(ADVERTENTIE) ____P_tH_l■l_F DePember-feestmaand. Gezellig. Leuke gelegenheid IwBMMrB I letsex,ra'steetenoftednnken.Alsmaagendarmen ■WPH_Ji ■ op gaan spelen is de gezelligheid ineens verdwenen. Maar... snel weer terug als u direct NORIT neemt zorg dat u dit zuiverende natuurprodukt altijd in huis hebt. Voor 't geval dat --- DOLLAR GEVRAAGD AMSTERDAM — Op de Amsterdamse wisselmarkt is de dollar maandag zeer vast geweest op een koers van 2.7800-2.7825 gulden. Het slot van vrijdag beliep 2.7590-2.7610 f uiden. De Nederlandsche Bank eeft maandag voor circa 38 miljoen gulden aan buitenlandse valuta moeten verkopen om te voorkomen dat deze munteenheden door hun plafond zouden stoten. Volgens geldmarktkringen betrof het hierbij 3,75 miljoen Franse frank, 191,5 miljoen Belgische frank en 35,3 miljoen Zweedse kronen. --- Bredero zoekt meer activiteiten in buitenland Van onze correspondent UTRECHT — De Verenigde Bedrijven Bredero in Utrecht hoeven hun gunstige prognoses voor 1973 en 1974 niet te herzien als gevolg van de energiecrisis en daaruit voortvloeiende economische problemen. Wel zal de groep volgend jaar haar activiteiten meer naar het buitenland verleggen. De president-directeur van Bredero, dr J. de Vries, heeft dit maandag in Utrecht meegedeeld tijdens een voordracht voor de maatschappij van Nijverheid en Handel. „Dank zij onze flexibiliteit buiten de grenzen zijn onze prognoses onveranderd. We zijn vast van plan — de gedragspatronen daarvoor liggen al klaar — om in 1974 gezien de teruggelopen activiteiten in Nederland onze activiteiten tijdig te concentreren op die gebieden m Europa waar de dynamiek andere aangrijpingspunten biedt dan ons land," aldus dr De Vries. Hij zei verder dat ondernemingen die vandaag nog moeten beginnen met een heroriëntering voor een zeer zware taak staan. In de economische ontwikkeling voorziet dr De Vries fundamentele verschuivingen waaraan de ondernemingsgewijze produktie slechts met de grootste moeite het hoofd zal kunnen bieden. De ankers die de Bredero-groep de afgelopen jaren in het Noordzeegebied gelegd heeft zijn volgens dr De Vries de laatste tijd versterkt en de opdrachten zijn uitgebreid. Bredero neemt voor vijftig percent deel in het bedrijf Bredero-Price, dat momenteel in drie fabrieken pijpleidingen voor transport van olie of gas bekleedt. Bij concessies voor het winnen van grondstoffen is Bredero niet betrokken. --- Europese Monetaire Unie moet nog even wachten BRUSSEL — (ANP) De ministers van Financiën van de EG zijn het maandag in Brussel niet eens kunnen worden over het samenbrengen van de nationale reserves in een Europees Monetair Fonds, noch over de uitbreiding van de kortlopende kredieten, die door het fonds worden verstrekt om de interventie van de centrale banken op de communautaire wisselmarkt te financieren. Duitsland. Frankrijk en Nederland achten daarvoor de tijd nog niet rijp, zo verklaarde minister van Financiën, Duisenberg. De Duitse minister Schmidt zei zelfs het samenvoegen van de oliereserves relevanter te vinden, aldus minister Duisenberg. Het samenvoegen van de geldreserves is een grote stap in de Europese samenwerking, die onderdeel moet zijn van een veel verder strekkend economisch beleid in de EG. Eind maart volgend jaar zal de Europese commissie nieuwe voorstellen over de samenvoeging van deze reserves doen. De ministerraad zal dan vóór eind juni een definitief besluit trachten te nemen. De ministers zullen op 17 en 18 december opnieuw over de kredietregeling spreken. De voorzitter van de raad, de Deense minister van Financiën, Haekkerupp, nodigde zijn collega's maandag uit voor 'n diner. Daar werd onder meer gesproken over de afzonderlijke bijeenkomst van de ministers van Financiën van Frankrijk, Duitsland, Engeland, Japan en de Verenigde Staten in Frankrijk, tijdens het weekeinde van 24 en 25 november. De Benelux-ministers hebben tegen dergelijke „onderonsjes" bezwaar. Ze hebben erop gewezen dat bij soortgelijke gelegenheden geen besluiten kunnen vallen die de andere landen zouden kunnen binden. Denemarken en Italië hebben zich bij dit protest aangesloten. MINISTER DUISENBERG --- Oliezorgen drukken koerspeil omlaag Van onze verslaggever AMSTERDAM — De effectenbeurs Is maandag overspoeld door een nieuwe golf koersverliezen. De in het weekeinde gehouden toespraak van premier Den Uyl en het bezoek van minister Lubbers aan sjeik Yamani hebben de beurslieden extra duidelijk gemaakt dat Nederland voorlopig diep in de oliezorgen zit. Koninklijke Olie werd 2.70 gulden lager gewaardeerd. KLM ging evenveel naar beneden. Voor Akzo ging de koers 2 gulden omlaag. Een produktiebeperking is bij dit concern onvermijdelijk. Unilever verloor 3 gulden, Philips 1.60 gulden en Hoogovens 1.30 gulden. In de scheepvaartsector werd Van Ommeren (31 gulden lager op 281) zwaar getroffen aangezien dit bedrijf zo nauw betrokken is bij clietramsport en -opslag. Kon. Boot (-11) Scheepvaart Unie (-6) en HAL (-4) waren ook zwak. Bij de lokale fondsen vielen op: Asselberg (-70), Verenigde Glas (-30), Bergoss (-29), VRG Papier (-21), BÖZ (-20, Elsevier (-19), Van der Giessen (-30). Bepaald flauw bleken voorts Heineken (-14.80), ACF (-6), Ciindu (-6), HSV (-18), Océ U_/j), Nutricia (-7), VMP (-8%) en Verto (-11). Aandelen, die zich tegen de algemene beurstendens in bewogen, waren zeldzaam. Van Wijk klom met 10 gulden, Ford ging ook 10 gulden omhoog en Bredero steeg 5 gulden. De directie van dit concern heeft zich vrij optimistisch uitgelaten. In de banksector bleek ABN (-11) een flinke veer te moeten laten. De obligatiemarkt gaf weer over een breed front verliezen van enkele dubbeltjes te zien. --- „Kemo pleegde woordbreuk” AMSTERDAM —„De vind dat' bestuur onfatsoenlijke zaken J*J gedaan, zei maandag een aandeel** der van Kemo (limgeriewifl»1 Hunkemöller Leus en Lindor) Ü» i buitengewone vergadering. Het ' mo-bestuur ging eerst in op ' overname-bod van het Britse S«* concern maar liet Sears in de ' staan toen V _ D meer wilde bic* „Een Nederlandse heeft tegenover een Engels bc* woordbreuk gepleegd", «stelde de\JJ tiseirende aandeelhouder. PresioJ commissaris mr P. Btaisse amitwojj de: „Het was inderdaad een del*! zaak, maar het zakenleven is haird." De Ibeer Bïaisse merkte ta de **] deelhoudersvergadering op, commerciële visie van V & D E aansluit bij de marktstrategie j Sears. Bovendien heeft V & DS grotere kennis vam de markt dan Sears. Kemo heeft j Sears een schadevergoeding als pleister op de wonde. Volgeflfg beer BHaisse 'gaat het om een „S& bedrag". --- Avondhandel AMSTERDAM — In (het telefonf a/vondverkeer kwamen maan* avond de volgende koersen tot $i AKZO 49.40 gb-49.60 's mid*» (49.70 gl), Koninklijke OMe 83, J 84.00 (84.30 gl) gulden, TO 32.70-32.90 (33.20 gl) gulden en vl lever 114.40 flb-115.20 (115.10 ' gulden. --- Gebrek aan personeel bij GAMMA AMSTERDAM GAMMA Holding (textiel) kampt nog steeds met een structureel tekort aan personeel. Een aantal orders kon daardoor niet worden uitgevoerd. De directie ziegt geen kans te zijn op korte termijn het tekort aan arbeidskrachten op te heffen- In een vergadering van de concernraad heeft de directie verder gezegd dat een langdurige olieboycot een sterke stijging van de prijzen voor synthetische vezels tot gevolg zal hebben. De directie verwacht dat de resultaten dit jaar niet ver beneden die van 1972 zullen liggen. --- Prei erg duur VENLO — Op de Nederlandse groenteveilingen zijn maandag recordprijzen voor prei betaald. Prei, die voor de vorst- en sneeuwval veertig cent per kilo opbracht liep door de grote vraag en de beperkte aanvoer vandaag tot één gulden veertig per kilo op. Ook de boerenkool die tien dagen geleden op de veilingklok in Venlo voor vijftien cent per kilo werd afgedrukt bracht maandag vijftig cent per kilo op. Ook de witlof is sterk in prijs gestegen, van 1.80 tot 2 gulden 50 per kilo. Alles in veilingprijzen. --- ENKA GLANZSTOFF BEPERKT PRODUKTIE Van onze economische redactie ARNHEM — Enka Glanzstoff (onderdeel van het Akzo-eoncern) «raat haar produktie van synthetische garens, vezels en plastics beperken. De oliecrisis heeft dit onvermijdelijk gemaakt, zo heeft de raad van bestuur laten weten. De produktie is voor meer dan de helft afhankelijk van petrochemische grondstoffen. In de laatste weken van november hebben de meeste grondstoffenleveranciers reeds niet onbelangrijke beperkingen van hun leveranties aangekondigd. Nadat de plannen over tijdstip en omvang van de produktiebeperkingen intern zijn opgesteld zal overleg worden gepleegd met vakorganisaties, ondernemingsraden en overheidsinstanties. Enka-Glanzstoff heeft in Nederland fabrieken in Emmen, Emmercompascuum en Breda. Enka-Glanzstoff heeft haar afnemers van synthetische produkten laten weten dat zij op „niet onaanzienlijke" verminderingen in de leveranties moeten rekenen. --- Gemeentenbank leent bij Pensioenfonds AMSTERDAM — De Bank voor Nederlandsche Gemeenten heeft bii het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds onderhands 350 miljoen gulden geleend. De lening heeft een looptijd van 25 jaar. De overige voorwaarden zijn niet bekendgemaakt. De BNG heeft deze lening kunnen sluiten door de medewerking van het rijk dat ruimte heeft gemaakt op de yoorinschrijf-rekening van de schatkist bij het pensioenfonds ten behoeve van de Gemeentenbank. In geldmarktkringen wordt aangenomen dat de BNG door deze onderhandse transactie heeft willen voorkomen dat de krappe markt zou worden geforceerd. Bovendien wilde de bank kennelijk niet fungeren als aantrekker van het rentepeil op de kapitaalmarkt, zo wordt gezegd. --- Verdere afkalving in Wall Street NEW VORK — Het koerspeil in Wall Street heeft maandag opnieuw een fikse opdoffer gekregen. /Het Dow Jones-industriegemiddelde zakte ditmaal ruim 15 punten in. Het staat nu op 806.52. Vorig jaar bereikte het op maandag 4 december een stand van 1027.02. In totaal zijn 1848 fondsen de tikker gekruist. Daarvan bleken er 1368 lager te noteren en 222 hoger. In totaal zijn 17,9 miljoen aandelen verhandeld. Wall Street sloot niet op het laagste punt. Dit punt was voor het DJgemiddelde op een, stand van min 20. Het onbehagen van de beleggers over de ontwikkeling van de Amerikaanse economie de komende maanden neemt toe. De energiecrisis gaat de winsten van de bedrijven drukken, zwengelt de inflatie weer aan en zorgt bovendien voor het toenemen van de werkloosheid. Ook de verdeeldheid in het regeringskamp over de aanpak van de energiekwesties doet de beurs geen goed. Maandag hebben twee topadviseurs voor ener- v.*. 3[« v.k. 3[12 ACFInd 39V4 40 Gen.Mot 48% 47% AdmCo 10% 10%, G.PublU 17% 17%. Airßea 12% 14% Gen.Tei. 24% 22% Ap Ine 19 18% Gett.vOU 138 136% A nanLt 39% 35% Gi lette 38% 38% AllegPS i7.y, 17% Goodr.BÏ 15% 15% e AlChem 43% 43% GraceWH 22% 22y» Alurm.o 6734 67 Greyhnd 15% e 14% 32% 31% GulfOll 21% 20% ABCCv 22% 22% HellerW 17 «% AmCan 25V. 24% e n> Ji% _ *■ *"* Som fO% §£ Ëfê£ »£ 2|k AmMei 45% 45% nt_a?v üv ?S* AmMot 8% 8% „tSfck ?fi* I? AmSmel 20 20 tot Pat) _._■ l\v AmStan 11% 11% StSn»i man _7n AmT.T 46% 45% ï£?S? Amstln 33% 33% f" B' 4" «'^ Anacond 23y4 22y4 g,. lii?, ArkLG 25% 25 1 m™S? fs',2.5 ItZ ArmcS 19% 19% J-Manvtl 17% 17% A»lm<-h mni/ inn KansC.S 21 20% Bal'tO 45 _V KansPL 19% 19% e BavCie «1/ Kennec 36% 36%. Bendll 5 24 22% isafët Hy4 ts*g*g» »* »* Boeing 143,4 uit Kroger 18 17% BrazLL 17% „% i*^800 H ï™ Burllngt 24 23M* kerm»»"- 1* 13% Bur.N 42V. ïtv! bitton 7% 7% BurrC o£s 218 LocWl- ** 4/4 r-R~™ LoneStal 18% 18% C.Brew 374 334 Mamson 8% 8% t-anPac l7y, i 6ya Marcorl 20% 20% Cellanes. 28% 27% MarttnAl uy4 13% £e^oP, ljy« 14 MayDep 24% 21% cadb.G 1 _ McDonn 15% 15% ££asesi Mi 4 M MGM 13 12% ChaseSF 9.19 9.13, MsPA 99%« »9%l Ches.Sys 54y4 53% MobUOC 47% 47 Chrysler 16% 15% Nablnc. 42% 40% e ClttesS 47% 47% Nat Can 7% 7% Lolgata 27% 26% Nat Cash 33% 31% UYX 14% Nat.Dist „% 13% t-.oU.as 26% 26y4 Nat.Gyp i2w ~,, Cominco 34% 34 Nat.Stee 30& 29% Comm.E 27% 27% NYCA 7% 71? ConsEd 20 19% Noranda 431? _1 Cont.Car 21% 21% Nort W 67% «7% ContOil 44 43% N A.Ph. fg Cont.Tel 18% 18% Occ.Petr 9% 9y4 Corn.Pr 27% 28 OllnJM 13 ,2iy, CrossFnf 6.53 t 6.48 f PacGas 22% 22% Curt.Wr 15% 14% PacLlghl i9ya ïgy» C'irW-A 21% 20% geniiOtx 3% 3% Dartlnd 15% 14% ïgfC° «7% 66y4 . DowCh 52% siy. SeJPs° 42 «'/' ! nuponf 152% 151% 10«% 1 Eastman lUji 111% P?"P ?|% FNatCir 43% 43 ï£?},s?r }2f« Jf* riuorC 50>/4 51% Radl°C 18% 18y, Ford Mot 42% 40% RepSt 21 y» 20% J Fn.ehau 21 21 Reynlnd 40% 39% Gen Og 13 12 R Dutch 32/4 31>/4 Gen Dcv 5% 5% Sa.Felnd 29% 29% I Gen. El. 63y»e 60 Searsß 81% Biy» • J.Foods 24% 22% IShaxeP 14.10 14-10 il giezaken van president Nixon oflsf genomen wegens distributiegescf1' met de president. Een extra druk ging- op het "<$ peil uit van een nieuwe van de rente die banken aan <$) klas klanten rekenen. De First W nal Citybank verhoogt het tarie'v' 9% percent tot 9.90 percent, y wacht wordt dat de tien perce»' snel zal worden overschreven. Roy Ash, begrotingsdirecteur i de regering, heeft verklaard o»\ gevolg van de energiecrisis de ting in het lopende jaar uit het zal raken. Bekend werd verdek General Motors in de week december 137 duizend naar huis zal sturen vanwege duktiebeperking. Dit geldt voO fabrieken in Amerika en Canada / Volgens opgave van DuPont $ ston Ine. noteerde: Kon. Olie 3}i' (3(2%-»/B) dollar, Philips JJ3 (12%-%) dollar, Unilever 4*J (42V4-43) dollar, KLM 22% (24) lar. i v.k. 3[12 v.k. | ShellOi! 60'/. 58%e!lmp.OU 40% SouthCy 15% 15% Ina Ace 17% SouthPa 32% 33 Jap F 8 Southßw 38% 39% Limtem 9% Sperryß 47y, 44% Manll F 361 ( s Stßrand 48% 47% Mlnn.M 78y« StüilCal 57'/» 56% Monsant 49% StOillnd 92% 93y. Nlag MP 13 Stathlns. 11% liy4 Pac Petr 34^ St.Drug 28% 27% Polaroid 73% > . Studeb 29% 28% Quaker 351» SunOll 56% 55'/» Schaeff 5% Sunpref 50/4 49'/a T.W A. 14% Tandy 18 17% TexUt 22% J Texaco 26% 25% Un Pad! 83% > Texlns. 114 109 WarnerL 39% Toledo 23% 23% Wheela 11% 9, Transam By. 9 Xerox 126% J BSSS S£ T NAGEKOM.X Un EI.C 14% 14% BostCSF 7.44 T Unlroyal 7Vt 7% ChanGl 5.1«f K UnAircr 24% 23% ChanSF l-ggl ï . UnCorp 734 7% Chem F IoM j Unßrand 73/, 7 c. Equlty 3-2» J i Hl1,"?9 14 14 CEnerg* 6-lfJ , UCI> 2.96 2.96 C Vent 2.98' t USSteei 33y. 31% Dreyfut llfj > WestßC 26% 25% F.CFunr 15.6»! I W.Un 13% 13% Fidel F il.4£ ] Whouse 32y. 31% rriruna 23?3' Woolw. l9»/4 uiv.Mul g-» 7' Omzet n.900 Mssslnv —. NAGEKOMEN Ste_IA ' 2'% ( Arm». .„ *~ Technol 6.5 f' , Ampex 33/4 3% j, « _ - jjf ( JSSSS & gJg/ U ! leTrll. &^ *%t Bovla 2% 195 BEURS MO** / Can Inv 5.43 5.55 Can2Gar 16.68* / Centr Rr 19y, 19% Can.Seci 12.M' Con?.Mlr 34% 31% Dom.Tar 22 I Con.Data 34% 34y4 Husky 28% , Convß — 8.50 I'ic.NG 9** Enterpr. 7.04 5.53 MassevF 19#.> C.Cable 8% 7% N.ResGF sM1 •Jrace 22% 22y» ShellCan 18%. Hil»onB 14 13% Stßlron l-7° 1 1 • = gedaan en bieden: 1 = gedaan '!Ut I = bieden: t = laten: e = ex dJfl a — claim: n o _ niet ontvani' DOW JONES INDEXEN > 29/11 30/ H t Industriëlen 835.11 822.25 Sporen 17638 175 18 OpenbNutsb 88.38 37.93 1 ObUgatlei 72.97 73.20 Goed(term) 291.63 28883 Goed(loco) 309.76 308.79 ' Moody's Ind «79.9 678.0 STANDARD AND POO$$ ijj Industrieën 109.29 — 500 fondsen 97 31 — iNYSE 5188 - --- Tekort aan pijpleidingen Centrales draaien nog op aardgas Van ooize economische redactie AMSTERDAM — Ondanks de vrieskou van de afgelopen dagen heeft nog geen enkele elektriciteitscentrale in Nederland behoe ven over te schakelen van aardgas op olie. Naar de energiebedrijven in het zuiden van het land stuurde de Gasunie zaterdag een vóór-waarschuwing om zich gereed te houden voor overschakeling op olie, maar nu de dooi is ingevallen, is deze waarschuwing weer vervallen. Het Nederlandse leidingnet kan Ser dag maximaal 37S miljoen kubiee meter aardgas verwerken. Wanneer het verbruik door de kou tot dit maximum toeneemt, schakelt de Gasunie de elektriciteits-centrales af. Deze gaan dan stroom produceren uit hun olievoorraden. Vorige week lag het gasverbruik tijdelijk boven de 290 miljoen m 3 per dag, maar gisteren was het weer gezakt tot 275 miljoen. Er is dus nog een behoorlijke speelruimte. De Gasunie heeft de indruk, aldus een woordvoerder, dat particulieren en bedrijven hun gasverbruik zoveel mogelijk matigen. De besparing hieruit gaat aan de andere kant gedeeltelijk verloren, doordat zich dagelijks veel nieuwe gasklanten bij de energiebedrijven aanmelden. De Gasunie verzamelt hierover thans gegevens. Buizen voor transportleidingen zijn zeer gewild, maar schaars leverbaar. --- Premilening EINDHOVEN — Bij de jaarlijkse trekking v 4e 2,5 percent premielening Eindh n 1954 is de hoofdprijs van 25.000 g.i ?n gevallen op obligatienummer 8 van serie 9797. Nr. 9 van serie 2004 lootte uit met 5.000 gulden en nr. 8 van serie 2580 met 2.500 gulden. Op nr. 9 serie 543, nr. 4 serie 1387, nr. 5 serie 2004, nr. 3 serie 4755 en nr. 5 serie 7142 viel 1000 gulden. Aflosbaar met 250 gulden zijn de nr. 7 serie 1851, nr. 6 serie 2144, nr. 5 serie 2168, nr. 1 serie 3546, nr. 6 serie 3875, nr. 5 serie 4456, nr. 5 serie 7683, nr. 6 serie 7901, nr. 5 serie 8511 en nr. 8 serie 11688.. Voorts lootten 382 obligaties uit met 125 gulden. --- Zilveren guldens om te wisselen tot eind 1974 Van onze correspondent DEN HAAG — De minister van Financiën overweegt om bezitters van zilveren guldens en rijksdaalders tot eind volgend jaar in de gelegenheid te stellen hun munten in te wisselen. Sinds begin dit jaar zijn alleen de nikkelen munten nog wettelijk betaalmiddel. Oorspronkelijk kon men zilveren geldstukken tot eind 1973 omruilen. Volgens het ministerie zijm op het ogenblik de meeste guldens en rijksdaalders al uit de roulatie Tot en met oktober dit jaar zijn, vam totaai 107 miljoen uitgegeven guldens iromd 172 miljoen ingeleverd. Van de 46,8 miljoen rijiksdaallders is bijna alles terug. --- (ADVERTENTIE) Pétrole Hahn beschermt uw haargrens __"r-- Wk 'k<. _i Ifllilri-I Br -\ a_Ml _ iLrV __T Jife ''J _B_i |?É:'11 h pétrole hahn Mr |k_r Haargroeimiddelen I I i bestaan niel. Pétrole Mahn zorgt dat u houdt I wat u hebt. Gewoon elke I morgen inmasseren. jm Uit de lies met het rod* ü_j Bgj etiket. lmp.Roporko.Rotterdam.Tel.OtO - It 95 46 --- (ADVERTENTIE) Schweppes-Indian Tonic overal waar sfeer is --- Nieuwe bronnen „Als het ogenblik waarop nieuwe energiebronnen door de prijsontwikkeling economisch rendabel worden, snel naderbij komt, dan hebben we. met de huidige techniek, binnen vijf a zeven jaar olie uit de Noordzee", zo zei drs C. Eennebroek. stafmedewerker van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond, op de maandelijkse bijeenkomst met journalisten. Zo is het ook met de andere bronnen waaruit noodzakelijke oliederivaten kunnen worden verkregen. Deze periode van minimaal vyf jaar kan vrij snel worden overbrugd met steenkool en aardgas, op wat langere termijn met nieuwe technische vindingen op het gebied van thermische energiebronnen en het gebruik van wind- en getijdestromingen, aldus deze NCW-medewerker. Het belangrijkste moment in de omschakeling zal zich, naar zijn mening, waarschijnlijk over een half jaar voordoen. De voorraden olie, uitgesmeerd door distributiemaatregelen, zullen dan zo goed als uitgeput zijn. Op dat moment moeten aardgas en steenkool de warmte- en grondstoffunctie kunnen overnemen. De technische ombouw van bestaande installaties en nieuwe produktiesystemen vergen kostbare investeringen. Het is de vraag of die op zo korte termijn verwerkelijkt kunnen worden. Naast handhaving van de industriële structuur kunnen bedrijven of bedrijfstakken ook besluiten bepaalde produktielijnen te stoppen. Zon inkrimping zal veel werkgelegenheid kosten. Voor zover echter wordt overgeschakeld op het maken van andere produkten waarvoor zich een geheel nieuwe afzetmarkt opent kan die teruggang wellicht voor een groot deel worden opgevangen. Alleen al de vraag naar nieuwe vormen van energie biedt perspectieven voor de bouw en voor de metaalsector. De westerse oliemaatschappijen die er alle belang bij hebben snel nieuwe energie-bronnen aan te boren, zijn de laatste tijd extra gehandicapt Het wordt steeds moeilijker aan buizen en pijpleidingen te komen, die nodig zijn voor boorwerkzaamheden en voor het transport van eventueel nieuw gewonnen olie en aardgas. Volgens de oliemaatschappijen houden de leveringsproblemen geen verband met de energie-crisis, maar zijn zij het gevolg van stagnaties in de staalleveranties. De levertijden worden daardoor langer. Onder normale omstandigheden gelden levertermijnen van 30 tot 60 dagen. Op het ogenblik moeten de oliemaatschappijen een tot twee jaar op hun bestellingen wachten. De schaarste aan buizen is zo groot dat sommige afnemers vrijwel ongelimiteerde bedragen voor een nieuwe voorraad willen neertellen. Er zouden zelfs maatschappijen zijn die aan hun bestelformulieren een blanco cheque hangen om zo aan het benodigde materiaal te komen. --- KORTOM DE CHINESE Volksrepubliek heeft opnieuw bij het Britse bedrijf Hawker Siddeley een order van 300 miljoen gulden geplaatst voor vijftien Trident-verkeersvliegtuigen. In totaal heeft China nu 35 Tridents gekocht. Met de levering wordt in 1975 begonnen; China betaalt contant. De Chinese order houdt in dat de Hawker Siddeley-fabriek Hatfield die werk verschaft aan 5000 man, tot 1930 zeker op volle toeren kan draaien. ♦ DE WESTLAND-Utrecht Hypotheekbank i;eeft vanaf 4 december tegen de koers van 100 pet 9 pet pandbrleven af per 1979-1983. Verplichte aflossing vindt plaats tegen 100 pet in vijf achtereenvolgende termijnen voor het eerst op 1 september 1979. De afgifte van 83 pet pandbrieven 1973 is gestaakt, aldus de bank. De Scheepshypotheekbank Nederland heeft maandag nabeurs de afgifte van 8,5 pet pandbrieven eveneens gestaakt. AKZO Zout chemie heeft het Zweedse bedrijf J. F. Hogberg overgenomen. Hogberg, een familiebedrijf met ongeveer 25 werknemers, is al vele jaren importeur van Akzo-zout in Zweden. ♦ PAUL DINGES (motoren- en machinefabriek) in Delfzijl en de scheepsbouw en staalindustrie Boot-Lemmer In Lemmer gaan samenwerken. Voor de totaal 130 werknemers heeft dit geen nadelige gevolgen, zo wordt gezegd. ♦ DE EUROPESE Commissie heeft voorgesteld de regelingen voor hulp aan scheepswerven binnen de EG aan het eind van dit jaar met drie maanden te verlengen. De commissie ziet geen kans haar nieuwe maatregelen voor 31 december ter goedkeuring aan de ministerraad voor te leggen. --- Chemie vraagt olie-hulp Van onze correspondent DEN HAAG — De vermindering van de grondstoffen- en energievoorziening zal leiden tot een „ontwrichting van de gehele samenleving". Dat is de sombere conclusie van een onderzoek, dat de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie heeft ingesteld onder haar leden. Een dergelijke vermindering zal tot gevolg hebben dat niet alleen de positie van de chemische industr e, maar ook die van alle andere takken van nijverheid en de belangrijke sectoren van het maatschappelijk leven worden aangetast, meent de VNCI. Het gehele productenpakket, waarover de consument kan beschikken, wordt kleiner. De werkgelegenheid over de hele linie zal „aanmerkelijk" verminderen en de toestand van de betalingsbalans zal „structureel" worden aangetast, meent de chemische industrie. De Vereniging heeft in een- brief aan minister Lubbers (economische zaken) erop aangedrongen, dat de „industriële activiteit in ieder geval in stand moet worden gehouden en dat het onbelemmerd functioneren van de chemische industrie daarvoor een eerste vereiste is". Dat betekent, aldus de chemische industrie, dat de grondstoffen- en energievoorziening van deze bedrijfstak „uit nationaal-economische overwegingen volledig moet worden gewaarborgd, zo nodig ten koste van de andere aanwinningen van aardolie en aardolieprodutoten". De „bliksemenquête" van de vereniging over de consequenties van de vermindering van grondstoffen en énergie op de capaciteitsbenutting, omzet, export, werkgelegenheid en „uitstraling" naar andere bedrijfstakken, leverde antwoorden op van 85 percent van de leden. Dat wil zeggen ruim 65 percent van de totale chemische industrie. --- (ADVERTENTIE) | Rekent uop | uw man? I I ï§ Bedenk dan wel dat hij een mens § Is. Ook hém kan plotseling iets §; overkomen. Hetgeen, behalve % verdriet, ook financiële nood % betekent. S Vraag uw verzekeringadviseur % daarom naar één van de glas- heldere projekten van E & L. S: Zoals het Verzekerd Groel-projekt S S; dat voor 'n direkte uitkering zorgt bij overlijden. & En als dat, gelukkig.nlet nodig blijkt, S voor een forse, belastingvrije, Sj uitkering aan het eind van uw |$ projekt. Ss U kunt dus op ons rekenen. S- Mogen wij dat doen op u? % §5 §J De goede verzekeringadviseur §; || kentESL. Als da bette. V J Levensverzekeringen % helder als glas ï§ || KorteVoorhout2oDenHaag Tel. 070-469262* --- Rusland In Rusland bestaat (nog?) geen energie-crisis. Voor de meeste Russen is het internationale olietekort een verzameling curiosa op de TV, zoals rolschaatsende Nederlanders op lege wegen. Maar bedacht moet worden, dat de gemiddelde Rus slechts eentiende aan benzine en olieprodukten verbruikt van wat de doorsnee-westerling verstookt. Volgens westerse waarnemers neemt overigens het industriële olieverbruik in de Sowjet-Unie zo snel toe, dat het land de komende 10—15 jaar olie uit het Midden-Oosten moet importeren. Vorig jaar bleef de olieen gas-produktie in Rusland beneden de gestelde doeleinden. Dit jaar wordt een nog verder achterblijven voorzien. De Indonesische staats-oliemaatschapprj' Pertamina heeft met vier Japanse elektriciteits- en gas-bedrijven, alsmede met Nippon Steel een overeenkomst gesloten tot levering van 75, miljard kubieke meter aardgas per jaar gedurende twintig jaar. Voor de winning en het transport van het gas — in vloeibare vorm met in Amerika te bouwen tankers — wordt acht miljard gulden gestoken in gasvelden op Oost-Borneo en Noord-Sumatra. --- Amro-bank in scheepsfinaneiering AMSTERDAM — Twee Europese en drie Amerikaanse banken — met een gemeenschappelijk balanstotaal van circa 12,5 miljard dollar — hebben een ,consortium-bank' opgericht die zich uitsluitend bezighoudt met het verlenen van financiële diensten aan de internationale scheepvaartindustrie: de Euratlantis Maritime Bank Ltd. De vijf aandeelhouders zijn de AMRO Investment Company (Curacao) — een dochter van de AMRO bank, Cripps Warburg te Londen, Indiana National Overseas Corp. (Indianapolis), New England Merchants National Bank of Boston en Union Commerce Corp. (Cleveland), zo deelt de AMRO-bank mee. De nieuwe bank verleent in het bijzonder middellange financiering van reeds in gebruik zijnde schepen. De bank verwacht haar middelen aan te trekken via leningen in de Eurovaluta-markten te Londen en Toronto. --- FIGEE STRAKS EIGENDOM VAN VINCENT HAARLEM — Onderhandelingen tussen een groep aandeelhouders van de Haarlemsche Machinefrabiek Figee en Vincent in Vlaardingen hebben ertoe geleid dat de aandeelhoudersgroep nu onvoorwaardelijk en onafhankelijk van het openbare bod haar aandelen aan Vincent BV zal overdragen. De groep bezit nominaal 1.316.000 Figee, of ongeveer 70 pet van de gewone aandelen. De overnemingsprijs bedraagt 1400 gulden in £_?„ nten Per gewoon aandeel van 1000 gulden en 140 gulden per certificaat van 100 gulden. Door deze nieuwe onderhandelingen zal het bericht aan aandeelhouders over het openbare bod niet uiterlijk 7 maar uiterlijk op 14 december verschijnen. Van een en ander zijn de vakbonden, het ministerie van Economische Zaken, de ondernemingsraden, het personeel, de Vereniging voor de Effectenhandel en de SER-Fusiecommissie op de hoogte gesteld, aldus een gezamenlijke verklaring. ---