ADVERTENTIE S4S WANDEL BRUNCH Vanaf de Ie zondag in maart, elke zondagochtend een unieke wandeling door oud Amsterdam. Onder begeleiding van profes sionele gidsen ontdekt u historische plekjes. 10.00 uur Koffie en croissants in het hotel 10.30 uur Vertrek van de wandeling 12.30 uur Terugkomst in het hotel voor een heerlijke Scandinavische brunch, inclusief italiaanse champagne, in ons restaurant "De Palmboom". Voor slechts Dfl. 59,50 per persoon U kunt ook al op zaterdagavond bij ons overnachten om 's ochtends op tijd in de wandelschoenen te staan. Supplement voor een overnachting op zaterdag Dfl. 100,- per persoon. Rusland 17, 1012 CX Amsterdam Telefoon: 020 - 6 231 231 (toestel 3420) --- 'Lot oude wijk in handen PvdA—en omgekeerd' Staatssecretaris Heerma heeft de stadsvernieuwing de wacht aangezegd. Tot het jaar 2005 stelt hij nog elf miljard gulden beschikbaar. Daarna is de inhaaloperatie' voorbij en gaat de geldkraan dicht. Voor Zaanstad houdt het al op in 1996. De van oudsher socialistische gemeente moest tandenknarsend zien hoe de PvdA-kamerfractie akkoord ging. "En dat voor een partij die in de oude wijken groot is geworden." door FRANS BOSMAN en JOS VERLAAN ZAANSTAD - Op de kamer van wethouder Margreet Horselenberg hangt naast de stadsplattegrond aan de muur een foto van de lachende PvdA-partijleider Wim Kok. "Dat hoort," zegt ze. "Kleur bekennen." Maar het is diezelfde Kok die als minister van financiën akkoord is gegaan met een gigantische bezuiniging op de stadsvernieuwing. Zaanstad wordt van alle middelgrote steden het zwaarst gepakt door de verdeling van het resterende stadsvernieuwingsgeld over de 23 middelgrote gemeenten. De wethouder: "Wat we nu krijgen, is veel te weinig. Alleen al voor de bodemsanering komen we dik 350 miljoen gulden te kort. Het rijk schrijft in zijn milieuwetgeving van alles voor, maar het provinciale potje om de kosten die daaruit voortvloeien te betalen, is absoluut niet toereikend. We hebben nu met het ministerie afgesproken dat we project voor project in Den Haag gaan aanmelden en dat het ministerie zijn 'kasritme' op onze uitgaven afstemt." Zaanstad krijgt voor bodemsanering vijf miljoen gulden per jaar van het rijk en legt daar zelf nog eens een miljoen bij. "Meer kunnen we niet doen. We hebben al de hoogste onroerendgoedbelasting van. Nederland." Bovendien ontbreekt het geld om gebieden na de schoonmaak te ontwikkelen. "We zijn een gemeente met meer dan honderdduizend inwoners, maar we krijgen minder geld dan vergelijkbare steden omdat we volgens het ministerie geen regiofunctie vervullen. Als Zaanstad twintig kilometer verder van Amsterdam had gelegen, waren we daar wel voor in aanmerking gekomen." Zaanstad is laat begonnen met het opknappen van de oude wijken, pas in het midden van de jaren zeventig. Volgens Horselenberg komt dat door de ingewikkelde herindeling van de gemeentegrenzen, die alle bestuurlijke aandacht destijds opslokte. "Maar we hebben een aantal vooroorlogse woningen dat te vergelijken valt met een oude industriestad als Enschede. We zijn nota bene het oudste industriegebied van Europa. Dat wil toch wat zeggen als je praat over het saneren van industrieterreinen." "Daardoor zitten we nu pas op de- helft van ons programma, maar ook doordat we hier specifieke problemen hebben bij het opknappen van woningen. Die zijn hier bijna overal op veengrond gebouwd. De funderingen zijn slechter dan in zandgrond. Bovendien is in het verleden geheid met te korte palen. Daardoor schuiven in veel wijken de huizen van hun fundament." "De grootste klus bij onze stadsvernieuwing is, behalve het opknappen van de casco's, het funderingsherstel. En dan praat je over tweeduizend woningen. Tot nu toe kregen we negen miljoen gulden op jaarbasis. In de verdeling van Heerma krijgen we in totaal nog 8,3 miljoen gulden tot 1997. Daarna is het afgelopen." De gemeente heeft zelf berekend voor stadsvernieuwing en het Zaanoeverproject dertig miljoen gulden per jaar nodig te hebben. "Langs de Zaanoevers zie je een lint van tien kilometer met voor een deel verouderde industriecomplexen. Daar zijn we nu mee aan de slag, bij voorbeeld in het Poeldijk/Hemmesgebied. Daar kunnen bedrijven worden verplaatst en dan heb je in principe prachtige woningbouwlocaties. Als je tenminste geld hebt om die huizen er ook neer te zetten." Horselenberg heeft aangedrongen op een aparte status, samen met Enschede en Schiedam. Nu dat niet is gelukt, pleit ze vóór een soort knelpuntenfonds, dat gevoed wordt door de 23 middelgrote gemeenten. De toewijzing zou landelijk moeten gebeuren volgens een prioriteitenlijst. "Daarmee kun je dingen financieren die niet door Heerma gefinancierd worden. Besturen betekent keuzes maken, dat is met die verdeelsleutel van Heerma niet gebeurd. De PvdA in de Tweede Kamer zal op dat punt in juni nog een motie indienen. "Als mijn partijgenoten in Den Haag de stadsvernieuwing - ook voor de middelgrote steden - niet omarmen, zullen de kiezers dat laten merken. Die geluiden hoor ik nü al in de wijken - zeker als ik dagr met de boodschap aankom dat er de komende jaren niets meer kan. Dat de beloften uit het verleden niet kunnen worden nagekomen. En dan maak ik de mensen óók goed duidelijk door wie en waar de beslissingen worden genomen." "Veel partijgenoten van mij zijn nota bene in die buurten hun politieke carrière begonnen. Zaanstad is een PvdA-bolwerk. Nu moet ik met een boodschap de buurten in die ik niet kan verkopen. De PvdA-fractie in de Tweede Kamer is door de bocht gegaan, maar het tij kan nog worden gekeerd - is het niet dit jaar, dan toch bij de verkiezingen en bij de kabinetsformatie. Stadsvernieuwing is een van de punten waarop de PvdA zich weer kan profileren." Zaanstad moet nog in Den Haag gaan praten over de tweeduizend veelal dure woningen die de gemeente in het kader van de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening (Vinex) moet gaan bouwen. "Als er niets verandert, krijg ik problemen. Dan verpauperen de wijken terwijl we verderop premie-A-woningen moeten bouwen. Overigens: Heerma erkent onze problemen. Hij heeft gezegd dat hij er zijn ambtenaren nog eens naar zal laten kijken. Ik heb nog hoop." Dit is het zesde verhaal in een serie over stadsvernieuwing. Eerdere afleveringen verschenen op 6, 12, 20, 23 en 27 februari. --- NUIN DE WINKEL DEZE MAAND: Vt WOnen Met een GRATIS He'gr™lSÏÏ4ch"f' lÈms --- Randstad Meer vervoer gevaarlijke stof in Gooi Chloortrein onderdeel verdubbeling (Van een verslaggever) HILVERSUM - De Nederlandse Spoorwegen verwachten dat het vervoer van gevaarlijke stoffen per trein in de Gooi- en Vechtstreek tot 1998 wordt verdubbeld. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt door het NS-plan de route van de chloortrein door dit gebied te laten lopen. Deze informatie hebben de provincies Noord-Holland en Utrecht en de betrokken gemeenten gekregen naar aanleiding van de discussie over de chloortreinen. Op dit moment rijden bij voorbeeld door Hilversum jaarlijks 2750 wagons met gevaarlijke stoffen. Door de chloortransporten komen daar ongeveer 1450 wagons per jaar bij. "Dit duidt op een buitenproportionele toename van de risico's in dat gebied. Deze informatie heeft onze ongerustheid zeker niet weggenomen," aldus een gezamenlijke verklaring v_n de desbetreffende gemeenten. Het gaat daarbij om Soest, Baarn, Hilversum, Bussurn, Naarden, Weesp, Diemen, Amsterdam, Ouder-Amstel, Abcoude, Loenen aan de Vecht, Breukelen, Oudewater en Woerden. Ze hebben bij de NS op nieuw overleg aangedrongen. De gemeentebesturen vinden dat zij te laat door de Spoorwegen zijn geïnformeerd en zijn van mening dat ze bij de besluitvorming hadden moeten worden betrokken. Die grief ontstond al met het naar buiten komen van de gegevens over de nieuwe chloorroute. "Al vorig jaar was bekend dat Utrecht in de toekomst zal worden gemeden. Medio 1992 hebben de NS een afweging gemaakt over de alternatieven, zonder met betrokken gemeenten en brandweer te overleggen. Niemand heeft ook maar een beetje invloed op de definitieve beslissing kunnen uitoefenen," aldus de gezamenlijke verklaring. Vooral bij de besturen en inwoners van deze plaatsen was onlangs al onrust ontstaan, toen bekend werd dat de route van de chloortrein tussen Delfzijl en Rotterdam in mei wordt verlegd en daarna langs onder meer Amsterdam-Zuidoost en Het Gooi gaat lopen. Volgens de NS en het ministerie van Vrom is het niet langer verantwoord deze speciale trein over Utrecht te laten rijden. Bij het station Utrecht CS staat de trein stil bij een emplacement, omdat de locomotief moet worden omgereden. Daar komt bij dat tussen 1993 en 1996 door werkzaamheden aan het station in Utrecht goederenvervoer in de nacht niet mogelijk is. Toch wordt gesteld dat door uitgebreide veiligheidsmaatregelen de kans op een ongeval met een chloortrein uiterst klein is. Vorige maand vond overleg plaats tussen de NS en de gemeenten en provincies. De gemeenten wilden precies weten hoe de Spoorwegen tot de routewijziging zijn gekomen. In zijn antwoord hierop meldde het bedrijf dat tot 1998 een verdubbeling van het vervoer van gevaarlijke stoffen over het baanvlak in de Gooi- en Vechtstreek staat gepland. Het casco van het zeiljacht Antares - 48,15 meter lang, 9,7 meter breed en 350 ton zwaar - glijdt langs de kassen het water in bij bouwer Gouwerok in Aalsmeer. Het is gisteren na de tewaterlating naar een scheepsschildersbedrijf in Zwartsluis gesleept. Het jacht moet volgend jaar gereed zijn. --- Plan kliniek antroposofen in Bilthoven UTRECHT - De antroposofische instellingen op het terrein van het Medisch Centrum Berg en Bosch in Bilthoven willen op dit terrein samen een Antroposofisch Medisch Zorgcentrum gaan exploiteren. Het plan daarvoor hebben ze voorgelegd aan het ministerie van WVC. Berg en Bosch is vorige maand failliet verklaard. Daardoor dreigen ook de andere instellingen op het 48 hectare grote terrein in de problemen te komen. In de antroposofische sector zijn dat de Willem Zeylmans van Emmichoven Kliniek (een ziekenhuisje met 35 bedden en een polikliniek) en de psychiatrische Bernard Lievegoed Kliniek, het landelijke antroposofische psychiatrische ziekenhuis. (24 bedden, acht deeltijdplaatsen en een polikliniek). Binnenkort komt daar een antroposofisch verpleeghuis met zestig bedden bij. Volgens drs R. Mees, bestuurslid van de Van Emmichoven Kliniek, bieden de plannen voor een gezamenlijk zorgcentrum uitzicht op een medisch en economisch verantwoorde exploitatie. Handhaving van de bestaande werkgelegenheid zou ermee kunnen worden gegarandeerd. Het ministerie ziet ook wel wat in concentratie, maar wil dat ook de haalbaarheid wordt onderzocht van vestiging van de Van Emmichoven Kliniek bij het Lorentz Ziekenhuis in Zeist. Mees vreest in dat geval versplintering van de antroposofische zorg over meerdere locaties*. (ANP) --- KORT Pont Almere ALMERE - Rederij Tisset uit Almere wil een permanente bootdienst beginnen tussen Almere- Haven en Huizen. Het eerste overleg met de gemeente is al gevoerd. Vooral scholieren en recreanten zouden behoefte hebben aan een snelle verbinding tussen Almere en Het Gooi. Volgens Tisset duurt de overtocht nog geen tien minuten. --- Promenade Schiphol AMSTERDAM - De promenade op Schiphol is voortaan het hele jaar open voor het publiek. De luchthaven heeft besloten die in het winterseizoen niet meer te sluiten, vanwege de grote belangstelling. In mei gaat de westvleugel van de terminal open, waardoor tussen het bestaande en het nieuwe deel een nieuwe promenade ontstaat. --- Amstelveen herdenkt oorlog in de Pacific (Van een verslaggever) ?MSTELVEEN - De Stichting Injjte Monument Amstelveen "oudt in april in het raadhuis Van Amstelveen een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog in de Pacific. De stich:lng wil hiermee geld inzame'en voor een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers an de Japanse bezetting van Nederlands Indië. °e tentoonstelling is samengesteld uit onder meer materi.al van mensen die de strijd Jebben meegemaakt. Dagboen. officiële Japanse documenten, foto's en tekeningen .le mensen in Japanse concen*atiekampen hebben gej aakt, moeten een realistisch eeld geven uit de tijd dat keier Hirohito het gebied inlijfde bij het Japanse imperium. Er wordt gezocht naar mensen die materiaal kunnen leveren. Verder wordt een maquette getoond van het beeld, een ontwerp van Ella van de Ven. De stichting heeft van de gemeente de toezegging gekregen dat het monument bij de ingang van het Broersepark aan de Molenweg wordt geplaatst. Voorzitter E. Thomson: "Die plaats hebben we uitgekozen omdat bij de andere ingang van het park, aan de Amsterdamseweg, al een monument staat ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De stichting heeft drie ton nodig, waarvan Amstelveen 47.000 gulden heeft toegezegd. --- 'Wachtlijst operaties door dure technieken chirurg' In IJmuiden woedt een gevecht om kunstgewrichten. Patiënten die op een wachtlijst van eenjaar staan voor de implantatie van een kunstknie, -heup of-elleboog proberen via de rechter een operatie af te dwingen. De ziekenhuisdirecteur wijt de wachttijd aan het gebruik van te dure heupen. door ROB ROMBOUTS IJMUIDEN - "Als ik niet word geopereerd, vergroeit mijn been en moet het worden geamputeerd." E. Floor (67) is de lange wachttijd voor implantaties van kunstgewrichten beu. Ze heeft met haar advocaat een strijdplan opgesteld om het Kennemergasthuis lokatie Zeeweg' in IJmuiden via een kort geding te dwingen tot een knieoperatie. Floor is reumapatiënt. "Ik zit al drie maanden in een rolstoel. Mijn been gaat schuin staan en ik krijg ook mijn arm niet meer omhoog. Dit is niet alleen lichameiijk, maar ook geestelijk erg zwaar." Ze heeft er geen flauw idee van wanneer ze wordt geopereerd aan haar knie. "Ik heb jaren premie betaald, maar als het zover is, laten ze je barsten. Ik sta met de rug tegen de muur." Floor is niet de enige die via de rechter een operatie wil afdwingen. Ook de Patiëntenraad Velsen beraamt een kort geding. "De orthopeed van het Zeewegziekenhuis, De Haas van Dorsser, is op rantsoen gezet. Hij wil wel. Maar het budget van het ziekenhuis laat dit jaar ruimte voor slechts één operatie per week," zegt J. Vos van de Patiëntenraad. De raad houdt zich vast aan een gerechtelijke uitspraak over hartoperaties. "Het gerechtshof bepaalde drie jaar geleden dat ; harpatiënten niet meer naar het buitenland hoeven om geopereerd te worden als ze een lange i wachttijd willen vermijden. Als ■je premie betaalt, heb je recht op ■ een operatie. Dat was de strek: king." De lange wachttijd kost de ge! meenschap geld. Vos: "ledereen • vindt dat de gezondheidszorg te duur wordt, maar mensen die na een operatie gewoon kunnen lopen en werken zitten nu thuis in , een rolstoel. Kun je nagaan wat dat allemaal aan uitkeringen kost. Bovendien nemen de mees■te patiënten steeds meer pijnstillers. Maar dat is klaarblijkelijk geen reden om te opereren." i Volgens Vos staan er 62 wach■ tenden op de lijst. Ziekenhuis- F directeur J. de Groot houdt het t op 43. "Het Zeewegziekenhuis kent een lange wachtlijst. Ons budget voor orthopedische chirurgie was halverwege 1992 al op - niet doordat wij als ziekenhuis te weinig geld beschikbaar stellen, maar doordat de orthopeed kunstheupen gebruikt die duurder zijn dan de gangbare." De Groot spreekt van een interne budgettaire aangelegenheid. "Een deskundigencommissie van de Nederlandse Órthopaedische Vereniging heeft verklaard dat ons budget ruim voldoende is. .Dat ligt boven het gemiddelde in Nederland. Op geen enkele manier is overigens vastgesteld dat de minder dure heupen slechter zouden zijn." Volgens De Groot zijn er alternatieven: "Het staat de patiënten vrij zich in andere locaties van ons ziekenhuis te laten opereren. Daar bedraagt de wachttijd drie maanden." Floor: "De Haas van Dorsser heeft een goede methode ontwikkeld. Hij schroeft het kunstgewricht en werkt met koraal. Bovendien beschadigt hij het bot niet onnodig. Bij operaties die minder kosten, wordt cement gebruikt. Ik ken talloze gevallen •van mensen die na drie jaar weer op de operatietafel lagen. En dat allemaal omdat zon operatie zevenhonderd gulden goedkoper is." Floor is aan het eind van haar Latijn. "Ik gebruik de grootst mogelijke dosis pijnstillers. Volgens de internist is mijn maag beschadigd. Maar ik moet wel - zonder die medicijnen is de pijn niet te dragen." Floor wil zo snel mogelijk een kort geding aanspannen. "Als dat negatief uitvalt, ga ik naar afdeling 8 en bezet een bed. Ik wacht net zo lang tot ik word geholpen. Ze móeten geld beschikbaar stellen. Laat een van de vijf directeuren ophoepelen, dan is er geld. Dit is toch misdadig." --- Huizen voor Utrecht in Flevoland (Va- Iri een verslaggever) *jtLVSTAD - In Flevoland worjj n tussen 2000 en 2005 jaar- Jks zeshonderd huizen voor °ningzoekenden uit de pro- Utrecht gebouwd. Ooiteol^ 11 m d- polderprovincie -.Temen gereserveerd voor ifechtse bedrijven die met uimtegebrek kampen. teuat hebben Gedeputeerde Start van beide provicies gisteren gesproken. De samenwerking beperkt zich niet tot woningbouw. De provincies zullen zich onder meer samen met Noord- Holland en het Gewest Gooi- en Vechtstreek hard maken voor het doortrekken van de snelweg A 27 tussen Huizen en Almere. Verder gaan ze praten over het ondergronds doortrekken van de A 6 (Almere-Muiderberg) naar de A 2 (Utrecht-Amsterdam) en hun streekplannen beter op elkaar afstemmen. --- ATB-systeem werkt niet goed op spooremplacementen EINDHOVEN - Het ATB-systeem (automatische treinbeïnvloeding) heeft op spoorwegemplacementen niet het gewenste effect. Die conclusie trok de Spoorwegongevallenraad, onder voorzitterschap van mr P. van Vollenhoven, gisteren tijdens een openbare hoorzitting naar aanleiding van het treinongeluk bij Eindhoven van 31 oktober vorig jaar. Op die dag kwam de Intercity van Maastricht naar Zandvoort rond 13.45 uur in botsing met de stoptrein van Eindhoven naar Deurne op het spoorwegemplacement Eindhoven. Daarbij raakten 48 mensen gewond, van wie vijf ernstig. Het ATB-systeem zorgt ervoor dat de trein tot stilstand komt zodra de machinist het gele sein negeert. Door de zogeheten 'kwiteerknop' om de twintig seconden in te drukken, kan een machinist ook voorbij een geel of rood signaal blijven rijden. Dat kan noodzakelijk zijn bij eventuele storingen. Op de hoorzitting bleek dat vooral op spoorwegemplacementen regelmatig van de kwiteerknop gebruik wordt gemaakt. De machinist van de stoptrein heeft nooit een rood signaal opgemerkt en is daarom al 'kwiterend' doorgereden. Pas toen de machinist zag dat zijn trein op een zestig meter verder gelegen kruising in botsing zou komen met de Intercity, greep hij in. Een nieuw ATB-systeem, dat momenteel in voorbereiding is, dicht de gaten in het huidige systeem, maar volgens de planning zal het nieuwe systeem pas in 2026 volledig zijn ingevoerd. Eerder al had een intern onderzoek van de Spoorwegen uitgewezen dat het negeren van een rood sein door de machinist van de stoptrein de meest waarschijnlijke oorzaak van het ongeval is. De Spoorwegongevallenraad spreekt zich niet uit over de schuldvraag, maar probeert uit ongevallen lering te trekken voor de toekomst. De raad adviseert de minister van verkeer en waterstaat ten aanzien van te nemen maatregelen om de veiligheid van het treinverkeer te verhogen. De Spoorwegongevallenraad hoopt het rapport over de ramp van Eindhoven in mei gereed te hebben. Eveneens in mei zal ook een hoorzitting worden gehouden over het ongeluk in Hoofddorp op 30 november vorig jaar, dat aan vijf mensen het leven kostte. (ANP) ---