De Javaanse hegemonie Behalve dit rapport, dat regelrecht van de Landsdrukkerij in de Kamer werd bezorgd, zal aan de volksvertegenwoordiging, die na de verkiezingen net Binnenhof zal bevolken, een uitvoerig rapport ter hand worden gesteld. Dat de bevindingen, in objecllttfjfijzin neergelegd, de even te voren .vnrdeh beweerd. De gang van zaken had in Indië — dit laat de commissie duidelijk verstaan — anders kunnen verlopen. De commissie heeft in Indië allerwegen het verlangen naar zelfstandigheid geconstateerd, maar moest evenseer vaststellen, dat bij grote groepen nationalistisch voelenden een hegemonie van Java niet zal worden geduld. Zelfs zonder kennis te ht-bben genomen van de Koninklijke belofte streefde men op legale en eerlijke manier naar zelfstandigheid. Tijdens het ver- Schrikkelijke verblijf in de kampen troffen de geïnterneerde ambtenaren m deze geest reeds voorbereidingen Voor het herstel van het gouvernement °P de dag der bevrijding. Men had sich medisch laten keuren, opdat ieder zou weten of en voor welke taak hij hog in staat zou zijn. --- Terug in de kampen Van dat gouvernement is niets terechtgekomen! De naar Australië uitgeweken regering, die in menig opzicht de oorlog ..gevierd" en niet „gevoerd" heeft, heeft het heft in handen genomen, de Raad van Indië naar huis gestuütd en zelfs maar weinig eerbied -betoond voor de helden, die het slachtoffer zijn geworden van de ondergrondse beweging. Dat alles heeft Verbittering gewekt en de ex-geïnterneerden verdedigen hartstochtelijk de „indien"-conclusies. hierboven weergegeven. Echter, onmiddellijk na de capitulatie gaf Lord Mountbatten, met instemming van de regering in Australië, alle geïnterneerden bevel in de kampen te blijven. Ook Spit keerde in internering terug. Alle plannen van de geïnterneerden waren daardoor voorlopig onmogelijk. De commissie wil de waarde van deze voorstelling van zaken in het midden laten, maar knoopt er toch enkele waargenomen feiten aan vast over de houding der inheemse bevolking en over de houding der Japanners na de capitulatie. Merkwaardig zijn de gegevens, welke dé commissie verschaft over het gebrek aan openbare critiek of liever over de dictatoriale wijze, waarop de voorlichting scheef geLrokken, verwrongen en misvormd wordt. Er zijn slechts twee Nederlandse bladen in Batavia; het ene wordt gestencild en Wekt weinig vertrouwen; het andere is r«geringsorgaan. Maar kranten van de nationalistische beweging zijn er genoeg! Zij worden gedrukt op persen en met materiaal van door aanhangers der republiek bezette Nederlandse drukkerijen, welke niet door hun rechtmatige eigenaars mogen worden opgeëist, omdat dit de republikeinen zou ..provoceren". --- De „Republiek Indonesië” Uitvoerig wordt in het tweede hoofdstuk verteld, hoe de Republiek tot stand is gekomen als een Japans maakael, onder Japans oppertoezicht en onder twee leiders, Soekarno en Hatta, die gedurende de ganse bezettingstijd zich in dienst hadden gesteld van het Japanse oorlogsbedrijf en gedragen door een macht, welke door de Japanners was afgericht en met Japanse opvattingen was doordrenkt. De commissie beantwoordt de vraag, of de zich noemende regering der „Repoeblik Indoenesia" inderdaad geheel „Indonesië" vertegenwoordigt en laat duidelijk uitkomen, hoe tal van volks, groepen, die zelf naar grotere zelfstandigheid streven, de Javaaase hegemonie niet zullen dulden. En bij de beantwoording van de vraag, welke de werkelijke betekenis al heeft losgemaakt! Verschrikkelijk in één woord zijn de staaltjes, die er van getuigen, hoe Japan nog altijd invloed op de extremisten uitoefent, verschrikkelijk zijn de verhalen van de terreurgruwelen, die daar nog het gevolg van zijn! En wij lezen: Een tiende van dergelijke gruwelen, elders gepleegd, zou de wereldpers van verontwaardiging hebben doen trillen, zeker indien daarmede bepaalde bc langen zouden zijn gediend; hier echter moesten deze gruwelen maar liefst verzwegen worden, omdat zij in staat waren de opinie over de „Repoeblik Indonesia" ongunstig te beïnvloeden; en een vooropgezette ideologie eiste nu eenmaal, in naam van democratie, vrijheid, zelfbeschikkingsrecht, enz., dat ten gunste van deze republiek zou worden geschreven. De commissie gaat vrij diep in op de internationale kant van de kwestie, waarvan door minister Logemann zon ophef is gemaa-kt. De commissie bekent, dat het haar niet mocht gelukken met zekerheid vast te stellen, of de landing van generaal Christison met aen zwakke troepenmacht — tegen advies van de Engelse Geheime Dienst of van uit de lucht gelande hulptroepen — een gevolg is van aandrang van Nederlandse zijde om troepen te sturen, zwak of sterk. Want dit zou enkele handelingen van dien generaal verklaren, wellicht veroorzaakt door zijn verrassing over de toestand en de zorg voor het lot van zijn troepen. Deze handelingen hebben de staatkundige verhouding allerongunsitgst beïnvloed. Zij hadden ten doel buiten de politieke verhoudingen te blijven en zich niet te mengen tussen Nederlanders en Indonesiërs. Zij haddsn echter tot gevolg een sterke begunstiging van de zogenaamde regering der Repoeblik Indoenesia. De grondfout van de huidige toestand in Indië, aldus concludeert de commissie, ligt in de omstandigheid, dat de Nederlandse souvereiniteit aldaar — erkend door de geallieerden — niet berust bij de Nederlandse of Ned.-Indische regering, maar bij de bezettende macht. Het is de commissie duidelijk geworden, dat de nationalisten internationale betrekkingen hebben met communistische organisaties in het buitenland. Zij bezit daarover de nodige gegevens. --- Europa Tussen de Russische grens en het Kanaal leven 300 millioen mensen. Een klein aantal landen, met een bevolking van ongeveer 40 millioen zielen, heeft voldoende voedsel om de nieu we oogst te halen. Van de overige 260 millioen is een derde deel landbouwer en in staat zichzelf te voorzien. Da rest, waarvan het grootste deel leeft in steden en tot de lagere inkomenklasse behoort, is, wil men voorko men dat deze mensen de hongerdood sterven, aangewezen op aanvoer uit het buitenland. Herbert Hoover. Truman's speciale afgezant, verklaarde: „20 Millioen kinderen in Europa, die "door honger zijn verzwakt, zullen een gemakkelijke prooi vormen voor tuberculose, bloedarmoede en Engelse ziekte, wanneer niet spoedig de helpende hand wordt toegestoken uit de graan-exporterende landen. Wil Europa nog een toekomst hebben, dan moet er iets voor deze kleinen worden gedaan." In Amerika bedraagt het voedselrantsoen per dag 3200 calorieën, Groot- Brittannië heeft 2800 calorieën, doch in dertien Europese landen ligt het gemiddelde op 1900 en in sommige landen van Oost- -en Zuidoost-Europa beneden 1000 calorieën per dag. Wenen, Boedapest. Warschau en andere hoofdsteden van Oost-Europa kennen de hongergestalten. die langs de straten voort wari-kelen op zoek naar iets eetbaars. --- Morgen, de Nationale Feestdag, verschijnt de Volkskrant niet. Daarom vandaag In dubbele omvang. --- Commissie-Van Poll rapporteert: Bestuur van Ned.-Indië was voorbereid in de gevangenkampen \_/ -■- Ned. regering in Australië besliste anders (Van onzen parlementairen redacteur.) ONMIDDELLIJK na de regeringsverklaring van den minister van Overzeese Gebiedsdelen over Indonesië (zie pag. 2), werd de teden der Staten-Generaal het rapport in de hand gedrukt van de parlementaire commissie, die Nederlands-Indië heeft bezocht om Van de «tand van zaken poolshoogte te nemen. De voornaamste conclusies van dit lijvige en nochtans beknopte verslag zijn: Indien onmiddellijk na de capitulatie van Japan, midden Augustus J 945, volgens de plannen der geïnterneerde Nederlanders het bestuur Was overgenomen door den vice-voorzitter van de Raad van Indië, den heer Spit — bij afwezigheid van den gouv.-generaal door de Indische staatsregeling aangewezen —; en indien de andere bestuursambtenaren 'n de kampen die' daartoe fit waren, onmiddellijk naar hun standplaatsen waren teruggekeerd, en zij voor zover het mogelijk was, het Inheemse bestuur en de politie hadden hersteld; indien de overige mannen uit de burger- en krijgsgevangcnkanipen direct van Japanse wapenen waren voorzien; en aan de Japanners het bevel was gegeven de °rdo te handhaven niet op eigen gelegenheid, zoals nu is gebeurd, ■naar onder de opperste leiding van dit herstelde Nederlandse bestuur; dan zou alles wat er nu gebeurd is vermeden hebben kunnen worden, want de inheemse bevolking was na de capitulatie van Japan de Nederlanders zeer wel gezind en de Japanners waren buitengewoon onder- Worpen en waren l>ereid bevel te aanvaarden. --- Azië Het door de oorlog zwaar beproefde China bood aan den oud-president van de Verenigde Staten tijdens zijn kortgeleden bezoek zon grimmig beeld, dat Hoover het aantal door de hongerdood bedreigde Chinezen op 18 millioen schatte. De rijstoogst in China zal dit jaar vèr beneden de verwach tingen blijven en weinig kunnen bijdragen om de voedselnood te lenigen. Bovendien wordt het land. ten gevolge van de aanhoudende droogte, met een sprinkhanenplaag bedreigd. Chinese landbouwers in de provincies Honan. Armwei en Hupeh eten gras. boomschors en modder, terwijl in de grote Chinese steden nauwelijks enig voedsel te krijgen is. omdat alle voedsel-transporten, vóór zij de steden be reiken, door bandieten langs de wegen worden geplunderd. Naar schatting heeft Brits-Indië 4 millioen ton graan nodig en de UNRRA verwacht in dit door binnenlandse troebelen gekwelde land nog een hongersnood te kunnen voorko men. --- Speldengeld van de Staat Enkele Kamerleden hebben Donderdag minister Lieftinck aangevallen over de begroting. In antwoord op diverse stekeligheden gaf de minister onder meer de Landsdrukkerij de schuld, dat de begroting 1946 zo laat was. Hij merkte op, dat dis er van geldsmijterij sprake was, de verspilling nauwelijks 2 a 3 percent van het totale bedrag bedroeg. De rest was volkomen verantwoord. Voetnoot: De uitgaven van Buitengewone en Gewone Dienst le zamen zijn voor 1946 geraamd op 553 i millioen gulden. De 2 of 3 percent, die de Staat verspilde, bedroegen dus slechts lil of 166 millioen gulden. De rest is volkomen verantwoord. --- De oplossing Men vraagt zich af. of redding voor deze millioenen. die aan het einde van een catastrofale oorlog thans met de hongerdood worden bedreigd, mogelijk is. Men kan het hongerprobleem niet oplossen aan de conferentie-tafel. De ministers in Whitehall of het Palais de Luxermbourg zijn niet in staat voedsel te verschaffen aan de millioe nen hongerenden, die hun handen uitsteken. „In de canünes van de kazernes, in hotels, restaurants en in de keukens en aan de tafels van ieder huisgezin moet het huidige voedselprobleem worden opgelost", zoals Sir Ben Smith, Brits minister voor de Voedselvoorziening, het onlangs uitdrukte. --- Militairen naar Indië Wetsontwerp er door gejaagd (Van onzen parlem. redacteur). Het wetsontwerp, dat wijziging beoogde te brengen in hoofdstuk XIII van de Grondwet, is door de Tweede Kamer met 42 tegen 20 stemmen aanvaard. Minister Beel k-wam af met een wetsontwerp, dat da» strekking heeft, artikel 192 van de Grondwet buiten werking te stellen. Dat artikel behelst, dat geen soldaat tegen zijn wil naar het rijksgebied over zee kan worden gestuurd. De Kamer trok zich een uur terug om te beraadslagen. De grif. fier las de ministeriële memorie van antwoord voor. Daarop vingen de beraadslagingen aan. De communist Wagenaar wilde deze ..grondwetswijziging" alsnog van de agenda afvoeren. Hü kreeg van niemand steun, ook niet van de anti revolutionnairen, die een paar dagen geltden zon ophef maakien over de ernst, waarmede de Grondwet dient te worden behandeld. Daarop werd Paul de Groot erg boos. Nu 7 Mei de nieuwe lichting opkomt, riep hij uit. wordt een wet er doorgejaagd, die ...beslist over dood en leven van duizenden jongens". Deze communist kon slechts een politieke smerigheid zien" in deze haast, nu ..Hubertus mislukt is", insinueerde hij en hü riep het geweten van de Partij van de Arbeid wakker. De beer Van der Goes van Naters poogde de zaak tot eenvoudige proporties terug te brengen en prees in het wetsontwerp ojn. hel feit. dat de wetgever hel beslissende woord krijgt, telkens wanneer een contingent naar Indië gaat. Minister Beel wees er. óók namens de ministers Meynen en Logemann op, dat het de Kamer was. die dit wetsontwerp had uitgelok:. Met 54 stemmen tegen 2 werd de wet in allerijl aanvaard. Er waren er, die de zaal verlaten hadden, o.a. de Indonesiër Palar en Suurhoff. die met de commissie-Van Poll mee had moeten gaan. Zij weigerden te stemmen. De vertoning was allerminst verkwikkend! --- Stakingen in twee mijnen (Van onzen correspondent). HEERLEN, 2 Mei, — Op twee van de Limburgse mijnen, de Laura en de Julia te Eijgelshoven. zijn begin van deze week stakingen uitgebroken, d-ie het gehele personeel omvatten Donderdag heeft een klein aantal arbeiders van de Julia het werk hervat. De stakingen op tle Laura braken uit naar aanleiding van het opnieuw in dienst komen van een geschorsten opzichter. Op de JuVia staakte men uit solidariteit. --- Suiker en rubber in Ned.-Indië „Enorme voorraden” zegt Amerikaans expert Enorme voorraden suiker en rubber liggen in Nederlands-Indië te wachten totdat er schepen komen om deze voorraden naar de wereldmarkten te vervoeren. Dit werd, naar A.P. meldt, door Eric T. Bradley, directeur van de Amerikaanse commissie tot liquidatie van buitenlandse eigendommen Donderdag verklaard. Bradley, die juist van een wereldreis is teruggekeerd, zei, dat in Indonesië een geweldige markt bestaat, zowel voor aan- als verkopen. --- „Aan millioenen tafels is de honger te gast” Europa, na één jaar vrede 20 millioen kinderen in gevaar „Aan de tafels van millioenen in Europa en Azië is driemaal daags de Honger te gast". Als de nauwelijks één jaar bevrijda Nederlander deze woorden van oud-president Hoover overdenkt, kan hij niet anders dan tevreden zijn over de voedselpositie, welke het land heeft gemaakt tot een van de beter gevoede landen van -Europa. Millioenen in Europa en Azië, die in de afgelopen wintermaanden zich met een karig rantsoen In het leven wisten te houden, worden nu, vóór het binnenhalen van de oogst met de hongerdood bedreigd. --- Trage voortgang Parijse conferentie Informele besprekingen moeten tempo opvoeren Nieuwe onenigheid over Italië De Franse minister van Buitenlandse Zaken, George Bidault, heeft gisteren in Parijs zijn ontevredenheid te kennen gegeven over de trage voortgang van de besprekingen op de ministers-conferentie en een voorstel ingediend om in de toekomst informele besprekingen te voeren in het Palais de Luxembourg in het kabinet van den leider werd gesteund door Byrnes, werd door de Raad aangenomen. De ministers konden het gasteren niet eens worden over de oprichting van een geallieerde raad in Italië ter berechting van oorlogsmisdadigers. Molotof achtte, evenals hij 't Amerikaanse voorstel voor het instellen van een militaire controle-commissie, deze raad in strijd met de souvereiniteit van Italië en ..onnodig". Bij de behandeling van het lot van het eiland Pelagosa in de Adria-tische Zee wenden de ministers het er over eens. dat dit eiland aan Zuid-Slavië zou worden gegeven .terwijl het eiland Pianosa aan Italië blijft. In Rome werd gisteren bekendgemaakt, d-at de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, De Gasperi, in Parijs is aangekomen, om met de ministers van de vier grote mogendheden besprekingen te voeren over de kwestie van de Italiaanse vloot en de herstelbetalin gen. Tijdens het nationaal congres van de Italiaanse liberale partij te Rome, is tracht van Italiaanse oorlogsschepen aan andere mogendheden. De voorzitter. Raffaele de Ga'ro. zei: ..De Italiaanse driekleur van de masten der sohepen moet wapperen tot zij zinken." In geheel Zuid-Tirol braken gisteren morgen opstootjes uit en vonden demonstraties plaats, waarbij de bevolking aansluiting eiste bij Oostenrijk. De ongeregeldheden waren een gevolg van de afwijzing van de Oostenrijkse eis op de vergadering van ministers in Parijs om Oostenrijk Zuid-Tirol terug te geven. In de straten van Innsbru-ok werden pamfletten en aanplakbiljetten aangetroffen, waarin werd opgeroepen om te protesteren tegen de afwijzing van het „gerechtvaardigd Oostenrijkse verzoek". De Oostenrijkse kanselier, dr. Figl, hoeft in Wenen ter viering van de eer. ste Mei geze-rd, dat do verwerping van de Oostenrijl.se eis door de conferen tic van Parijs niet zal verhinderen, dat de Oostenrijkse regering deze els met nog meer nadruk zal handhaven. --- PRINSES JULIANA SPREEKT. Zondagochtend wordt zowel over Hilversum I (301 m.) als over Hilversum II (415 m) een Nationaal program ma uitgezonden. Aan het slot hiervan (om 12 uur) zal H.K.H. Prinses Juliana een rede uitspreken. Gisteren is de spoorbrug over de IJsel bij Zwolle heropend. Daarmee is de treinverbinding tussen Noorden West-Nederland hersteld. --- Nieuwe pensioenregeling voor mijnwerkers DEN HAAII, 2 Mei. — Vandaag had op v,-i ik-Unie voor het mijnbedrijf alhier 'n bespreking plaats tussen de ministers van Verkeer en Energie en Soc. Zaken en vertegenwoordigers van de Vak-Unie over de invoering van de nieuwe pensioenregeling voor mijnwerkers. Beide ministers deelden mede. dat het vraagstuk van de nieuwe pensioenregeling omtrent de berekening van de kosten eerst in de loop van April bij de regering is ingekomen. Dezer dagen is de betrokken commissie uit de mijnraad aan de orde gekomen. De definitieve regeling zal waarschijnlijk een wettelijke voorziening eisen. In dat geval zal worden overwogen, oi in afwachting daarvan, reeds onmiddellijk voor de gepensionneerden van vóór 1 Mei 1945 een voorziening kan worden getroffen in de geest van die. welke reeds geMt voor de gepensionneerden van na 1 Mei 1945. --- Spoorwegen kopen 20-diesel-electr. locomotieven Twintig Diesel electrische locomotieven, aangekocht uit Amerikaanse surplus legervoorraden, zullen bij de Nederlandse Spoorwegen dienst doen. In totaal was met deze aankoop 43.350 dollar gemoeid. --- Dollarcrediet getekend De credietovereen-komst van de Verenigde Staten m-et Nederland ten bedrage van 200.000.000 dollar is gisteren te Washington door H.M.'s gezant, jhr. dr. A. Loudon, getekend. President Truman heeft het Congres verzocht een bedrag van 600 millioen dollar te bestemmen voor verdere deelneming van Amerika aan het werk van de UNRRA in de begrotingsjaren 1946 en 1947. --- Het weerbericht ' V...V. - ••. Matige wind tussen Noord en Noord-Oost. Droog weer. In de Noordelijke provincies in de nanacht en ochtend tijdelijk nevel of mist. Overdag plaatselijke wolkenvelden. In de overige delen van het land op de meeste plaatsen zonneschijn. ---