Sovjet-Unie wil met hulp Westen economie te lijf Van onze correspondente wn HELLA ROTTENBERG IfoJr —In e Sovjet-Unie is een nieuw radicaal hervormingsjSranuna in de maak, dat mikt op grootscheepse hulp van en met de Groep van Zeven belangrijkste industrielan'% Wel Gorbatsjov als Jeltsin bemoeien zich persoonlijk met dit voor de Sovjet-economie. Initiatiefnemer is de jonge econoom Grigori Javlinski, dezelfde die vorig jaar het 4ait»de 500-dagen-plan opstelde. De presidenten Bush en Gorbatsjov hebben vorige week tijdens een lang telefoongesprek met elkaar over het plan gesproken. Daarbij is eveneens van gedachten gewisseld over de mogelijkheid de Sovjet-president in juli uit te nodigen voor de top van de Groep van Zeven. Het weekblad Moskou Nieuws publiceerde woensdag een vraaggesprek met Javlinski, waarin hij vertelt hoe het initiatief is geboren en welke elementen het programma ongeveer bevat. Het gaat om een programma waarbij een proces van maatschappelijke verzoening en verdeling van competenties hand in hand gaat met economische hervormingen. De werktitel luidt: „Over realisering van een beleid van maatschappelijke verzoening op basis van samenwerking met de geïndustrialiseerde landen". Het plan dat begin juni klaar moet zijn voor bestudering door de Groep van Zeven, bevat als elementen: • een strikte verdeling van de economische macht tussen Moskou en de republieken; • strenge monetaire maatregelen; • liberalisering van de prijzen; • algemene privatisering en demonopolisering; • een structurele omschakeling naar een open economie; • een vangnet voor sociale steun aan de bevolking; • voorwaarden voor samenwerking met de Groep van Zeven. Parallel hieraan, zo luidt het Sovjetvoorstel, zal de Groep van Zeven een eigen programma opstellen, waarin zij haar voorwaarden neerlegt en samenwerkingsvormen bepaalt. De Sovjet- Unie denkt daarbij aan zaken als verlichting van de schuldenlast, langlopende kredieten, opname van de Sovjet- Unie in internationale economische organisaties, gunstige handelsvoorwaarden, een investeringsplan en samenwerking op technisch, wetenschappelijk en wetgevend terrein. In de Sovjet-Unie is tot de publikatie in Moskou Nieuws geen ruchtbaarheid aan het initiatief gegeven, hoewel bekend was dat Javlinski met een aantal medewerkers gestaag doorwerkte aan zijn hervormingsplannen. In april bedacht hij een zuiver procedureel plan voor het bereiken van compromissen tussen republieken, nationaliteiten en instituties in de Sovjet-Unie. Dit plan hield hij op zak, totdat zich een kans op een doorbraak aandiende. Dat moment kwam toen Javlinski a titre personel werd uitgenodigd voor een bijeenkomst van experts van de Groep van Zeven in de Verenigde Staten. Op hetzelfde moment tekende Gorbatsjov in Moskou een verrassende overeenkomst met de Russische leider Jeltsin en de leiders van acht andere republieken. Javlinski zocht contact met Jevgeni Primakov, die sinds kort in Gorbatsjovs Nationale Veiligheidsraad de portefeuille economie beheert. Primakov verzocht Javlinski aan de Groep van Zeven over te brengen dat de Sovjet-Unie belangstelling had voor deelname aan de top die in juli in Londen plaatsvindt. De Groep van Zeven wilde deze belangstelling alleen serieus nemen als er een hervormingsprogramma aan ten grondslag zou liggen. Ten bewijze hiervan vroeg men een brief waarin het verzoek was geformuleerd en waaronder de handtekeningen stonden van Javlinski en Primakov. Enkele dagen later was de brief in Amerika en sindsdien vindt er druk overleg plaats tussen Javlinski en Gorbatsjov. Javlinski overhandigde Gorbatsjov eerst zijn concept voor maatschappelijke verzoening. „De president", aldus Javlinski, „begreep dat het idee van samenwerking met de Groep van Zeven en het door ons bedachte proces van overleg binnen de Sovjet-Unie met elkaar samenhangen en dat ze samen een geheel vormen." Intussen werkte in Harvard een groep Amerikaanse en Sovjet-experts hard aan een nieuw hervormingsprogramma voor de economie. Javlinski combineerde zijn ronde-tafelideeën met het concept-hervormingsplan en legde dit afgelopen zondag aan Gorbatsjov voor. De afgelopen dagen is de regering- Pavlov bezig geweest haar anti-crisisprogramma bij te stellen in overleg met vertegenwoordigers van de republieken. Woensdag werden de maatregelen besproken in een kabinetszitting die werd voorgezeten door Gorbatsjov en die werd bijgewoond door de premiers van de meeste republieken. Een aantal van de punten die Gorbatsjov op 23 april overeenkwam met de leiders van negen republieken is nu vastgelegd. Dit betreft onder meer het recht van de republieken op exportlicenties en quotering. Tot nu toe werden deze zaken uitsluitend bepaald door het centrum. De Russische premier Silajev verklaarde na afloop dat het programma van Pavlov wezenlijk was gewijzigd in het voordeel van de republieken. Over de financiële politiek van de komende maanden lijkt echter geen overeenstemming te zijn bereikt. --- IN DIT NUMMER 28 PAGINA'S Consumentenorganisaties Rijgen vinger in de pap bij Commissariaat voor de Media noemt nieuwe Zenderindeling strijdig met wet. J°egoslavië zit ineens zonder President. pestrijding coca-verbouw in Lptijns Amerika vordert langzaam. 9 ~~~ NS-directeur beveiliging heeft jj-Ün twijfels over het akkoord "at dinsdagavond met de is afgesloten. io7 £an de hand van oude VOC- ontkracht Nederlandse historicus Iraks op Koeweit. iv *\iax achterhaalt PSV door doelpunt Van 't Schip tegen vFC Twente. Spaanse wielrenner Mauri RÜjft vooral zichzelf verbazen v"" Ronde van Spanje. l bedreigt bouw \J"Jaags stadhuis. --- Bonden botsen met NS'ers over akkoord \juQn*an onze verslaggever — De besturen van Oersbonden CNV en FNV en de bond FSV weigeren het rt!VanrtBesloten ak*coora met * direct eisp «pen te breken. Ze wijzen i'fs i^1 Van actievoerende conducu,t Amsterdam, Rotterdam en *tit«„ar Vo°r aanvullende maatrege' 11 aBress'e &"e leden van de i S (Jl en krijgen de komende dagen ir! tC woordi ï*ii i cteurs ™ïn ontevreden over i \s£ *"*en met de NS en willen dat de V ?, de onderhandelingen herope- 's niet aan de eisen tegemoet men' dreigen vrijdagmorgen Stj w Werkonderbrekingen. Het aktU tte woensdagmorgen vooral op grote weerstand. actiecomité wil 500 in Nüc-t311 de afgesproken 250 extra f rs en een portofooll voor aHe r |eurs- °P een bijeenkomst in het Neu Sterdam slaagde FNV-onder- )?" orteweS er niet in de aanrhet ers ervan te overtuigen dat \0v«rleg met de NS het maximaal t.tW6 Was bereikt, w" 's r^u'taat van de onderhandelin- Nr^va°soluut onvoldoende", aldus /tiitg Van Kleef van het actie- J; 1 na' *• oedende conducteurs weigerff°S e "'Qoop van de bijeenkomst in de % 'jtorgen aan het werk te gaan. °tterdam en in Alkmaar werd /ot een protestactie, waardoor r*\ f.9* en toe een trein kon vertrekvltl& Ben acnten werden de wilde staree °Pëeschort en kwam het trein\J%& Weer heel langzaam op gang. yv6l) Sevolgen van de wilde staking > lefi?e hele dag merkbaar. Om elf elt>"i4r ade net treinverkeer van v 1 Poi»jnsterdam weer vrijwel stil, in It9" hen8 de vertragingen in de rest t?t. (v 'and verder te kunnen bepera nks het afblazen van de sta»v vert acht rond twaalf uur liep het y\l gistermorgen en gister- C'forP Verscheidene plaatsen vast. p*t llt»lti«aMt , 4 HELE WEKEN ' ! VOOR F 12,70 ! I Noteer mij voor zon introductie-abonnement. I Naam: I I Straat: I | Postcode: '. Plaats: | I Bank/Giro: —. | I Telefoon: (o.a. voor controle op de bezorging) ■ Aansluitend neem ik een abonnement en ik betaal per: 1 D maand f 27,50 II II | D kwartaal f 81,75 I Deze bon in een open envelop zonder post- 111 I zegel opsturen naar de Volkskrant, 1 Antwoordnr. 2277,1000 PA AMSTERDAM i I U kunt ook bellen 020-668 13 00. 111 111 111 II II II I i Voor postabonnees geldt een kleine verhoging. 8 710371002009 l --- Voetbalsupporters houden zich rustig bij finale Europacup II in Rotterdam „Wij Engelsen zijn leuke mensen” Van onze verslaggevers HARMEN BOCKMA WEERT SCHENK ROTTERDAM — Gesis. Twee jongemannen in de clubkleuren van Barcelona komen binnen. Even is het doodstil. Dan schreeuwen de Britten in het gerenommeerde restaurant Engels - ..Manchester, Manchester." Hskoud «..-'-.stellen de Barcelona-fans een pilsje. De confrontatie is snel voorbij. De Spanjaarden krijgen een schouderklop van een zwaar getatoeëerde Engelsman. Het blijft gezellig, zoals woensdag in heel Rotterdam. De duizenden Engelse en Spaanse voetbalsupporters sjouwden door de stad zonder dat het uitdraaide op de gevreesde veldslag. Rotterdam zweette peentjes sinds bekend werd dat de Europa Cup llfinale in de Kuip tussen Barcelona en Manchester United zou doorgaan. Horeca en middenstand smeekten de burgemeester om een verbod van de wedstrijd. Verwacht werd dat de aanhang van Manchester het Nieuwe Rotterdam zou verbouwen. De wedstrijd in het Stadion Feyenoord werd niet verboden, hoewel ook bij gemeente en politie de angst voor rellen groot was. Een enorm aantal maatregelen moest het risico van ongeregeldheden tot een minimum beperken. Ruim duizend politiemensen en zeshonderd medewerkers van de voetbalorganisaties KNVB en UEFA bewaakten woensdag de orde. Popconcerten op verschillende plaatsen hadden tot doel de supportersgroepen uit elkaar houden en de politie drong er bij de middenstand op aan om de voetballiefhebbers geen alcoholhoudende drank te verkopen. Een behoorlijk deel van de Rotterdamse horeca en middenstand had echter geen vertrouwen in de voorzorgsmaatregelen en deed woensdag de deur op slot. De popconcerten bleken inderdaad niet aan te slaan. Slechts een handjevol supporters hing rond om de podia. „Fuck the concert", roept Manchestersupporter Adrian in een café. „Thuis kunnen we wel naar die bandjes. Ik kom hier voor een mooie dag uit. Om te drinken en een goede voetbalwedstrijd." Zijn maat John zegt: „Er komen pas problemen als wij niet kunnen drinken." En drank was er volop. Honderden voetbalfans sleepten met plastic tassen vol bierblikjes. Politiechef P. Verwer zegt, op persoonlijke titel, dat wat het district Centrum betreft bij de popconcerten gerust bier verkocht had mogen worden. Dan waren minder supporters de stad in getrokken om het daar te halen. De politie wist snel een goede naam op te bouwen bij de supporters. Sommige agenten bleken zelfs bereid de clubpetten op te zetten en voor te gaan voor in de polonaise. Heel populair waren de vrouwelijke agenten, die de voetbalfans kennelijk thuis niet gewend zijn. De agentes moesten veel op de foto en kregen heel wat huwelijksaanzoeken. Uiteindelijk verrichtte de politie 25 aanhoudingen voor mishandeling, kleine vergrijpen als dronkenschap en diefstal van een shawltje. Onder de arrestanten bevinden achttien Nederlanders. De politie is tevreden. „Ik heb nooit gezegd dat we met vijftienduizend klerelijers te maken hebben", zegt hoofdcommissaris R. Hessing. En Adrian: „Wij Engelsen zijn gewoon leuke mensen." Buiten de Kuip volgen voetballiefhebbers die geen kaartje hebben kunnen bemachtigen, op een beeldscherm de verrichtingen van Barcelona en Manchester United. Foto Marcel Molle - de Volkskrant --- Manchester United viert Engels rentree met Europa Cup Van onze verslaggever ROTTERDAM — Manchester United heeft de rentree van de Engelse voetbalclubs op de Europese velden van een passend slot voorzien. In Rotterdam bleek de nummer zes van de Engelse competitie gisteravond te sterk voor Barcelona, de nieuwe kampioen van Spanje: 2-1. Hughes was in de finale van het Europa Cup-toernooi voor bekerwinnaars met twee doelpunten de grote man. Koeman scoorde voor Barcelona, dat Nando uit het veld zag gestuurd. De Engelse clubs werden na het Heizel-drama in 1985 uitgesloten van deelname aan de drie beker-toernooien. Bij de Europa Cup-finale tussen Liverpool en Juventus kwamen toen in Brussel 39 mensen om het leven na ernstige, door Engelse supporters veroorzaakte, ongeregeldheden op de tribunes. Dit seizoen werd die straf deels opgeheven en mochten Manchester United en Aston Villa weer meedoen. Manchester liet zien niet echt geleden te hebben onder de verbanning. Zie ook pagina 11 --- Mitterrand benoemt vrouw tot premier Van onze correspondent PHILIP FRERIKS PARIJS — Voor het eerst in de geschiedenis van de republiek heeft Frankrijk een vrouwelijke regeringsleider. President Mitterrand benoemde de 57-jarige Edith Cresson gisteren tot eerste-minister. De keus werd door alle vrouwen in de Franse politiek, van links tot rechts, toegejuicht. Eerder had Mirten-and premier Rocard verzocht zijn ontslag in te dienen. De president achtte het tijd voor een nieuw élan. Een nieuwe regering moest „met die taak geïdentificeerd kunnen worden", zo zei hij gisteravond in een tv-toespraak. Vandaag wordt de samenstelling van de nieuwe regering bekend gemaakt, aldus Mitterrand. Edith Cresson is een getrouwe uit de stal van de president — dit in tegenstelling tot Michel Rocard. Ze staat voor een krachtige aanpak. Meer dan haar voorganger zal ze linkse accenten leggen om de socialisten en hun bondgenoten in de komende twee jaar te prepareren voor ongetwijfeld moeilijke regionale en algemene verkiezingen. De nieuwe premier was al eerder, in 1981, de eerste vrouw op het weinig vrouwvriendelijke ministerie van Landbouw. Ze kreeg het verschillende malen met de heetgebakerde Franse boeren aan de stok en moest zelfs een keer met een helikopter worden ontzet. Later werd ze minister van Industrie en Buitenlandse Handel. In die kwaliteit tekende zij het toen als een geschenk uit de hemel aangemerkte contract voor een volwaardig Disneyland op een half uur sporen van Parijs. Vporal de aankondiging van duizenden te scheppen arbeidsplaatsen vergoedde veel van haar knieval voor de Amerikanen. Onder Rocard was Edith Cr* nister van Europese Zaken,' nam onslag omdat ze het ir»1 leid van het kabinet te slap * ' De vrouwen in de Franse ( ongeacht hun politiek kleur, enthousiast gereageerd. Ze b*j den de benoeming als een en. De nieuwe premier ontving °L felicitaties van de oud-ministersfc Veil (van de abortuswet) en f% Giroud (rechten van de vrou4 haar 'competentie en karakter f. Zelf merkte ze onlangs op dat een kwestie van overtuiging ijl! nieren was. Volgens haar was dr aan vrouwen voorbehouden. 4 hebben wel scherpe tanden, ma* minder overtuiging", meende J De mannen in de Franse f voor zover ze deel zijn van de o& waren heel wat minder positie»! voerder d'Aubert van de liberaj] blikeinse Partij, noemde haar J dame de Pompadour, omdat Mij een „heerschappij der gunst*! tot stand heeft gebracht. Zijn Sjt sche collega Pons noemde haafj risch" en meende „afwezigheid! tellectuele scherpzinnigheid" 1 ben geconstateerd. In de ogefl] Groenen was de benoeming JJ vrouw tot premier vooral beo| voer voor de media. Premier Rocard werd in ': noemd nadat Mitterrand trio** was herkozen. Dankzij zijn gr°' lariteit betekende hij een niet I steun voor Mitterrand, met *j tijd op gespannen voet had gele* jaar geleden noemde hij de toe" presidentskandidaat en rivaal; wets", wat door de getrouwen' terrand, Edith Cresson voorop* ligschennis werd beschouwd. Rocard werd als premier het* van de opening naar het polio? den en een gematigde, pragmaö' litiek. In de Socialistische Partij, te boek als een vertegenwooro» „Amerikaans links" — waarrn** te de sociaal-democratie wordt V Rocard heeft presidentiële » en is een van Mitterrands r opvolgers binnen de linkse _b* Herhaaldelijk verklaarde hij te aanblijven, hoewel het moment* ontslag voor zijn ontslag niet ow is. Uit peilingen blijkt dat Re*"* populariteit redelijk heeft *n handhaven. Volgens de zelfde oi ken is hij op dit moment de 15 linkse kanshebber bij toekomst" sidentiële verkiezingen. --- Duitse bankpresident Pöhl stapt vandaag op Van onze correspondent BONN — Karl-Otto Pöhl, president van de Duitse Bundesbank, maakt vandaag zijn ontslag bekend. Gisteravond heeft Pöhl (61) bondskanselier Kohl ingelicht over zijn voortijdige vertrek. Geen van beiden wilden na afloop commentaar geven. Algemeen wordt aangenomen dat de president van de centrale bank zich niet langer kan vinden in het economische beleid van de Duitse regering. Ofschoon Pöhl pas vandaag een verklaring zal geven, werd in Bonn al openlijk gespeculeerd over zijn opvolging. Kandidaten zijn Helmut Schlesinger (vice-president van de Bundesbank) en de voormalige staatssecretaris van Financiën, Hans Tietmeyer. Het strakke monetaire beleid van de Bundesbank blijft na verwachting ongewijzigd. Zowel in Bonn als Frankfurt werd met teleurstelling gereageerd op Pöhls besluit. De bankier geldt als een groot expert, die een belangrijke rol speelt in het proces van de Europese Monetaire Unie. Pöhl heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij de ontwikkelingen op dit terrein te snel vindt gaan en in Bonn te weinig steun krijgt voor zijn ideeën. Zie ook pagina 2 --- Fles en verpakking koffie moeten lichter worden Van onze verslaggeefster DEN HAAG — Glazen flessen moeten 10 procent lichter worden. De verpakking van koffie moet eveneens met 10 procent in volume worden teruggebracht. Die afspraak heeft minister Alders van Milieubeheer gemaakt met de verpakkingsindustrie om de hoeveelheid afval te verminderen. Dit zijn elementen uit het nog vertrouwelijke convenant over het verpakkingsafval, dat Alders vandaag bekend zal maken. In de Stichting Verpakkingen hebben de 120 bedrijven uit de verpakkingsindustrie en de overheid anderhalf jaar lang onderhandeld over deze overeenkomst. Het is voor de industrie geen vrijblijvende afspraak. Het conventant wordt afdwingbaar bij de rechter. Alders wil een middel hebben om de ontduikers van de overeenkomst tot de orde te kunnen roepen. ---