(Advertentie) i VOOR BETERE i Bi spijsvertering I B Meagpljn wordt In 9 ven de 1 0 gevallen B Dl ••raoriiili door overtollig MAAGZUUR. fl ■L U hebt geen hinder n» 'I gebruik ven _H Rgebismureerdl m MAGNESIUM Ê Bevordert een goede ipljiverterlnrj. I Vmrkrljgbmmr bij Apotheken en Drogiitertfen In poeder- en tmhlmtvorm. --- (Advertentie) For my honey and for moS^) RODNEY of DIS CO VER t --- Uit Je VolLsLrant van 26 Januari 1928: ,.De ex-keizer van Duitschland wordt morgen 70 jaar. De gewezen kroonprins en prins Heinrich, de broer van den ex-keizer zijn vandaag in Doorn aangekomen om den verjaardag gezamenlijk te vieren." --- KVP-Jongerenraad voor het eerst bijeen MINISTER DE BRUIJN: „Ondernemer niet in gedrang door P.8.0." Voldoende waarborgen tegen uitbuiting van verbruiker VRIJWILLIGHEID STAAT VOOROP (Van onze speciale verslaggever) UTRECHT, 25 Jan. — De ondernemer komt door de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie niet in het gedrang. Hij blijft wat hij is. De arbeiders gaan niet op zijn stoel zitten. Aldus sprak de katholieke minister A. C. de Bruijn Zaterdagmiddag in Utrecht in het gebouw voor Kunsten en Wetenschappen op een bijeenkomst — de eerste — van de KVP-Jongerenraad. „Ik wil niet zeggen", betoogde de bewindsman voor ,1,. p.8.0., „dat er geen aanleiding is voor enig pessimisme over hrt tot stand komen van de P.8.0." Maar bi.l legde de nadruk op het woord „enig'- m rie drie jaar na het totstandkomen van de P.8.0.-wet is nog geen enkel schap opgericht „zelfs geen klein*"•"•,..." 5" de andere kant was het duidelijk, dat een al te spoedige realisering van een zó grote omwenteling uitgesloten moest worden geacht." Minister De Bruijn bestreed enkele misvattingen over het doel en de inrichting van (ie £.8.0., die soms struikelblokken blijken bij rie uitvoering. Sommigen menen, dat de vrije organisaties niet veel meer zullen zijn dan kiescolleges, wanneer de schappen eenmaal bestaan. „Dat is een toute redenering" zei de bewindsman, „ue P.8.0. moet steunen op die organisaties. r „De schappen zouden anders dode lichamen worden; locomotieven zonder stoom, ue vrije organisaties moeten door suggesties en activiteiten de P.8.0. als het ware achtervolgen." De minister zinspeelde erop dat hij, als bewindsman, niet op dezelfde wijze mocht spreken over de noodzaak om lid te worden van vn.ie organisaties als hij gedaan heeft toen hij nog K.A.8.-voorzitter was. 1 oen kon hij er ook in zijn functie van minister op wijzen, dat voor het welslagen van de P.8.0. de vrije organisaties zo sterk mogelijk moeten worden Deze zullen door de maatschappelijke omwenteling een andere, maar zeker geen mindere betekenis krijgen. Bij de leden van de organisaties moet een ander soort verantwoordelijkheidsgevoel worden aangekweekt, de verantwoordelijkheid voor de bedrijfsgemeenschap. --- „Waak-organen” Sommigen, die de P.8.0. niet goed gezind zijn, beweren, dat uitbuiting van de consument een gevolg zal z(jn van de macht van de 'schappen. Minister De Bruijn legde er de nadruk op, dat de schappen zelf gevarieerd zullen zijn samengesteld en dat er bovendien nog twee „waak-organen" zijn — de Sociaal- Economische Raad en de Regering /— die op de belangen van de verbruiker letten en kunnen ingrijpen. Er wordt geprobeerd de ondernemers afkerig te maken van de P.8.0. door er op te wijzen welke grote bevoegdheden de schappen volgens de wet kunnen krijgen. De bewindsman antwoordde op dit bezwaar, dat de wet niet inhoudt, dat de schappen deze verordenende bevoegdheden meteen allen moeten hebben. Er kan een hele reeks regelingen worden getroffen zonder die bevoegdheden. De bedoeling van de rede van minister De Bruijn was: bij de jongeren belangstelling te wekken voor de P.8.0. De mensen, die de laatste tientallen iaren eraan hebben gewerkt de tegenstelling tussen kapitaal en arbeid te vervangen door maatschappelijke solidariteit, wisten, dat zij dit voor volgende geslachten deden. De jongeren van nu moeten er mee gaan werken. De bewindsman gaf een beknopt historisch overzicht en wees op de rol van de katholieken in de actie tégen de klassestrijd vóór de broederschapsgedachte, door Paul Rijkens, president-directeur van de Unilever, enkele dagen geleden een omwenteling genoemd. „Het is goed op de namen te letten" zei minister De Bruijn en hij noemde de katholieke voormannen: Steenberghe, Verschuur, Huj'smans en Van den Brink. --- op de korte golf + Even stilstaan in Nijmegen. Mgr prof. dr K. Belion was gisteren vijf en twintig jaar hoogleraar aan de katholieke universiteit. Hoewel op verzoek van de jubilaris de dag in stilte voorbij moest gaan, zenden we toch maar stilletjes een proficiat ♦ In een kamer waar een bewoner van een perceel in de Sportlaan in Den Haag lag te slapen, nam een dief uit 's mans broekzak een portemonnaie weg. Uit een aangrenzende kamer nam hij gelijk nog een portefeuille mee. De man is daarna zachtjes om niemand wakker te maken door de voordeur naar buiten gegaan ♦ Het ballet van de Nederlandse Opera heeft in Monte Carlo een voorstelling gegeven, die werd bijgewoond door prins Piet van Monaco zelf, met zijn gevolg. Hij toonde zich zeer ingenomen met de prestaties van de Nederlandse jongens en meisjes. Vooral Marguerite Golon, Johanna Zuiver, Hannie Bouman, Cesar Hom en Jan Rebel oogstten veel succes ♦ Even ten Zuiden van Eindhoven is een Belgische personenauto aangehouden, waarvan de hard opgeopmpte banden met koffiebonen gevuld bleken te zijn. Het kwam aan het licht toen een van de banden sprong ♦ Het Sint Joriskerkje in Persingen bij Nijmegen zal gedurende het toeristenseizoen in floodlight komen te liggen. Het eenvoudige kerkje wordt helemaal ervoor gerestaureerd ♦ Op 9 Februari gaat Nijmegen afscheid nem envan de acteur Jan Musch. In zijn glansrol Harpagon in De \ rek. Na afloop van de voorstelling zal Jan Musch namens de burgerij een geschenk worden aangeboden ♦ Koningin Juliana, Prins Bernhard en de drie oudste prinsessen hebben zich Zaterdag in Baarn vermaakt bij de Snip en Snaprevue „Jubeltonen". De Koningin sprak in de pauze met Walden en Muyselaar, die er ook waren. De baten van de voorstelling gingen naar „Het Vierde Prinsenkind" ♦ Zaterdagmorgen werd in Den Helder de nieuwe Sint Agnesschool geopend. Deken Harst, burgemeester Rehorst en onder vele anderen de heer Schneiders namens de katholieke burgers, voerden het woord. Toen kwam er koffie met gebak ♦ Nou we toch in Den Helder zijn: Vandaag viert het echtpaar Bruuli, aan de Ruijghweg, er zn diamanten bruiloft. De heer Bruul is gepensionneerri opper-schrijver van de Marine en 86 jaar oud. Mevrouw Bruul (geboren als een meisje Lastdrager) is 83 Zii geeft haar echtgenoot nog niets toe in kerngezondheid ♦ In Zwammerdam heeft een onderwijzer tot zn verrassin_ vastgesteld, dat een zijner leerlingen moeilijke sommen niet met zn vineei'* maar met z n tenen uitrekent * On het met bloemen gegarneerde podium vin de Kleine Zaal in het Amsterdamse Concert gebouw klonk zaterdagmiddag uit gedrapeerde luidsprekers, opgehangen bil een Bijbels tafereel van Jan Toofop de Mattheus Passie zoals die op Palmzondag 1939 onder leiding van Willem Mengel herg heeft geklonken in de Grote Zaal '.an Philips ♦ Voor het eerst worden andaag Zeeuwse oesters per vHegtuië an lerseke naar Perste verstuurd Fen kjdat'aze na^rn*8" "^hooptln "-rille" WSiiïJP S™te schaal erl' mcdl uiteedeeft »Se" onder net '>er" sonefon tfchtichim e man Verden hun gouden, tacntig tuin veertigjarig en '570 nun "ineens lf &' D* had feèstel o61'?'1131 afgehuurd om au-è de melafnl6'1 ,hun familieleden hehalv e ™*,a'»«* ook.een feestavond TdfnS m__roPnuft\ManaandaBmor«en de au* heetio 77, . , nauw nemen. alllip beSu *ihï losse achterroch wel olSJPt U W6L Ce ™* komt --- ONSMAKELIJKE ZAAK IN ZAANDAM Slagers mengden afval door worst en gehakt Klant reageerde op kamfersmaak (Van onze correspondent) ZAANDAM, 25 Jan. — De Zaandamse opzichter-keurmeester V., die, dezer dagen in arrest werd gesteld wegens knocierijen aan liet slachthuis te Zaandam, is voorlopig op vrije voeten gesteld, maar .in zijn functie geschorst. Inmiddels heeft de politie een onsmakelijke affaire opgelost. Enige Zaanse slagers namelijk blijken voor vernietiging bestemde vleesresten van kadavers en tbc-runderen van de opzichter-keurmeester te hebben gekocht en tot gehakt en worst te hebben verwerkt. Tegen deze slagers en enige handlangers is proces-verbaal opgemaakt. Reeds maandenlang betrokken enige Zaanse slagers vlees van personeel van de Amsterdamse Huidenclub, die op het terrein van het slachthuis een werkplaats voor het schoonmaken van huiden heeft. Twee van deze personeelsleden hadden tot taak vlees van kop en huiden van geslachte runderen af te halen om dit daarna te deponeren in een vat. Dit vlees, bestemd voor de destructor te Purmerend, is al bij voorbaat voor consumptie ongeschikt, omdat de huiden in aanraking zijn geweest met de vuile slachtvloer en ook over straat werden gesleept. Verder kwam ook vlees van kadavers en tbcrunderen in dit vat terecht. Ondanks waarschuwingen van de directeur van het slachthuis verkochten de twee. mannen het gevaarlijke kop- en huidenvlees voor 50 cent per pond aan de Zaanse slagers. Dezen, niet kieskeurig zijnde, verwerkten dit vlees in worst en gehakt. --- In jol gesmokkeld Toen het door strenge controle niet mogelijk bleek het afvalvlees dopr de poort van het slachthuis naar buiten te krijgen, riepen de slagers de hulp in van een man, die tegen beloning het vlees in een jol naar zijn woning vervoerde, waar de slagers het afhaalden. De directie ontdekte dit en liet een hoeveelheid napthaline in het vleesvat gooien. Niets vermoedend kochten de slagers ook dit vlees op- Na enige tijd verscheen een consument aan het slachthuis, die zich er over beklaagde, dat er zon raar luchtje aan rie gehakt zat. Een kamfergeur Hij noemde zijn leverancier en deze bekende spoedig zijn clandestiene praktijken. Weldra waren ook de andere scrupuleuze slagers bekend. Keurmeester-opzichter V. bekende dit alles door de vingers te hebben gezien en hiervoor vlees en geld als beloning te hebben ontvangen. Voorts gaf hij toe afgekeurde lever 9 voor hen, die daar wat voor over hadden, te hebben goedgekeurd. --- Franse toneelspelers in Amsterdam DE „Compagnie des Quatre", een reizende Franse toneeltroep, heeft op een van haar vele omzwervingen ook Amsterdam aangedaan en daar op Zaterdagmiddag en Zondagavond behalve een van de vijf „farces" door Molière in zijn jeugd geschreven: „La Jalousie du Barbouillé", het meesterwerk van Mariyaux „Le Jeu de l'Amour et du Hasard" en een moderne boulevard-klucht van Sauvaion „Au Petit Bonhcur" ten tonele gebracht. Een en ander geschiedde met een bewonderenswaardig entrain en een vaart, die men te vaak op het Hollandse toneel mist. Desalniettemin moet toch worden opgemerkt, dat vooral de tekst van de verrukkelijke „Marivaudage" zeer leed onder een gebrek aan stijl, die bij het meerendeel van de spelers deed vermoeden dat niet de klassieken, maar het moderne blijspel hun element is. Hetgeen dan ook ruimschoots bewezen iverd dooide vertoning van Sauvajon's niemendalletje, dat de volle zaal van Bellevue Zondagavond deed schateren om de onmogelijke situaties van het stuk en het komische talent van de spelers. Was ln Marivaux, evenals in de „lever du rideau" van Molière, Jacques Thiery reeds opgevallen als de beste acteur van de troep door zijn houding en zeer natuurlijk, eenvoudig spel, in „Au Petit "Bonheur" bracht hij zoveel menselijkheid in de onmogelijke schertsfiguur van de adspirant-zelfmoordenaar, dat men veel van het verdere ensemble voor lief kon nemen. Naast hem was Arme Alexandre een geroutineerde soubrette in „Le Jeu" en een radde en zeer temperamentvolle „jeune amoureuse" in de moderne klucht. Zeker was Pierre Ringel komiek, maar de effecten van zijn spel lagen er te dik op om niet op te vallen naast rie beheerstheid van Thierly. Christiane Barry met haar filmuiterli'jk zal ongetwijfeld in celluloid meer talent tonen, dan nu het geval was. Michel Fabrice, onmogelijk als Marivaux's Mario, speelde een amusante, zeer hongerige journalist in het moderne stuk, terwijl Ferras kennelijk heel weinig moeite had zich in zijn kleine rollen bij het geheel aan te sluiten. J. W. HOFSTRA. --- Theorieën „Ik persoonlijk (en ik ben ervan overtuigdde gehele regering) hecht de allergrootste betekenis aan een vr il wlll lg tot stand komen van de schappen", verklaarde de minister nog eens. ln antwoord op vragen besprak hij de theoretische mogelijkheid, dat de vakorganisaties kunnen worden opgeheven. (Als mensen aan engelen geluk worden, dan mogen zij verdwijnen. De ontwikkeling naar de P.8.0. is gegaan via de organisaties. De organisaties moeten blijven als steunpilaren. Een verkiezingsstrijd om de zetels in de schappen zou een politieke verkiezingsstrijd in de schaduw zetten al was het maar omdat de vakverenigingen meer geld hebben dan de politieke partijen.) Minister De Bruijn sprak over nóg een theoretische mogelijkheid: dat in de toekomst arbeidersvertegenwoordigers in de schappen een plan tot loonsverlaging zouden ondersteunen. Het is theoretisch denkbaar, dat de concurrentiepositie, de exportbelangen („exporteren is leven") op een bepaald ogenblik eisen, dat omwille van de arbeidersbelangen op lange termijn dr onmiddellijke belangen daaraan ondergeschikt worden gemaakt. De bewindsman herinnerde aan de vrijwillige verbruiksbeperking van 1951. „Om misverstand te voorkomen," voegde hü er nog aan toe, „denk nu niet, dat ik mrj uitspreek voor loonsverlaging. Het tegendeel is waar." Drs. Celestin Cosijn, de nieuwe voorzitter van de jongerenorganisatie in de KVP, wees in zijn inleidend woord op de reorganisaties, die zijn doorgevoerd bij deze beweging. Hij bloofde, dat de zaak goed zal worden aangepakt. Er zijn plannen voor een „Jongeren-Opmars" én voor actie in verband met de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. De organisatie wil geen massa-beweging zijn, maar een kern voor staatkundige vorming. (In de Jongerenraad zitten afgevaardigden uit het gehele land.) --- HAYDN en BARTOK Haydn en Bartok kunnen het in de componistenhemel — men kijkt er niet op een eeuw of minder — heel goed met eikaar vinden. Zij koesterden grote bewondering voor eikaars werk, dat weliswaar verschillend van karakter en vorm is, maar ontstond uit dezelfde liefde voor de muziek. Haydn bewonderde Bartok om de ernst waarmee hij het vak beoefende, een ernst, welke de Hongaarse meester in staat stelde met enkele motieven een groot en hecht muzikaal bouwwerk op te trekken. Bartok van zijn kant komt niet uitgepraat over het merkwaardig verschijnsel dat het Haydn lukte om met steeds wisselend materiaal zulk een eenheid van compositie te verkrijgen. Wij stervelingen kunnen na het beluisteren van Haydn's 82ste Symphonie en Bartok's „Muziek voor strijkers, slagwerk en celesta" tijdens het abonnementsconcert van Zondagmiddag door het Concertgebouworkest onder leiding van Rafaël Kubelik, deze wederzijdse achting der componisten wel een klein beetje begrijpen, ofschoon de uitvoering van de Symphonie volmaakter was dan die van de „Muziek", waardoor voor ons, afhankelijk als we bij het beoordelen zijn, vanaf het moment van de klank Haydn daardoor in het voordeel kwam. Een overrompelende prestatie werd de uitvoering van het Pianoconcert van Schumann. De soliste, Clara Haskil", en Kubelik met het orkest waren er kennelijk op uit ons naar een eeuw terug te verplaatsen en alles wat sindsdien gebeurde uit onze geest te wissen. Het was één licht-romantische verrukking. Tot besluit Wagner's gespierde Meistersinger-voorspel. JAN MUL. --- Leerling-verslaggever op vrije voeten Maatregelen tegen adjudant (Van onze correspondent) ROTTERDAM, 25 Jan. — De 20-jarige L. Elfferich, leerling-verslaggever bij het „Rotterdams Parool", die Dinsdagmiddag wegens het publiceren van „militaire geheimen" was gearresteerd, is Zaterdagmiddag door de rechter-comniissaris, mr H. P. A. Achterbergh, in vrijheid gesteld. üe, officier van Justitie, mr T. Semeijns de Vries van Doesburgh, had de jongeman aanvankelijk naar het Huis van Bewaring willen doen overbrengen, maar de rechter-commissaris besliste anders. Overigens schijnt deze zaak nog een vervolg te krijgen. Er is namelijk niet alleen proces-verbaal tegen E. opgemaakt, maar ook tegen diens directe chef. Deze moest Zaterdag eveneens bij de Koninklijke Marechaussee verschijnen, en na het hem afgenomen verhoor kreeg ook hij een verbaal. Verder hebben de militaire autoriteiten maatregelen genomen tegen een adjudant, die in eerste instantie de gegevens (welke ófwel in gedeelten ófwel in andere vorm bekend waren gemaakt tot in propaganda-broehures van de Luchtwachtdienst en van Steunt Wettig Gezag toe) met ■de journalist heeft doorgenomen. De betrokken adjudant is krijgstuchtelijk gestraft, doch over de aard van deze straf zijn geen mededelingen te verkrijgen. --- Vergeefse inbraak in Heerlens kantoor (Van onze correspondent) HEERLEN", 25 Jan. — Toen de secretaris R. D. van het Fonds voor Sociale Instellingen van de Staatsmijnen Zondagmorgen om half twaalf nog even zijn kantoor aan de Stationstraat te Heerlen binnenliep en de deur achter zich had gesloten, stond daar een inbreker, die hem niet een breekijzer bedreigde. De dief dwong hem op een stoel bij de centrale verwarming te gaan zitten en bond hem vervolgens met stoel en al aan deze verwarming vast. Na de machteloze secretaris de sleutel van de brandkast te hebhen ontfutseld, toog de inbreker op zijn gemak aan het werk. De brandkast bleek echter leeg te zijn. Wel bevond zich daarin een kistje met enveloppen. In een van deze enveloppen zat een sleutel van de brandkast van de kassier. Met deze sleutel toog de dief naar de kamer van de kassier, kroop door een kapot geslagen ruit naar binnen, maar ook hier wachtte hem een teleurstelling. Ook deze brandkast was leeg. Tenslotte is de inbreker mismoedig uit het gebouw gestapt met achterlating van al zijn gereedschap, dat hij tevoren op het bureau van de 'secretaris had uitgestald. Hij stapte in een auto en verdween. De heer D. had zich inmiddels uit zijn benarde positie kunnen bevrijden e.n waarschuwde de politie. Bij het onderzoek bleek, dat de Zondagsdief ook de kluis van de Volkscredietbank in hetzelfde gebouw had geforceerd. Het was hem echter niet gelukt de brandkast in deze kluis open te breken. De dader is nog niet gearresteerd. --- (Rode) Kruis van Verdienste voor ir Den Hollander (Van onze verslaggever) AMSTERDAM, 25 Jan. — In een vergadering van het Nationaal Campagne Comité van het Nederlandse Rode Kruis heeft de voorzitter van het Rode Kruis, baron Tuyll van Serooskerken van Zuylen, aan ir Den Hollander, de presidentdirecteur der Nederlandse spoorwegen het Kruis van Verdienste uitgereikt. De bijeenkomst, waarop de onderscheiding aan ir Den Hollander werd ter hand gesteld, werd gehouden in het Internationaal Cultureel Centrum te Amsterdam. --- Ridgway op vacantie GENERAAL RIDGWAY, de opperbevelhebber van de NATO-strijdkrachten in Europa, geniet van een korte vacantie in Garmisch Partenkirchen. Op zijn knie in de skilift zit, Matthew, de drie-jarige zoon van de generaal. --- TUNNEL-ADVIESCOMMISSIE GEÏNSTALLEERD MINISTER: Oplossing moet voor jaren beslissend zijn Onmiddellijke uitvoering nog niet geheel noodzakelijk? Mogelijkheid van brug overwogen (Van onze verslaggever) DEN HAAG, 24 Jan. — „De publieke aandacht is de laatste tijd in het bijzonder gericht geweest op de door de gemeente Amsterdam ontworpen IJ-tunnel en op een tunnel bij de Hembrug. Ik maak echter van de gelegenheid gebruik, om rie hoop uit te spreken, dat uw commissie zich bij het bestuderen van hel voorgelegde vraagstuk op ruimer standpunt zal stellen". Aldus mr J. Algera. de minister van Verkeer en Waterstaat, toen hij Zaterdagochtend de Commissie van advies inzake de oeververbinding Noordzeekanaal en IJ installeerde. Deze commissie zal de regering rapport moeten uitbrengen over de vraag hoe het best zal kunnen worden voorzien in de behoeften, die op dit stuk bestaan. De minister sprak in dit verband van „een redelijke verbinding". De minister merkte daarbij op, dat het provinciale wegenplan van Noord- Holland tot enige jaren geleden een weg bevatte, die bedoeld werd over of langs de Oranjesluizen in een oeververbinding te voorzien. De minister is van mening, dat een dergelijke oplossing, al zou zij desnoods van een provisorisch karakter worden geacht, in de beschouwingen zal moeten worden betrokken. „Ten tweede zal het mijns inziens niet te ontgaan zijn", aldus mr Algera, om ook meer Westelijk de mogelijkheid van oeververbinding voor motorisch wegverkeer door middel van een brug te bestuderen. De studie, die door de onder leiding van dr Ringers staande Oeververbindingscommissie te Rotterdam is gemaakt, ligt nog vers in het geheugen. Alvorens de regering haar besluiten over oeververbindingen by Amsterdam zal kunnen nemen, zal ook deze zijde van het vraagstuk dienen te zijn bekeken." „Ten laatste wil ik opmerken, dat, erkennende, dat grote economische verliezen worden geleden door het ontbreken van vaste oeververbindingen bij Amsterdam, toch anderzijds niet uit het oog mag worden verloren, dat de verkeersbehoefte — zelfs al neemt men een belangrijke stijging daarvan aan — toch wellicht niét zo groot zal zijn, dat het noodzakelijk moet worden geacht de enorme investeringen, die in het spel zijn, reeds alle onmiddellijk te verrichten". Tenslotte hond de minister de commissie nog op het hart, dat de oplossing, waarover zij zich gaat beraden voor jaren beslissend zal dienen te zijn. --- Kranslegging in Tubbergen De commissaris van de koningin in de provincie Overijsel, ir J. B. G. M. Ridier de van der Schueren, legt een krans bij het Schaepmanmonument in Tubbergen. Deze kranslegging was Zaterdag het officiële hoogtepunt van de herdenking van de grote priester-staatsman, die vijftig jaar geleden is overleden. --- Prof. Verberne herdacht Schaepman „Zijn betekenis ligt in de doorbraak van isolement” (Vervolg van pag. 1) te, door zijn grootmoeder overgeleverde herinneringen aan de jonge Herman Schaepman. De KVP-voorzitter, de kenschets van Schaepman's grootheid overlatend aan de redenaar van de dag, de Tilburgse hoogleraar, prof. dr L. G. J. Verberne, deelde mee, dat in de loop van dit jaar de partij haar congres met een massale bijeenkomst in het Utrechtse Tivoli zal plaatsen in het teken van: Schaepman en de staatkundige eenheid der katholieke Nederlanders. Vervolgens gaf Andriessen het woord aan de Tilburgse historicus. Schaepman, naar eigen zeggen „een man van de Paus geboren", is daarom — aldus prof. Verberne met een treffende constatering — in Rome „niet in de vreemde gestorven". Zijn werk en erfenis liggen echter in liet vaderland, waar hij — tijdgenoot van een zich moderniserende Samenleving — voor zijn geloofsgenoten het isolement verbrak en hun geestesleven aanpaste bij het tempo van de tijd. Het gehele Nederlandse volk gaf hij daarenboven een voorbeeld van beheerste verdraagzaamheid en het siert dit volk in zijn geheel dat het Schaepman in de Kamer direct aanvaardde. Mocht, wat dat betreft, een tijdgenoot en politiek tegenstander van de staatsman getuigen: „Hij verkleinde het gebied waarop men slaags moest raken, en vergrootte de strook, waarop men eensgezind kan zijn", voor zijn geloofsgenoten bevocht Schaepman niettemin dat zij — verlost uit hun isolement en middelmatigheid — in dat gehele volk kwamen staan als een groep die haar rechten én plichten als Nederlanders kende. In een Schaepman's persoonlijkheid en tijd scherp ontledend betoog van omtrent een vol uur belichtte prof. Verberne de betekenis van de doctor als staatsman. Een herdenkingsrede in de Schaepmanniaanse zin van het woord mocht deze ~les" niet heten en ze was ook niet volledig, omdat met name de sociale arbeid die Schaepman óók heeft verricht, niet in onderdelen werd belicht. Temeer duidelijk echter, zo niet afdoende en in ieder geval met gedurfde oorspronkelijkheid karakteriseerde de Tilburgse historicus Schaepman's betekenis als nationale figuur. Schaepman, met zijn staatkundige arbeid begonnen in een tüd van vernieuwing en wordende partijformaties. was inderdaad staatsman, hetgeen meer is dan politicus en een partu'-pohticus is de partijstichter nooit geweest. Wat 't samengaan van Thorbeckianen en papo-Thorbeckianen (de katholieken) — dank zij de Grondwetsherziening van IS4B had gebracht — te weten: de opneming in het geheel der nationale rechtsregels van de vrijheid van kerkorganisatie en van onderwijs — was in de strijd van het katholieke volksdeel een grote winst. Schaepman, die als Kamerlid het nationaal besef van zijn geloofsgenoten terstond overtuigend beleed, nam in de strüd om de consequent» toepassing van het vrijheidsbeginscl de leiding en hij zette die strijd voort op een breder front. Met als doel: de algehele maatschappelijke gelijkwaardigheid van de katholieke Nederlanders in rechten en plichten. Dat Schaepman terstond de door Leo XIII in „Rerum Novarum" omschreven beginselen aanvaardde is belangrijk, evenals zijn bereidheid tot kiesrechtuitbreiding ter wille van het tot dan toe politiek onmondige (want arme) volk. Belangrijker, aldus prof. Verberne, is echter Schaepman als verdediger van het recht, dat hij „de tweelingzuster van de vrijheid" noemde. Daarom verzette hij zich ertegen, dat in de schoolstrijd de vrije school zou worden afgescheept met 'n min of meer welwillende „fooi". Daarom is 't mede aan hem te danken, dat de coalitie vasthield aan subsidiëring van het bijzonder onderwijs als rechtseis en omgeven door rechtswaarborgen. Op die manier leverde Schaepman een belangrijke bijdrage tot verdere versteviging van een onzer kostbaarste cultuurwaarden: Nederlands vrijheid' van geest. Prof. Verberne durfde zelfs opperen, dat het juist die verre nawerking van de coalitie — én van Schaepman's strijd — is geweest, die in de tijd der Duitse bezetting katholieken en protestanten vooraan deed staan in het geestelijk verzet. Schaepman, zo besloot de herdenkingsredenaar, wordt te eenzijdig geëerd als schepper van de katholieke partij en geestelijke vader en medebouwer van de coalitie. Zijn grote betekenis ligt in de verbreking voor zijn geloofsgenoten van het isolement, waardoor Schaepman de middelaar is geweest, die de tempoversnelling van het zich moderniserend Nederland overbracht in het geestelijk leven van zijn volksdeel. Schaepman's voorbeeld van beheerste verdraagzaamheid en zijn trouw aan het devies „Credo- Pugno" zijn een boodschap aan onze tijd; de kern ook van het dadenrijke leven van een katholiek priester, die het vermogen bezat de twee grote liefdes van zijn leven — die tot het vaderland en die tot de Kerk — te verbinden met één harmonisch geheel. --- Bezorgdheid Nadat de minister de tommissie officieel had geïnstalleerd, heeft de voorzitter, dr J. E baron de Vos van Steenwijk, commissaris der koningin in Noord-Holland, een rede gehouden, waarin hij wees op de veelzijdige belangen, die bij dit vraagstuk zijn betrokken. In de eerste plaats dient daartoe het Rijksbelang te worden gerekend, want de verbinding van Noord-Holland boven het Noordzeekanaal met het ten Zuiden daarvan gelegen gebied is toch zeker van zodanige dimensies, dat het als een rijksbelang mag worden beschouwd. De nationale economie van Nederland kan de volledige integratie van dit gebied met de rest van Nederland eenvoudig niet ontberen. Het zal dan ook Salomonische wijsheid vragen, aldus dr De Vos van Steenwiik om een financieringsschema op te stellen waarbij de bijdragen naar billijkheid worden verdeeld tussen de drie belanghebbenden: rijk, provincie en gemeente, waarbij de respectieve draagkracht een belangrijke factor zal moeten zijn. Dat de minister in zijn opdracht sprak i "?e-n redeliJke verbinding" zou aan\ ankehjk enige bezorgdheid hebben kunnen wekken, daar dit woord wel eens met affect geladen pleegt te zijn en — ten onrechte, meende dr De Vos van Steenwijk — met „draaglijk" wordt geïdentificeerd. Deze bezorgdheid werd echter weggenomen, toen men van de minister vernam, dat „de ingreep, welke de commissie gaat beraden, voor jaren beslissend zal moeten zijn". Dit kan, aldus de voorzitter der commissie, niet anders betekenen dan dat de gezochte oplossing niet draaglijk zal moeten zijn, maar afdoend. --- Schaeprnanniaans slot De heer Andriessen, de bijeenkomst besluitend, beklemtoonde nog eens de noodzakelijkheid van het „hecht staatkundig verband", dat levenswerk van Schaepman. „Zijn wij, katholieken, immers al ten volle geëmancipeerd?", vroeg Andriessen. Wordt ons ten voile recht gedaan bij benoemingen — „op al onze departementen slechts één katholieke secretaris-generaal" — en is het met ons onderwijs van hoog tot laag in orde? Mogen wij nalaten naar vermogen onze invloed aan te wenden om de maatschappelijke ontwikkeling christelijk te doen zijn? De staatkundige groepering der Nederlandse katholieken, zo betoogde de partijvoorzitter, moet invloed uitoefenen op het ontstaan en de bevordering van de nieuwe maatschappelijke orde en eerst wanneer de geest daartoe geheel vaardig zou zijn over de wordende staatkundige organisatie, kan de partij als voltooid en voor haar taak en haar tijd berekend worden beschouwd. „Aan doctor Schaepman dan ook ons eremoord om onze staatkundige eenheid te herwinnen, behouden en versterken". Een door allen geestdriftig gezongen „Aan U, o Koning der eeuwen" en „Wilhelmus" — van het een zowel als het ander slechts enkele coupletten algemeen bekend — gaf deze katholieke en nationale herdenking nog juist haar Schaepmanniaanse klank en weerklank over het al duisterende Tubbergen, gelegerd naast het grote standbeeld van zijn grootste zoon. • --- Fransen trokken per kajak door Afrika PARIJS. 25 Jan. (Reuter) — Twee Fransen, Partry en Havot, zijn in Chinde aan de mond van de Zambezi aangekomen na een reis van bijna 16 maanden per kajak dwars door Afrika. Op 1 October 1951 verlieten beide Fransen de Westkust van Afrika bij Gabon. Zij trokken over de rivieren en meren langs Banguy en Stanleyville, door Tanganjika, Noord-Rhodesië en Nyassaland. --- MEISJE ONDER AUTO NIJMEGEN, 24 Jan. — Een tienjarig dochtertje van het echtpaar A. te Nijmegen is Zaterdagmiddag door een vrachtauto overreden en enige ogenblikken later overleden. Het kind stak de Voorstadslaan over, toen daar een file auto's voor de gesloten spoorwegovergang stond te wachten. Zij werd gegrepen door een auto, die de file voorbij reed. Een heer uit het publiek holde het eerste het beste huis in om telefonisch medische hulp in te roepen, zonder te weten dat hij in de ouderlijke woning van het meisje terecht was gekomen. Op deze wijze hoorden de ouders het verschrikkelijke nieuws. --- Ten geleide Militaire geheimen TAE maatstaven van wat uit militair -*-' oogpunt geheim is en wat niet lopen vreemd uit elkaar. Een Rotterdamse leerling-verslaggever is een paar dagen vastgezet omdat hij bekende dingen heeft gepubliceerd. Verder is proces-verbaal opgemaakt tegen de directe chef van de verslaggever en een adjudant is op het matje geroepen. Wat zal er nu moeten gebeuren met de redactie van „Economische Voorlichting", een blad, dat wel zeer nauw verbonden is met het ministerie van Economische Zaken? „Economische Voorlichting" is verleden week begonnen met een nieuwe rubriek „Publicatie van Militaire Orders". Met naam en toenaam. Wat de Nederlandse militairen bij Nederlandse firma's besteld hebben zal ook voortaan worden gepubliceerd. Alweer met naam en adres. Als voor een mogelijke vijand iets interessant is, dan is het zeker materiaal over de productiecentra van militaire goederen en over de hoeveelheden van bepaalde militaire goederen, die een leger heeft besteld. Wie zon rubriek geregeld bijhoudt komt aardig op de hoogte van de aanwinsten van een mogelijke tegenstander. Dat er bij een schoenfabriek in Dongen 3.648 paar zwarte boxcalfs damesmolières zijn besteld, is een mededeling, die nog tot daaraan toe is. Al rijst voor de buiten het leger staande leek de vraag waarom dat 3.648 paar en niet 3600 of 4000 paren zijn geweest. Vijfduizend meter kamgaren gabardine en driehonderdduizend kilo choco hagelslag kunnen er ook nog wel mee door. Erg grote militaire geheimen worden daarmee niet verraden. Zo zijn er. meer onschuldige opgaven; kamptafels, zaagmachines, gegolfde platen, binnen- en buitenbanden voor auto's, al wordt dit laatste al bedenkelijker. Wat moeten we echter denken van de volgende orders? Bij de Shell 80.000 liter olie van één en 16.000 liter van een andere soort? Bij Van Doorne 40 stuks vrachtwagens en 35 stuks vrachtautochassis? Bij Van Antwerpen in Zwijndrecht 312.500 stuks onderdelen voor rookhandgranaten. Bij de Artillerie Inrichtingen Hembrug 27.000 stuks „lichamen oppg. Isp. 76 mm". Wat dat precies zijn, zullen militaire spionnen wel weten. Bij Van Heijst in Den Haag „300.000 stuks lichamen brisantgranaten (81 mm mr)" en nog eens „300.000 stuks lichamen brisantgranaten (60 mm mr)". Het leger heeft bij Schuurmans in Leeuwarden „70.000 stuks nabootsers mond. vlam" besteld. Bij dezelfde firma „312.500 stuks samenstellen en verpakken rookhandgranaten". Verder nog „400.000 stuks donderslagen". De verdere lijst van bestellingen besparen we de lezer. Er zijn echter „27.000 stuks niet-gelaboreerde lichamen mijnen AP nr. 18" en „30.000 ontstekers voor idem". Wordt gerekend op tien porcent „weigeraars"? Van een order van 14.000 stuks brisantgranaten worden nauwkeurig twee firma's opgesomd die bepaalde onderdelen maken en een order van 6.000 „rookpotten" besluit de indrukwekkende rij- Het zal wel mogelijk zijn met die rookpotten een rookgordijn te fabriceren, hetgeen nuttig kan zijn.. Als krant kunnen wij moeilijk bezwaren hebben tegen publicaties. Hoe meer hoe liever. Maar in dit geval lijkt het ons, dat aan vreemde mogendheden al te gemakkelijk in lichtingen in handen worden gespeeld, die zij anders met moeite en niet straffeloos zouden kunnen verzamelen. Een rookgordijn over de verdere publicaties, die worden aangekondigd, biedt verreweg de beste oplossing. De redactieleden van „Economische Voorlichting" zullen we bloemen sturen ter opvrolijking van de cel waarin zij binnenkort wel zullen zitten. --- Schonden verplegers beroepsgeheim ? Marius Renard is koortsvrij (Van onze correspondent) PARIJS, 25 Jan. — in het Parijse Necker-hospitaal is gisteren, juist een maand nadat Marius Renard van zijn moeder een nier en een nieuwe levenskans kreeg, op de patiënt een tweede bloedwassing toegepast volgens het ingenieuze systeem van dr Hamburger. Marius heeft dit ingrijpen beter door. staan dan de eerste keer. Voor het eerst sinds Kerstmis is de koorts volkomen geweken. De dokters weten echter, dat de jongen behoudens een mirakel, als verloren besohouwd moet worden. Geen mens kan deze behandeling op den duur overleven, tenzij de overgeplante nier haar functie zal hervatten. Het Franse publiek vindt het onbegrijpelijk, dat zich om het tragische ziekbed van Marius Renard plotseling een politioneel onderzoek af moet spelen. Dr Hamburger heeft namelijk een klacht ingediend wegens schending van het beroepsgeheim. Hij neemt er geen genoegen mee, dat zijn procédé door de pers tot een publiek geheim geworden is. In een café terzij van het hospitaal hebben inspecteurs Zaterdag het personeel naar de bronnen der daar werkende journalisten ondervraagd. De verplegers schijnen er van verdacht te worden de buitenwereld aan nieuws te helpen, dat onder hun beroepsgeheim valt. De pers komt daarentegen voor haar goed recht op. Het is nief nodig, zo zegt men een zieke en een mateloze moederliefde met rechercheurs te omringen, terwijl dezelfde politiediensten volgens veler smaak maar al te vrijgevig zijn met de gruwelijke details van de dagelijkse Franse misdaad. Hoe het zij, er is rondom het Necker-hospitaal een ijzeren gordijn neergelaten en het publiek zal zich riu voortaan met de bulletins der behandelende medici tevreden moeten stellen. --- De Nederlandse televisie AMSTERDAM, 24 Jan. — In het artikel van de Nederlandse televisie in de VOLKSKRANT van hedenmorgen is tot ons leedwezen een aanhalingsteken weggevallen, waardoor een verkeerde indruk kan worden gewekt. Voor rekening van regisseur Jan Castelijns komen alleen de mededelingen: „De Nederlandse televisie is voor de huiskamer bestemd. Wij doen niet aan programma's vanuit nachtclubs en dergelijke". Alle overige mededelingen ln het artikel zijn gedaan door onze speciale verslaggever. ---