ADVERTENTIE 1 MR:':':';". -:;: I m\m WmËL- * j'!* *■■ ■ '-''m ïBB K Een werkelijk prachtig OUDeJANS MEUBELEN funktioneéi en veelzijdig, kwaliteitsbankstel. „. *a~ .•»-«* j De tijdloie ontwerpen van In blank eiken of Bali-bruin. Bloemgracht 146 -1 50 Amsterdam Bravo lijn slechts moeilijk in Zittingen met binnenvering. (Vooraan bij de Marmxstraat, 100 meter van het postkantoor) woorden te vangen. Zithoogte 43 cm. Leverbaar in x-i non CO/iOHinc U moe'le k**'l** *»n... diverse stoffen en leer. 161. IMU - WWIUO bij Oudejans! Geopend: ma. t/m vr. van 9.00 tot 17.00 uur, za. van 9.00 tot W.OO uur --- ADVERTENTIE maandblad 'os en vasl vcr*kriig't,aar VROUWEN 2 MET EEN LUCHTJE m Mannelijke komieken als Van Kooten en Wm\ De Bic, Paul de Leeuw en Paul Haenen ÉHn KV^I over hun liefde voor vrouwenrollen, in de WM nieuwe Opzij, te koop voor man, vrouw KSSéS en het tussengebied. r lHßllffrliffim9 bel 06-0220660 voor een halfjaar Opzij a ƒ 25,00 --- 'Geen werk voor ex-patiënten' (Van een verslaggeefster) AMSTERDAM - Psychiatrische (ex)-patiënten maken op de arbeidsmarkt weinig kans. Daarom vindt de stedelijke werkgroep Psychiatrie, Arbeid en Dagbesteding (PAD), waarin verschillende Amsterdamse gezondheidsinstellingen zijn vertegenwoordigd, dat Amsterdam een stedelijk regulier overleg moet installeren. Dit blijkt uit de nota 'Van patstelling tot PAD-stelling, die de werkgroep gisteren presenteerde. In het overleg zouden bestuurders van onder andere de Gemeenschappelijke Medische Dienst, het ziekenfonds en het Regionaal Bureau Arbeidsvoorziening zitting moeten hebben. Er zouden voorzieningen moeten worden getroffen om mensen met psychiatrische problemen stap voor stap te begeleiden bij hun terugkeer in het arbeidsproces. --- Groen Links wil regels Antillianen (Van een verslaggeefster) AMSTERDAM - Minderjarige jongeren van de Antillen die naar Nederland willen komen, moeten een zogenoemd inburgeringscontract tekenen. Daarin worden afspraken gemaakt over hun opvang in Nederland, scholing en bemiddeling bij werk. De jongeren die zon contract tekenen, verplichten zich hieraan mee te werken; wie zich er niet aan houdt, wordt teruggestuurd. Dit is een van de voorstellen van de raadsfractie van Groen Links in een nota over de problemen met migrantenjongeren. Verder pleit de fractie voor opvang van de jongeren in onder andere internaten. --- Van Thijn onthult plaquette (Van een verslaggeefster) AMSTERDAM - Burgemeester Van Thijn heeft gisteren op de plek van het voormalig Huis van Bewaring aan de Weteringschans een gedenkplaat onthuld die herinnert aan de mensen die hier in de periode 1940-1945 werden gevangen gehouden vanwege hun verzet tegen de Duitse bezetter. "Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben daar duizenden Nederlanders, waaronder vele stadgenoten, gevangen gezeten. Het is niet te beschrijven wat een ellende, angst en wanhoop zich achter deze deuren heeft afgespeeld," zei burgemeester Van Thijn. Voor velen was het Huis het voorportaal van concentratiekamp of executiepeleton. Het kunstwerk is gemaakt door glazenier Bernard Heesen en stelt twee glazen tranen voor op een blauwe achtergrond. Initiatiefnemer om de plaquette te bevestigen is het Comité Herdenking Februaristaking 1941, samen met het Max Euwecentrum. Sinds vorig jaar is in het Huis van Bewaring een kantoorgebouw gevestigd. --- Oen-na-oen vandaag uit Zaanstraat (Van een verslaggever) AMSTERDAM - Kinderopvangcentrum Oen-na-oen moet vandaag het kraakpand Theresia in de Zaanstraat verlaten. Ouders, kinderen en vrijwilligers boden M. Vorster, voorzitter van stadsdeel Westerpark, gistermiddag tevergeefs een petitie aan met het verzoek tot een maand uitstel. Oen-na-oen (vrij vertaald: wij horen bij elkaar) krijgt nieuwe ruimte aangeboden in het voormalige GG en GD-gebouw in het Westerpark. "Maar wanneer wij erin kunnen, weten wij niet. Eerst moet het een en ander verbouwd worden, anders is die ruimte ongeschikt," zegt medewerker H. Rijssel. Hij vreest nu dat de vijftig kinderen van zes tot zestien jaar die elke middag Oen-na-oen bezoeken, enige tijd zonder opvang op de straat zijn aangewezen. Het stadsdeel verbaast zich over de ontstane consternatie, omdat in januari met Oen-na-oen de nodige afspraken zijn gemaakt. Woordvoerder V. Tiel Groenestege: "Zij kunnen onmiddellijk hun nieuwe onderkomen intrekken en die opknapbeurt is hooguit een week werk." Andere bezwaren zijn volgens van Rijssel dat het nieuwe onderkomen te klein is en op een voor kinderen onveilige plaats staat. Het stadsdeel heeft echter op korte termijn geen alternatief voorhanden, aldus Tiel Groenestege. "Over een jaar komen enkele panden vrij en dan is Oenna-oen een serieuze kandidaat, want voor kinderen in die leeftijd is in de buurt verder niet veel te doen." --- Eervol ontslag voor rechercheur (Van een verslaggever) AMSTERDAM - De Amsterdamse rechercheur Jan van Daalen is per 1 maart eervol ontslagen. De politieman, die eind 1991 veel ophef veroorzaakte met zijn boek Sans Rancune, is volgens de korpsleiding 'ongeschikt voor het ambt van politieman. Van Daalen zat al thuis sinds hij in zijn boek en interviews melding maakte van vermeende corruptiegevallen. Een strafrechtelijk onderzoek naar' een door hem beschreven ernstige schietpartij bij zijn huis leverde niets op. --- Amsterdam Bezorgdheid om toekomst Slotervaart Grote exploitatietekorten ziekenhuis (Van een verslaggever) AMSTERDAM - De deplorabele financiële situatie van het Slotervaart-ziekenhuis heeft voor grote bezorgdheid gezorgd bij gemeenteraadsleden over de toekomst van het ziekenhuis. "Dit ziekenhuis is hartstikke ziek," zei het WD-raadslid E. Spier gisteren tijdens een vergadering van de raadscommissie volksgezondheid. Het Slotervaartziekenhuis heeft ernstige exploitatietekorten. Voor 1992 was gerekend op een tekort van drie miljoen gulden. Het is tien mijoen geworden en voor dit jaar wordt rekening gehouden met een tekort van nog eens zeven miljoen. Spier vroeg zich af of ze nog verantwoordelijkheid voor het ziekenhuis kon dragen. Ook de andere raadsleden waren geschokt. "De cijfers schaden mijn vertrouwen in dit ziekenhuis," zei CDA-raadslid J. Niamuth. Financieel-directeur Mulder kon de raadsleden niet geruststellen. Weliswaar gaf hij aan dat de komende jaren de tekorten minder zullen worden, maar het is volstrekt onzeker wanneer er zonder verlies gedraaid kan worden. De tekorten zijn ontstaan omdat in het verleden het management van het ziekenhuis niet deugde, het ziekenhuis geen bedrijfsmatige cultuur heeft en omdat het rijk met steeds nieuwe bezuinigingen kwam. Bovendien heeft het ziekenhuis enkele zeer dure specialismen waarvoor te weinig vergoeding wordt ontvangen. Toch draait volgens de directie het ziekenhuis steeds beter. Het aantal opnamen stijgt, en van de ziektekostenverzekeraars mag weer flink geïnvesteerd worden in gebouwen en apparatuur. Wethouder A. Wildekamp (PvdA) zei te hopen dat de fusiebesprekingen tussen het Andreas en het Slotervaartziekenhuis snel kunnen worden afgerond. "In die onderhandelingen wordt de gemeente aangeslagen voor een deel van de tekorten. Dan weten we waar we aan toe zijn." FOTO SANDER VEENEMAN --- 'Pas wet aan om fouten justitie te voorkomen' Knarsetandend moest de Amsterdamse advocaat-generaal mr R. Behling vorige week de derde hoofdverdachte in de XTC-affaire vrijlaten. De twee anderen hadden al eerder de benen genomen. Struikelblok was dit keer een te lang durend gratieverzoek. "Er is geen sprake van dat ik ernstig gefaald heb. Nederland kan op zijn kop gaan staan, maar in elk bedrijf gaat wel eens iets mis. Hier is het in elk geval géén rotzooitje." Om ongelukken te voorkomen, wil Behling de wet veranderen. door VIOLET COTTERELL AMSTERDAM - "Beleidsmatig is dit volstrekte onzin." Zo typeert mr P. Wiewei, voorzitter van de Coornhertliga, het voorstel van Behling om bij een gratieverzoek niet langer de uitvoering van de straf automatisch op te schorten tot over het verzoek is beslist. XTC-verdachte R. van E. (38) moest worden vrijgelaten omdat over zijn gratieverzoek niet tijdig was beslist. Behling: "Dat doet ontzettend pijn, maar het moest gebeuren." Minister van justitie, Hirsch Ballin, heeft intussen toegezegd zijn voorstel serieus te zullen bekijken. Wiewei is mordicus tegen. "Met gratieverzoeken is nog nooit een probleem geweest. Door een toevallige samenloop van omstandigheden zou je nu gaan morrelen aan een regeling die al jaren naar tevredenheid functioneert. Gratie is een te belangrijk instituut, dat mag je niet ondergraven." Van E. kwam vrij toen hij een oude straf van zeven maanden had uitgezeten. Voor een andere straf, van vier jaar, had hij gratie gevraagd. Omdat daarover nog niet was beslist, kon die straf niet aansluitend ten uitvoer worden gelegd. "Dat komt tientallen keren voor," zegt Behling. "Maar de regels zijn geschreven voor goedwillende mensen. Na afwijzing van een gratieverzoek, melden veel mensen zich netjes als ze worden opgeroepen om hun straf uit te zitten. Straks moet ik een brief schrijven aan meneer Van E. of hij zich wil melden. Ziet u het voor u?" Mede gezien de miljoenenwinsten die volgens justitie in de XTC-zaak zijn gemaakt, kan inderdaad betwijfeld worden of Van E. zich ooit braaf bij de poort zal melden. Extra schrijnend is dat twee andere XTC-hoofdverdachten er ook in geslaagd zijn de dans te ontspringen. De ene verdween spoorloos na een begrafenisverlof en de ander liet zich vorig jaar juni door nepagenten met een vervalst lichtingsbriefje uit de Bijlmerbajes bevrijden. Het scheelde een haartje of ; Van E. was al vorig jaar augustus : vrijgelaten. Uit de Bijlmerbajes i stuurde hij een fax waarmee hij hoger beroep aankondigde tegen ■ het besluit hem voor de XTCzaak in voorlopige hechtenis te houden. Justitie zegt dat die fax ■ nooit is aangekomen, evenmin ; als het originele beroepschrift. i Beide stukken moeten verstuurd worden door personeel van het • huis van bewaring. De rijksrecherche stelde een onderzoek in, zonder resultaat. "Ik heb er zo mijn gedachten : over," zegt Behling. "Temeer daar het gebeurde vlak nadat die f ander met een vals papiertje wist weg te komen." Alleen dank zij i het 'mazzeltje' dat Van E. nog - zeven maanden tegoed had, kon hij worden vastgehouden. Op 14 oktober 1992 vroeg hij gratie voor de straf van vier jaar. Het verzoek werd op 22 oktober door de griffie van het Amsterdamse hof naar het departement van justitie gestuurd en op 26 oktober aan het OM gemeld. Toen was uiteraard uit te rekenen wanneer Van E. vrij zou komen en dat dan een probleempje met het gratieverzoek zou kunnen ontstaan. "In die tijd heb ik hier dan ook gezegd, zorg ervoor dat, zodra hij vrijkomt, alles klaar is om de volgende straften uitvoer te leggen." Waarom liep het dan toch mis? Kan justitie niet tellen, zoals Van E.'s advocaat, mr P. Doedens, smalend zegt? Dat is niet zo eenvoudig, aldus Behling. "De enige die echt kan tellen, is het huis van bewaring. Daar worden bij voorbeeld ook de verlofdagen bijgehouden. Wij weten de einddatum niet met zekerheid." Dat de communicatie met het huis van bewaring niet altijd vlekkeloos verloopt, blijkt uit het feit dat Behling niet eens wist dat Van E. op 23 december van Demersluis (deel van de Bijlmerbajes) was overgebracht naar Norgerhaven. "Wij bleven corresponderen met Demersluis." Toch had het openbaar ministerie tijdig kunnen beseffen dat haast geboden was met de beslissing op het gratieverzoek. Als justitie er in december achteraan gegaan was, had de zaak misschien gered kunnen worden. Drieëneenhalve maand is volgens hem geen 'krankzinnig' lange tijd voor zon beslissing. Er zijn adviezen voor nodig van onder meer het huis van bewaring, het openbaar ministerie en het hof. De 8000 gratieverzoeken die jaarlijks landelijk wor- den ingediend, worden in principe chronologisch afgehandeld behalve als verzoekers zo lang moeten wachten dat intussen de straf zou zijn uitgezeten. "Bepaalde categorieën voorrang geven, kan niet zomaar," zegt Behling. "Je zou een eigen systeem kunnen ontwikkelen, een soort zwarte lijst. Maar daar moet je ontzettend voorzichtig mee zijn. Anderen moeten dan nog langer wachten. Moet je uitzonderingen maken voor zaken waarmee je publiek last kunt krijgen?" Onderzocht wordt nu hoe het is gelopen met de 'rooting' van Van E.'s gratieverzoek. "Ik weet zeker dat er niet een maffe ambtenaar is die het onnodig lang in een kast heeft laten liggen. Maar ik weet niet of er iets mee is gebeurd wat buiten de orde gaat." Veiligheidshalve wil Behling graag af van de gewoonlijk automatisch schorsende werking van het gratieverzoek. "Je moet daarover van geval tot geval kunnen beslissen. Gratie komt alleen in aanmerking in gevallen van kennelijke onrechtvaardigheden. Als iemand bij een ongeluk twee benen verliest en naar de gevangenis moet, bij voorbeeld." Pieter Wiewei wil echter de huidige gratieregeling handhaven. "Er is in deze zaak maar één fout gemaakt: die in augustus met de voorlopige hechtenis. Maar dat is geen reden de wet te veranderen. Meer dan één derde van de gratieverzoeken wordt gehonoreerd. Als je de opschortende werking uit de wet haalt, heeft gratie geen nut meer. Dan is straf vaak al uitgevoerd. De afgelopen tien jaar hebben we te horen gekregen dat bijna alles wat de verdachte beschermt, veranderd moet worden. Nu ook de gratie nog. Ik zou zeggen: verwijs dit idee naar de prullebak." --- Nak riep Amsterdam op het niet te pikken Aan de voet van het monument De Dokwerker op het jonas Daniël Meijerplein heeft ex-verzetsman Piet Nak (86) gistermiddag zijn bloemen gelegd. Met enkele duizenden anderen herdacht hij de Februaristaking, die op 25 februari 1941 begon. Honderdduizenden Amsterdammers kwamen toen tegen de jodenvervolging in opstand. Piet Nak liep in een lange stoet van stille getuigen, die rondom het monument een plekje zochten voor krans of bloemen. Behalve burgemeester Van Thijn en gemeenteraadsleden bracht ook het Nederlands Auschwitz Comité, de vrouwen van Ravensbrück, schoolkinderen en tal van minderheidsorganisaties een eerbetoon. Het was Nak, die samen met zijn vriend Willem Kraan in de namiddag van 24 februari 1941 zijn collega's van de stadsreiniging opriep zich te verzetten tegen de eerste deportaties van Amsterdamse joden. Geen vierentwintig uur na het uitbreken van de staking werd hij opgepakt. Vier dagen zat hij in een cel en werd mishandeld. Na zijn vrijlating ging hij niettemin door met zijn verzetsactiviteiten. Willem Kraan overleefde de oorlog niet. Hij werd met nog zeventien andere verzetsstrijders gefusilleerd. De strijdvaardigheid zat Nak in het bloed. Halverwege de jaren zestig richtte hij het Nationaal Comité Vietnam op. Bij elke Vietnamdemonstratie liep hij voorop. Ook was hij medeoprichter van het Palestina Comité. Op het moment dat dit comité zich in dienst wilde stellen van de 'wereldrevolutie' haakte hij weer af. Gistermiddag was Nak ontdaan toen hij zijn bloemen neerlegde bij het monument. Het was zijn grootscheepse provocatie tegen de bezetter geweest die de geschiedenis inging als 'de Februaristaking'. --- Plein f T "■■ET WAS een w ramp," zei hij kortaf. Ik had "™" hem hartelijk gecomplimenteerd met zijn temt. "Blij dat ik weer terug ben in Amsterdam." Ik informeerde of hij bij het skiën op zijn bek was gegaan. Dat lijkt me zo ongeveer de enige ramp die je tijdens de wintersportvakantie kan overkomen. "Nee," beet hij, "Limburgers. Een hotel vol Limburgers. Dat schijnt tegenwoordig zon beetje de trend te zijn; Limburgers die met carnaval naar de wintersport vluchten omdat ze het zon platvloers gedoe vinden. Wat een gespuis. Tot diep in de nacht gelal en gezang en dat allemaal in dat mongolentaaltje van ze. Om gek van te worden. Dit is definitief de laatste keer geweest. Volgend jaar ga ik duiken op Bonaire." "Bah," riep ik vol afkeer, "hoe ordinair. ledereen doet dat tegenwoordig, duiken. Is het niet op de Antillen, dan wel op de Seychellen." "O," zei hij bedremmeld, "ik dacht dat het wel iets voor jou zou zijn. Het moet heel avontuurlijk wezen, die onderwaterwereld." Welk een misverstand. Ik ben niet in de wieg gelegd voor avontuur. Ik ben in de wieg gelegd voor comfort en gemak en onder comfort versta ik niet het rochelend ademhalen uit een zuurstofïles. Bovendien ben ik van mening datje de ordening zoals in de schepping aangebracht niet dient te verstoren. Als het in de bedoeling had gelegen dat de mens zich onder water zou begeven, had hij wel vinnen gehad. Het zelfde geldt voor vliegen. Wie niet met vlerken is uitgerust, dient niet de lucht in te gaan. Dat is hovaardij en recente ongelukken hebben dat weer eens bewezen. "Jezus," zei hij, "als je zo kletst kom je nergens. Mag ik je iets aanbieden? Misschien vrolijkt je dat wat op." We gingen het café binnen. "Luistert," hernam ik, "dat idiote gedoe met verre vakanties is uit den boze. Zonde van het geld. Als je wilt weten hoe Afrika er uit ziet, zet je de televisie aan en als je haaien wilt bekijken, ga je naar het aquarium van Artis. Van boeken lazen word je wijzer dan van reizen, dat staat wel vast. Gereis stompt af, dat zie je wel aan die arme jongen van Büch. Sinds die door de Vara over de 'aardkloot wordt geschopt, is er geen behoorlijke regel meer uit zijn fikken gekomen. Dat lijkt me afdoende bewijs. Vroeger kon hij nog redelijk goed uit zijn woorden komen." Hij liet zich niet van zijn stuk brengen. "Het is heel fascinerend, dat duiken. Een paar vrienden van me zijn net terug van Bonaire. Die lui zijn wel wat gewend, maar ze waren opgetogen. Je neemt daar een cursusje en je kunt je meteen tussen de vissen begeven." "Tussen de haaien, bedoel je," zei ik. "In de Caribische Zee wemelt het van de haaien en niet zulke kleintjes ook. Ze staan bovendien bekend om hun vraatzucht. Ik heb zelf een tijd in dat gebied gevaren en ik kan je daar sterke staaltjes van vertellen." "Je liegt datje barst, man," zei hij grijnzend, "verder dan de Noordzee ben je nooit gekomen." Terwijl de kastelein de glazen bijvulde, zei die: "Ik hoor dat jullie het over duiken hebben. Dat is inderdaad geweldig. Vorig jaar ben ik naar Curacao geweest. Fantastisch, echt waar. En gezellig dat het was. Half Amsterdam ben ik er tegengekomen. Dit jaar gaan we naar Jamaica. Dat moet ook geweldig zijn. Er gaan steeds meer Hollanders naar toe." Met geloken ogen dronk ik I mijn glas in één teug leeg. NICO MERK ---