HET WEER VERWACHTING TOT VANAVOND: Veel bewolking en in de loop van de dag van het zuidwesten uit regen. Middagtemperatuur ongeveer 10 graden. Zuidwestenwind, toenemend tot krachtig, aan kust en IJsselmeer tot hard of stormachtig. DONDERDAG T/M ZONDAG: Af en toe regen maar tegen het weekeinde tijdelijke beter. Middagtemperatuur woensdag rond 10 graden. --- ADVERTENTIES _mN»«wtf ...1 STUDV IN HOLLAND AND BRITAIN *OR QUA. (HON» AND N.B.AA. I Ml nillll \\jï hogeschool holland _____ NIMA-A of -B in 6 weekenden Aanvang: februari/maart 1990 Examen: juni 1990 NIOS, tel. 08338-59135 --- En als het niet meer gaat vriezen, doen we gewoon alsof. --- ADVERTENTIE lenzen een t prijsje Topmerken zachte lenzen inclusief aanmeten, Per startset vloeistof en 2 maanden op zicht. Nu vanaf mm paar I • Deze aanbieding geldt tm . maart 1990 bij I I I inlevering van deze bon en betreft halfjaar mj kontaktlenzen van de topmerken Barnes ■ m ■ &. Hmd, Allergan, Bausch en Lomb. ™ , • Geen andere kortingen te zelfder ti|d • Deskundig advies van gediplomeerde ANVC-kontaktlênsspecialisten Wilt u voordelig, komfortabel en probleemloos zachte lenzen dragen? _ Neem dan even kontakt op met Brilmii bil vin de buurt. i \ In de Gouden Gids vindt u de adressen 5 --- de Vol LsL _»_i ut ! 4 HELE WEKEN; | VOOR F 12,20 Noteer mij voor zon introductie-abonnement. ' Naam: . ' I Straat: I I Postcode: Plaats: I | Bank/Giro: | 1 eleiOOn: (o.a. voor controle op de bezorging) i Aansluitend neem ik een abonnement en ik betaal per: D maand a f 26,55 I D kwartaal a f 78,95 I Deze bon in een open envelop zonder post' zegel opsturen naar de Volkskrant, I Antwoordnr. 2277, 1000 PA AMSTERDAM I \ U kunt ook bellen 020-668 13 00. I j Voor postabonnees geldt een kleine verhoging. 8 710371 002009 I --- Roemeense Aids-golf treft vooral zeer jonge kinderen BOEKAREST/GENÈVE (AP, Reu ter) — De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) doet onderzoek naar een mogelijke Aids-epidemie onder jonge Roemeense kinderen. Volgens de Franse organisatie Artsen der Wereld woedt onder Roemeense kinderen een Aids-epidemie als gevolg van transna sies met besmet bloed en het hergebruik van injectienaalden. Een onderzoek in ziekenhuizen en weeshuizen in Boekarest onder 1025 kinderen onder de drie jaar heeft uitgewezen dat 367 van hen waren besmet met het Aids-virus, aldus directeur Lebas van Artsen der Wereld. Bij 60 procent van de besmette kinderen heeft de ziekte zich volledig ontwikkeld. Volgens Lebas hebben kleine kinderen minder weerstand tegen het virus. Een ziekenhuis in de hoofdstad liet onlangs weten dat 45 patiënten waren overleden aan Aids onder wie 33 kleine kinderen. Oorzaak van het hoge aantal besmet tingsgevallen is volgens Lebas dat et veel te vroeg geboren baby's en vee zieke en ondervoede kinderen zijn, dit een kleine bloedtransfusie krijgen. Mei één fles bloed kunnen vijftien kinderer worden behandeld. Ook worden -d. naalden steeds opnieuw gebruikt. Westerse artsen zeggen dat ze nergens op de wereld iets dergelijks hebben gezien. Dr Lebas: „Dit is heel ander wat er in Afrika, in de Verenigde Staten of in Europa aan de hand is. Het is niet te geloven." Lebas zegt dat uit voorlopig onderzoek valt op te maken dat onder de volwassen Roemeense bevolking vrijwel geen Aids-probleem bestaat. Dat maakt de Roemeense Aids-epidemie volgens hem zo opmerkelijk. Een Roemeense man en vrouw lopen met een doodskistje en een kruis naar een ziekenhuis in Boekarest om het lichaam van hun overleden baby op te halen. Het kind, een Aids-patiëntje, stierf dinsdag. Foto Reuter --- Chaotisch debat in Moskou gaat dag langer door Van onze correspondent ANDRÉ ROELOFS MOSKOU — De zitting van het Centraal Comité van de communistische partij van de Sovjet-Unie, die dinsdagavond zou eindigen, wordt vandaag voortgezet. Officieel is geen reden voor de verlenging gegeten. Mensen die de zitting als gast bijwonen noemden de debatten wnsdagavond chaotisch. De meesten hadden de indruk dat Gorbajsjov, die door enkele conservatieven keihard werd aangevallen, tot dusver de overhand heeft. Parallel aan het debat in de grote ergaderzaal wordt in een aparte com- driftig tussen de verschillende ""omingen onderhandeld over de formering van de te nemen besluiten, sze commissie staat onder voorzitter. hap van Gorbatsjov. De laatste weken t v*n vele kanten geëist dat het Cenaal Comité in het openbaar zal verga- maar ook Sovjet-verslaggevers , erd maandagmorgen bij het begin van e zitting de toegang geweigerd. ue kwestie van de openbaarheid was . aandag een van de eerste geschilpunn tijdens een ordedebat, zo vernamen erslaggevers bij de Kremlin-poort. Dit re!?at leidde ertoe dat de teksten van de worden vrijgegeven na_?' *"ij door de sprekers zelf zijn „gecor- r'geerd". Tot dusver zijn min of meenvolledige plagen van de eerste dag en broksc_m en van et e^at van gisteren benikbaar. Samen geven zij het beeld , n een partij in crisis, die zwaar verbid is en jn verwarring verkeert. Teelend was de opmerking van de pas jT.n°emde partijsecretaris van Molda- e> die over het toestaan van meer partijen uitriep dat het meerpartijenstelsel niet alleen in de Sovjet-samenleving maar ook in de partij zelf al lang een voldongen feit is. Het Centraal Comité telt ongeveer 350 leden, maar de zitting wordt ook bijgewoond door tientallen nieuw benoemde partijsecretarissen van steden en districten die (nog) geen lid van het Centraal Comité zijn. Verder zijn grote groepen genodigden aanwezig, onder wie hoge ambtenaren, wetenschappers, schrijvers, hoofdredacteuren en delegaties uit allerlei bedrijven en met name uit enkele mijnbekkens. Hun aanwezigheid wordt door sommigen gezien als een manoeuvre van Gorbatsjov om de conservatieve meerderheid in het eigenlijke Centraal Comité „in te bedden" in een meer hervormingsgezind groter gezelschap. Ook enkele van de gasten voerden gisteren en eergisteren het woord. Als het op besluiten aankomt, hebben echter alleen de leden van het Centraal Comité stemrecht. De zitting van het Centraal Comité was maandag geopend met een toespraak van Gorbatsjov, waarin deze zei dat de partij afstand moet doen van haar machtsmonopolie (artikel 6 van de grondwet) en meer partijen moet toestaan. Gorbatsjov bepleitte een versnelling van de hervormingen en vroeg om versterking van zijn grondwettelijke positie als president. Hij drong aan op een grondige reorganisatie van de partij en stelde voor het komende partijcongres verder te vervroegen tot eind juni of begin juli, vlak na zijn bezoek aan Amerika. Tot degenen die Gorbatsjov scherp aanvielen behoorde de Sovjet-ambassadeur in Polen, Vladimir Brovikov. Hij heeft de ondergang van de Poolse partij van dichtbij meegemaakt (en daaraan met zijn adviezen behoorlijk meegewerkt). Brovikov is een oude Brezjnev-functionaris, die ooit minister-president van Wit-Rusland was. Hij beschuldigde de huidige leiding ervan het land aan de rand van de afgrond te hebben gebracht. „De huidige rampen zijn niet het gevolg van de stagnatie van gisteren maar van de perestrojka." Doelend op Gorbatsjov zei hij dat het „onze tragedie is dat wij geen afstand kunnen doen van de macht van een enkele man". Volgens Brovikov leidt de democratisering tot politieke chaos. „Natuurlijk zou het krankzinnig zijn te pleiten voor een terugkeer naar de methoden van Stalin, maar iedere staat die zichzelf respecteert dwingt eerbiediging van haar wetten af." Brobikov verwees daarbij naar westerse regeringen, die niet aarzelen op te treden als „hun staats-of klassebelangen op het spel staan". Als voorbeelden noemde hij de invasie van Bush in Panama en het optreden van Thatcher tegen de Britse vakbonden. De aanval van Brovikov werd in mildere bewoordingen gesteund door de partijsecretaris van het gebied rondom Moskou, Mesjats, een vroegere minister van Landbouw. Hij werd dan ook onmiddellijk zwaar aangevallen vanwege zijn bijdrage aan de voedseltekorten. Daarentegen pleitte de nieuwse secretaris van de stad Moskou, Joeri Prokovjev, voor aanvaarding van het meerpartijenstelsel. Een van de sprekers was Boris Jeltsin, die herhaalde wat hij zondag op de grote meeting in Moskou zei, namelijk dat de partij thans haar allerlaatste kans beleeft. Het door Gorbatsjov voorgestelde „platform" voor het komende congres noemde hij een document dat *,door twee handen geschreven lijkt te zijn — een linkerhand en een rechterhand". Jeltsin verlangde toelating van stromingen en fracties in de partij. De leidende organen van de partij moeten worden samengesteld uit vertegenwoordigers van de verschillende stromingen, evenredig met hun aanhang. De partijleider van de republiek Moldavië, Loetsjinski, betoogde dat- de Sovjet-partij moet worden omgevormd in een bond van communistische partijen van de verschillende republieken. De Sovjet-Unie moet volgens hem een federatie van soevereine staten worden, gebaseerd op een verdrag tussen de republieken. De nieuwe partijsecretaris van Azerbeidzjan, Moetalibov, zei dat er tussen Azerbeidzjan en Armenië een burgeroorlog gaande is die zelfs het Sovjetleger niet kan stoppen. „Het onvermogen van de Azerbeidzjaanse partij de nationale belangen te verdedigen en de gewoonte zich bij alle problemen tot Moskou te wenden, hebben geleid tot een kloof tussen de partij en de bevolking." Moetalibov verweet de leiding in Moskou dat zij onwillig was geweest samenwerking met de informele organisaties in Azerbeidzjan toe te staan. Hierdoor werd geen onderscheid gemaakt tussen oprechte democraten en extreme nationalisten. Onder-minister van Buitenlandse Zaken Anatoli Kovaljov stak een pleidooi af ten gunste van Gorbatjovs omstreden voorstel voor een sterk presidentschap van de Sovjet-Unie. Zon staatspresident moet, naar Amerikaans voorbeeld, het recht hebben een veto uit te spreken over bepaalde wetten die door de Opperste Sovjet worden goedgekeurd, aldus Kovaljov. --- Ook Mommersteeg was in oorlog lid van Nationaal Front Van onze verslaggever BEN HAVEMAN AMSTERDAM — Niet alleen de Gro",nKse filosoof Bernard Delfgauw is üjens de Tweede Wereldoorlog lid gefeest van de fascistische beweging Na'°naal Front. Ook de vroegere staatsecretaris mr J.(Joep) Mommersteeg •"kende zich tot dit verzamelbekken **"! fascisten die zich niei bij de Hitlerjtoinde NSB thuisvoelden. De vroege"• KVP-politicus Mommersteeg geeft |t deze week toe in het weekblad Else'er. Maar een fascist en een antisemiet ,eSt Mommersteeg zich nooit te heb(en gevoeld, zo zei hij dinsdagavond eBenover de Volkskrant. „Later ben ik r grondig van teruggekomen." Pc nu 72-jarige Mommersteeg was Jn 1963 tot 1973 lid van de Tweede j>3tner voor de Katholieke Volkspartij l VP, na het sinds de bevrijding het t Oofdredacteurschap van Keesings His■ risch Archief te hebben bekleed. In Act kabinet-Den Uyl (1973-1977) was y otnmersteeg onder Pvd A-minister staatssecretaris van Defensie. i 'J trad na nog geen jaar af, omdat hij et Werk niet aankon. j..I"**1"** Elsevier verklaart Mommersteeg in zwarte periode uit een persoonlijke 'Keer tegen de NSB. „Bovendien sprak . sociale inslag mij aan", aldus Momwe*"steeg tegenover de Volkskrant, pateen na de oprichting van Nationaal in in april 1940' kort voor de Duitse t^al, meldde hij zich op 22-jarige teefje als lid. Ruim een jaar later bedankte jIJ Weer. „Ik geloof dat Arnold Meijer „ .41 een oproep deed om voor een legioen te strijden tegen de „ JJlmunisten. En daar heb ik me van - ""stantieerd. Daarna ben ik mijn weg larw?an 'n *^e zn van zoa^s ve^e Neder"ders zijn gegaan. rek studeerde n°S> 'k heb mijn studie jj.chten afgemaakt, zij het zwart, want be e loyaliteitsverklaring met de j.. etters niet getekend en ik ben ook g et naar Duitsland gegaan. Met m'n 'en!f êaan bedoel ik mee dat ik verschilbip 6 mensen onderdak heb kunnen i _vi n a's onderduikers, onder wie een tei?Se vrouw met haar vriend." Na zich do ken losgemaakt uit de omhelzing S( °r het fascisme, maakte Mommerfir ê naar e'gen zeggen de ommezwaai ctjting illegaliteit. in '41 ben ik actief geweest, heb .meegewerkt, laat ik het zo zeggen l,n het werk van de Kindergroep 0 recht, daar moet uDe Jong maar eens (jJ* nalezen. De Kindergroep Utrecht rja?ent joodse kinderen en babies onder*■ Daar heb ik aan meegewerkt." t, ' enoijl Nationaal Front van meet af r)xf}t 0 een van de meest grove antise- Ache organisaties was. Sew Ja' ik ben nooit een antisem'et % _est- Zo ben ik ook niet °Pgevoed- SeKi rest van miin oorlogstijd is wel ie, en dat ik dat niet was, anders ga ft, och niet mensen onderdak bieden of (r.evverken aan die Kindergroep trecht." n 0- Delfgauw beweert ook dat hij jf iets van jodenhaat heeft gemerkt. elfgauw heb ik na de oorlog leren 'og nen, ik ken hem niet vanuit de oor- W" • Nou, ik heb me zelf zeer aan het lit geërgerd. Ik was nogal Voq1^9'1" aangelegd en had bewondering r. Albert Kuyle (pseudoniem van ft, ls Kuitenbrouwer, red.) als dichter, ar»/ 'k heb me zeer geërgerd aan de Hij j*emitische uitlatingen die die deed. leed dat mondeling en schriftelijk, scl sm het blad De Nieuwe Gemeen- Ik heb hem ook eens een keer bez*» gehoord in een café in Utrecht en toe|* had ik er werkelijk genoeg van, hoof- — Wat vormde voor de doorslag om ' bedanken voor Nationaal Front: <& antisemitisme of Meijers oproep oIJ een Nederlands legioen voor het Oo®' front te vormen? ... „Nou kijk, ik vroeg me af, eigenlir toen ik dat merkte van dat me, en dat heb ik echt wel waar ben ik in in godsnaam in tereci* gekomen? Want zó was ik niet op-*?* voed... ik zei tegen mezelf: zo ben J niet opgevoed, want je vader zou * vreselijk op gereageerd hebben, als J? zelf eens zoiets gezegd zou hebben * geschreven had. Maar de doorslag he& inderdaad die oproep gegeven. To*? dacht ik: wat is dat nou zeg? Ik was 2** zeer anti-Duits en dat was ook een v*j de redenen waarom mij het Nation**: Front in zn activiteit tegen de N'p sympathiek was, in elk geval." — U had niet in de gaten dat het & puur fascistische organisatie was?- h „Nee. Achteraf zeg ik ook: je was to*J eigenlijk wel een beetje naïef, hoorJ was nog jong, hè... Maar ik kan H*? zeggen dat ik niet wist dat men, nouJ* kritiek had op joden. Dat kan ik n'? zeggen, want dat bleek uit de geschil ten van Albert Kuyle. Daar had ik *% kennis van genomen en dat ergerde H" ook zo." — Oud-minister Vredeling zegt in E& vier: als ik geweten had dat Joep Mnlf[ mersteeg Nationaal Fronter was tr weest, dan was hij nooit mijn staats** cretaris geworden. . „Tja. Kijk, hij heeft mij eens een kef toegevoegd: 'Jou vertrouw ik als i", broekzak. Ja, wat betekent dat no*£ Dat zegt ook niks. Dit is natuurlijk n» al gemakkelijk om dat te zeggen. v wordt gezegd: Vredeling die in het V& zet gezeten heeft. Nou ik durf rustig/J zeggen: 'ja, ik ook. Ik ook. Ik weet n>* of hij een commandant is geweest va"* twintig mensen die opdracht om het postkantoor op de Neude ?( Utrecht te bezetten. Met alle risico's o" daaraan vastzaten, want er zaten i"*l''! tairen. Ik was die commandant van o*" twintig man. Die ook oefenden op to» kamer aan de Oudegracht. „Goed, oké, ik heb er toen angst 6 noeg voor gehad. Er zijn van die heloe, die achteraf zeggen dat ze weet ik *** allemaal.'. Daarmee bedoel ik VreOj, ling niet. Want daar heb ik groot f* peet voor, hoor. En grote waarden1!* voor hem, ook als minister. Maar * uitlating van hem vind ik betreure" waardig. Jammer. Erg jammer." — U heeft nooit behoefte gevoeld om •* oorlogsverleden op te biechten? ~ „Nee. Daar heb ik geen aanleid"*~ voor gehad. Dat was ook zo lang èe* den. Ik ben er ruim een jaar lid v geweest. Dat wil zeggen: passief lid ».. Dat durf ik echt wel te zeggen. etM flauw om te zeggen dat ik er toen sf% van had, maar ik voelde er toch "v niks voor om bijzonder actief te zij*l' Mommersteeg, die in 1976 weer trad tot de Tweede Kamer, lid werd v,( de mensenrechtencommissie van .j Verenigde Naties en van 1982 tot '84 j was van het Europees Parlement, t . ook na de affaire-Aantjes (de AR;P°' te cus die lid van de Germaanse SS ef \e zijn geweest) nooit de drang heeft «L voeld tot openbaarmaking van zijn * ~ leden. „Ik vond helemaal dat ik &