4 ? ADVERTENTIE \ ntk, DE ONDERGANG VAN HILVERSUM ' _ Een Groenespecial over een bedreigd reservaat. Essay: De superio-1 riteit van Mies Bouwman * P. van der Sanden: 'Het is allemaal aan "IVLIIL mij te danken' ★ Hoe christelijk is Het Gooi? * Profiel: Rob Out * SSmSbSSS Boudewijn Paans & Wim Koole ★ Het nieuwe Hilversum ligt in , Aalsmeer * PLUS: De privéauto wordt afgeschaft ★ Octavio Paz * •f Reportage: Chili na Pinochet * Walter Etty's erfenis ■■■hbbm In De Groene, de VPRO onder de weekbladen. Oordeel zelf: tien o s. _■■«■■— weken voor slechts ƒl5,- Bel 06-0224222 *rCr~- --- ADVER (Ruimte voor het i maken van een vergelijking, u aangeboden door Interleven) Looptijd jaar. Maatschappij: Opbrengst Opbrengst Totale I storting 1990: volgende jaren: opbrengst: Nat. Ned. f f f Rabobank f f t—l NMB f f f Robein f f f F.8.T.0. f f f_ I --- ITENTIE Over het verschil in opbrengst tussen | een „gewone" en onze Tontüie-Üjfrente- I regeling* willen we kort zijn: 1. Maak hieronder uw eigen offerte**, vergelijk, en verbaas u over het verschil 2. Bel 06-0993355 en vraag om brochure en intekenformulier. Looptijd: Storting in 1990 Volgende jaren Totale (10.000,-): (10.000,-): opbrengst: I 8 jaar 19.582,- + 96.366,- = 115.948--9 jaar 21.352,- + 114.876,- = 136.228--10 jaar 23.297,- + 134.866,- = 158.163--11 jaar 25.437,- + 156.455,- = 181.892--12 jaar 27.795,- + 179.771,- = 207.566--13 jaar 30.397,- + 204.953,- = 235.350--14 jaar 33.270,- + 232.149,- = 265.419--15 jaar 36.448,- + 261.521,- = 297.969- I 16 jaar 39-967,- + 293-243,- = 333.210--17 jaar 43-871,- + 327.502,- = 371.373--18 jaar 48.206,- + 364.502,- = 412.708--19 jaar 53.029,- + 404.463,- = 457.492--20 jaar 58.402,- * 447.620,- = 506.022--* De Tontine is een nieuw lijfrente-systeem met een veel hoger effectief rendement. ■ Lees voor uitvoerige informatie onze brochure. I ** Minimumlooptijd 8 jaar, maximumlooptijd 20 jaar. Uw leeftijd is niet van belang. ■ Voorbeeld van een ander dan in de tabel genoemd bedrag: Uw storting in 1990 is f 17.116,- looptijd 12 jaar. Vermenigvuldig f 27.795,- met 1.7116 = f 47.574,-. Uw volgende stortingen bedragen f 9000,-. Vermenigvuldig f 179.771,- met 0,9 = f 161.794,-. Uw totale opbrengst is dan f 209.368,-. | interleuen , pensioen adviesburo b.v. Wd~\jyyjjjj Banknuhoß, 11X5 NP Amstelveen. (Vin os no ■ 22.00 uur Zaterdag iw.oo- P..V) uur.) --- ADVERTENTIE WIM T. SCHIPPERS Vroeger maakte hij gekkigheid, tegenwoordig heeft zijn werk een Diepe Betekenis. En alles, alles draait om hem. Een analyse van zijn roemzucht. ZWARTE AGITATOR OP DE FILMSET | Mustafa Majeeds eenmansoorlog tegen het racisme in de filmindustrie. TWAALF MILJOEN VOOR EEN MAALTIJD Peru en de Fuji-schok. Jan Donkers in het land van de razendsnelle inflatie. B-FILMS EN BORDKARTON Portret van een ironisch kunstenaar: Lydia Schouten. BV ALTIJD H's kritische keuze uit restaurants, galeries & concerten. PLUS: de pizzalijnen-test. Hoe snel? Hoe goed? Bel gratis voor een abonnement: 060224222 (tussen 09.00 en 20.30 uur) --- Geestelijk adviseur Merkx verlaat na 33 jaar Noordbrabantse Christelijke Boerenbond „De natuurlijke band tussen schepper en boer verdwijnt” Van onze verslaggever HANS HORSTEN I UDENHOUT — Een zwart-wit* e staatsiefoto aan de muur. Vier Westers, zichtbaar verlegen met ?e aanwezigheid van een camera. J 1 het midden de legendarische bisschop W. Bekkers, 'fl Oen nog pastoor. Links en rechts hem twee vrolijk uit hun kijkende jonge geestelijken, M uiterst rechts een beminnelijk jjchende rector: A. Merkx, de ~. pQ die deze maand de belangrij't,£jl Brabantse boerenorganisatie ] NCB vaarwel zegt na een 33-jarig ,r feestelijk adviseurschap van die e rBanisatie. kj y Merkx: „Met zijn vieren zijn we lange m?" een vriendenclubje geweest. Dat i toen Bekkers bisschop werd ' vn ik ook de andere twee uit het oog J' 'oor. Maar we konden nog zo ver van kaar zitten; een dag in het jaar kwadv en we altijd samen. Dan gingen we .' aar de Hoge Veluwe. Niet zozeer om te jt andelen, maar meer om met elkaar te ;[ Praten." * va geen ander kent Merkx, de zoon I- J*n een Haarense landbouwer, de ziel )i *n de Brabantse boer. „Er is bij die ii' jFariër de eeuwige botsing tussen het .'(-?risten-zijn en het ondernemer-zijn. ' do *sten"zÜn vraagt om solidariteit; on(i hj'nemer-zijn vraagt om egoïsme. 1 rjj?°r^oPeilcl probeer ik het christen-zijn l l fe dragen. Want als ik dat niet herij , aldelijk doe dan wint de andere kant. *llijK 'k een agrariër ontmoet die duidejlial maakt al^es uit e n'ltuur te willen " to wat er'n z*t' 3en 'k de persoon die I tpept: ho, ho, je bent ook nog rentmees« de grond." i Merkx is voor vele leden van de NCB v verpersoonlijking van het geweten * j,.11 de boerenstand; de vertrouwensf J*n met wie een geheim gedeeld kan *•' steljen" "^'e njnct:'e k de laatste jaren von belangrij ker geworden. Dat komt ' Wh Cen °°k om<*at °P et Platte" 'üew e Pro^lemen steeds groter zijn '■ v Ik krijg hier ouders over de ' 01/*? r die er vreselijk mee zitten dat hun i'ho e zoon> de bedrijfsopvolger dus, ' is. Dat mag niemand in II ri. dorp weten. Vroeger stapte men 11 ignee naar de pastoor, maar omdat f feestelijkheid de centrale rol in de kleine kernen steeds meer is kwijtgeraakt zoeken ze nuj uit als persoon om mee te praten." De ontzuiling ontnam een aantal katholieke organisaties in de jaren zestig en zeventig hun bestaansrecht, maar deze historische ontwikkeling liet de NCB haast ongemoeid. De standsorganisatie is nog steeds een solide katholiek bolwerk, waarop de moederkerk kan bouwen. „Tja, boeren en tuinders zn'n van nature geen revolutionairen. Ze zijn door de regel vrij traditioneel georiënteerd, en qua geloof de laatsten die een ommezwaai maken. Misschien dat daarom de ontzuiling op de NCB geen vat heeft gekregen. Het kan ook komen omdat de geestelijkheid de belangen van de boeren altijd zo goed mogelijk heeft behartigd. Vroeger hadden de boeren altijd de pastoor, de meest invloedrijke geestelijke in een gemeenschap, als adviseur. De scouting, de ar- „Je hebt misschien greep op natuur, maar niet de macht erover" beiders en de jeugd moesten het altijd met kapelaans doen; de pastoor was er voor de agrariërs." Toch constateert ook Merkx dat steeds meer jonge agrariërs nauwelijks geïnteresseerd zijn in het stichtelijk etiketje van de NCB. „Dat komt niet alleen doordat het katholicisme aan invloed inboet; dat is ook psychologisch verklaarbaar. Vroeger was er die duidelijke band tussen de boer en God. De landbouwer leefde van de opbrengsten van Gods schepping. Die natuurlijke band tussen schepper en boer verdwijnt echter langzaam aan; de landbouw heeft steeds meer industriële trekjes gekregen. De jeugdige agrariërs denken: we kunnen heel veel, en wat we vandaag niet kunnen leren we morgen. Ik zeg die personen altijd: je bent misschien wel koning op je erf, maar denk niet dat je daarmee ook schepper bent. Want je hebt misschien wel een greep op de natuur, maar niet de macht erover." Onder invloed van Merkx is de NCB in de loop der jaren meer en meer aandacht gaan besteden aan de maatschappelijke positie van de landbouwer. Het was Merkx die enkele jaren geleden memoreerde dat zich op het platteland veel verborgen leed afspeelde. Overspannenheid, werkdruk, echtscheidingen, gedwongen bedrijfsbeëindiging, sombere economische vooruitzichten. Onzichtbaar voor de stedelijke buitenwereld lieten deze problemen ook in de kleine dorpen in het buitengebied hun sporen na. In dat verband maakte Merkx gewag van het stijgende aantal zelfdodingen onder agrariërs, maar omdat deze opmerking een eigen leven gingen leiden, kreeg hij daar spijt van. „Ik wilde slechts aangeven dat het beeld dat de samenleving van de boer heeft, niet meer strookt met de werkelijkheid. Want hoe ziet de burger een boer? Als een persoon die met de natuur werkt, en gelovig en krachtig is; kortom, stoer, hard ei sober. lemand die een natuurlijke escape voor zijn sores heeft. Maar de praktijk is dat de onzekerheid bij velen vreet, omdat de situatie in de landbouw lang niet meer zo rooskleurig is als in het verleden. Haal ik met mijn bedrijf het jaar 2000? Zit ik in de verkeerde sector? Is er een toekomst voor mijn zoon of niet? Van al dat getob kun je ook overspannen worden. En het zijn gesloten mensen, die dat niet zomaar rond gaan lopen vertellen. Het klinkt in zon agrarische gemeenschap tóch anders als je zegt: ik ben van de tractor gevallen, in plaats van: ik ben overspannen." De laatste jaren spitsen de problemen van de agrarische wereld zich vooral toe op de gespannen verhouding tussen milieu en bedrijfsvoering. Met name de intensieve veehouderij, met zijn mestoverschotten, wordt weggezet als dè vervuiler van grond, water en lucht. Van rentmeester van de natuur tot bederver van de natuur. Merkx: „Dat is jammer genoeg stilaan het beeld geworden. Terwijl ik durf te zeggen dat die boer tegenwoordig aanzienlijk milieuvriendelijker produceert dan het aan de buitenkant oogt. Van de weeromstuit gaan die boeren hun puien dan maar op de milieubeweging richten. Terwijl ik vind dat die milieugroepen er moeten zijn. En dat niet alleen; ze moeten vooral ook zo blijven overdrijven als ze nu soms doen. Want als ze stoppen met overdrijven, krijgen ze geen aandacht meer voor de problemen die ze aan de kaak willen stellen." Ernstiger vindt Merkx het dat de discussies over een schoner milieu dreigen te leiden tot een verdere verwijdering tussen burgers en boeren. Naarmate de agrariërs zich meer en meer tot zondebok bestempeld voelen, gaan ze zich ook steeds defensiever en wantrouwender opstellen. „Vroeger, vlak na de oorlog, stond die boer hoog in aanzien in de maatschappij. Want het was de man die voor ons voedselpakket zorgde, en dat nog voor een aantrekkelijke prijs leverde ook. Nu zeggen die burgers: waar hebben wij die boer nog voor nodig, we halen ons voedsel wel uit andere delen van de wereld. Zonder boeren kunnen we ook eten. De afhankelijkheid van die burger is weg." Aan de NCB wordt in Noord-Brabant soms haast een duivelse macht toegekend. De organisatie zou onbekommerd entree hebben in alle politieke en bestuurlijke geledingen waar de beslissingen vallen. De lange arm van de Noordbrabantse Christelijke Boerenbond zou zelfs tot op het ministerie van Landbouw in Den Haag reiken. „We verhezen aan kracht", meent desondanks rector Merkx. „De boeren vormen al lang niet meer 12 procent van de bevolking. Vroeger zei men altijd: Tn Brabant zijn drie grote machten aan het werk, Philips, Daf en de NCB'. Als ik zie hoe het tegenwoordig Philips en Daf vergaat, hoef ik me voorlopig nog geen zorgen te maken over de macht van de NCB." Rector A. Merkx: „Het beeld dat samenleving heeft van de agrariër strookt niet meer met werkelijkheid." Foto Joep Lennarts --- Mogelijk glad »an onze weerkundig n medewerker "E BILT — Komend *ekeinde kan het weer *ichterse ProDlemen met meebrengen. Waar■iijnlijk valt er wat sneeuw och?°rdt het glad- °°k van" Rlaïi d kan net hier en daar wajn* in h °ensdagavond was het drop * i"ele land helder- In de ratu nt zakte de temPe" Za]HUr snel. Landinwaarts re„ a.rd°or de grond bevro- U-a21311* Over de Noordzee kine asteravond de bevol- na(j| L?.n een warmtefront moi^rblJ- Hieruit kan wat bevr en vallen die °P de ver„oren grond gladheid ste k vormt de vooren „eg^.enzing van zachtere het chtiee. Vooral *iorj?'eer in Scandinavië oUcD;t,erdoor bepaald. Een 6rote h pressie me langs de Noordkaap richting Nova Zembla trekt, brengt een oyerj oeveelheid zachte lucht naar Scandinavië en noord-Rusland. Dat is d-epiJr?18 maar tijdelijk, want morgen stroomt aan de achterzijde van de Eenr Weer koude P°oHucht over Scandinavië uit. Haar 7 vn?l6 dePressie tTe^t van Groenland naar de Noordzee en vervolgens *and u'Jld;EuroPa- Dit lage-drukgebied gaat vanaf morgen het weer in Nedertoen m "" YandaaBis8is net nog vrij rustig, maar morgen gaat de wind flink neerslapn UI jet zuiden. In de nacht van vrijdag op zaterdag valt de eerste °VerDj!r V?n de dePressie. Dat zal eerst regen zijn, maar zaterdag kan de regen In h n m sneeuwetl VooralWeekj0ralWeekj Zal de dePressie boven de Middellandse Zee actief worden is 'n het aal • zuidkant van de Alpen een vers pak sneeuw brengen. De wind aanBevoe T e m Nederland oostelijk en daarmee wordt vrij koude lucht 'n de eerstL0??" van woensdag 5 december 19 uur: mmil6 weers,atlons-Jin de tweede de weersgesteldheid, in de derde de windrichting en Per !,econde' ln de v'e'de kolom de maximumtemperatuur, in de vijfde de *»ation mpera,lJur' er" mdc laatste de neerslag in millimeters. hmslerdarn wind„ + °°" mm «««"«on weer wind +«0-0101 heßi|t IZ k6W nnw3 8 2 °'3 Locarno onbew. o 2 10 3 0 c elen JWk ew' verand 7 1 °4 Londen onbew. n 2 8 3 0 E?e Veran,d l S °'3 Luxemburg half bew. „4 - 2 0.5 dE*o**" ontZ ZZ^1 SS °'8 Madrid onbew *i"dst 13 -2 0 RonHe|der half bew nl 1192 Ma'39a ZW'bew windst 15 12 2 T°t,erdam rein , o S 28 Mallorca '■ bew. nw3 16 0 0 tWente 'e9e" nno 1 8 2 0.5 Malta I. bew. wzw 7 15 11 2 ft**n Z°T 7'l °l zw'bew' zzw 1 3 0 7*Lln*urß onbew no 3 „ lunchen zw. bew. nw 5 1-2 0.3 dp 6 2 °'4 Nlce onbew. nnw 2 15 4 0 Athene zw' bew wzw 3 7 4 0 2sl° ™- bew. w 1 0-5 0 SarCelnn= re9en °zo 2 15 7 2 „ 'JS onbew. no 4 7 0 0 Berlijn onbew, n 4 11 4 0 a 9 zw. bew. nw 1-16 Budanp,,, onbew. n 3 3 0 4 50me onbew. nno 9 10 1 0 BorrJea,, onbew. n 3 1-1 1 gpht half bew. ono 4 15 6 0 8rüssei ' bew' no 6 9-3 o stock'no|m onbew. wnw 4 0-40 Dublin zw. bew. n 3 8 4 09 Warscha" zwbew. wnw 3 2 1 01 zw' bew. windst 9 7 o Venen zw. bew. n 4 3 1 0.2 Genève onbew. o 1 5 10 1 Zünch zw- bew. no 2 3 1 0.5 fennki nws1 1 1„S zw. bew. w 3 22 17 14 L-,sbruck «no '5 °'2 Cyprus onbew zw 1 21 13 25 Êla9enfurt 'n»»UWK Verand 1 *3 7 ls,anbul zw bew ono 5 08 --—____: °3 13 11 2 Tunis zw. bew. zzw 6 15 6 2 voor rsvooruHïichten voor de komende dagen: n%: derda9 "o'89 ie"039 T* ïoaanda9 5 32 o 1 :? Z"3 Z-4 0-3 NO-4 NO-5 2°n on" £,".?" wri'da9 7 december ~~ " 16.28 Maan op: 23.01 onder: 12.20 "oogwatft ~m ' ~ ■ y|!ss|ngen do^fi^08? 8* en vri'da8 7 ««cemben q£ Vr 7-25 - 194 c ol'16 ' 1746' Haringvlietsluizen: do 16.47 vr 5.20 - 17.40, Rotterdam- do 634 - dO6- 15.45 uo'UKI ';z56vr1125-23.24,Har1ingen:d012.24Vr0.24-13.30,De1fzij1:d014.55 --- ANWB-leden laten auto maar in beperkte mate staan voor milieu Van onze verslaggever WIM PHYLIPSEN GRONINGEN — Ook leden van de ANWB vinden dat er van alles moet gebeuren om het milieu tegen de gevolgen van het autorijden te beschermen. Maar zelf de auto laten staan ten behoeve van dat milieu is er voor de meesten van deze automobilisten maar in zeer beperkte mate bij. Het autorijden nog (veel) duurder maken, haalt vermoedelijk ook niets uit. Dat blijkt uit een onderzoek van het Instituut voor Sociale en Organisatiepsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen onder 689 leden van de ANWB. De ANWB is overigens niet erg gelukkig met de door het instituut gevestigde indruk dat het onderzoek representatief zou zijn voor de ANWB-automobilist. Chef marktonderzoek van de ANWB, R. van den Berg benadrukt dat het initiatief voor het onderzoek van het Groningse universiteitsinstituut is uitgegaan. „Het is een low-budgetachtig samenwerkingsverband geweest. Wij hebben ons ledenbestand beschikbaar gesteld omdat anders het onderzoek zoveel geld zou gaan kosten. Dat leverde ons een stukje vrijblijvende informatie op", aldus Van den Berg. Uit het onderzoek blijkt dat ruim 80 procent van de ondervraagden zelden of nooit gebruik maakt van het openbaar vervoer. Niettemin denken ook zij dat maatregelen ter verbetering van dat openbaar vervoer het autogebruik zullen terugdringen. Bn'na tweederde van de ondervraagden gebruikt de auto (bijna) altijd voor het woonwerkverkeer. Ofschoon 90 procent vindt dat de ANWB het carpoolen moet bevorderen, rijdt het overgrote deel van de ondervraagden alleen naar en van het werk en wijst driekwart daarvan voor zichzelf het carpoolen af. „Het zijn misschien niet eens van die verrassende uitkomsten. Het past helemaal in het beeld zoals dat van de gemiddelde automobilist bestaat. ledere automobilist vindt dat er wat moet gebeuren, maar het is wel de buurman die dat moet waarmaken. Ze zijn kennelijk met geen stok uit hun auto te krijgen", zegt de Groningse onderzoeker F. Siero. De invloed van de kosten op het autorijden is volgens het onderzoek een verhaal apart. De ondervraagden gaan ervan uit dat het duurder maken van het autorijden ook een vermindering van het gebruik ervan tot gevolg zal hebben. Zn' noemen dan maatregelen als verhogen van de wegenbelasting en de brandstofprijzen, het betalen voor het gebruik van drukke wegen en het heffen van tol. Uit gerichte vragen daarover blijkt echter dat diezelfde automobilist bereid zou zijn bijna drie keer meer voor een autorit te betalen dan voor een treinreis. --- Gebruik proefdieren vorig jaar met 5 procent gedaald RnSWHK (ANP) — Vorig jaar zijn 1.010.919 proefdieren gebruikt, 51.757 of 4,9 procent minder dan in 1988. Vanaf 1978 gerekend is de daling 36 procent. De afname komt door het toepassen van alternatieven voor proeven met dieren. Dit meldt de sectie dierproeven van de veterinaire hoofdinspectie in haar jaarverslag over 1989. Bij de meest gebruikte dieren, muizen en ratten, was sprake van een vermindering met 6 procent, vooral bij de bereiding van entstoffen en de ontwikkeling van geneesmiddelen. Daarentegen steeg het aantal honden, katten, apen en vogels dat hiervoor werd gebruikt. Ook in het wetenschappelijk onderzoek was er een stijging. Het aantal proeven voor toxicologisch onderzoek nam met 8 procent af. Deze daling kwam vooral voor rekening van het onderzoek naar milieugevaarlijke stoffen. Het opsporen en herkennen van ziekten vergde 8 procent minder proefdieren en in het onderwijs daalde het gebruik 4 procent. Voor onderzoek naar toiletartikelen en cosmetica werden vier konijnen ingezet. --- Personeel en uitgever avondbladen geven verzet tegen fusie op Van onze verslaggever ROTTERDAM — Het personeel van Het Vrije Volk en het Rotterdams Nieuwsblad en de ACR, uitgever van die twee Rotterdamse avondkranten, verzetten zich niet langer tegen de dreiging van gedwongen ontslagen die het resultaat kunnen zijn van de fusie tussen RN en HVV. Daardoor staat niets die fusie meer in de weg. De nieuwe krant moet in april volgend jaar op de markt komen. Het personeel van de twee avondbladen heeft vergeefs geprobeerd van Dagbladunie en Perscombinatie, twee van de drie moederconcerns, een garantie te krijgen dat er geen gedwongen ontslagen zouden vallen. Sijthoff Pers, uitgever van RN en daarmee de derde moeder, heeft die garantie wel gegeven. Het bedrijf zal een deel van het overtollige personeel opnemen. Dagbladunie en Perscombinatie voelden niets voor zon toezegging. Toen het personeel van de twee kranten met acties dreigde om de uitgevers tot inkeer te brengen, meldden de concerns dat ze desnoods helemaal van de fusie zouden afzien.Onder die dwang hebben de werknemers ingestemd met een voorstel waarbij maximaal 16,5 arbeidsplaatsen in 1993 moeten verdwijnen. Formeel moet het personeel nog akkoord gaan met een sociaal plan en moeten de ondernemingsraden nog met de fusie instemmen. Naar verwachting zal dat binnenkort gebeuren. De uitgevers, van wie Perscombinatie terug zal treden, zoeken nog naar een nieuw kantoorpand voor de nieuwe krant. De huidige hoofdredacteuren van HVV, L. Pronk, en van het RN, J. Prins, zullen samen de hoofdredactie van de nieuwe krant vormen. --- NS verontwaardigd over publikatie sabotage-stencil UTRECHT (ANP) — De Nederlandse Spoorwegen zijn verbolgen over de publikatie van enkele passages uit een geheim handboek om Amerikaanse legertransporten per spoor te saboteren. Dit handboek is geschreven voor en door actievoerders tegen deze transporten. De Rotterdamse zender Stads- TV heeft dinsdag met korte beelden methoden laten zien om het spoorverkeer te vertragen. Een woordvoerder van de NS zei gisteren dat de spoorwegen het maatschappelijk zeer onzorgvuldig vinden dat deze informatie op dit moment en onder deze omstandigheden aan een breed publiek wordt verstrekt. De NS vragen zich ook af welk doel daarmee is gediend. L. Borst, de redactiechef van Stads- TV, vindt dat Stads-TV uitermate zorgvuldig is omgesprongen met publikatie van het stencil. Hij wijst er op dat Stads- TV alleen enkele zinnen uit het pamflet heeft laten zien. Gedetailleerde voorbeelden van mogelijke vormen van sabotage zijn niet vertoond. Stads-TV heeft het draaiboek ook niet uit handen gegeven. „Wij hebben de indruk dat de NS haar oordeel erg snel heeft gegeven zonder het onderdeel van de uitzending te hebben gezien", aldus Borst. In het draaiboek staan voorbeelden hoe het treinverkeer kan worden vertraagd. Sommige instructies zijn geïllustreerd met eenvoudige werktekeningen. In het draaiboek staan verder routes vermeld die treinen met Amerikaans legermaterieel uit Duitsland richting Rotterdam kunnen nemen. ---