ECONOMIE Bart Kromhout: meer dan 30 jaar bij Verschure aanial onvrijwillig werkle I 'n onze maatschappij is patste jaren in hoog tempo ta°*tt°men. Tien jaat geleden ''Oftft er ü'i de arbeidsbureaus fejiLwerklozen ingeschreven. *i__72 Waren er IÖB.OOÖ- In 1974 feS"-!» al 135.000 „officieel ÜTOstreerden" zonder baan. ;.{£ «*« 200.000, tijden van de volledige lijken in 1980 'Uus dan ooit Bedrijfsi 0 "«Ren zijn dan weliswaar Win» aan de orde van de dag, F a dke week is er toch wel een onderneming die laat wéten de poort te sluiten of in te krimpen. Achter • het huidige aantal werklozen 5 (januari 198Q: .., 213.200) gaat een zeer dyna- . misch proces schuil. Bekend is dat ongeveer een kwart van hen (zon 50.000 mannen en vrouwen) niet meer aan het werk - komt. De overige 150.000 zijn gemiddeld iets meer dan drie maanden werkloos. Dat bete, kent weer dat. dit aantal bijna vier keer per jaar van samenstelling verandert. Het aantal i mensen dat in ons land jaarlijks s met .werkljtoshe.cf wordt geconfronteerd bedraagt dus in werk-, elijkbèid al; enkele honderdduizenden. Daarbij moeten in feite ook nog eens. worden opgeteld dè 150.000 „verborgen" werklozen in de WAO. Dit i,shet aantal arbeidsongeschikten dat (eigenlijk; WW'er is, maar dat vanwege de hogere uitkering en de moeilijke plaatsbaarheid in het arbeidsproces toch maar inde WAQ ,_gestal4^_..___......_.,.a __ Wat staat er nu aan aangeboden banen tegenover het aantal werklozen? Officieel bij de ar- en HODERIK ORANJE ; . jijii ii,. i i - ! i beidsbureaus geregistreerd: ;, zotn 65.000. In werkelijkheid 'zijn het er volgens werkgevers 'en personeelsfunctionarissen beduidend, meer., Het Centraal Bureau vah'de Statistiek kwam bij- een enquête (die overigens dateert va» 1937) alleen al voer „moeilijk vervulbare" vacatures op een aantal van 90.000. En bij aanvraag door de arbeidsbu- reaus bij de werkgevers bleek dat het aantal piet bij de arbeidsbureaus bekende vacatures tweemaal ze groot was, als het aantal dat wel bekend was. Aan de ene kant ten minste 200.000 werklozen en aan de andere kant ten minste 65.000 vacatures (om de officiële cijfers maar aan te houden). Het lijkt een: onbegrijpelijke tegenstelling voor wie alleen maar naar deze kille getallen kijkt Je hoort vakbondsmensen klagen dat er geen werk is. Terwijl werkgevers steeds maar roepen: we kunnen geen mensen krijgen. De werknemers van de Amsterdamse nieuwbouwwerf Verschure hebben onlangs collectief ontslag aangezegd gekregen. Drie van hen zijn bereid hun ervaringen en verwachtingen aan Het Parool te vertellen. We zullen hen de komende tijd op de voet Volgen. Vorige week donderdag vertelde de 50-jarige bankwerker Ruud van Streepen zijn levensverhaal. Vandaag het relaas van Bart Kromhout. Hij verschijnt in deze serie om redenen van persoonlijke aard onder een gefingeerde naam. --- Orders zó van tafel geveegd' rT^cD mijn ontslagbrief in mijn zak. maar er staat nog KoS1"1 op" Bart Kromhout, 58 jaar, behoort tot4e werknemers van de werf Verschure, die, voordat definitief valt, de lopende zaken nog mogen afhander.L ~°udjes zijn nog net goed genoeg om de rotzooi op te i '• zegt Barts vrouw verbitterd. *t Sjk &de afbraak van bin- toen vorig jaar [°or4!!er rapporten verschenen, [t* r_Ülden dat Verschure niet tó zou zijn. Want wat öio met knapen die jong fe £ ik blijf hier niet, ? t 3" En wie blijven er dan ik het maar rustig zegi.topi de ouderen, die nergens Cfemen." [»ïiet p_ n aUemaal dat we een, rHc k nouten hamer kregen, lHUden wp en die werd { Wij werden de 1 it' £ maar moest zien hoe rACt* redden. En die andere ?■ ' maar naar de aan- Via de Achterhoek, waar hij tevergeefs naar familie van zijn tegenwoordige vrouw, een oude schoolvriendin, zoekt, loopt hij binnen enkele dagen naar Apeldoorn. Daar valt hij bij zijn oom en.tante binnen. „Ik werd onmiddellijk bijde ondergrondse ingelijfd. Stond je als een halve gek, een. beetje raar, smoel trekkend, in de tufai'te werken om te kijken wat vóór troepenbewegingen de Duitsers uitvoerden." * *?'*' Na de bevrijding keert Kromhout, dan 23, bij zijn pleegouders in Amsterdam terug. „Ik heb toen nog gesolliciteerd naar een boerderij in de N.0.-Polder. Maar ik kwam niet in aanmerking, want er waren zoveel gegadigden. Dat werd niks. Wie was ik dan wel om daar nog iets te pakken te krijgen?" Er volgt een mislukte poging om een melkzaak te beginnen. De man van wie Kromhout de zaak zou overnemen bleek hoogst onbetrouwbaar. „Toen kreeg ik een tip dat ik bij een melkfabriek in Den Haag kon beginnen als melkuitgever. Zwaar werk in ploegendien-; sten. Tankwagens vullen en schoonhouden. „Ondertussen was ik al met mijn. oude schoolvriendin getrouwd.; Dat was vóór ik met die eigen melkzaak zou beginnen, want we hadden toch niet samen in die zaak kunnen gaan staan zonder getrouwd te zijn. • We waren beiden katholiek en dat kon je natuurlijk niet maken. . „In Den Haag huurden we eerst een kamer en later een bovenverdieping. Ik verdiende daar ƒ 32 per week en 2 pond boter. Maar soms denk je: misschien hadden we het toen wel beter dan nu. Alleen ging mijn gezondheid kapot door die wisseldiensten. Ik werd er op het laatst zo zuur als ik weet niet wat. „Eind 1949 werd ik ziek en greep mijn vader in. Die zei: dit is afgelopen, hier ga je dood. Hij kende de bedrijfsleider van Verschure en ik. mocht daar als volontair in dienst komen. „Ik kreeg vrij snel een huis in E* &1 haakten wij bij Verk 1, kr»ilelevat;oren' drijvende kleine passa|A ___:£• Alles wat we konden kromten we. Wat gebeurde E {|lta_?ad van bestuur zei: we RiStih. op bagger werken, hilevfa Materiaal dat wordt PosNt t»Bd- net andere was Pb uBger« bagger, bagger F>kt>gBer ftt J%h baggermarkt in el- is at ook met de tanker-, rV*fl KDeurd- De onderne' V* «W punt staat failliet te tei ,Oen vastigheid AtaV ]? die konden wij ze \ rt*1, tr__n dus gingen ze naar \ y. *!; Een hoop alternatief «V<>rrn J toen hebben opgeï(i - h u °P de Oranjewerf °at doet pijn, hoor.': . EJ ** * ÊSS Si,out te van 1921. Zijn P goeie baan bij een TC In 1937, _Vs*at de Mul° in Amster- K*> hï? ***** ziJn vader naar M overgeplaatst. Bart ff qV939 Bouders in huis- P%i Duitsland was toen lV* _J°B met Engeland en Bon mMn verblijf h'Vader financieel een ar4llo te lopen. Ik werd i V de ,ccr>aald en ben in dbouw ingegaan: Wi {1% rt_n, °P een boerderij, 5K2? Cr, lar«dbouwschool. iS?1 oSL*.natuurlijk door i. _ v»I »Pakt. omdat ik Nerlpl Kt,tV_?4aar die boer waar £Vk <* truT**B me snel weer X_.^ond,-miJ gevraagd *> „S2R* in de 'tN&vSft!L had opgelofcT *_.««t ___?* dle-Puchs. ï_ fi^St^8 °P z«n ogen. È*Ö2 dat hij *>»'• nhad Waslkme,*lr__ bui» n tLop St prak«sch de mland werken. »^,C wordt de hth?ldden^derde voeten. Sfr deVu?* vuurlinie. Jlt*itterEilel.waarhijl4 Airisterdam-Nodrd. Op voorspraak van Verschure konden we dat in 1950 huren. Hoeveel de huur was moet je maar aan mijn vrouw vragen. Ik ben misschien een rare kerel, maar mijn vrouw gaat over het financiële gedeelte." Thuis vertelt Kromhouts vrouw dat de huur toen ƒ 8 per week was.» Nu betalen zij voor hetzelfde huis ƒ 232 per maand. Maar de verhouding tussen de huur en het inko•'• -' ■-- -_—___■ i ■ •■■:'■.! ''ij' ■ -V-'. ' —■■ men van Kromhout is al die tijd ongeveer dezelfde gebleven: in 1950 verdiende Kromhout rond ƒ 50 per week, nu krijgt hij per 4 weken ƒ 1730 schoon. ★ ★ ★ Kromhout werkt korte tijd als volontair, een mooi woord voor een soort proeftijd tegen een laag loon*bij Verschvbre, „Een jaar later ben ,' '-'",■' .-■■'' '" ■ ■ '.' . ::! '"'■ V-' .' ik naar de Oranjewerf gegaaa Die werd toen net geopend als reparatiewed voor de binnenvaart. Verschure bestond uit 3 poten: de machinefabriek met het hoofdkantoor op de Meeuwenlaan, de nieuwbouw op de Zamenhofstraat en de reparatie op de Oranjewerf. MF, SW, OW, dat waren de 3 begrippen. „Op de Oranjewerf kwam je van alles tegen. Daar kreeg ik zo HO (Haarlemmer olie) achter mijn naam staan. Want ik deed van alles. Als er iets stuk was en het moest gerepareerd worden, dan pakte je een sleutel en legde alles netjes neer, zodat je het later allemaal precies weer in elkaar kon zetten. „Door dat HO achter mijn naam kreeg ik in de loop der jaren op de Oranjewerf steeds meer te maken met de materiaalvoorziening. Dat is haastwerk, want reparatie gaat vrij vlot. Als je een schip binnenkrijgt, dan staat de kapitein bij wijze van spreken al te brullen: wanneer ben ik klaar, terwijl je nog niets eens weet wat je moet doen. Dat is reparatie. „De werf draaide niet slecht, we hadden behoorlijk werk. Vooral in de beginfase, toen ze nog met de IJsselmeerpolders bezig waren. Die onderlossertjes, die door sleepboten langs de baggermolens gesleept werden. Het was natuurlijk niet altijd stil weer, dus dat was van kwak, hengsten er tegen aan. Deuken, berghout er afgevlogen, allemaal reparatieklussen. Daar waren we fantastisch voor." „Ruim 20 jaar heb ik zo op de Oranjewerf gewerkt, tot een paar ploegbazen me ergens voor wilden ophangen. Ik had eigenlijk te veel omhanden en dan krijg je dat HO weer achter je naam. Het liep allemaal verkeerd: dit had ik fout gedaan, dèt had ik fout gedaan, tenminste, dat heb ik allemaal achteraf gehoord. „Ik ben toen nog een tijd totaal over mijn toeren geweest. Ruim 4 weken thuisgeweest, maar ik had er ook zo 4 maanden van kunnen maken. Mijn chef Fluit, de latere directeur van Verschure, heeft mij in die tijd volledig opgevangen. Tweemaal is hij bij mij aan de deur geweest. „In 1974 mocht ik kiezen: of op de Oranjewerf blijven, die een stuk verzelfstandigd werd, of naar de nieuwbouw bij Verschure. Ik had er toen bijna 25 jaar opzitten, 25 jaar de zenuwen gehad op de Oranjewerf. Nu konden zij de zenuwen krijgen, ik ging naar de nieuwbouw. „December 1978 werd het duidelijk dat het zó verder niet kon gaan, •omdat we te weinig werk hadden. Aan de andere kant was dat geen ontwikkeling van de laatste tijd. Ik zou haast willen zeggen: wat nu gebeurd is, is een paar jaar geleden al de dood van Fluit geweest „Die heeft tijdens een directeurenvergadering in Rotterdam zijn eerste hartaanval gekregen. Daar kwam, hoorden we pas veel later, al ter sprake dat Verschure gesloten zou moeten worden. Hij heeft dat toen nog kunnen tegenhouden en daar is in die tijd de werf Gusto in Rotterdam voor in de plaats dichtgegaan." „Ik denk dat ik niet meer aan de slag kom. Ik doe alle mogelijke moeite, maar ik zie het niet. Ach, laat ik het zo zeggen: kijk, werken kan ik overal, dat is het probleem niet, maar er is één ding waar ik verdomd voor moet uitkijken. „Bij Verschure heb ik een bepaald pensioen opgebouwd. Als ik straks in de WW en de WWV terechtkom, dan wordt mijn pensioen tot aan mijn 65-ste door IHC doorbetaald, dus gaat mijn pensioenopbouw door. „Maar als ik nu weer ergens aan het werk kom, dan houden ze bij IHC op met betalen. Nu, ik heb nog 7 jaar voor de boeg en in die 7 jaar bouw je geen pensioen meer op. Tegen die tijd kan dat me wel eens ƒ 150 in de maand schelen. Op die manier sta ik mezelf kapot te maken, want juist in dat laatste stuk van mijn IHC-pensioen zit nog een flink stuk opbouw. Dan ga je omhoog. „Kijk, ik verwacht rond maart, april mijn ontslag aangezegd te krijger.. Daarna heb ik nog een opzegtermijn van 6 maanden. Eind vorig jaar hebben ze hier een soort banenmarkt gehouden. Daar waren verschillende bedrijven en het Gewestelijk Arbeidsbureau bij. Je kunt al die kaartjes zó uit de bakken lichten. Het is allemaal 40 jaar. Daar kom je niet meer tussen. Meneer, hoe komt u erbij, zeiden ze bij het GAB. „Een keer heb ik op een advertentie gesolliciteerd, waar geen leeftijd bij stond. Heb ik gebeld naar de chef personeelszaken en ik zeg: ik heb uw advertentie gelezen, moet u luisteren. Ik ben nog niet zo lang bij deze baas, pas 30 jaar, en ik heb er vreselijk de pest in om ouwehoerbriefjes te sturen om dan een gestencild briefje terug te krijgen. „Dus ik zeg: dit is mijn leeftijd, dat is de oorzaak waarom ik een baan zoekt en wat dacht u er van? Die man zei mijn sollicitatie graag tegemoet te zien. Krijg ik na een week of 3 een keurig schrijven terug: ze hadden me graag willen hebben, maar ik werd te duur. „En dat had te maken met dat pensioen van mij. Daar hadden ze wel voor moeten betalen, opdat niemand straks als ik 65 ben kan zeggen: tjo, jij bent lekker vlot geweest, jij moest toch zo nodig werken." Bart Krom hout staart naar de „verschure is voor IHC altijd een beetje een steenpuistje geweest"... . , V FOTO GEORQE VERBERME --- ' " '-: '_ ;^;:' ADVERTENTIE - Ijp NMo vprhonpf __J_________F .______,-. 'ijjLmtiïß ________ JSbL Jv W- I 'B ïla ww WéL I ft*J V^?^^:mii'ft Spaarrekeningen. lfl% pP spaarrekeningen met een vaste termijn van 5 jaar IESI § ALF /Q. (was. 9.*%),. B M H| SrWI t! I ; IAÖ/ ?p met een vaste termijn van 6 jaar* B jffim|tfo]ffiH&H| ■■■■■11 bitstortingen op reeds eerder geopende Vaste Termijn Spaarrekeningen H • meteen looptijd van 7 jaar geldt eveneens een rente van 10% (was 9 V 4%). WBm I Op reeds gestorte bedragen op lopende Vaste Termijn Spaarrekenin- T& jt\ WA I n^^to W 1 ¥ i WM I Spaarwinstbiljetteiiiaan toonder met een vaste looptijd. I ■ lil I ïïm I (\%/aW °PSPaanvi^st,3ilienenmel een spaanermijn van 6 jaar I I _L W \ 1 II » M __■ ft Percentages berekend op basis van rente op rente. 3' ' 9 ■ ' -9 Iv-H I B _B_I; ____ I __■ Fl |i _|| Premiespaarbiljetteri aan toonder met een ™* _jÉ _-f-É_L _■ variabele looptijd. " " gtlW _L_9 Ö.SAO/op Premiespaarbiljetten die na 5 jaar worden verzilverd Percentages afgerond en berekend op basis van rente op rente. De rentevergoeding op alle overige spaarvormen is ongewijzigd. Als de stijging van de IklUinß rente Op dëkapitaalmarkt gelden NlwlEl met ingangvati 8 februari 1980 de nederlandsche middenstandsbank volgende rentetarieven: De NMB denkt met U mee. ---