De hevige rust van Twin Peaks bij Teikyo Maastricht J" belangrijk centrum moest het worden, het Europese Teikyo-bolwerk in 'aastricht. Een universiteit met studenten uit vele landen, een medisch eltrum voor Japanners in West-Europa en een junior college voor huwelijke studenten. Anderhalf jaar na de daverende aankondiging is het r 8 rustig bij het Zuidlimburgse Teikyo. Er zijn bijvoorbeeld in de verste *rte niet zo veel studenten als was beloofd. En die stilte is niet eens echt. a"t achter de schermen rommelt het krachtig. S°r Peter Giesen SHOICHI OKINAGA, President van de Jaiteit ?anse Teikyo-univer- Ve een droom: een ï-ik 'JQ netwerk van die ui," burend studenten kun'Sselen- °P die manier studenten daadnale . een mternati°- i6t).s?udie volgen, afwisseen. ln Amerika, Europa "Japan. 3arom kocht hij vijf C.fSiteiten in de Verjn gde Staten en vestigde .iteit • een Teikyo-univer- L}1 in Maastricht, „het r6c, n van Europa". Di- werd Lambert van den.5' daarvóór correspon- van De Telegraaf in I_,__. Beers wordt onder meer dictatoriaal optreden en een compleet gebrek aan managementcapaciteiten verweten. Zijn directe medewerkers hebben in een fax aan het Teikyo-hoofdkwartier in Japan gevraagd om naast Van Beers een „echte" directeur aan te stellen. De leraren van het junior college schreven in een brief aan de Japanse top dat Van Beers een chaos creëert. De rector van de Teikyouniversiteit, dr S. Luyten, stapte onlangs op uit onvrede met de gang van zaken. Haar echtgenoot, dr J. Luyten, rector van het junior college, zit ziek thuis na een conflict met 'eerri p*annen werden met veel flair gepresens d: een Teikyo-universiteit die binnen afr j. bare tijd achthonderd studenten zou trekva ' vooral afkomstig van de universiteiten ten pet Teikyo-concern in de Verenigde Staen: medisch centrum dat moest uitgroei.i fot een kliniek voor alle Japanners in West- Vj.Q°Pa- En een junior college voor Japanse eer. gelijke studenten. Het werd allemaal „in L.j tempo" uit de grond gestampt, *uid i-te De Telegraaf destijds, „Teikyo heeft liet cMm°urg uitgekozen als springplank naar 1 fcuropa van 92 ..." tw. derhalf jaar later is het nog steeds erg het k*J Teikyo, gevestigd in het St Annadal, \fa v°ormalig academisch ziekenhuis van de. stricht. Er loopt slechts een handjevol stuiL_ en rond. Het Medical Centre, onder lei- Jr; Van de hoogleraar heelkunde prof. voq eeP. dat moet uitgroeien tot een „kliniek drjr aUe Japanners in West-Europa" is slechts Se v gen per week geopend. Het junior colle\vPD?°r Japanse vrouwelijke studenten ligt stil jf ns vakantie. Seri61 k echter het soort rust van de televisieliarj Tiuin Peaks: achter de fa?ade wordt kei- Va_ .Sevochten tussen algemeen directeur öeers en een deel van zijn personeel. Van Van Beers. De financiële controller Van den Hout is op non-actief gesteld. In zijn ruime directiekamer met veel zwarte design-meubelen erkent de geplaagde directeur dat hij „door een moeilijke tijd gaat". „Ik ben 25 jaar journalist geweest, als correspondent in Tokio had ik een eenmanszaakje. Ik ben dus niet opgegroeid als manager. Dat zei Okinaga ook tegen mij, ik weet heus wel dat u geen manager bent. Als het allemaal probleemloos was verlopen, was ik veel verbaasder geweest." Volgens Van Beers kampt de Teikyo-universiteit met „opstart-problemen" die in het plaatselijke caféleven tot gigantische proporties zijn opgeblazen. „Maastricht is een erg charmante stad, maar de mensen hier hebben al moeite met dingen die van boven de grote rivieren komen, laat staan met dingen die echt uit het buitenland komen." Het Maastrichtse deel van Okinaga's global university kende al meteen een moeizame start. Het Japanse bedrijf kocht voor drie miljoen gulden kasteel Vliek in Ulestraten, een schitterende locatie voor een universiteit. De Japanners hadden er echter niet bij stil gestaan dat Vliek een monument was, waar je niet zo maar een nieuwbouwvleugel aan kunt bouwen. Hoewel er voor zes miljoen gulden aan het gebouw is gerestaureerd, wordt het slechts gebruikt voor teken- en pottebaklessen. „Dat is allemaal nogal slordig gebeurd", zegt Van Beers. „Wij kwamen tot de conclusie dat we een ander gebouw nodig hadden om als slaapzaal voor de studenten te dienen. We hebben toen voor 2,3 miljoen gulden het hotel Vue des Montagnes in Berg en Terblijt gekocht." Volgens Van Beers was dit niet zon gekke prijs. Wie een lopend hotel koopt, betaalt ook goodwill voor de overname van de vaste klantenkring, ook al doekt de nieuwe eigenaar de hotelfunctie meteen op. Volgens Van Beers kwam daarna pas het voormalige academische ziekenhuis in beeld, dat veel beter paste bij de grootse plannen van Teikyo. „Toen zaten we natuurlijk met dat hotel, waarvan de klantenkring inmiddels was afgeschreven. We hebben dat met flink verlies moeten verkopen, voor ongeveer zeven ton." In het grote complex dat moet uitgroeien tot een florerende universiteit, is op dit moment slechts één klasje van tien Amerikaanse studenten aan het werk. „Maar dat is ook niet zo vreemd. We draaien alleen maar op proef. Pas in september beginnen we echt." De nieuwe rector, de Amerikaan James SkyrmSs verwacht volgend collegejaar twintig studenten. „Daarna moeten we flink groeien, maar achthonderd studenten lijkt me niet erg realistisch. Met het junior college en. het medisch centrum dat ook wil uitbreiden, is daar niet eens ruimte voor, lijkt mij. Ik schat dat we op vierhonderd kunnen uitkomen. „Het is wel een probleem dat de studenten van de Amerikaanse Teikyo-universiteiten in het algemeen geen rijke ouders hebben. Ze moeten werken om hun studie te kunnen betalen. Dat betekent dus dat het moeilijk is om een half jaar naar -Nederland te komen, waar je zonder verdere inkomsten zit." Het enige onderdeel van Teikyo dat tot dusverre echt goed loopt, is het junior college, een tweejarige opleiding voor een collegegeld van veertigduizend gulden per jaar. Het college is bedoeld voor vrouwelijke studenten die het eerste jaar in Maastricht en het tweede jaar in Japan verblijven. In april wordt een nieuwe lichting van 160 studentes verwacht, uiteindelijk mikt het college op 200. Ook in dit succesvolle onderdeel van Teikyo spelen grote problemen. Eerst raakte rector Luyten overspannen na ruzies met Van Beers. De docenten verklaarden zich solidair met Luyten en raakten zelf in conflict met Teikyo. De leerkrachten zijn vorig jaar aangenomen tegen tamelijk riante salarissen. Teikyo had haast, wilde snel met de opleiding beginnen en maakte een beoordelingsfout: het junior college werd ingeschat op universitair niveau. In werkelijkheid bleek het peil eerder in de buurt van Schoevers of het kort middelbaar beroepsonderwijs te komen. Teikyo wil daarom de lonen met eenderde verlagen tot een gewoon lerarensalaris. Commotie is er ook over Teikyo's oekaze dat de docenten een contract als oproepkracht krijgen. Als dit doorgaat, kan de universiteit dus bepalen hoeveel uur een leerkracht werkt. Bovendien krijgen de leraren een geheimhoudingsplicht, zo is het voornemen. „Het is de werknemer verboden, hetzij gedurende de dienstbetrekking, hetzij na beëindiging daarvan op enigerlei wijze aan derden enige mededeling te doen van of aangaande enige bijzonderheden werkgeefsters onderwijsinstelling betreffende op straffe van een schadevergoeding van duizend gulden per dag bij elke overtreding." Daarna zal de volledige schade van de loslippigheid in rekening worden gebracht. Overigens is de werknemer op dat moment al ontslagen, zo blijkt uit het contract. De affaire leek half februari tot een ontknoping te komen. De Japanse Teikyo-topman Nakai stuurde twee mensen als „speciale afgezanten" naar Teikyo in Maastricht, om te onderzoeken wat er aan de problemen gedaan zou kunnen worden: Philippe Scholten, een directeur van de Teikyo Post University in de Verenigde Staten en de Maastrichtse advocaat mr R. Libotte. Toen Scholten en Libotte aan hun onderzoek begonnen, wilde Van Beers echter naar Japan om zaken door te spreken met Okinaga. Scholten vroeg Van Beers te blijven, maar die vertrok niettemin. De missie van Scholten en Libotte werd echter afgeblazen toen er vanuit Japan een fax van Okinaga arriveerde, waarin deze zich van de twee onderzoekers distantieerde. Van Beers beschouwt de actie als een soort couppoging. Binnen de Japanse top zouden mensen hem liever kwijt willen. Volgens Libotte gaat het echter om een „hulpaanbod". „Wij zijn naar Japan gegaan, waar we met Okinaga en Nakai gesproken hebben. Zij hebben ons gevraagd te bemiddelen bij problemen tussen Van Beers en het personeel. Het is mij niet duidelijk waarom dat op zon.korte termijn herroepen is. Wellicht dat het doorgeven van onjuiste informatie naar Japan de oorzaak is." VAN BEERS (links) EN GREEP De Teikyo-universiteit te Maastricht. Foto Marcel Moiie - de volks- --- „Ik bespeur een soort gelatenheid", zegt een lid. De Partijraad van de PvdA, in de jaren zeventig beroemd en . berucht om zijn radicale . s'ag, heeft de afgelopen jaren Jn>8 aan belang ingeboet. Dat eek vorig jaar nog toen de hij Vergeefs trachtte de WAOplannen af te zwakken. De Partijraad is een naar binnen r,cht lobby-circuit geworden, v>nden de vernieuwers in de PvdA. Daarom zal het partijcongres zaterdag fluiten de raad op te heffen. door Erik van Venetië --- Steevnwijk mist ladders voor blussen hoge brand b.a erk al dertig jaar bij de maar ik heb nog nooit een -~(} gebruikt, vertelt vail /Drandweermeester H. Jongedijk l°ch 1 k°rPs in Steenwijk. „Het zou °Pen k z^n a's we m december bij de -ige lnB van de nieuwe kazerne een 2<.'n ladderwagen hebben." Het -.Voertui_ kost 1,5 miljoen gulden. ttieu?enieentebestuur dat onlangs een "'euw Dluswa_en en de bouw van de ->en e kazerne heeft betaald, heeft larjj ge'd voor ladders. Zonder een .iet rvvagen kan Jongedijk zijn werk .eei°°ed doen. Daarom heeft hij vorige b_jj^.Zestig plaatselijke instellingen en tVveejVen aangeschreven om een hond *Jands ladderwagen van e .dduizend gulden te kunnen één stlëen. „Door deze actie hopen we J. U_°n biJ elk3ar te krijgen." Stte k?ema, de burgemeester van i .2amw..k. heeft zijn twijfels over de •tiet 2 lngsactie- „Eigenlijk vind ik het a<.hte° -^'want een ladderwagen tto0ri7n,wiJ °P dit moment niet eluf?akelijk. Tot nu toe hebben wij kunnen blussen." Otrujg. IJk pleit voor een ladderwagen, Ste„ .' steeds meer hoogbouw in "toet _.'J-• komt Bij banden in flats Heer alt"d een wagen uit Meppel of die Wanveen komen. Meestal komen otigey Bens °P tijd. Soms is de tocht van lang er twintig kilometer net iets te °nianp .fdoor is een historisch huis ln vlammen opgegaan. Een statirjjfy,01 Jugendstil-pand biJhet 'adder niet worden gered. De ~E;en t-"" MepPel kwamen te laat. n°emt_TlSch geval van Jammer", _ uoeksema net verlies. „We en net pand wel." (Peter Godrie) --- PAÖ I N DAG UIT REDACTIE XANDRA VAN GELDER Iedereen likt twee kilo geel vet van zijn vingers De handel in eten is een merkwaardig vak, concludeert een speciale aflevering van de Levensmiddelenkrant. Het weekblad voor winkeliers in levensmiddelen schrijft deze week over een deel van de markt van de „maaltijdversierders"; de „natte gele sauzen", ook wel geelsauzen genoemd. Achter deze onsmakelijke terminologie blijkt een wereld schuil te gaan. Een mayo-wereld wel te verstaan. Het vakblad heeft voor het eerst redelijk betrouwbare cijfers over de verkoop van de mayo-achtigen weten te produceren. Tot nu toe wisten we alleen hoeveel er in Nederland geproduceerd werd, niet hoeveel er werd verorberd. De vette sauzenmarkt kan in tweeën worden verdeeld: de Warenwet maakt op basis van vetgehalte een onderscheid tussen mayonaise (meer dan 80 procent vet), en frietsaus (tussen de 25 en 80 procent vet). Winkeliers verdelen ook nog de slasauzen en sladressings. De consumptie van natgele sauzen blijkt ondanks de miljoenen kostende jacht op vet eten — deze maand weer ingezet onder het motto Let op Vet — nauwelijks af te nemen. Van de vetste boosdoener, mayonaise, wordt iets minder verkocht ten opzichte van vorig jaar. Uit verkoopcijfers van marktonderzoekbureau Nielsen blijkt dat er jaarlijks 12 duizend ton mayonaise wordt geconsumeerd. Frietsaus en slasaus zijn elk goed voor 11 duizend ton. Nog afgezien van de consumptie in restaurants, shoarma- en friettenten wordt er binnenshuis 34 miljoen kilo geel vet gegeten, ruim 2,4 kilo voor iedere inwoner, van zuigeling tot grijsaard. Een medewerker van het produktschap voor oliën en vetten, staat niet te kijken van deze hoeveelheid. „Echte cijfers van de consumptie hadden we tot nu toe niet, maar heeft u wel eens gekeken hoe dat gaat, wanneer er in een gezin met kinderen een emmer mayonaise op tafel staat?" De modale mayo-eter heeft nogal een behoudende smaak. De drie belangrijkste geelsaus-fabrikanten doen hun best om af en toe eens wat anders te bedenken. De onlangs geïntroduceerde kanten-klare patat speciaal-saus, en de nieuwe knoflook- en mosterdsausen verkochten aanvankelijk goed, maar de 10l van deze variëteiten gaat er al snel af. Patat-mét tolereert geen enkele consessie, schrijft het winkelvakblad. De mayo-eter wil wel een pietsie minder vet eten, als de smaak maar hetzelfde blijft. Om de vetsmaak te handhaven zijn er twee trucs mogelijk. Een aantal natte gele sauzen wordt voortaan met minder schadelijke olie gemaakt; zonnebloemolie die met een hoog percentage aan meervoudig onverzadigde vetzuren een opvallend romige smaak geeft. Andere fabrikanten proberen het door yoghurt toe te voegen aan de frietsaus, waardoor in elk geval het etiket een stuk gezonder oogt. (Theo Stielstra) --- Lichaam Lenin zou kantoor mooi opsieren De directeur van een drukkerij' in Virginia, James T. Williams, is op zoek naar een center piece voor de hal van zijn bijna voltooide kantoorgebouw. Hij denkt dat het gebalsemde lichaam van Vladimir Iljitsj Oeljanov de inrichting prachtig zou vervolmaken. „Onze architect is het met ons eens. We zouden hier maatregelen kunnen treffen om het lichaam van ________ in te " Vorig jaar november meldde het Amerikaanse zakenblad Forbes dat de nieuwe Russische leiders het lichaam van de stichter van de Sovjet-Unie wilden verkopen. Sindsdien stromen de aanbiedingen uit de Verenigde Staten binnen. De prijzen die liefhebbers willen betalen, variëren van tweeduizend gulden tot krap 50 miljoen. De Russische regering heeft laten weten, meldt de International Herald Tribune, dat het lichaam helemaal niet te koop is. Het bericht uit Forbes is onjuist. Ze zullen alle geïnteresseerden een briefje sturen dat het ooit zo populaire lijk niet in de aanbieding is. Uit de brieven die openbaar zijn gemaakt, blijkt dat meeste bieders zich niet hebben afgevraagd hoe zij het lichaam, dat nu nog te zien is in het Mausoleum aan het Rode Plein, moeten onderhouden. Mr Bevill uit Houston, een van de bieders, liet weten dat zijn vrouw het niet goed zou vinden als hij het lichaam thuis zou bewaren. „Het past niet bij onze meubels, en bovendien is ons huis niet groot genoeg." Het hoogste bod komt van een amateur historicus in Minnesota, die zijn naam niet bekend wil maken. Hij zegt de Russische regering aan de „noodzakelijke buitenlandse valuta te willen helpen". (XvG) --- De partijraad is een applausmachine geworden DE SPEELTUIN voor vergadertijgers in de PvdA gaat verdwijnen. Zaterdag beslist het congres dat er voor de partijraad geen plaats meer zal zijn in de nieuwe organisatie-structuur van de PvdA. De taken van dit illuster college, vandaag nog bijeen in Nijmegen, worden op den duur overgenomen door een uitgebreid partijbestuur en een vaker vergaderend congres. Tot het einde van de jaren zestig leidde de partijraad als controleur voor huishoudelijke partij-aangelegenheden een onopvallend bestaan in de PvdA. Pas onder de invloeden van Nieuw Links ontwikkelde de raad zich tot een politiek orgaan waarmee de leiding van de partij terdege rekening diende te houden, vooral als het partijbestuur en de toenmalige leider Den Uyl met elkaar in de clinch lagen. De leden, merendeels vrije-tijdspolitici uit het middenkader, beschouwden zich als de bewakers van de linkse principes. Een andere functie van de partijraad was het corrigeren van de afspraken die de gewestelijke opperhoofden, de „baronnen", onderhands maakten met het partijbestuur, vertelt oud-partijraadslid P- Reekman. „De baronnen waren uit op het verzekeren van hun eigen partijcarrière en daarom veel conservatiever dan de partijraadsleden." - Het hoogtepunt beleefde de partijraad op 25 oktober 1977, in de slotfase van de formatie van een kabinet van PvdA, CDA en D 66. Met het aannemen van de motie-Reekman sprak de partijraad zich uit tegen de zetelverdeling (7--7-2) die PvdA-onderhandelaar Van Thijn met CDA-onderhandelaar Van Agt was overeengekomen. Daarmee blokkeerde de partijraad de vorming van het tweede kabinet-Den Uyl. Aardig detail: een van de indieners van de motie-Reekman was F. Rottenberg, nu kandidaat-partijvoorzitter. De formatie van 1977, met de partijraad als symbool voor de mislukking, werkte als een boemerang op de PvdA. Het CDA ging de PvdA meer dan tevoren beschouwen als een onberekenbare club, een partij „waarmee niet te regeren viel". Na 1977 heeft de PvdA twaalf jaar in de oppositie gezeten, afgezien van negen regeermaanden in het ongelukkige tweede kabinet-Van Agt. De klap van 1977 dreunt ook nu af en toe nog na. Veel CDA'ers vrezen dat niet de Haagse prominenten beslissen over het aanblijven van het derde kabinet-Lubbers, maar het „radicale middenkader" van de PvdA. De partijraad ontwikkelde zich tot een gemeen bijtende waakhond omdat het congres, formeel het hoogste orgaan in de partij, slechts eens in de twee jaar bijeenkomt, In de tussentijd houdt de veel kleinere partijraad (120 leden) enkele keren per jaar de vinger aan de pols. Daarbij komt nog dat de raad is samengesteld uit gewestelijke bestuurders en plaatselijke partijprominenten die elkaar doorgaans goed kennen uit andere partijgremia. Het middenkader is elitair, schrijft de politicoloog Ph. van Praag in zijn proefschrift Strategie en illusie. De leden hebben doorgaans een universitaire of hbo-opleiding, al of niet afgemaakt, achter de rug en werken in de (semi-)overheidssector. Kortom: ze zijn absoluut niet representatief voor de kiezers en de gewone leden van de PvdA. Door de sfeer van ons-kent-ons, gevoed door een levendig telefooncircuit, is de partijraad potentieel steeds een bedreiging voor de partijleiding gebleven. Een van de leden: „Voorafgaand aan een partijraad stemmen de leden de onvrede in de regio's op elkaar af en vervolgens genereren ze het gezamenlijke ongenoegen op de partijraad." De laatste jaren zijn de vergaderingen van de partijraden tamme bijeenkomsten geworden. „Ik bespeur nu een soort gelatenheid", zegt partijraadslid P. Boekhoudt, ex-voorzitter van het gewest-Groningen. „Steeds vaker fixeert iemand zich op zijn eigen itempje, steeds vaker ontbreekt de afstemming." R. van Lunteren, partijraadslid in de jaren tachtig, noemt de huidige partijraad een applausmachine voor de partijtop. In de zomer van vorig jaar leek het er even op dat de partijraad opnieuw de tanden zou laten zien. Uit de meeste gewesten klonk kritiek op de kabinetsplannen voor de Ziektewet en de WAO. Partijraadslid J. Nagel, in 1977' de drijvende kracht achter de motie-Reekman, stelde voor de partijraad bijeen te roepen om de plannen af te keuren. Kok besliste anders. Hij verbond zijn aanblijven, en daarmee het voortbestaan van het kabinet, aan de WAOplannen. Een buitengewoon congres zou daarover oordelen. „Kok was bang voor de partijraad", zegt oud-partijraadslid Van Lunteren. „Partijraden zijn doorgaans radicaler dan congressen." Het congres stemde in september ten slotte voor Kok en voor de bijgestelde WAO-plannen. Het lijkt een puur procedurele verandering waarover het congres zaterdag beslist. Maar het afschaffen van de partijraad is illustratief voor de behoefte in de partij te breken met de „naar binnen gerichte" partijcultuur. De partijraad is een van de interne lobbycir'cuits geworden, bestaande uit leden die «voornamelijk zijn geselecteerd op hun conformisme en hun partijtrouw, schreef een partijcommissie onder leiding van oud-minister Van Kemenade vorig jaar. Het idee om de partijraad op te heffen, maakt deel uit van een serie reorganisatievoorstellen van Van Kemenade. Een overzichtelijker partij-opbouw moet meer buitenstaanders interesseren voor het partijwerk. Maar de commissie waarschuwt de PvdA ook dat alléén een wijziging van de structuur de impopulaire partijcultuur niet kan veranderen. --- PvdA heeft eigen panel om gewoon lid te horen Op zoek naar de zoekgeraakte leden bedenkt de Partij van de Arbeid van alles om met de gewone mensen in contact te komen. Het congres moet zich zaterdag uitspreken over het voorstel van de commissie-Van Kemenade om een partijreferendum in te voeren, als middel om de mening van de leden over allerlei belangrijke politieke onderwerpen te vragen. Inmiddels is het partijbureau hier alvast op kleine schaal mee begonnen door een panel samen te stellen dat actuele vragen beantwoordt. Zijn de leden van de Partij van de Arbeid overwegend voor of tegen verlaging van het minimumloon? Als er nu verkiezingen waren, welke combinatie zou dan volgens hen moeten gaan regeren? Wat vinden de leden van het imago van de partij? De antwoorden van het panel op deze en andere vragen zullen vrijdag op het congres bekendgemaakt worden. De partijtop is van plan in het vervolg ook te luisteren naar de stem van de gewone leden en niet langer de besluitvorming alleen te laten afhangen van de vergaderingen met gestaalde ka ders. Het ledenpanel bestaat uit 209 personen die volgens I. Abell, coördinator onderzoek bij hfet partijbureau, een behoorlijke afspiegeling vormen van het ledenbestand van 78 duizend. „Uit het totale ledenbestand zijn adressen getrokken, om de tien of om de twintig, en die mensen hebben een brief gehad met de uitnodiging om mee te doen. Er hebben zich 275 aangemeld, waarvan er nu 209 meedoen. Dat laatste valt een beetje tegen, maar dat is het gevolg van technische aanloopproblemen." Voorwaarde om in het panel te komen was dat men op lange termijn beschikbaar blijft- Abell: „Het is interessant om steeds dezelfde mensen te interviewen wanneer er iets gebeurt dat de mening over een onderwerp beïnvloedt, zodat je er een lijn er in kan zien. De vragen die nu, bij de eerste ronde aan het panel zijn voorgelegd, hebben ook meegelopen in het algemene stemkansonderzoek, zodat je kunt zien of PvdA-leden anders denken." Hoe anders? „Dat bewaren we om op het congres te vertellen." (Ineke Jungschleger) ---