HARD OVERLEG IN SAIGON Thieu verzet zich fel tegen vredesplannen Kissinger zoekt compromis' SAIGON, 20 okt. (NYT, Reuter, UPI, DPA) — De Zuidvietnamese president Ngoejen Van Thieu heeft laten doorschemeren van plan te zijn desnoods onder het Zuidvietnamese volk verkiezingen uit te schrijven over de vraag, hoe na een eventueel bestand in Saigon een coalitieregering moet worden gevormd. Thieu rekent erop op die manier aan de macht te zullen blijven. Dit bleek uit een Zuidvietnamese regeringsverklaring naar aanleiding van de besprekingen tussen Thieu en de speciale adviseur van president Nixon, Henry Kissinger. Kissinger sprak donderdag in twee ronden in totaal ruim vijf uur met de Zuidvietnamese president. Officieel werd over het overleg niet meer meegedeeld dan dat de ontwikkelingen bij het geheime vredesoverleg onderwerp van gesprek vormden. Ook over de duur van Kissingers verblijf in Saigon is niets bekendgemaakt. Kissinger werd. vergezeld door de Amerikaanse ambassadeur Ellsworth Bunker, de stafchef van het leger generaal Abrams en verschillende Amerikaanse topfunctionarissen. De Zuidvietnamese regering liet in een officiële verklaring weten vastbesloten te zijn zich niet te laten dwingen tot een coalitieregeling met het Bevriidingsfront, Een woordvoerder voegde hieraan toe, dat de regering-Thieu eveneens niet akkoord gaat met enige oplossing, „die niet door het Zuidvietnamese volk lange democratische weg is goedgekeurd. Waarnemers zagen hierin een aanwijzing, dat Thieu zijn toevlucht zal zoeken te»t de stembus om zijn verzet tegen de Vredesplannen kracht b_ te zetten. NGOEJAN VAN THIEU ... geen coalitie... --- Volgens president Allende Chili behoed voor fascistische coup SANTIAGO, 20 okt. (Reuter, UPI, EFE) — De Chileense president Allende heeft in een scherpe toespraak via radio en televisie verklaard, dat zijn aanhangers „een fascistische samenzwering" hebben verijdeld, Hij deed een beroep op iedereen „een botsing tussen Chilenen" te voorkomen. „Het land is niet lamgelegd en zal niet lam worden gelegd", aldus Allende naar aanleiding van de al ruim een week durende staking van wegvervoerders en winkeliers. Allende zei, dat stakers en hun sympathisanten in de afgelopen dagen directe sabotagedaden hebben gepleegd. Er werden bommen geplaatst in het huis van de burgemeester van een voorstad van Santiago, in een waterreservoir en bij een staatsdrukkerij. Vier pogingen werden gedaan stukken spoorbaan op te blazen. Allende maakte bekend, dat 2500 jonge vrijwilligers in de havens aan bederf onderhevige goederen losten. De staking heeft woensdagavond de eerste dode geëist. In de belangrijke havenstad Valparaiso werd een automobilist door een militaire patrouille doodgeschoten, toen hij ondanks de ingestelde avondklok een stopbevel negeerde. In Santiago kwam het voor de vierde achtereenvolgende dag tot felle botsingen tussen voor- en tegenstanders van Allende. De politie van Santiago verdreef met behulp van traangas demonstranten, die autoriteiten probeerden te verhinderen de sloten van winkels (die uit sympathie met de stakers waren gesloten) open te breken. Talloze legervoertuigen brachten militairen naar de hoofdstad voor steun aan de politie. De militairen namen met automatische wapens strategische posities in. --- Inbeslagname De Chileense regering heeft de inbeslagname gelast van een van de grootste bouwbedrijven, omdat het bedrijf uit solidariteit met de stakende transportbedrijven het werk had stilgelegd. De Chileense minister van arbeid waarschuwde, dat alle stakende ondernemingen het gevaar lopen genationaliseerd te worden. Vijf ondernemingsleiders, die door de regering zijn beschuldigd van overtreding van de veiligheidswetten, zh'n vrijwillig voor de rechtbank in Santiago verschenen om te worden gehoord. Vier werden in hechtenis genomen. Toen de politie de leider van de bond van zakenlieden, Raf ael Cumsillo, wilde aanhouden, werd dit verhinderd door protesterende kooplieden. --- Afschuiven De LVM is in zijn aanloopperiode; al een maand of tien lang. De directie had gewaarschuwd, dat die aanloopperiode wat ongemakken met zich mee zou brengen. De bevolking van Tessenderlo weet nu wat die ongemakken zijn. Voor haar heeft het meer weg van de apocalyps. Met de oude fabriek hadden de mensen leren leven, de nieuwe willen zij kwijt. De oude was hun fabriek — die hadden zij zelf gewild — de nieuwe is een indringster. Omdat de Staatsmijnen mee in de onderneming zitten, nog een indringster uit Holland ook. Marie Mertens, de bazin van café „Du Commerce" tegenover de ingangspoort van de oude TC zegt het zo tegen de bezoeker in wie zij een Hollander hoort: „De Hollanders hadden die troep maar bij zich moeten houden De eerste aanloopmaanden van de LVM verliepen zonder veel beroering. Er was wel argwaan tegen de vreemde constructie van metalen torens en bollen met op enige afstand de potlooddunne schoorsteen en zijn eeuwige waakvlam, toaar er was afgezien van een ver verwijderd lawaai als van een oven die staart te brullen en van een voortdurende irriterende stank, geen reden om heel hard ach en wee te roepen. Tot op 17 juli de groene wolk op Tessenderlo neerdaalde. Die wolk van giftig gas, door een ongelukje uit buizen en retorten ontsnapt, deed losbarsten wat allang broeide. Het regende protesten van boeren met zieke koeien, van mensen die de groente uit eigen tuin niet meer durfden aanraken, van fruitkwekers, die blad en bloemen aan hun bomen zagen verschrompelen, van verontwaardigd hoestende dorpelingen, die weinig moeite hadden om schade aan lijf en goed te bewijzen. De directii van de LVM beloofde beterschap, spoed bij de afbakening van een veiligheidszone welke de onteigening en heropbouw elders van tientallen huizen inhoudt en schadevergoeding. Tessenderlo had even de krant gehaald, maar het verdween er ondanks Roger Bellens' Actiecomité Leefmilieu Tessenderlo weer geruisloos uit. Tot de volgende wolk, de witte wolk van zoutzuurdampen, -die afgelopen zondag het dorp in rep en roer zette en de koeien weer de stal in dreef en waarvan de sporen nog te zien zijn op het asfalt rond het Christus Koningbeeld. En tot de knallen van maandag (gevolg door een stroomonderbreking) door een menselijke fout — iemand die een knop indrukt waarvan hij af moest blijven), knallen die ouderen herinnerden aan de ramp van 1942 en gek van angst maakten. Dinsdag ging Tessenderlo de straat op om de sluiting van de LVM te eisen. De burgemeester had inderdaad onmiddellijke sluiting — een tijdelij- Maar Tessenderlo's vroede vaderen besloten anders: zij speelden de zaak door naar de provincie. Die er op haar beurt, nog voor gedeputeerden vergaderd hebben, op kan wijzen dat de zaak eigenlijk niet in Hasselt maar in Brussel thuishoort. Kortom, de LVM draait en ze zal nog wel even blijven draaien, misschien de hele aanloopperiode uit, en dan voorgoed in een normaal produktieproces dat altijd wel zal blijven stinken, dat misschien nog wel eens een witte, groene of gele regen zal veroorzaken, maar dat uiteindelijk niemand meer vrees hoeft aan te jagen. Zeker de nu naaste buren niet, die straks een eindweg het comfortabelst zullen zitten in hun nieuwe huisjes. Het actiecomité, dat nu een stinkbal organiseert, zocht het tenslotte voor de laatste wolk en de knallen ook al alleen maar in een uitbreiding van de onbebouwde veiligheidszone en strengere milieuhygiënische voorwaarden. Wat is Tessenderlo ook eigenlijk vergeleken bij de Antwerpse Scheldeoevers, de Gentse kanaalzone, Luik en Herstal? En wat is de LVM helemaal? Een lilliputter voor wie Geleen en het Chemisch Industriepark van de DSM kent? Toch wordt rond het fabrieksterrein van de LVM een extra lijntje prikkeldraad aangebracht. KEES SIKKINK Het comité, dat actie voert tegen de milieuvervuiling van Tessenderlo, vraagt met een „stinkbal" steun, in haar strijd tegen de Kempische milieuvervuiling. --- Verovering Aan het front in de omgeving van Saigon hebben troepen van de Vietcong een dorpje op 16 kilometer van de Zuidvietnamese hoofdstad veroverd. Met de verovering van dit plaatsje is de Vietcong het dichtst tot Saigon doorgedrongen sinds drie jaar. In radio-uitzendingen van de Vietcong worden de troepen aangespoord hot beleg rond Saigon te verstrakken en grote en belangrijke overwinningen te behalen. WASHINGTON — De Amerikaanse minister van defensie Meivin Laird heeft maatregelen genomen, die kortsluitingen in de top tussen de regering en militaire leiders moeten voorkomen. De maatregelen zijn het fevolg van de zaak tegen generaal iavelTe, die in rang werd verlaagd en met vervroegd pensioen werd gestuurd, omdat -hij m. de periode tus■en november vorig jaar en maart dit jaar op eigen houtje doelen m Noord-Vietnam liet bombarderen. Laird verklaarde, dat het geval-Lavelle geen breuk in de regeringscontrole betekende. --- Inzet De politieke toekomst van Zuid- Vietnam is de inzet van de geheime onderhandelingen tussen Kissinger en Noordvietnamese diplomaten. Thieu zou, aldus een Zuidvietnamees parlementslid, tegenover een bijeenkomst van kamerleden hebben gezegd, dat „misschien na de presidentsverkiezingen in Amerika een bestand komt". Thieu verzette zich fel tegen de eisen van het Bevrijdingsfront en Hanoi tot de vorming van een coalitieregering, bestaande uit drie groeperingen (Bevrijdingsfront, ongebondenen en de huidige regering met uitzondering van Thieu zelf). In diplomatieke kringen in Saigon wordt verondersteld, dat Kissinger in zijn besprekingen met Thieu naar een compromis streeft, waarbij Thieu bh' het sluiten van een bestand wel als president aftreedt, maar leider blijft van zijn partij en als zodanig bij nieuwe verkiezingen weer tot staatshoofd kan worden gekozen. Thieu heeft steeds verklaard, dat hij niet verder wil gaan dan het eerder ingediende vredesvoorstel van 8 punten, waarbij hij zou aftreden één maand voor nieuwe presidentsverkiezingen onder internationaal toezicht Volgens functionarissen in Washington staat Thieu uiterst sceptisch tegenover Amerikaanse berichten, dat bij de geheime onderhandelingen belangrijke vooruitgang is geboekt. Hij heeft zijn twijfel laten blijken over de eventuele bereidheid van Hanoi concessies te doen met betrekking tot de vorming van een coalitieregering. Volgens bepaalde berichten zou het Bevrijdingsfront niet meer de uitsluiting van Thieu eisen. De Amerikaanse ambassadeur in Zuid-Korea, Philip Habab, is inmiddels ook naar Saigon vertrokken om zich aan te sluiten bij de delegatie van Kissinger. Volgens een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken vertrekt Habab naar Saigon, omdat hij over aanzienlijke kennis van Zuid-Vietnam en de onderhandelingen in voorgaande jaren beschikt. In Parijs werd donderdag geen zitting van de gebruikelijke vredesbesprekingen gehouden in verband met de Europese topconferentie. --- (ADVERTENTTE) De Voordeel-prijs van Bioloit _9_% -" '_Wr i j-v_3 Jeü y$M _________________ ■" _____¥// -ri .:'J£:': «:: ffi' Biolon,uwwas-verwenner; Biolon,uwveiligrWasser Biolon,uw fijnwas-kenner, is óóknog een pnjs-verrasser! Biolon,uwldeiiF-ophalei; Uwordtmateloosvenvehd: Biolon,uwwitgoed-straler, Kortiltg3sceiltï U kunt de poesieversjes nog insturen tot 4 novembera.s. --- Rug toegedraaid De PCT, intussen omgedoopt tot TC (Tessenderlo Chemie) bleef lang alleen, maar ooit moest het onvermijdelijk gebeuren. TC kreeg een buur; de Limburgse vinylmaatschapprj LVM, die haar voornaamste grondstof,' zoutzuur, via een pijpleiding van de oude fabriek betrekt. TC bouwde die LVM zelf op, samen met de Produiits Chimiques du Limbourg en de Nederlandse Staatsmijnen. Begin dit jaar begon de LVM te draaien. De vinylfabriek ligt vergeleken met de oude chemische fabriek al op een respectabele afstand van het dorp, als men de buiten de dorpskern verspreid liggende oude huizen, nieuwe villa's en boerderijtjes — zon 25-tal — buiten beschouwing laat. Vanaf het fabrieksterrein van de VMF zijn de oude fabriek en het dorp niet eens te zien. Ertussen ligt een kleine heuvel, de Molenberg, met op het hoogste punt een somber huis-hoog Koning Christusbeeld, dat wèl met zijn rug naar het nieuwe bedrijf gekeerd staat. Toch heeft Tessenderlo nu pas ontdekt wat het binnengehaald heeft. --- UNO-commissie veroordeelt Israël NEW VORK, TEL AVIV, 20 okt. (Reuter, AP). — De UNO-commissie, die de Israëlische bezetting van de Arabische gebieden heeft getoetst aan de rechten van de mens, heeft meegedeeld dat Israël een weloverwogen politiek van annexatie in de bezette gebieden voert. „Deze politiek is in strijd met de mensenrechten van de bevolking in deze gebieden", zo verklaart de commissie, bestaande uit Sri Lanka (Ceylon) Somaliland en Joegoslavië. De onderzoekcommissie werd in 1968 na een resolutie van de Algemene Vergadering gevormd. Israël heeft de commissie de toegang tot de bezatte gebieden geweigerd. In het rapport staart dat Israël minstens 43 nederzettingen in de bezette gebieden heeft gebouwd. Ondanks een verzachting van de veiligheidsmaaitregelen werden deze door de commissie nog te streng geacht. Over de slechte behandeling van gearresteerde personen kon de commissie nog geen verslag aan de UNO uitbrengen. De Israëlische regering heeft gisteren stappen genomen om het leven op de bezette westelijke Jordaanoever te normaliseren. De Palestijnen daar zullen in de toekomst naar Arabische landen mogen reizen zonder de vroeger vereiste bezi Persoonsbewijzen zijn nu voldoende. --- (ADVERTENTIE) hsssi^^ ____________ __*____ * <-*e 9ouaen onderscheiding. En ons Bi 'Gouden Voordeel' is als een refrein. -4-jXM j 't Komt regelmatig terug begrijpt u wel. Iffl U kluit bij C&V ||1 | Mossoul 40x40 SS,-" M__\ h-fit VOOf-d-fifil Sllß » Beloud) 130x80 225,- | ISI ♦ IkK ' Kaskaï 165x120 375,** Ri ziengiinsceren I|§||| serabent 200x130 450,- Want onze perzen kregen IWM Koltoek 200x130 725,--mr__ een onderscheidin9-Het jPei Bachtiar 210x135 1250,--IËI IH'f Afghan 300x200 1450,--■9 Kaskaï meTkorting ziet. BH | S* Mahal 390x290 Kortom, 't zijn perzen met BKkR [^^■■■■«■«ligiïiwMMiM*.^^ 111 l een lage prijs ll>ity l __?*'**? /"De klant is ka,ie'bi': JT*|S en een hoge kwaliteit. '■*•*■■'' m/ 1 1 §g| Tja, het is allemaal goud Mj * * WMttAllfl-t Hi wat er blinkt. O ▼IMlfc*JVllfc*l. » H Leidsestraat, Amsterdam - Lijnbaan Rotterdam _W_\ Ho°9straat Den Haa9 " Piazza.Eindhoven AII --- Zoutzuur, gifgas en een knal KEMPISCH dorp leeft OP SPRINGEN Tessenderlo liet kans glippen an onze correspondent) 20 okt. — Aan de ■% van Tessenderlo, een dorp d.e oude weg van Diest Seringen en de Boudewijn Hief,Weg, staat een bord dat de I van deze Bel\J}* Kempen-gemeente vereu 011* „Industriepark". Zonder 8jJe aanduiding dat het dorp een maand of wat in op•i is tegen zijn industrie. % fraaiere dorpen in de Kern ll Tessenderlo, maar toen de fogaf andere nog verdroomde boe- I "W • waren, hao- men hier al een Ifef. die heel wat mensen brood was een chemisch bedrijf, I'S: n s chimitlues de Tessenderü"i4 fabrieksgebouwen waren bij {Ofp n Van spreken midden in het !? debetrokken, tussen de eigenlij- Htp'Pskern en het station in. Het ?Hs er> walmde en stonk er wel 'M -Tiaar niemand die zich daar SVp maakte in een tijd toen be- Mcn als milieubescherming en Nsï> eid n°S niet eens in itoe- Sl- °mans te vinden waren. Het tpr,en walmde trouwens elders — kunnen gelasten. heel wat erger, in Luik en Charleroi bij voorbeeld, in het Roergebied en de Zaanstreek, zonder dat iemand zich daar bijzonder druk om maakte. Wie niet ruiken wilde en het zich veroorloven kon, bleef gewoon uit de buunt. Sterker: Tessenderlo liet ooit een unieke kans om zijn fabriek naar veiliger oorden te doen verhuizen voorbijgaan. Midden in de oorlog, in 1942, vloog de PCT de lucht in. De gevolgen waren rampzalig: 192 doden en verwostingen in het hele dorp. De toenmalige burgemeester stelde voor de fabriek buiten het dorp, op een terrein dat laiter het „Industriepark" zou worden, weer op te bouwen, maar praktisch heel Tessenderlo — winkeliers die bezorgd waren om hun nering en arbeiders, die hun broodheren naar de mond praatten — schaarden zich achter de directie van de PCT, die aan een goedkopere heropbouw ter plaatse de voorkeur gaf. Dat moet het dorp nu, 30 jaar later, bezuren. De gewraakte vinylfabriek van Tessenderlo. --- (ADVERTENTIE) Oorlogsverklaring de oorlog ltes, haat de oorlog. W £et in zijn eerder mag'stra*e roman fc men los' en nu in *daten sterven niet lt(wl?n gruwelijke, soms tragiv*.ri 'Scne, dan weer groteske ''ide n 01y'er e oor'°B -"n anè W Cn e mensen> die daarin i, V/0 k-rr)Sen opgedrongen. . r/9,50 bij elke boekhandel. vanElsevier --- Uitslag Wibo-zesdaagse (5) L Slr|t steeds meer op uw eigen te lijken, meneer" s.on voor inzender: Paul Delf' *°<*mbastraat 71, Leiden. ---