Jeltsin riskeert verlies hulp VS - Rusland dreigt honderden dollars aan Amerikaanse hulp mis te lopen jjoordat het de terugtrekking van zijn troepen uit de Baltische staten heeft gestaakt. Oproepen van de Navo en de VS lijken geen effect te hebben. De Russische pnderminister van defensie zei gisteren dat het nog Zeven of acht jaar' kan duren voordat de troepen Est'and, Letland en Litouwen hebben verlaten. Amerikaanse Congres begoot onlangs 417 miljoen dollar aan financiële hulp te verstrekken aan het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). Het grootste deel daarvan is bestemd voor Rusland. Maar de hulp aan Moskou is afhankelijk gemaakt van de voorwaarde dat Rusland voortgaat met het terugtrekken van militairen uit de Baltische republieken. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dat Rusland nu alleen nog in aanmerking komt voor humanitaire hulp. De zegsman voegde er aan toe dat de VS 'bezorgd en teleurgesteld' zijn over de houding van Moskou. Donderdag besloot de Russische president Boris Jeltsin de terugtrekking te staken, uit protest tegen de behandeling van etnische Russen. Met dat besluit komt Jeltsin tegemoet aan de nationalisten die vinden dat de Russische regering meer moet doen voor de etnische Russen in de Baltische staten. Eerder had Rusland toegezegd de terugtrekking van zijn troepen in 1994 te voltooien. Er zijn naar schatting nog zeventigduizend Russische militairen in de drie staten. Volgens de Russische onderminister van defensie, oud-generaal Boris Gromov, kan de terugtrekking maximaal acht jaar duren. Als oorzaak voor de lange duur noemde hij de weigering van de Baltische staten de komst van nieuwe Russische eenheden te accepteren. Gromov zei dat de extra soldaten nodig zijn om het ontmantelen van het legermateriaal te voltooien. "Tegen het voorjaar van 1993 zullen er geen nieuwe nationale recruten meer zijn," zei Gromov na een bezoek aan het gebied. "Als dat gebeurt, zou een terugtrekking van alleen officieren om technische redenen zeven tot acht jaar kunnen duren." (Reuter, AP) --- Bertus MIJN neef Bertus woont in Portugal, bij de zee, in een vissersdorp. Het is niet sroot, er staan misschien twin'g huizen, maar het grenst aan ander dorp dat, denk ik, wel honderd huizen telt. 'k heb hem heel lang niet gelen, het jongetje dat ik me herfnner is een kerel geworden, °rs, hoekig, met een verweerde ruïne kop onder een dichte b°s witblond haar. Een opzienarende verschijning tussen dat «onkere volkje en ik zie de gen van de meisjes en vrou, en tintelen als hij voorbijgaat, °el°Albertobranco. «ertus komt uit Brabant, uit en gerenommeerd geslacht an restauranthouders. Zijn grootvader bezat een hotel koningin Wilhelmina loerde toen Zuid-Nederland as bevrijd, maar de Duitsers .°g in haar paleis zaten. Bertus s opgegroeid in het vak hijt de horeca als spoeljongen, Jttelknecht, terraskelner, ober, "meesterkok, sommelier. Hij Raakte een grote naam als barepf e.r- dreef een tijdlang een .thuis voor fijnproevers in Zo kwam hij ienand tegen die een boot bouwde in Portugal. Of hij geen zin «ad een handje te helpen. Tien Jaar later zit hij er nog, werd verliefd op een meisje uit het °°rp, trouwde, kreeg een zoon en bouwt boten. Hij is de enige man in het dorp die kookt voor zyn gezin. JOURNAILLE --- Weinig kans op akkoord over lonen (Van onze politieke redactie) DEN HAAG - De kans is klein dat het kabinet maandag overeenstemming bereikt met werkgevers en werknemers over matiging van de lonen. De vakbeweging is fel tegen de bevriezing van lonen en sociale uitkeringen die het kabinet nastreeft. Ook de werkgevers lijken dat niet haalbaar te vinden. Zij gaan ervan uit dat de bonden voor volgend jaar ten minste een loonsverhoging eisen die gelijk op gaat met de prijsstijgingen. Premier Lubbers verklaarde gisteren, in navolging van minister De Vries van sociale zaken, een bevriezing van lonen en uitkeringen 'nadrukkelijk' te overwegen. Dit zou betekenen dat de lonen en uitkeringen volgend jaar op het peil van dit jaar blijven. Daarmee wil het kabinet het bedrijfsleven, dat ernstige schade dreigt op te lopen, meer armslag geven. Lubbers noemde de situatie 'zeer ernstig' en vergeleek deze met het begin van de jaren tachtig, toen de werkloosheid plotseling snel steeg. Van werkgeverszijde wordt echter gezegd dat het bedrijfsleven 'wel een stootje kan nebben. De Bouw- en Houtbond CNV heeft gisteren als eerste zijn looneis verlaagd van vier tot tweeëneenhalf procent. Dat komt overeen met de verwachte inflatie volgend jaar. Zowel werkgevers- als werknemersorganisaties pleegden gisteravond intern overleg over hun inzet bij het komende overleg met het kabinet. De werkgevers wilden daarover niets kwijt. De federatieraad van de FNV, waarin het bestuur van de vakcentrale en de voorzitters van de bonden zitten, besloot dat FNVvoorzitter Stekelenburg maandag alleen naar Den Haag gaat om de 'werkelijke posities' van kabinet en werkgevers te peilen. Na afloop van dat overleg komt de federatieraad opnieuw bijeen om het resultaat te bespreken. De bonden zullen hun looneisen voorlopig niet matigen, werd besloten. Het kabinet vreest dat de werkloosheid met tienduizenden zal oplopen, als gevolg van de internationale economische teruggang en de valutacrisis. Bovendien vertoont de rijksbegroting voor volgend jaar een extra tekort van enkele miljarden guldens. Het kabinet wil uiterlijk volgende week vrijdag beslissen over extra bezuinigingsmaatregelen. De werkgevers willen dat afwachten, alvorens zij afspraken willen maken over de lonen. Ook de vakbeweging wil weten welke maatregelen het kabinet wil nemen. --- Paus geeft Galilei na 360 jaar eerherstel VATICAANSTAD - De roomskatholieke kerk zal; -« natuurkundige Galileo Galilei vandaag in ere herstellen. In een rede voor de pauselijke academie voor wetenschappen zal paus Johannes Paulusll erkennen dat Galilei onrecht is gedaan toen hij in 1633 door de Inquisitie werd gedwongen zijn standpunt dat de aarde om de zon draait, in te trekken. De paus legt in zijn rede uit dat de beslissing van de Inquisitie moet worden gezien in het licht van de zeventiende eeuw. De rechters handelden met een goed geweten, toen zij de traditionele leer van de kerk en haar bijbeluitleg verdedigden. Volgens de opvatting van de kerk draaide de zon om de aarde. Met de toespraak van de paus komt niet alleen een einde aan een langdurige discussie over het oordeel van de Inquisitie. Tegelijkertijd maakt de rede duidelijk hoe de kerk de verhouding tussen geloof en wetenschap ziet. Want hoewel de opvatting van Galilei de juiste bleek te zijn en zijn opvatting over de relatie tussen Bijbel en natuurwetenschappelijke inzichten nadien ook door de kerk is overgenomen, heeft zij de onaangename mededeling dat zij het bij het verkeerde eind heeft gehad steeds voor zich uit geschoven. De huidige paus wilde klaarheid in de zaak brengen. Hij stelde in 1979, kort na zijn ambtsaanvaarding, een commissie van theologen, natuurwetenschappers en historici in, die het 'geval- Galilei' moest onderzoeken en een 'eervolle en loyale oplossing' moest zien te vinden. In 1984 publiceerde het archief van het Vaticaan een deel van de handelingen in het proces tegen Galilei, een stap die algemeen als een eerste, indirecte rehabilitatie van de natuurkundige werd beschouwd. Sinds 1984 heeft paus Johannes Paulus II zich herhaaldelijk positief over Galilei uitgelaten. Bij het //ezoek aan diens geboortestad Pisa omschreef hij Galilei als een 'man van groot geloof en noemde hij hem een voorbeeld voor allen die onder de kerkelijke leiding te lijden hebben gehad. De formele rehabilitatie is tot dusver uitgebleven. Dit had te maken met verzet binnen de Curie, het centrale bestuursorgaan van de rooms-katholieke kerk. Niet iedere kardinaal was het eens met een schuldbekentenis van de paus. De bekentenis van Galilei op 23 juni 1633 dat hij zich had schuldig gemaakt aan een 'dwaling', kwam tot stand na langdurige verhoren en bedreigingen met de martelkamer. De inmiddels bijna zeventigjarige Galilei hoefde niet naar de kerker van de Inquisitie, maar kreeg huisarrest op zijn landgoed bij Florence. Hoewel hij blind was, ging hij door met zijn onderzoekingen. (ANP) --- FOTO AP Een dakloze jongen in de Braziliaanse stad Sao Paulo probeert de hongerpijn te verdrijven door tegelijk een sigaret te roken, op een fopspeen te zuigen en lijm op te snuiven. --- Bush over Perot: 'This guy is crazy' door RUPERT CORNWELL in Nashville NASHVILLE - De Amerikaanse president George Bush lijkt er meer dan ooit van overtuigd dat hij uiteindelijk toch zijn baan zal kunnen behouden. Dat liet hij gisteren duidelijk blijken tijdens het bezoek aan de één van de grootste Amerikaanse plechtigheden, de jaarlijkse con- ventie van het Kentucky Fried Chicken 'fast .... . . j food'-imperium in de internationale hoofdstad van de country- en westernmuziek. "De Democraten zijn al bezig met het opmeten van de gordijnen in het Witte huis," hield een zelfverzekerde president zon vijftienhonderd werkne- mers voor. "Maar geloof hen niet. De hoor A .. * £..11:.. i dat jullie ook bestellingen thuis afleveren. Nou, hierbij geef ik jullie mijn huidi- ge én toekomstige adres: 1600 Pennsylvania Avenue." Hoe verschillend hun zaken ook zijn, de situatie waarin zowel de president als het bedrijf verkeert, is vergelijkbaar. Zowel Bush als Kentucky Fried Chicken (KFC) is in een felle strijd om zijn voortbestaan verwikkeld. In het geval van KFC, is het probleem de zware concurrentie in de fast food-business, voor Bush is het natuurlijk Bül Clinton en de zware stijd om op het laatste moment het slinkend deel van de markt terug te winnen. Daarin lijkt Bush in ieder geval Van voor een deel te slagen. In een gisteravond bekend gemaakte opiniepeiling van CNN/USA Today onder 'waarschijnlijke kiezers' (diegenen die vier jaar geleden stemden) is het verschil met Clinton terug-gebracht tot slechts één __ procent. de ondervraagden steunt 41 procent Clinton, veertig procent Bush. De onafhankelijke kandidaat Ross Perot valt terug naar veertien procent. Daarmee is Perot geen serieuze kandidaat meer, zoals ook Bush gisteren duidelijk maakte: "This guy is crazy." Het feit dat Bush zo laat in de campagne nog naar Nashville is gekomen, getuigt enerzijds van een gevoel van zekerheid dat hij misschien toch gaat winnen, terwijl hij tegelijkertijd blijkbaar toch niet zo zeker is van een overwinning in de staat die van oudsher een republikeinsbolwerk is. Het Demoera- tische kan- didaten- duo heeft gedreigd het Republikeinse front in de zuidelijke staten te doorbreken. Het zal voor Bush niet makkelijk zijn die staten vast te houden, omdat Tenessee immers de thuisstaat is van Al Gore, (de running mate van Clinton), terwijl Ointons Arkensas ook vlakbij ligt. Maar Tenessee ligt aanhoudend onder vuur van de Republikijse campagne, waarbij Bush met name zijn staat van dienst in de oorlog en het gebrek daaraan van Clinton benadrukt. Een gevoelig punt in het zuiden. De campagne van de president beperkt zich hier tot het houden van lange tirades tegen het Democratische duo. Hij bezocht iedere dag drie of vier staten waar hij verwacht te kunnen winnen. Elders worden 'oude wapens weer in de strijd geworpen: ex-president Ronald Reagan voerde campagne voor hem in North-Carohna. En Gerald Ford is aan de slag i gegaan in zijn thuisstaat , Michigan. tiisteren was er ook slecht nieuws voor de president. Uit een vrijgegeven notitie uit 1986 van de toen- I malige minister van defensie Casper Wemberger blijkt dat Bush steun gaf aan de geheime afspraken met Iran over de wapens-voor-gijzelaars ruil. De notitie ondergraaft Bush' jarenlange bewering dat hij niets wist van het Iran- Contr a-schandaal. Ondanks het slechte nieuws voert Bush verbeten campagne. De president probeert op alle mogelijke manieren stemmen te trekken. In een poging ook de belangstelling van de jongere kiezers op te wekken, liet de man die onlangs nog zei op op zijn 68ste geen 'teenybobber' meer te zijn, zich dan toch nog interviewen door het populaire televisiekanaal MTV. • Zie verder pagina 7 --- Turks leger rukt verder op in Irak SALAHEDDIN - Turkse troepen zijn tot vlak onder de Iraakse stad Zakho opgetrokken. Dit meldde gisteravond Jalal Talabani, de leider van de Koerdische partij PUK. Volgens hem zijn de Turkse militairen op vijf verschillende punten het noorden van Irak binnengetrokken. Eerder was van verschillende zijden melding gemaakt van de aanwezigheid van twintigduizend Turkse militairen in Irak. Talabani bracht de nieuwe invallen in verband met het akkoord dat gisteren, na enkele dagen durende onderhandelingen, werd gesloten tussen de Iraakse Koerden en de Turkse guerrillastrijders van de Koerdische Arbeiderspartij PKK. De overeenkomst houdt in dat de PKK'ers in Irak mogen blijven wanneer ze hun wapens neerleggen. Ook moeten ze hun kampen in Noord-Irak verlaten en zich onder gezag van de Iraakse Koerden stellen. Voor zover bekend zijn Turkse troepen nooit zo ver op Iraaks grondgebied doorgedrongen. Talabani eiste gisteren het vertrek van de Turkse militairen. (AFP, ANP) --- Optimisme Bush landbouwoverleg door DICK JANSEN in Chicago CHICAGO - Binnen de Republikeinse achterban van president George Bush groeit de hoop dat nog vóór de presidentsverkiezingen op dinsdag een doorbraak wordt bereikt in het al maanden slepende landbouwoverleg tussen de VS en de EG. Bush rekent erop maandagavond, vlak voordat de stemlokalen open gaan, te kunnen bekendmaken dat nog dit jaar de Uruguayronde van de Gatt kan worden afgerond. Het optimisme wordt ingegeven door de komst van Europees landbouwcommissaris MacSharry naar Chicago. Daar zal hij morgenavond en maandag weer praten met de Amerikaanse landbouwminister Madigan over de door de Amerikanen verlangde vermindering van de Europese landbouwsteun. Ook in Europese diplomatieke kringen in Washington is sprake van enig optimisme. "MacSharry komt niet zomaar, op zon cruciaal moment, naar de Verenigde Staten. Kennelijk is er op werkniveau sprake van overeenstemming," zegt A. Parzer, de landbouwraad van de Nederlandse ambassade in Washington. Aangenomen wordt dat Mac- Sharry en Madigan vooral afspraken zullen proberen te maken over de omvang van de Europese subsidies voor de export van landbouwprodukten. Brussel zou bereid zijn die met 21 procent te verminderen. Washington hield eerder nog vast aan een vermindering met 24 procent. Ook wordt verwacht dat Mac- Sharry zal aanbieden de produktie van oliezaden terug te brengen tot negen miljoen ton. De Amerikaanse boeren eisen echter grotere Europese offers. --- V-raad ontzet over aanval op Bosniërs NEW VORK - De Veiligheidsraad is 'ontzet' over de berichten dat Servische milities duizenden vluchtelingen uit de Bosnische stad Jajce hebben aangevallen. De Raad heeft gisteren deze mogelijke schending van de mensenrechten onder de aandacht gebracht van de VN-commissie over oorlogsmisdaden. Pag. 5 --- Boeing begint test motorbevestiging SEATTLE - Boeing begint volgende week met proeven om te zien wat mogelijk misging met de El Al-Boeing die in de Bijlmer neerstortte. Het gaat om proeven met het type 747-200, voornamelijk met de motorstijlen. --- David Irving wordt Canada uitgezet VANCOUVER - De omstreden Britse auteur David Irving, die beweert dat de omvang van de holocaust van de Tweede Wereldoorlog sterk wordt overdreven, moet Canada voor morgenavond hebben verlaten. Irving werd woensdag gearresteerd. --- ADVERTENTIE ADVERTENTIE *££&$/ ƒ / ...óf zend deze bon voor volledige informatie, in een gefrankeerde envelop, naar Wereldcontact Reizen, Postbus 1200, 3970 BE Driebergen. Naam hr/mw Adres j Postcode o A Woonplaats 'v^l --- ADVERTENTIE Maak zondag een uitstapje ; naar Zweden. IKEA Amsterdam is \ zondag 1 november open K E J%^ ! van 10.00 tot 17.00 uur. I^^—-^! I Geen dag zonder Het Parool. I , ■ L'zori; mi] een v.m 4 weken ' voor de licht v.m de prijs: I 13.50. Dlk neem meteen een ahonncincnten hcta.il per: Uuul 127.70. D Kwartaal f'7'.).VO. Ik ontvang; Hot Parool eerst 2 weken gratis. i .Vi.Ull voorletters I ' Aurcs I IWohlo Plaats I I __ KI | Ick-toon (i.v.m. controle Invorgiin;) £~ I Stuur ilivi1 hon in een open envelop. zonder postzi °° . n.i.ir: I let l'.irool. Antwoordnummer 2470. lnon \\\ Amstcid mi i ; i ---