Sport De geestelijke vader van een tennisrevolutie door ROBERT MISSET VIJF JAAR GELEDEN riep Stanley Franker louter hoon en leedvermaak over zich af met de stelling dat hij de Nederlandse tennissport aan een revolutie zou onderwerpen. Hij joeg de privé-trainers tegen zich in het harnas door hun ego-tripperij aan de kaak te st-llen en trof alleen in Michiel Schapers een bondgenoot die zijn idealen belichaamde. Franker had het swingende voorkomen van Lionel Richie, maar presenteerde zich als een strenge dominee die geen tegenspraak duldde. Nu prijkt op zijn smaakvolle kostuum een zilveren Davis Cup, omdat hij er van °Vertuigd is dat Nederland deze prestigieuze bokaal binnen afzienbare tijd zal binnen. Slechts een enkeling zal die optimistische visie nog als grootspraak willen kenschetsen. Franker kan met de opvallende resultaten van de Nederlandse tennissers immers overtuigende argumenten overleggen. De vier musketiers, Jan Siemerink, Richard Krajicek, Mark Koehermans en Paul Haarhuis, veroveren in hoog tempo de wereld en Franker acht de tijd rijp om te oogsten. Hij voorspelde onlangs dat Siemerink en Krajicek de top-tien en zelfs de top-vijf kunnen bereiken en noemt dat 'beslist geen loze kreet. "We hebben helden in spe, die formidabele wapens in handen hebben." Ze zijn de produkten van een drastisch gewijzigd beleid. In de filosofie van de in Amerika opgeleide coach vereist topsport een eeuwige onderwerping aan de discipline. Het monotone leven van een tennisser verdraagt nu eenmaal geen frivoliteiten. In 1987 stelde Franker [Minzaam vast dat 'de Nederlandse spe'ers op zoek zijn naar goeroes in plaats van zelf hun verantwoordelijkheid te nemen. Een jaar later gooide de onbuigzame bondscoach Torn Nijssen en Menno Ooscing uit het Davis-Cupteam, omdat ze in *ijn ogen een wanprestatie hadden gelegerd. Wie niet leren wil, moet maar voeten, luidde zijn credo. Franker gooide zijn Pupillen voor de leeuwen en wie zich liet verscheuren, moest een ander vak kie*en. "Helaas is de Nederlandse cultuur geënt op het afschuiven van verantwoordelijkheid," orakelde Franker in 1988. Nu c°nstateert de 45-jarige bondscoach dat *ijn strakke regie effect begint te sorteren. Je hebt veel weerstand moeten overwinnen om de hokjesgeest in het Nederlandse tennis te doorbreken. Ranker: "Er was een verschil van inzicht., heersende gedachte bij de bond was: afs je achttien bent, moet je volwassen *'jn en als je niet volwassen bent, kun je §een prof worden. Men vergat datje prof "hoest léren worden. Dat heb ik bijgeteld. Ik liet spelers niet eerst twee jaar hiet hun hoofd tegen de muur lopen. Stelde mensen aan, bij wie ze zich tot Pfof konden ontwikkelen. Maar het lijkt gooier dan het is. We zijn er nog lang ?iet. De begeleiding van de tennissers is 'n vijfjaar tijd sterk verbeterd, maar de *elfstandigheid van de spelers laat veel te Mensen over." "Het gevaar van begeleiden is nu eenmaal dat de tennissers gaan denken dat ÏJUes voor ze wordt geregeld. Maar buiten de baan moeten ze voor 70 procent alles **lf doen. Dat valt te herleiden tot de «jdgeest. Zodra de jongens winnen, verbeten ze de randvoorwaarden. Pas als ze vaak verliezen, springen ze bij voorbeeld *°rgvuldiger met hun lichaam om. Je "hoet dan ook alert zijn bij succes, want v°or Je het weet, is een fatale kentering °Pgetreden." Je wordt niet langer beschouwd als de man die de talenten van de privé-trainers afpikt. De spelers geloven in jouw opvoeding. Jonker. "De contacten zijn nu uitstekend. p heb het idee weggenomen dat de spe.ers concurrenten van elkaar zijn. Zodra eén Nederlander wint, winnen ze allemaal. De tennissers moeten elkaar als Partner respecteren. Het Nederlandse is een grote multinational met tal an dochtermaatschappijen, waar de aan het hoofd staan. Ik hamer r/tijd op de discipline. Wie te laat komt, ?°eft niet meer mee te doen. Tijdens een arming-up wordt niet gebabbeld. Het is •ken theekransje." "De aanpak is professioneel en dat verwatert nooit, waardoor iedereen het au,°matisch overneemt. Er wordt gelet op *e juiste kleding, het gebruik van de in et contract voorgeschreven rackets. Met at soort kleine dingen breng je mensen bij. Dat gearde vroeger nooit. ledereen kende kJU rechten, maar vergat zijn plichten. e] tennisser moet niet denken dat hij mij lazert als hij een game zo maar weg?eeft. Hij is de directeur van zijn eigen v- Het systeem is keihard. Als je dit jaar rrestaties levert, maar volgend jaar niet, iedereen je weer vergeten." daarom voer je talenten het liefst eerst door de hellepoort van satelliet-toernooien in Zuid-Amerika. Franker. "Dat heb ik ooit met de Oostenrijkers gedaan. Zon tour is een vuurdoop en een test tegelijk. Je kunt in tien weken tijd in tien verschillende landen spelen. Zo leer je meteen te reizen en alles wat' daar bij komt kijken. Vliegvelden, wachten, spullen inpakken, spelen, weer een ander vliegveld, een ander land. Na zes, zeven weken willen ze allemaal naar huis, omdat ze er gek van worden. Ik heb die Oostenrijkse jongens flink onder druk moeten zetten. Do or die. Eén joch wilde opstappen, maar had gelukkig geen geld om naar huis te gaan. Natuurlijk hadden ze er aan kapot kunnen gaan. Pech gehad. Life isn't easy." Negatief gedrag wordt door jou meteen gecorrigeerd. Franker, op minzame toon: "McEnroe had zijn uitbarstingen wel afgeleerd als hij eens een pak op zijn sodemieter had gehad. Ik ben blij dat ik niet met zon speler hoef te werken. Ik geniet natuurlijk wel van zijn spel, maar je zult zon idioot in De successen van de vier Nederlandse tennismusketiers, Jan Siemerink, Richard Krajicek, Mark Koevermans en Paul Haarhuis, hebben de verwachtingen voor de Grand-Slamtoernooien op Roland Garros en Wimbledon danig opgeschroefd. Maar bondscoach Stanley Franker houdt voor het toernooi in Parijs, dat overmorgen begint, een slag om de arm. "De resultaten van de Nederlanders op gravel zijn tot dusverre het Davis-Cupteam hebben. In Zweden sloeg McEnroe de boel kort en klein, daar kan toch geen enkele coach blij mee zijn? Met zon man moetje keiharde afspraken maken. Je kunt McEnroe niet temmen, maar hij had natuurlijk al veel eerder uit een toernooi moeten worden gegooid. Hij moet eens ophouden met dat eeuwige gezeik. Ik zou het zeker niet tolereren. In een Davis-Cupwedstrijd is het immers: waming The Netherlands en niet waming Krajicek." Je hebt hoog ingezet met de voorspelling dat Siemerink en Krajicek de toptien en mogelijk de top-vijf van de wereldranglijst zullen bereiken. Franker, lachend: "Ik heb mijn huis er niet om verwed, maar het is geen loze kreet geweest. Ik heb met Muster gewerkt en weet wat hij kon op de leeftijd van Siemerink en Krajicek. Maar Muster heeft een sterker karakter. Hij weet niet van opgeven. Ik heb Gerulaitis in de top-tien zien wonen en wat kon die man nou eigenlijk? Jan en Richard hebben de wapens om zo ver te komen. Jan serveert erg onaange- weinig hoopvol." Niettemin houdt de 45-jarige coach zijn optimistische voorspelling staande dat Siemerink en Krajicek binnen enkele jaren de top-tien van de wereldranglijst zullen bereiken. Franker voorziet gouden tijden voor het Nederlandse tennis en wil eens de Davis Cup in zijn handen houden. Een gesprek met de geestelijke vader van een revolutie. naam en heeft heel goeie instincten aan het net." "Krajicek heeft behalve zijn service en forehand een reach, die zijn gebrek aan beweeglijkheid moet compenseren. Ik ben geen profeet, maar als deze jongens met hun poten op de grond blijven staan, komen ze er zeker. Nee, mijn haar gaat er niet zo gemakkelijk meer af. In Azië liepen de jongens al te zeuren wat ik nu ging doen als ze een ATP-toernooi zouden winnen. Alleen als ze een Grand-Slamtoernooi winnen, loop ik weer met een kale kop rond. Met plezier zelfs." Krajicek is van ver gekomen. Wat is jouw bijdrage geweest aan zijn doorbraak? Franker, vertederd: "Richard is een cool guy. Misschien een beetje too down to earth. Ik heb het hem niet gemakkelijk gemaakt. Hij heeft altijd op proef bij Jong Oranje gezeten en verdiende pas een contract, toen hij in 1989 Nederlands kampioen werd. Maar we gaan voorbij aan de inbreng van Rohan Goetzke, die zowel met Siemerink als Krajicek reist. Ik kende Rohan uit zijn Belgische periode. Je krijgt Belgen niet zomaar op een tennisbaan, maar hij hield ze knap bezig. Na een jaar trof ik hem weer op Schiphol en ik schrok me kapot, omdat hij een diamant in zijn oor had. Je had de ouders van die jongens moeten zien kijken. Die dachten: moet mijn zoon daarmee de wereld rond? Rohan bleek van binnen echter niet veranderd te zijn." Wat is de rol van Ted Troost in de begeleiding van Krajicek? Franker. "Ik weet er niets van en wil me er ook niet mee bemoeien. Ik houd me bij mijn leest. Als Richard zegt dat de inbreng van Troost noodzakelijk is, moet ik hem maar geloven. Als ik merk dat Richard er niet beter van wordt, zou ik er wat van zeggen. Richard heeft een moeilijke tijd achter de rug. Troost heeft een goede reputatie opgebouwd en is bovendien altijd van het tennis afgebleven. Hij begeleidt alleen lichaam en ziel." Dat doe jij toch ook ? „ Franker. "We voeren gesprekken en ik geef de spelers soms een slogan mee op papier. Meestal in het Engels. Bij voorbeeld: the road to excellence is to exceed one's own limits (de weg naar uitmuntendheid j is het overschrijden van je eigen grenzen). Of: always give more than you're ask'êi for (geef altijd meer dan je gevraagd J wordt). No guts, noglory, dat soort teksten. ' Ik probeer ze altijd te prikkelen. Geef de jongens na een partij wel eens een tik op hun achterste met de mededeling: trek maar wat schoon ondergoed aan, want je deed het weer in je broek voor de tegenstander. Maar ik leer de jongens vooral positief te denken en houd ze voor dat ze een fortuinlijk bestaan leiden." Je wijst ze bovendien op de gevaren van het stardom. De aasgieren cirkelen al maanden boven de hoofden van Siemerink en Krajicek. Franker, bedenkelijk kijkend: "Ik doel daarbij zeker niet op de managementbureaus. Een speler met resultaten kan niet zonder. Ik heb het over totaal onbekende mensen die mij bellen met de mededeling dat ze het prijzengeld van Jan Siemerink wel even willen beleggen. Van die figuren die met jou hun eerste baan willen beginnen. Daarom wil ik ook niet dat Siemerink en Krajicek zo maar ergens tekenen. Het moet een win-win situation . zijn. Het mag niet zo zijn dat de jongens ergens een contract sluiten en dat de managers vervolgens op de tribune gaan bekijken of ze wel goede prestaties leveren." "Mijn spelers moeten de garantie hebben dat de bureaus aan de structurering van hun merchandising income werken. Ik | hoop vooral dat ze niet verzadigd raken, i Ik heb het Davis-Cupteam na de wedstrijd tegen Portugal nog eens voorgehouden dat geld nooit de drijfveer van ! hun carrière mag zijn. Daar denk je toch j niet aan als je op de baan staat. De sport moet prevaleren en topprestaties wor- j den bovendien vorstelijk gehonoreerd, i Als de tennissers hun sport normaal be- I oefenen, worden ze slapend rijk. Ach, die j jongens weten niet eens hoeveel ze ver- j dienen. Het doet me deugd dat ik ze er soms aan moet herinneren hun cheque op te halen." Je wilt zuivere tennissers creëren in een verziekte wereld. Franker. "Die wereld is niet helemaal verziekt. Het lijkt alsof die jongens alleen , maar geld pakken, maar als je het prijzengeld er morgen uithaalt, spelen ze vrolijk verder. Wat moetje doen als mensen het geld naar je toe brengen? De bedrijven willen aan de sport verdienen en tevens hun mensen entertainen. De I vraag is groot en het aanbod klein. Dus gaat de prijs omhoog, maar daar zijn de tennissers niet debet aan! De meeste tennissers hebben geen notie van geld." De Nederlanders zijn zelfs weer bereid voor een habbekrats in het Davis-Cupteam te spelen. Is het winnen van die beker de kroon op je werk ? Franker. "Het is mijn droom eens de Davis Cup te winnen. Ik geloof echt dat het mogelijk is. De Zweden verloren toch ook met Edberg en Wilander van Cane en Camporese? Deze jongens willen graag voor hun land spelen. Niemand moet verbaasd zijn als het tussen nu en 1994 gebeurt. Het zou nog niet bewijzen dat we een tennisnatie zijn, maar wel dat we als natie kunnen tennissen. Begrijp je?" "Ik kan niet wachten om naar Mexico te gaan. De wedstrijd tegen Mexico wordhet eindexamen voor het huidige team. Ik ben benieuwd hoe sterk ze mentaal zullen zijn, want ons staat daar een hel té wachten. Die Mexicanen geven je een j staande ovatie als je de eerste service mist. Moetje een minuut wachten voor je; weer kunt serveren. Ik zal me tijdens de training dus heel storend gedragen om de spelers op die ambiance voor te bereiden." Maar voorlopig zie je na vijfjaar nog geen reden tot euforie. Franker denkt even na en trekt bedachtzaam zijn. conclusie: "Ik heb geen enkel excuus aangevoerd toen ik kwam. Anders had ik die baan niet aangenomen. Mij werd gezegd: Nederlanders hebben geen mentaliteit. Toen antwoordde ik: daarom ben ik hier. Als ik me daar achter verschuil, kom ik alleen maar mijn geld ophalen. Ik trof een tennisklimaat aan, waarin de trainer het had gemaakt als zijn pupil van dertien jaar een toernooi had gewonnen. Belachelijk! Er lopen één miljard Chinezen rond die nooit een toernooi hebben gewonnen." "Je bent een toptrainer als jouw speler in de mondiale top-tien staat. Die visie wordt nu geaccepteerd en die mentaliteitsombuiging wil ik op mijn conto schrijven. Maar ik klop mezelf niet op de borst. Dan zou ik mijn afgang voorbereiden, want eigenlijk heb ik nog geen flikker gepresteerd. Ik zie hooguit een lichtpunt, een vonkje. Dat moet een kampvuur worden." Stanley Franker ... 'Het vonkje moet een kampvuur worden... foto wubbo de jong/het parool --- 'De helden in spe, met formidabele wapens' Mark Koevermans ... mentaliteit... foto dijkstra Richard Krajicek .. .reach ... foto riek stevens/ap Jan Siemerink .. .service ... foto kluiters/anp ---