met een onderbroekenfabrikant (!), het huwelijk te voorkomen van haar zoon, die wil trouwen met de dochter van een hoerenmadam (pikant). Ze huurt een jonge, forsgeschapen, jonge Spanjaard in, die zijn sex-appeal moet inzetten in het uit elkaar drijven van de twee geliefden. Met opmerkingen als 'ha lekker hammetje van me' - het gaat ten slotte over de relatie tussen eten en sex, nietwaar - wil dat aanvankelijk slecht lukken, maar de aanhouder wint. Een complicerende factor is dat de opdrachtgeefster van de dekhengst inmiddels zelf is gevallen voor diens seksuele capaciteiten. De torso moet daar echter niets van weten, omdat hij. jawel, verliefd is geworden op zijn 'hammetje'. Bigas houdt volgens opmerkingen in een recent interview van surrealisme en symboliek. Dus filmt hij vrijscènes onder een grote houten Osborne reclamestier, waarvan de testikels als gevolg van een windvlaag afbreken en naar beneden donderen. Waarna ze dienst doen als paraplu tegen het plotseling uitbrekende noodweer. Bigas over deze infantiliteit: "Dat is interessant, een surrealisme dat geïntegreerd is in het verhaal." Zulke regisseurs zijn niet meer te redden. Jvdß Penelope Cruz in Jamon jamon ---