o?Hit --- DE STRAAT IS ONS MUSEUM B «isfertfam is steeds meer graffiti te zien. Jongeren, vaak nog pubers -len » nun *HWen en spuitbussen verf door de stad om de door hen "teksten en namen op zoveel mogelijk plaatsen neer te schrilven. *na»in' nekken> de straat, tramhuisjes, in bus en tram. I u,!e"? £en graffiti-artlest zal nooit een tramhuisje In elkaar heng- kijkt wel uit. Een schilder trekt toch ook zijn linnen niet aan 9>nbnan?Somm,oen we,< maar9omsxltt9ner****fr»B'uitgevoerde kt"!!!9 nlet Wat oaf betreft zijn de algemene politieverordening (apv) „, *etboek van strafrecht duidelijk. De straf die In de apv genoemd '* een boete van maximaal /2S,- of zes dagen zitten. tf "e graffitl-schrijvers vinden dat ze de stad juist versleren. Een stad «»rL n,euwe gebouwen — uitgevoerd in staal, beton en glas — wordt. De graffitl-kunstenaars overtreden de regels S *n wetens. Graffiti heeft een anarchistisch trekje, dat zeker ook. ft..ÜUnst7 Nlet ,n de traditionele zin van het woord. Maar het Is wel «wt '* de taal van "n £* Vork zijn de graffitl-schrijvers al jaren actief. Ze wonnen het daar gemeentelijke schoonmaakploegen. Metro-treinstellen met teksten "Vn *■ de zllwanaen razen de Newyorkse stations In. De fotografen I. *urtansky en Jon Naar maakten er schitterende foto's waarvan de ,Z,*n *'/" m "et boek „Watchlng mv name go bv" (nog steeds te Hoh s,eoteJ met tekst van Normen Maller. Trouwens, ook Pablo JT «eed aan graffiti, zij het In opdracht Hij versierde een gevel op het in Barcelona. fPö.^sfe tlld om eens tefs meer te vertellen over de Amsterdamse f\ H «t/esten en wat hen bezielt. P*ANS KOTTERER ffi uit voor De Zoot! De u,, Jawel, laat De Zoot J «ever zelf uitkijken dat C*jmeagenten en de tram- hém niet te pakwegen want dan is-ie l J«Jn stiften of zijn spuit- verf kwijt. Dan kan ï?°t zn graffiti voorlopig HjJ buik schrijven. Want Cetje kwaliteit verfspray fyl Uefst fluorescerend — tl toch al gauw op zon C*| gulden en voor een rjftlft ben je zo een paar J*Mjt. ht7°°t is een van de tientallen (fSchrijvers die de hoofdstad ht- eest onverwachte en ver- Plaatsen volschrijven of met de door hen geko*)»-?• El*-*e*e collega's van De C*Pt>wer, Burp 79, Vendex, ijr» (voorlopig ondergedoken tóf. wat problemen met de ffJke macht), de Kid, Kotz Rasta. Dr. Junk, In- (al zal die zo langza* rjs£» wel aan zn AOW toe zijn), C*. Frogs. Vicky Vomit en ga door. Qe entree van „Gallerie ANUS" met enkele bezoekers FOTO: FRANS NIEUWENBURG --- Goudverf S*>Ufc« straatmeubUair — zoals Villes, banken, wanden van Jl»3 — en niet te vergeten de Ja!*» van het openbaar verkil >. goeQ bekijkt, zal deze tegenkomen en bo* ,W «onder enige moeite nieu<*t vennen. Onder het viaduct is bijvoorbeeld - 7n' -n goudverf uitgevoerde %Z te zien. Andere graffiti%,*fs. die echter niet tot De J* wn collega's gerekend dle- zijn bijvoorbeeld de W?'s van de Ajax F-side en . BS van „Liever Lesbies". In deze krant brak „Qallerie Anus", Sarphatistraat 62, in een ingezonden brief een lans voor de graffiti-kunst Een punk-winkel, een echte bovendien, in een vroeger gegoede buurt, nu overheerst door de kantoren, met het Weesperplein als voorbeeld van hoe sfeervol nieuwbouw dus niet kan zijn. De werkelijke namen van de graffitl-schrijvers krijg je niet te horen, net zomin als die van de mensen inde winkel. Amarillo (24) en Gretchen (20) drijven de winkel annex uitgeverij Koekrant die een van de weinige echte Punkbladen uitgeeft De galerie organiseerde dit jaar voor de tweede keer de Prix de Graffiti. Won vorig Jaar Dr. Rat, dit jaar ging de Gouden Spuitbus naar N-Power, een vijftienjarige scholier. N-Power (de N- staat voor Nuclear) heeft de beschikking over een heel pakket. Behalve N-Power ook Gabba Gabba Hey, Progs, Siouxsie en een mannetje dat in een tekstballon „City Art" zegt. Op een van de toiletten op het Waterloopiein voegde hij aan de radicaal-feministische tekst „Meer zon, minder mannen" de eigen tekst „More Frogs" toe, waarna hij het geheel voorzag van het mannetje „City Art", als een soort Kema- Keur. Bij N-Power op school zit Vendex. Hij is veertien jaar. Hij tekent alleen met Vendex of Fendex geschreven met de zogenaamde Fender-F, van de beroemde Fendergitaren. De Zoot krijgen we helaas niet te spreken. Hij moest met zijn ouders mee met vakantie. Het wordt meegedeeld alsof het hier een niet geringe straf betreft Maar het heeft ook zijn voordelen. De Zoot heeft in Zuid-Llmburg toegeslagen, terwijl nu Noord-Holland aan de beurt is. Een graffiti-artiest heeft immers nooit vakantie? N-Power en Vendex maken zich, evenals Gretchen en Amarillo, wat ongerust over De Zoot. Vooral als hij zn beest steeds de tekst „De Zoot wil dood" laat zeggen. Ze werken met stiften. Deze zijn stukken goedkoper dan spraybussen en bovendien wat gemakkelijker te verstoppen. Zaterdagavond is een goede avond voor de spuitbus, vooral omdat zaterdagmiddag de spuitbussenman op het Waterloopiein staat, zegt Vendex. --- Spannend Waarom doen ze het? Omdat ze het leuk vinden overal hun naam terug te vinden. Vooral N-Power is trots als hem vertelde wordt dat zijn Frogs op een heleboel plaatsen te zien is. Maar het is ook spannend, omdat het zo snel mogelijk gedaan moet worden zonder je daarbij te laten pakken. Ze werken apart, dat is het veiligst. En niet 's nachts. Dan val je te veel op. Te weinig mensen. N-Power en Vendex zijn nog nooit gepakt. „Mij pakken ze niet", zegt N-Power. Hij heet immers niet voor niets Nuclear Power. Hij kan het hardst lopen van allemaal. Ze zouden het niet in hun hoofd halen om grachtenhuizen aan te pakken. „Dat kan Je niet maken" snuift Vendex verontwaardigd. „Of het Rijksmuseum, dat doe je toch niet," voegt Gretchen daar aan toe. Nog afgezien van een bezwaard gemoed is er een praktisch probleem. Met een stift op baksteen, dat lukt nooit. Het is daarom niet verwonderlijk dat de favoriete plekken van de graffitl-schrijvers uitgevoerd zijn in glas, beton of tegels. Kortom, al die materialen die zon grote rol in de moderne architectuur spelen. De metro-stations onder het Weesperplein met hun vele meters gladde en lichte muren en vloeren moeten voor een graffiti-artiest een verrukkelijke aanblik vormen. Dat doen ze ook. maar de graffiti-kunstenaars bedenken zich wel twee keer voor ze in een metrostation de stift of spuitbus trekken. Ze weten daar de elektronische camera's op zich gericht En bij Paradiso op de gevel, daar hoef Je ook nlet te proberen, want dat is zonde van je verf. Daar schilderen ze meteen over heen. „Binnen de blits maken met de graffiti op de toiletten, maar het buiten niet toelaten, omdat ze bang zijn hun subsidie kwijt te raken. Het schijnt trouwens dat ze de deuren uit de wc's naar Amerika verkopen", zegt Oretchen. --- Jachtig De graffiti staat vooral rond het Weesperplein, de voetgangerstunnel onder het Mr. Visserplein, het Vondelpark en de Damstraat De gemeente laat het er echter niet bij zitten en maakt de boel regelmatig schoon. Onlangs kregen de tramhuisjes op het Weesper-plein een beurt evenals de voetgangerstunnel onder het Mr. Visserplein. N-Power verontwaardigd: „In die tunnel had ik nog maar net zo groot (met zijn lange armen wijst hij een maat van zon één bij twee meter aan) m'n naam gegraffitied en die hebben ze er zo maar afgehaald. Nou ja, dat is toch een schande." Gretchen: „Nou, het heeft ook zn goede kanten, dat schoonmaken. Het raakt soms een beetje vol. Nu •kunnen ze weer overnieuw beginnen. Op die manier gaat de aanblik ook niet vervelen." N-Power denkt niet dat hij zn hele leven met stift of spuit door de stad zal lopen om op dat ene moment de kick te krijgen. Het is toch een wat jachtig bestaan. Striptekenaar, dat lijkt hem wel wat Voor de ideologie moet je bij ■ Amarillo zijn. Hij brak zijn studie sociale geografie af, heeft ieder geloof in de Westerse maatschappij verloren („iedere dag kan de laatste zijn"), is Punk en Rasta. Dat laatste is de leer met voormannen als reggae-musicus Bob Marley en producer Lee Perry. Volgens hen zal het in de jaren tachtig afgelopen zijn met de Westerse maatschappij, met Babyion. Punks en Rastas hebben één ding gemeen( ze hebben niets te verliezen. Wat betreft muziek kunnen beide bewegingen het prima met elkaar vinden. „Punky reggae party" van Marley is een opzwepend nummer. Groepen als The Police vinden op hun beurt weer inspiratie in de reggae. Nog één ding: Peter Tosh wordt gezien als de grote verrader, de duivel, die zich heeft laten inpakken door de oude Mick Jagger, vroeger popster. --- Uitzichtloos Amarillo: „Graffiti heeft alles te maken met de uitzichtloosheid van vooral jongeren. Ze komen van school en er is geen werk. Ze voelen zich belazerd, krijgen een uitkering. Dan breekt de grote verveling aan, de apathie. Dat is de voedingsbodem voor de Punks. Ze hebben geen woningen. Ze moeten kraken, maar raken dan vrijwel altijd in een conflict met de Krakersbond, de geitewollen sokkenkrakers Punks hebben genoeg aan een dak boven hun hoofd. Ze hoeven geen paleisjes, alleen het hoognodige. Punks en geitewollen sokkenkrakers in één huis geeft problemen Buiten is de stad. Punk is nlet dood. In het begin is het doodvercommerciallseerd en is het bijna gestorven. Maar de Punks worden sterker dan ooit" De straat is het museum voor de graffiti-schrijvers. Ze zijn steeds bezig, ook tijdens dit gesprek. N- Power geeft een lijst door. Het is de intekenlijst voor de een minuut geleden opgerichte Nederlandse Graffiti Bond. ledereen tekent. Amarillo en Gretchen: „Graffiti is de meest directe vorm van kunst. Het is het versieren van een stad die steeds onpersoonlijker wordt. Kijk, je kunt ook maanden aan een etsje pielen en dat dan keurig in een museum laten ophangen, maar daar schiet de gemiddelde trampassagier niets mee op. We walgen van die contraprestatie-eikels." --- Wandelstokken Ze kunnen het zich voorstellen dat er mensen zijn die het niet leuk vinden dat tramhuisjes beschreven worden. „Ja, maar wij vinden die kale tramhuisjes vreselijk. Die willen we versieren. Reclame mag wel, omdat ze daar centen voor krijgen. Vooral oudere mensen beschouwen ons als vandalen. Je moet ook altijd uitkijken voor oude mannen met wandelstokken." „Punk is niet fascistisch. In het begin bedienden we ons wel van symbolen uit het Derde Rijk. maar dat was om te schokken. Om te waarschuwen voor fascistische tendenzen. Maar sinds we door hebben dat Joop Glimmerveen met zijn racistische Nederlandse Volksunie alle publiciteit als goede publiciteit beschouwt, zijn we daarmee opgehouden. Er zijn nog wel een paar Punks hier in Amsterdam die tegen het fascistische aanhangen, maar die nemen we zelf wel voor onze rekening", zegt Amarillo. Gretchen voegt daar aan toe: „Vroeger heette ik Gretchen Gestapo. Nu is het Gretchen G." Punk, Rasta en graffiti; ze zijn niet los van elkaar te denken. In Amsterdam ontmoetten ze elkaar in „Gallerie Anus" en de Punkclub „No Name" achter het paleis op de Dam. Sid Vicious, de gitarist van de Sex Pistols die zelfmoord pleegde in de gevangenis nadat hij onder invloed van alcohol en drugs zijn vriendin om het leven had gebracht, is hun held. In „No Name" bewonderen de Punks hem in de The Great Rock and Roll Swindle, de Sex Pistols film, die, hoewel hij nog niet officieel uit is in ons land, daar al te zien is geweest. Amarillo: „We barsten van de energie. Er komen steeds meer graffiti-schrijvers bij. Als de Neutronenbom valt is Amsterdam één groot openluchtmuseum." ---