SCHIPPERSORGANISATIE REAGEERT WOEDEND Beroepscollege weigert uitstel rechtszaak over vervoer Granaria Van onze verslaggever GERT RIPHAGEN ROTTERDAM — Het College van beroep voor het bedrijfsleven weigert de rechtszaak uit te stellen over de vergunning voor eigen vervoer van de Rotterdamse veevoederhandelaar Granaria. De schippersorganisatie Toerbeurt Noord-Zuid wilde veertien dagen uitstel, omdat haar advocaat op 9 augustus, wegens een zaak in het buitenland, niet bij de behandeling aanwezig kan zijn. De opstelling van het beroepscollege heeft geleid tot een woedende reactie bij de schippers. De zaak heeft meer dan een jaar bij de rechter in de la gelegen. Toerbeurt Noord-Zuid verdenkt het college ervan om politieke redenen de zaak te willen behandelen voor 14 augustus, de dag dat Granaria heeft aangekondigd weer te gaan varen. Er dreigt dan opnieuw grote onrust in de binnenvaart. Een rechterlijke uitspraak kort daarvoor — ingewijden verwachten dat de schippers in het ongelijk worden gesteld — zou minister Smit-Kroes van Verkeer en Waterstaat een argument in handen geven om de schippers onder druk te zetten om geen acties te voeren. Voorzitter G. Looyschelder van Noord- Zuid: „We hebben meer dan een jaar gewacht tot het college bereid was ons beroepschrift te behandelen. Er was geen haast. En nu ineens is verder uitstel onmogelijk. Het feit dat de rechter zich laat leiden door externe omstandigheden geeft ons geen vertrouwen in een onafhankelijke uispraak". Het college van beroep heeft de advocaat laten weten dat, „mede gelet op de aard van de zaak, in de huidige omstandigheden verder uitstel van behandeling van deze zaak niet mogelijk en wenselijk is". Daarnaast voert het beroepscollege het rolschema en de gewenste samenstelling van het college als redenen aan uitstel niet toe te staan. Het beroepscollege heeft in deze zaak al vier keer eerder vonnis gewezen. De advocaat van Toerbeurt Noord- Zuid heeft dinsdag in een brief laten weten vast te houden aan het gevraagde uitstel. --- Nederland bouwt speciaal instrument voor satelliet Van onze verslaggever AMSTERDAM — De Stichting Ruimteonderzoek Nederland (SRON) heeft van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA opdracht gekregen een wetenschappelijk instrument te bouwen voor de Europese astronomische satelliet XMM (X-ray Multi-Mirror Telescope). De in 1998 te lanceren satelliet zal röntgenstraling in de ruimte gaan meten met drie identieke telescopen die zijn uitgerust met verschillende ontvangers. Een van deze ontvangers is een in Nederland te bouwen spectrometer, waarmee de golflengtesamenstelling van de binnenkomende röntgenstraling nauwkeurig kan worden ontleed. Dit levert informatie op over de temperatuur, de dichtheid, de opbouw en de evolutie van de kosmische materie die deze straling uitzendt. Bij het bestuderen van de röntgenstraling gaat het om de heetste objecten in het heelal met temperaturen tussen tien en honderd miljoen graden. Aan de bouw van de röntgensatelliet wordt deelgenomen door negen instituten uit de Verenigde Staten en Europa. Het Nederlandse instrument wordt ontwikkeld onder leiding van het Utrechtse Laboratorium van de Stichting Ruimteonderzoek Nederland (SRON). --- „MISTER ENVIRONMENT” ONTHULT PLANNEN BUSH VOOR KOMENDE JAREN Nederlanders horen van milieusuccessen VS Van onze verslaggeefster MARIEKE AARDEN DEN HAAG — William Reilly verkoopt het Amerikaanse milieubeleid heel vlot. Die indruk liet hij achter bij de Nederlandse voorhoede uit de milieuwereld, die dinsdagmorgen met „mister Environment" uit de VS van gedachten wisselde in Hotel des Indes in Den Haag. Reilly is de inspirator van het milieuprogramma van president Bush. Hij was daarom ook in zijn gevolg te vinden tijdens het presidentiële bezoek aan Nederland. Hij is directeur van het Environmental Protection Agency (EPA), het Amerikaanse equivalent van het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieuhygiëne. Reilly vertelt hoe Bush het zou moeten doen. Omdat hij geen minister is, hoeft hij geen politieke compromissen uit te dokteren. Dat wil niet zeggen dat Reilly schone handen houdt. Bush heeft hem juist tot zijn milieu-adviseur benoemd, omdat „Bill" economie en ecologie zo handig weet te koppelen. In zijn voordeel spreekt dat hij een schoon blazoen heeft, omdat hij carrière heeft gemaakt in de Conservation Foundation, de Amerikaanse natuurbescherming. Van 1985 tot 1988 maakte hij van de Amerikaanse afdeling van het Wereldnatuurfonds een goed geolied apparaat met één miljoen leden. Twaalf jaar lang is onder Reagan vrijwel niets aan het milieu gedaan, omdat de ex-president geen verstand had van milieu („afgevallen bladeren in het park, die niet worden opgeruimd, dat is pas vervuiling"). President Bush heeft in de eerste vier maanden van zijn bewind meteen het heft in handen genomen. De luchtvervuiling wordt weer aangepakt. Aanstaande vrijdag maakt Bush zijn wetgeving voor schone lucht bekend. Hij doet dat niet alleen omdat vele bewoners van grote steden stikken in de smog en omdat buurland Canada de uit Amerika overgewaaide zure „regen" niet meer pikt. Een leider van allure kan de ogen niet sluiten, nu de wereld ten strijde trekt tegen de milieuvervuiling. Reilly kon dinsdag al watertanden, omdat hij weet waarmee Bush vrijdag op de proppen komt. De komende tien jaar gaan de Amerikanen de luchtvervuiling rigoureus bestrijden. Zwaveldioxide wordt met de helft, oftewel zon tien miljoen ton, gereduceerd. Stikstofdioxiden hoeven slechts met twee miljoen ton omlaag. De bestrijding daarvan is veel duurder. In de Midwest wordt met de aanpak van de luchtvervuiling begonnen, omdat gebleken is dat maatregelen daar de meeste zoden aan de dijk zetten. De stookinstallaties blazen hun soxen en noxen (zoals deze twee vuilstoffen genoemd worden) alle kanten uit. Het is daarom praktischer om bij die bronnen (107 grote installaties) te beginnen. De Amerikanen willen een nieuwe milieufilosofie uitdragen: preventie, oftewel het voorkomen van milieuvervuiling. „Wij komen terug van het beleid om zuiveringsinstallaties aan de staart van het vervuilingsproces te plaatsen. We moeten aan de bron, aan het begin van de produktie, al nagaan of we vervuiling kunnen vermijden. Dat is nog lonend ook, heeft al menig bedrijf ontdekt", aldus Reilly. De ËPA-directeur heeft informatie gekregen over de dioxine in de melk van boeren bij afvalverbrandingsinstallaties. Amerika heeft wat dioxine betreft de strengste normen ter wereld, en daaraan kan wat hem betreft ook niet getornd worden. Hij weet althans niets van de geruchten dat de normen in zijn land versoepeld worden. In de VS is het dioxineprobleem vooral gesignaleerd bij de chloorhoudende productieprocessen in de papierindustrie. Times Beach in Missouri moest wegens de dioxine-uitstoot zelfs dicht. Westeuropeanen hebben het gevoel dat Amerikanen de grootste milieuvervuilerS ter wereld zijn. Per hoofd van de Autovervuiling in VS harder aangepakt dan in West-Europa bevolking wordt in de VS meer energie verbruikt en meer afval weggegooid dan in deze contreien. Maar daar staat volgens Reilly tegenover dat Amerika de auto veel beter onder controle heeft. Deze is niet alleen schoner omdat de noxen en de koolwaterstoffen voor 96 procent bedwongen zijn. De autobrandstof is ook nog eens beduidend schoner dan in Europa. Loodvrije benzine moet in de Europese Gemeenschap nog gemeengoed worden en is in de VS al lang ingeburgerd. De Amerikanen denken er nu al over om vanaf 1995 nog slechts op methanol, ethanol of lpg te rijden, althans in de zeven meest vervuilde metropolen van de States. Het meest „dramatische" effect be-' reik je pas, zegt Reilly, door de prijzen goed op te drijven, althans als het om afval gaat. „Acht tot tien dollar kostte de afvalverwerking de afgelopen tien jaar per ton. Nu rekenen we 115 tot 125 dollar voor verwerking per ton. Je ziet bedrijven als een blad aan de boom omdraaien, want recycling, nuttig gebruik en afvalpreventie worden razendsnel ontdekt, om de kosten van afvalverwerking te drukken." In sommige delen van Amerika is een systeem van „afvalzakken op de bon" ingevoerd. Met een speciale kaart zijn slechts een bepaald aantal afvalzakken te krijgen. Heeft iemand meer nodig, dan moet voor een extra portie zakken fors worden bijbetaald.Gevolg is dat de afvalzakken nu een geliefd geschenk zijn geworden. Dit verhaal doet sterk denken aan de milieubiljetten die prof. Boorsma vorig jaar voor Nederland uitdacht. Waardepapieren die je kunt kopen en die recht geven op vervuiling. De aanbeveling is echter niet tot het Nationaal Milieubeleidsplan van minister Nijpels doorgedrongen. Een ander succesverhaal uit Amerika betreft het carpoolen, het samen in een auto rijden. In sommige gebieden mogen auto's met één persoon niet de grote weg op. Het liften is in Amerika dan ook in opmars, constateert Reilly. lemand fluistert dat armlastige studenten zich nu tegen betaling laten meenemen door zakenlieden en vertegenwoordigers. Amerika, het land van de auto met chauffeur voor de minder bedeelde klasse. --- Grondstoffenfonds vestigt zich in Amsterdam DEN HAAG/AMSTERDAM (ANP) — Het Gemeenschappelijk Fonds voor Grondstoffen (GFG), een internationale organisatie, wordt gevestigd in Amsterdam. Dat is dinsdag besloten tijdens de eerste vergadering van de raad van bestuur van het fonds in Genève. Met dit besluit heeft het GFG het negen jaar geleden gedane aanbod aanvaard om het fonds in Amsterdam te vestigen. Het rijk en de gemeente Amsterdam hebben samen een bedrag van ongeveer 1,3 miljoen gulden beschikbaar gesteld voor de kantoorinrichting en een huurvrije periode van zes jaar. Dit hebben de ministeries van Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Economische Zaken dinsdag bekend gemaakt. Het fonds is in korte tijd de derde internationale organisatie die Nederland als vestigingsplaats kiest. Eerder dit jaar werd bekend dat eèn universitair instituut van de VN zich in Limburg zal vestigen. Ook het VN-instituut voor Afrikaans management Amsco koos Amsterdam als vestigingsplaats. Het GFG is een maand geleden officieel in werking getreden, negen jaar na de totstandkoming van de overeenkomst over de oprichting. Het doel van het GFG is versterking van internationale grondstoffenmarkten via buffervoorraden en verbetering van de positie van individuele grondstoffen. Er nemen 104 landen aan deel. --- Rechter blijft door Janmaat buiten geding Van onze verslaggever DEN HAAG — De Haagse rechtbank heeft de wraking toegestaan van rechtbankpresident mr M. Wijnholt. Dit verzoek om hem uit te sluiten van behandeling van een kort geding werd dinsdag gedaan door lijsttrekker drs J. Janmaat van de Centrumdemocraten. Deze partij was voor de rechter gedaagd door de vakcentrale CNV en drie organisaties van minderheden wegens discriminerende uitlatingen op radio en televisie. De rechtszaak dient donderdag opnieuw. Janmaat diende zijn wrakingsverzoek in wegens „persoonlijke vijandschap" die tussen hem en de rechter zou bestaan. In 1986 werd Janmaat voor de rechter gedaagd omdat de Centrumdemocraten onder valse voorwendselen handtekeningen voor de kandidatenlijst van de gemeenteraadsverkiezingen hadden verzameld. Wijnholt veroordeelde de partij en Janmaat tot het plaatsen van enkele advertenties in dagbladen. De advertenties zouden 30 duizend gulden hebben gekost. Volgens Janmaat zijn deze vonnissen niet terecht geweest en waren ze bedoeld om de partij te ruïneren. Na afloop van een van de zittingen zou Wijnholt hem in de wandelgangen van het Haagse paleis van justitie hebben toegevoegd dat Janmaat „beter uit het land zou kunnen verdwijnen". Janmaat ontkent het verzoek om uitsluiting van Wijnholt te hebben ingediend om de rechtsgang te belemmeren. Janmaat zei dat als Wijnholt zou worden uitgesloten, „er tenminste nog sprake is van een rechtsstaat in Nederland". De rechtbank heeft dinsdag in de loop van de dag besloten de wraking toe te staan. Het kort geding zal nu donderdag dienen voor de vice-president van de Haagse rechtbank, mr P. Offers. Rechtbankpresident Wijnholt wilde zich niet inhoudelijk uitlaten over de wraking, maar vertelde na schorsing van het kort geding „geen enkele herinnering aan een onderhoud met meneer Janmaat" te hebben. „Ik ken hem wel van gezicht natuurlijk." CNV-bestuurder A. Westerlaken ziet de stap van Janmaat als een poging om een inhoudelijke beoordeling te ontlopen. „Blijkbaar zijn de Centrumdemocraten bang voor de uitslag van het kort geding en zien ze de bui al hangen." De vier belangenorganisaties willen met het kort geding voorkomen dat de Centrumdemocraten tijdens de komende kamerverkiezingen weer radio- en televisie-uitzendingen kunnen verzorgen met discriminerende uitlatingen over minderheden. De organisaties eisen dat Janmaat zijn beweringen uit de vorige verkiezingsuitzendingen rectificeert. --- Dordrecht mag van GS gebruik tropisch hardhout beperken Van onze verslaggever DORDRECHT — De gemeente Dor drecht mag in haar bouwverordening het gebruik van tropisch hardhout beperken. Dat hebben GS van Zuid-Holland geantwoord op vragen uit de Staten. Daarmee is de weg vrij voor tientallen andere gemeenten die het gebruik van tropisch hardhout evejieens aan banden willen leggen. Uit het antwoord blijkt dat GS de verordening hadden kunnen vernietigen, omdat daarvoor geen steun bestaat in de Woningwet. Op die wet was de Dordtse verordening gebaseerd. Het provinciaal bestuur vindt echter dat de beperking wel te rechtvaardigen is op grond van artikel 168 van de Gemeentewet. Dat betekent dat Zuid-Holland politiek geen redenen ziet het Dordtse beleid aan te pakken. Bij veel gemeenten is met spanning uitgezien naar het provinciale standpunt. Verwacht wordt dat zij het voorbeeld van Dordrecht volgen, maar dan op grond van de Gemeentewet. De Vereniging Milieudefensie voert ook een campagne met dat doel. Hoewel het in Dordrecht niet om een absoluut verbod gaat, maar om een bepaling die het gebruik wil terugdringen, zal de gemeente in de praktijk bouwaanvragen terugsturen als daarin het gebruik van hardhout wordt opgegeven. De houthandel was destijds verontwaardigd over het Dordtse besluit. Zulke maatregelen moeten niet op lokaal, maar op landelijk en internationaal niveau worden getroffen, zo luidt het standpunt. Bovendien zou deze maatregel niet bijdragen aan de oplossing van de problemen in de produktielanden. Zij missen dan inkomsten en de bomen worden vaak toch wel gekapt, zo menen de houthandelaren. --- Naam Groen Links toegestaan door Raad van State Van onze verslaggever DEN HAAG — Groen Links, de bun deling van PPR, PSP, CPN, EVP en onafhankelijken. hoeft geen nieuwe naam te bedenken. De Raad van State heeft dinsdag uitgesproken dat volgens hem de naam Groen Links bij de verkiezingen niet zal worden verward met die van de politieke partij de Groenen. Onder leiding van het Amsterdamse raadslid Roel van Duijn hadden de Groenen een beroepsschrift ingediend bij de Raad van State tegen het besluit van de Kiesraad om Groen Links als nieuwe politieke partij te accepteren. Volgens de Groenen is de kans groot dat de kiezer de beide partüen niet uit elkaar weet te houden. De Raad van State besloot dat de term „groen" niet voorbehouden mag zün aan een partij. Groen in de naam van een politieke partij is vergelijkbaar met levensbeschouwelijke termen als socialistisch of christelijk, die ook door elke partij mogen worden gebruikt. --- ADVERTENTIE SLIMME MENSEN VERDIENEN EEN PLUIM. ____\\ üi ALS U NU VOOR DE CARVOX® KIEST, KRIJGT U ER VOOR FL. 75,- EEN KLUIS METVERZEKERING BIJ. Overweegt u de aanschaf van een autotelefoon? Dan is het wel zo slim om meteen voor een Carvox te kiezen. Want PTT Telecom heeft ook een pasklare oplossing om diefstal te voorkomen: de Carvox-safe. De Carvox-safe wordt samen met de zender achter in uw auto ingebouwd en biedt ook ruimte voor de telefoonhoorn. Bij aankoop van de typen Carvox 3000 en 4000 kunt u deze kluis, inclusief 1 jaar verzekering voor fl. 75,- j_2>"""'