Koning DE PATIËNTEN op zaal kregen juist hun warme maaltijd: gestoofde worteltjes, kruimige rdappeltjes, een karbonaadje j.e* Jus en een vlaatje na. De ver- Ij envvoorden slaan niet op de °*jVeelheid. Voor vegetariërs en ndere minderheden was er een dieet. In de ochtend as er druk geopereerd en beraald, geïmplanteerd en geïmplanteerd, bloed onderc cllt. klysma's, vibromassage, a^?10therapie, chemotherapie en eidstherapie gegeven, sr .Waren röntgenfoto's, echoe °Pieën, scans, cardiogrammen encephalogrammen gemaakt 2o Puncties verricht en alles dergzaam en voorkomend, want P.at»ënt is in het ziekenhuis u;.n,ng. of hij miljonair is of in de blJ«and loopt. cc zat in de wachtkamer, kreeg oencn koPJe koffie en staarde in het tendblad naar een foto waarei een Somalische vrouw in haar <*nvuil lag te kreperen. üne •>* doeJe met zon tegenstel■Hak ean moeiliJk amok gaan nin 'n zo n Prachtige voorzieg van onze verzorgingsstaat. SJ' .z°u dat absurde contrast door uideliJk kunnen maken m een high-tech elektriciteitsst vol welvaartsbroden in zee e storten. sch!aar ik denk dat zoiets de ethi" stip gevoelens van ons volk ern-2ict °u ketsen, de meerderheid kerp vol walBing van zou afmiiu eu" °nze overheid het uit «eu-hygiënische overwegin-Ben z°u verbieden. JOURNAILLE --- ADVERTENTIE Deze week bij u in de bus met o.a. het nieuwe afslankprogramma en kortingen. Niet ontvangen? Bel 070-3906?50 en wij sturen u de krant! --- ADVERTENTIE TUINIERtUDTIP; 't Is weer tijd voor L actie "Blij met hei, --- ADVERTENTIE WANDTEGELS div. maten en kleuren, pm 2 va. IUia PLAVUIZEN hardheid 4, 2 kl„ 33x33 cm ££•* IMITATIEMARMER 30x30 cm, p.m 2 va £«f ■" MARMERBANEN licht- en donkerbeige. pm2 5IÖ«" (gratis paszagen) . BMNMMEMHOW . KEUZE UIT OM. 11 COMPLEET OPGESTELDE BADKAMERS --- ADVERTENTIE Meubelen van mier- nationale designeis, ZZZ afgewerkt in prachtig zijdeglans. Uit voor- ~?~ raad leverbaar. Slechts 1.595,- -.at- Iwvmg _ w _ neafihow "•"(j^nTikoya)— (international) Kw»lrtelt, design, voordelig AMSTERDAM-C Molsteeg 12, hk Spuistraat 020-6259866 AMSTERDAM Willem van Weldammelaan 11, Gektortandpl 020--644051 C LEIDEN-C Haarlemmers» 52a-54 071-127509 VLAARDINGEN-C Korte Hoogstr 41, 010-4346267 DEN HAAG Denneweg 4, 070-3106314 UTRECHT: Gildenkwartier 173 (Hoog Catharijne), 030-328869 GRONINGEN Oosterstraat 27, 050-134672 EINDHOVEN opening 2e helft 92 --- U bent voordeliger uit met een abonnement. C Bezorg mij oen kennismakingsabonnement van 4 weken I voor de helft van de prijs: f 13,50. D Ik neem meteen een abonnement en betaal per: I □ Maand 127.70. D Kwartaal f 7 Ik ontvang Het Parool eerst 2 weken gratis. Naam Voorletters m \ - , ■ fl | Telefoon (i.v.m. controle bezorging) j 55r- Stuur deze bon in een open envelop, zonder postzegel. naar: Het Parool. Antwoordnummer247os XXX) PA Amsterdam. I I --- 'Gemeenteheffingen ramp voor minima' DEN HAAG - PvdA-fractieleider Wöltgens wil dat mensen met een laag inkomen worden ontzien bij het opleggen van heffingen door gemeenten en waterschappen. Dit zegt hij vandaag in een interview met deze krant. Pagina 7 --- Eis twaalf jaar tegen bendeleider AMSTERDAM - Bij de Amsterdamse rechtbank is vanochtend twaalf jaar gevangenisstraf geëist tegen de hoofdverdachte in het proces tegen de Ghanese drugsorganisatie. Pagina 11 --- Grolsch profiteert van prima zomer AMSTERDAM - Door het uitstekende zomerweer zijn de verkopen van bierbrouwer Grolsch in de eerste helft van dit jaar behoorlijk gestegen. De winst nam met 20 procent toe tot bijna 15 miljoen gulden. Pagina 19 --- ANC gaat door met betogen in thuislanden door onze correspondent RAYMOND HASSELERHARM KAAPSTAD - Het ANC wil vandaag een demonstratie houden in het thuisland Qwaqwa om het vertrek te eisen van de machthebber Kenneth Mopheli. Deze wordt net als generaal Gqozo van Ciskei beschouwd als een marionet van blanke Zuidafrikaa.ise militairen. Het ANC weigerde toestemming te vragen voor de betoging, omdat de organisatie het thuisland als illegaal beschouwt. Daarmee dreigt na het bloedbad in Ciskei opnieuw een confrontatie. "We laten ons niet intimideren," zei ANC-bestuurder Chris Hani. Als blijk daarvan werden ook gisteren acties gevoerd bij consulaten van Ciskei in Johannesburg en Kaapstad. feite illegaal is in Ciskei. De ANCleider legde de schuld grotendeels bij de regering-De Klerk, omdat die aanzienlijke politieke macht wil geven aan regionale leiders - onder wie de bestuurders van de thuislanden. ANC-leiders in Johannesburg hebben het aftreden van twee andere leiders van thuislanden geëist, president Lucas Mangope van Bophuthatswana en Mangosuthu Buthelezi, eerste minister van KwaZulu en leider van de Inkatha-partij. Beiden zijn tegenstanders van het ANC. Zuidafrikaanse kerkleiders vertelden gisteren dat generaal Gqozo zich tegenover hen heeft verontschuldigd voor het doodschieten van 28 ANC-activisten. Ook zou hij erin hebben toegestemd een referendum te houden over zijn aanhang onder de inwoners van Ciskei. Maar hij wilde niet zeggen op welke termijn deze volksraadpleging kan worden gehouden. "De massamoord in Ciskei is een ernstig obstakel voor het hervatten van de onderhandelingen," zei ANC-leider Nelson Mandela gisteravond. "Want politieke vrijheid in Zuid-Afrika, ook in de thuislanden, is een vereiste voor nieuwe besprekingen met de regering." In een toespraak bij de grens met Ciskei tot ruim tienduizend aanhangers vroeg Mandela om een onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenissen. Ook eiste hij het aftreden van Ciskeileider Gqozo en het verdwijnen van wetten waardoor het ANC in "Het ANC is bezig met een communistische strategie om door het gebruik van geweld het bestuur van Zuid-Afrika over te nemen," is de woedende reactie van De Klerks Nationale Partij. Beschuldigingen vliegen heen en weer tussen de politieke hoofdrolspelers. Volgens de regering- De Klerk heeft het ANC doelbewust op een escalatie in Ciskei aangestuurd door zich niet aan de regels te houden en vooral door te dreigen dat generaal Gqozo tot aftreden zou worden gedwongen. ANC-leider Mandela vindt dat geen excuus om onschuldige mensen neer te maaien met machinegeweren. "Daarin heeft hij natuurlijk gelijk, maar overeind blijft dat het ANC wist dat dit zou gaan gebeuren. Ze hebben het gewild," zegt de vooraanstaande politicoloog professor David Welsh. Hij constateert dat de radicalen binnen het ANC nu de overhand hebben. Professor Welsh: "Zij hebben de onderhandelingen laten mislukken omdat ze door een volksopstand de macht willen grijpen." Het handelen naar die ook door het ANC zelf geprezen Leipziger-optie' - naar het voorbeeld van het geslaagde burgerverzet in de voormalige DDR - zal de komende tijd worden voortgezet. Daardoor zal de economie van Zuid-Afrika, die al in het slop zit, nog verder verslechteren. De effectenbeurs van Johannesburg kelderde de afgelopen dagen en de waarde van de rand zakte naar een historisch dieptepunt door gebrek aan vertrouwen bij buitenlandse investeerders. De resterende hoop op een relatief vreedzame ontwikkeling in Zuid-Afrika is gericht op Nelson Mandela en president De Klerk. Een spannende zaak, want beiden hebben de afgelopen maanden niet aangetoond over het vereiste staatsmanschap te beschikken. Mandela heeft zich laten meeslepen door de radicalen in zijn partij, waardoor in Ciskei ANCaanhangers werden opgeofferd voor een uiterst discutabele politieke winst. En president De Klerk weigerde herhaaldelijk toe te geven aan redelijke ANC-eisen, zoals die om alle politieke gevangen vrij te laten en traditionele wapens te verbieden. De Klerk zal gezichtsverlies op de koop toe moeten nemen om de onderhandelingen weer op gang te krijgen. Als koppigheid blijft overheersen, komt een burgeroorlog angstig dichtbij. Zuidafrikaanse politiemannen houden met het geweer in de aanslag de Ciskeise kant van de grens in het oog (boven) terwijl ANCleider Mandela (rechts) twintig meter over de grens een krans legt ter herdenking van de 28 ANC-activisten die daar maandag werden doodgeschoten door veiligheidstroepen van het thuisland. FOTO'S REUTER --- door HENK SCHUTTEN Komst van Janmaat fataal voor NOS-debat DEN HAAG - Een forumdebat op televisie over de Miljoenennota russen de vijf kleine partijen gaat vanwege de deelname van de Centrumdemocraten niet door. Groen Links, SGP, RPF en GPV weigeren in discussie te gaan met de CDfractieleider in de Tweede Kamer, Hans Janmaat. Het forumdebat zou op Prinsjesdag -15 september -in NOS-laat moeten worden uitgezonden. Een dezer dagen werden Groen Links, SGP, RPF en GPV benaderd of ze akkoord gingen met een televisiedebat over de Miljoenennota tussen de kleinere fracties. "Dus met Janmaat," aldus woordvoerder Hans Siepel van Groen Links. "Wij hebben absoluut geweigerd om daaraan mee te doen." Ook SGP, RPF en GPV zaten duidelijk verlegen met het verzoek. "We voelen er niets voor om op één lijn gezet te worden met Janmaat," zegt SGP-woordvoerder M. de Bruijne. "Doorgaans worden we toch al aangeduid als 'klein rechts', terwijl wij zelf veel liever spreken over de kleine christelijke partijen. Door zon forumdiscussie zou die beeldvorming alleen maar versterkt worden." Volgens De Bruijne is het niet de bedoeling dat de partijen aan één tafel gaan zitten: "De fractievoorzitters bevinden zich in een zaal en worden verondersteld op eikaars opmerkingen in te gaan." Maar ook dat gaat al te ver, vindt de SGP. Gisteravond nam fractievoorzitter B. van der Vlies daarom contact op met zijn collega's Leerling (RPF) en Schutte (GPV). Die bleken echter nog van niets te weten. Vandaag nemen de drie fracties een besluit. "Maar dat zal niet moeilijk zijn," verzekert De Bruijne. "Na de weigering van Groen Links ligt het helemaal helder voor ons. Dat zou betekenen dat wij alleen met Janmaat in discussie zouden moeten gaan. Daar voelen we helemaal niets voor." Bij de redactie van NOS-laat was vanochtend niemand bereikbaar voor commentaar. --- ADVERTENTIE ( „LA COMMEDIA *\ ALL 'ITALIANA" in RIALTO iZ/'e onze advertentie op pag. 6 . --- Theaterfeest „DE PARADE" laatste kans deze zomer! woe. 9 september t/m zon. 13 september Amstelveen - Plein 1960 met bijzondere gastoptredens! --- CLUB ROULETTE Dineren met de levende jukebox wo. 9/9 t/m zo. 13/9 Amstelveen Reserveren: 06-52836352 --- Bosniërs doden Franse soldaten Lord Owen: hulpoperatie komt in gevaar SARAJEVO - Een functionaris van de Verenigde Naties heeft vanmorgen Bosnische moslims ervan beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor een aanval op een hulpkonvooi van de VN in Sarajevo. Bij de aanval kwamen gisteravond twee Franse VN-officieren om het leven. De beschieting zet de hulpoperatie voor de noodlijdende bevolking in de stad onder druk, aldus de Britse bemiddelaar Lord Owen vanochtend. Het VN-konvooi, dat afkomstig was uit Belgrado, werd rond half acht plaatselijke tijd beschoten met mortieren en automatische wapens. De schoten kwamen uit een zone in de Bosnische hoofdstad die in handen is van de moslims, aldus de VN-functionaris. "De schoten kwamen van links. Het is onmogelijk dat het konvooi door de Serviërs werd beschoten." Volgens Owen zullen de internationale pogingen om humanitaire hulp naar Bosnië te brengen ondanks de dood van de Fransen doorgaan. Wel komt de hulpoperatie onder zwaardere druk te staan, zo constateerde hij. "Het is een verontrustend teken dat daar mensen rondlopen die vastbesloten zijn te voorkomen dat de hulp haar doel bereikt," zei Owen op de Londense luchthaven Heathrow, vlak voor zijn reis naar Zagreb, Sarajevo en Belgrado. Bij de aanval op het konvooi werden ook drie Franse militairen gewond. Een inval van moslim-strijders in Krajina, de Servische enclave in het zuiden van Kroatië, heeft het gezag van de VN-vredesmacht in dit gebied ernstig aangetast. Het broze bestand in Kroatië kan hierdoor in gevaar worden gebracht. De Britse krant The Independent meldt vandaag dat eind augustus ongeveer 150 gewapende moslims vanuit Kroatië tot ver in de Krajina waren doorgedrongen, zonder dat ze door VN-troepen werden opgemerkt. Volgens documenten die de Serviërs in Krajina van de moslim-infiltranten afnamen, was het Kroatische leger bij de actie betrokken. De zwaarbewapende moslims, die afkomstig waren uit Bosnië en Kroatië, bevonden zich een kleine vijftig kilometer op het grondgebied van Krajina, voordat zij op Servische milities stuitten. Na een urenlang gevecht in de buurt van de stad Slunj werden veertig moslims krijgsgevangen gemaakt. Op grond van het bestand, dat begin dit jaar tussen de Kroaten en de Serviërs werd gesloten, hadden de VN-vredestroepen de moslims die probeerden via Krajina de Bosnische stad Bihac te bereiken, moeten tegenhouden. Uit verlegenheid over hun falen hielden de VN de zaak meer dan twee weken in de doofpot. De 'Servische republiek Krajina' heeft inmiddels geëist dat de VN-troepen patrouilles door Servische strijders toestaan, ook al is dat in strijd met de regels van het bestandsakkoord. Sinds deze overeenkomst die werd gesloten onder bemiddeling van de Amerikaan Cyrus Vance, is het tamelijk rustig gebleven in Kroatië. De oorlog verplaatste zich naar Bosnië-Hercegovina, maar de angst bestaat nog altijd dat de Kroaten uiteindelijk toch weer een poging zullen ondernemen om de Servische enclaves aan het gezag van Zagreb te onderwerpen. "De oorlog is nog niet voorbij in Kroatië," zei Torbica, een plaatselijke Servische commandant. (Ind. Rtr) FOTO AP Een betoger tegen abortus in Brookline bij Boston heeft zich met een halsband laten vastlassen op een metalen plaat. Brandweer en politie moesten overuren maken om enkele demonstranten te verwijderen bij een abortuskliniek. --- Nota: GG & GD zelfstandig door JOS VERLAAN AMSTERDAM - De GG & GD in Amsterdam, met iloo werknemers de grootste gezondheidsdienst in Nederland, moet worden geprivatiseerd en omgevormd tot een nv of stichting. De huidige banden met de gemeente zijn te knellend en kunnen zelfs een belemmering vormen voor de toekomst van het bedrijf. Dit advies heeft het organisatiebureau KPMG Klynveld, dat de GG & GD grondig heeft doorgelicht, het stadsbestuur gegeven. ticuliere markt goed aankan. KPMG spreekt zijn voorkeur uit voor privatisering, met behoud en mogelijk zelfs uitbreiding van de huidige taken, gezien de aanwezige expertise en de schaalgrootte van de huidige GG&GD'. Volgens KPMG biedt een verzelfstandigiging van de GG & GD op termijn de beste garantie voor de werkgelegenheid binnen het bedrijf. Terwijl de gemeentelijke gezondheidsdiensten in andere grote steden juist taken moeten afstoten, staat het organisatiebureau voor de Amsterdamse dienst een grote organisatie voor ogen die de concurrentie met andere 'zorgaanbieders' op de par- KPMG noemt de huidige band met het Amsterdamse gemeentebestuur eerder knellend dan stimulerend. In de toekomst kan die band zelfs een belemmering vormen voor het bedrijf, gezien 'de afnemende rol van de overheid in de gezondheidszorg en de verminderde beschikbaarheid van financiële middelen. Als privaatrechtelijke organisatie moet het bedrijf met de gemeente en andere overheden contracten afsluiten voor het verrichten van taken die in de wet worden omschreven. GG & GD-directeur H. Rengelink staat positief tegenover de privatisering, op voorwaarde dat deze niet ten koste gaat van de aangeboden zorg en de werkgelegenheid. --- Uitgebroken ler in Friesland gepakt (Van een verslaggever) LEEUWARDEN - De 29-jarige ler Brandon Q., die vorige week met drie andere gedetineerden wist te ontsnappen uit het Huis van Bewaring De Schie in Rotterdam, is gisteravond door een arrestatieteam van de rijkspolitie Leeuwarden aangehouden in Veenwouden. De ler werd gisteravond rond elf uur gearresteerd in een woning in het Friese plaatsje. "Er was informatie binnengekomen dat hij daar zou zitten," zegt een politiewoordvoerder. Brandon Q.. werd vorige week maandag door de rechtbank in Amsterdam veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf wegens deelname eerder dit jaar aan een gewapende overval op een supermakt in Amsterdam-Noord; daarbij werd een aantal personeelsleden gegijzeld. Donderdagmiddag ontsnapten Q.. en de drie andere gedetineerden uit de Rotterdamse gevangenis door een bewaarder een mes op de keel te zetten, en een andere bewaarder vervolgens te dwingen de poort te openen. De vier gingen er vandoor in een auto van een van de bewaarders. Van de drie anderen ontbreekt nog elk spoor; zij zaten vast wegens onder meer doodslag en afpersing. Volgens de politiewoordvoerder zal justitie vandaag beslissen of Q. opnieuw in De Schie zal worden geplaatst, of wordt overgebracht naar een zwaarder bewaakte gevangenis. ---