Advertentie HOLN® FSTVL hHtoa ÏMCIK Met dank aan Deloitte & Touche £ --- SURFER DOOD Een botsing maandagmiddag tussen twee surfers in de surfkom aan de Grevelingendam heeft een van hen het leven gekost. De surfers zagen elkaar kennelijk niet aankomen en botsten. De dertigjarige D. Pattisahusiwa uit Ridderkerk werd na korte tijd onwel en overleed ten gevolge van inwendig letsel. --- Commerciële thuiszorg vrijgesteld van btw Van onze verslaggever DEN HAAG Commerciële bedrijven in de thuiszorg en kraamzorg hoeven geen btw meer af te dragen. Het ministerie van Financiën laat deze maatregel met terugwerkende kracht ingaan vanaf 1 januari 1995. Bedrijven in het maatschappelijk werk met winstoogmerk komen daarmee op gelijke voet te staan met niet-commerciële instellingen. Voor commerciële instellingen geldt nu nog een tarief van 17,5 procent btw. De laatste jaren groeit het aantal commerciële ondernemingen in de thuiszorg, gezinszorg en kraamzorg snel. --- Boek over IDB-spionage inzet van kort geding ANP AMSTERDAM Uitgeverij SDU moet worden verboden te publiceren hoe de Inlichtingendienst Buitenland (IDB) heeft geprobeerd agenten te ronselen om het vroegere Surinaamse staatshoofd Bouterse te bespioneren. Met die inzet heeft de Amsterdamse advocaat en vroegere Surinaamse minister mr A. Haakmat de SDU in kort geding gedagvaard. Eind juni verschijnt een boek over de Nederlandse inlichtingendiensten, waarin F. Kluiters beschrijft hoe de IDB in de jaren tachtig de Surinaamse diplomaat R. Ramkhelewan benaderde. Ramkhelewan wilde niet spioneren. Hij had Nederland om asiel gevraagd, omdat hij niet langer onder Bouterse wilde dienen. De IDB dreigde zijn asielverzoek te blokkeren. De man zou voor zijn zijn leven moeten vrezen als de passage niet wordt geschrapt. --- Veiligheid geen reden voor weggooien archief ANALYSE Van onze Haagse redactie DEN HAAG Heeft Wim Kok de laatste weken hoogst persoonlijk achter de papierversnipperaar gestaan om geheime dossiers' van de Inlichtingendienst Buitenland te vernietigen? De indruk is gewekt, en hoe vals ook, voor de premier is het reden om de Kamer voor een tweede keer uitleg te geven over enthousiast puinruimen in 'geheime' IDB-archieven. Vrijdag kwam de vernietiging van dossiers in de publiciteit, en sindsdien heeft menig verontwaardigd archivaris zich over de kwestie uitgelaten. Want hier zou Nederlandse historie verloren zijn gegaan. En niet alleen dat: met het schonen van de documentatie-afdeling zou de wet, de Archiefwet wel te verstaan, zijn overtreden. Op 16 mei antwoordt Kok op vragen van zijn partijgenoten Valk en Van Oven over de vernietiging van dossiers van de inmiddels opgeheven IDB. De kamerleden willen van Kok weten welke 'archivalia' zijn vernietigd en waarom. De premier stelt dat slechts een deel van hej IDB-materiaal is vernietigd. Hij maakt een onderscheid tussen het zogeheten 'bronarchief' en de 'rapportages aan afnemers. Die laatste zijn door de papierversnipperaar gegaan, maar het bronarchief is intact. ■ Cruciaal is de vraag wat die rapportages aan afnemers' precies behelzen en hoe erg het is dat ze zijn vernietigd. Archivarissen vinden het erg, zoveel is duidelijk. Maar daarbij wordt voorzichtig aangetekend dat de gemiddelde archivaris alles wil bewaren. Voor later, je weet maar nooit, en: weggooien is zonde. In de publiciteit die vrijdag losbrak, is de indruk gewekt dat materiaal doelbewust door de papiermolen is gedraaid. Als het over 'een 'inlichtingendienst' gaat, is het land al snel te klein. Razendsnel ook trok de Vereniging Voorkom Vernietiging (van persoonsdossiers) aan de bel. Prof. F. Ketelaar, directeur van het Rijksarchief, doet de kwestie echter af als crying over spilt milk. Hij vindt alleen de gevolgde lijn verkeerd. 'Fraai is de vernietiging niet, maar er is geen reden om daar nou ineens vreselijk gebelgd over te zijn.' Algemene Zaken was overigens al in 1992 van stelselmatige vernietiging op de hoogte. In het IDB-bronarchief zit materiaal dat over de hele wereld is verzameld. Een agent van de IDB in Los Angeles rapporteert bijvoorbeeld over Desi Bouterse en zijn connecties met de drugsmafia: zijn verslag verdwijnt in dat archief. Op het moment dat een minister van Buitenlandse Zaken informatie over Bouterse wil, kan hij bij de IDB terecht. De dienst stelt een rapport samen. Volgens minister-president Kok zijn die rapportages' vernietigd. Wel bekend is wie op welk moment over welk onderwerp informatie heeft gekregen. Maar de documenten' zelf, de bewerkingen van het bronarchief, zijn opgeruimd. Dit heeft mede tot doel te voorkomen dat rapporten waarvan de actualiteitswaarde verloren is gegaan, blijr ven circuleren. In de brief van Kok staat dat dit sinds medio jaren tachtig de gangbare procedure was. De rapportages (en kopieën daarvan op departementen) werden om de één a. twee jaar versnipperd. Niet hij, maar zijn voorganger Lubbers heeft dit beleid ingezet. Overigens zonder op enig moment de Kamer te informeren. Over de historische waarde van de rapporten kan worden getwist. Het zou slechts gaan om momentopnames', een selectie uit nog immer bestaand materiaal. Maar de wijze waarop de inlichtingendienst selecteerde, blijft toch interessante stof, evenals het antwoord op de vraag wanneer de IDB een situatie alarmerend achtte. Bij de dienst is steeds de lijn gevolgd dat deze dossiers niet onder de werking van de Archiefwet vallen omdat ze geen deel van het bronarchief uitmaken. Directeur Rijksarchief Ketelaar deelt inmiddels de opvatting dat met de vernietiging ervan is gehandeld in strijd met de wet. De Archiefwet maakt geen onderscheid tussen een bronarchief en rapportages. Kok stelt dat bij het vernietigen van de dossiers de belangen van de staatsveiligheid hebben geprevaleerd boven die van de Archiefwet. De opruiming wordt plots in verband gebracht met artikel 14 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Daarin staat dat de diensten zorg dienen te dragen voor geheimhouding van bronnen. Die argumentatie wekt bevreemding, omdat alsnog de indruk wordt gewekt dat de 'rapportages' alles behalve overtollige documenten betreffen. Bovendien rijst direct de vraag hoe de 'staatsveiligheid' ooit een argument kan zijn om tot vernietiging over te gaan. De koninklijke weg is dan dat het materiaal achter slot en grendel blijft. Frank van Zijl --- Binnenland Gehandicapten raken geld voor vervoer kwijt Van onze verslaggeefster DEN HAAG Ten minste tienduizend personen met een geestelijke handicap raken °P 1 januari 1996 hun vervoerskos-1 tenvergoeding kwijt. Zij kunnen dan niet meer reizen, omdat ze doorgaans niet in staat zijn om van i "vn maandelijkse zakgeld van 350 gulden de taxi te betalen. Vanwege j "vn handicap kunnen ze geen gebruik maken van het openbaar ver- I voer. Dit blijkt uit dinsdag gepubliceer| de cijfers van de Gehandicaptenraad. Eveneens gisteren probeerden 128 bewoners van Het Westerhonk, een internaat voor verstandelijk gehandicapten in Monster, bij de afdeling bestuursrecht van de rechtbank in Den Haag af te dwingen dat de gemeente Monster ook na 1 januari 1996 hun vervoer betaalt. De problemen van de gehandicapten zijn het gevolg van de invoe"ng van de Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG) in 1994. Op grond van die wet zijn voorzieningen die tot dan toe door de GMD werden toegewezen op kosten van de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW), overgeheveld naar de gemeenten. Die hebben een budget gekregen, onder meer uit de AAW, met daarbij de plicht om ervoor te zorgen dat gehandicapten gebruik kunnen maken van aangepast vervoer. Het probleem is echter dat somm'ge categorieën gehandicapten -verstandelijk gehandicapte internaatsbewoners, meervoudig gehandicapten, bewoners van verpleeghuizen en van enkele speciale voorzieningen bij die overheveling "uiten de boot zijn gevallen. Daarom dreigen ze hun vergoeding op Manuari helemaal kwijt te raken 'oen de WVG in het parlement werd behandeld, ging de overheid ervan uit dat deze groepen slechts D') hoge uitzondering, en dan nog abusievelijk, een vervoerskostenvergoeding kregen via de AAW. I Dit 'AAW-budgetje' hoefde dus met te worden overgeheveld naar de WVG en de gemeenten, want het ging om een heel kleine groep, was de redenering. Bij wijze van overgangsregeling zou deze groep niet in één klap haar reiskostenvergoeding verliezen, maar in twee etappes. Minister Melkert van Sociale Zaken erkende gisteren dat deze groep tussen wal en schip is gevallen. Hij zoekt naar een oplossing. Uit het onderzoek van de Gehandicaptenraad blijkt echter dat het besluit om de hiervoor genoemde bewoners uit te sluiten van de vervoerskostenregeling, indertijd is genomen op grond van 'verkeerde informatie'; het was 'willekeurig' en stoelt op 'onduidelijke criteria.De raadslieden mr J. Hubben en mr J. Sijmons van de bewoners van Het Westerhonk kwamen met bewijzen dat ook vóór de invoering van de WVG al op grote schaal AA W-vervoersvergoedingen werden verstrekt aan de bewoners van zwakzinnigeninternaten en verpleeghuizen. Er was dus geen sprake van dat ze, zoals staatssecretaris Terpstra van VWS op 24 april schreef, abusievelijk' zon vergoeding kregen. De raadslieden verwijten de overheid dat zij het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten schendt. Ze maakt namelijk ten onrechte onderscheid tussen vergelijkbare groepen instellingsbewoners. Bewoners van gezinsvervangende tehuizen krijgen ook na 1 januari wel een vervoerskostenvergoeding, maar wie in een sociowoning of internaat woont niet. Bovendien wil de overheid dat gehandicapten zoveel mogelijk deelhebben aan de samenleving. Door het schrappen van de vervoersvergoeding kunnen ze straks niet meer naar een - vaak ver van de inrichting gelegen - zwembad, aldus de raadslieden. De kosten om de vervoersvergoeding te laten voortbestaan - zestien miljoen gulden voor tienduizend gehandicapten - kunnen volgens hen geen bezwaar zijn, omdat accountantsonderzoek heeft uitgewezen dat de gemeenten bijna 200 miljoen overhouden aan het WVG-budget. Een jurist van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) erkent dat, maar meent dat de middelen ongelijk zijn verdeeld. Monster is in elk geval niet in staat de vervoerskosten voor de bewoners van Het Westerhonk na 1 januari te betalen. --- Lubbers liet dossiers IDB deels vernietigen Van onze verslaggever DEN HAAG Dossiers van de Inlichtingendienst Buitenland (IDB) zijn reeds vóór november 1992 vernietigd. Dit is gebeurd onder verantwoordelijkheid van toenmalig premier Lubbers. Dat heeft minister-president Kok de Kamer dinsdag laten weten in aanvulling op zijn beantwoording van kamervragen. Volgens Kok is de laatste dagen in de media de indruk gewekt dat er nog steeds IDB-materiaal wordt vernietigd. 'Ik kan u verzekeren dat dat niet het geval is', schrijft hij. Dit betekent dat dossiers van de IDB zijn vernietigd vóór opheffing van de dienst op 1 januari 1994. De antwoorden van Kok staan haaks op wat Lubbers op 11 november 1992 over de IDB-archieven heeft gemeld. Twee PvdA-kamerleden vroegen Lubbers destijds of archieven van de Inlichtingendienst Buitenland alsmede van zijn voorganger de Buitenlandse Inlichtingendienst zijn of worden vernietigd'. Lubbers antwoordde daarop kort en bondig 'neen'. Lubbers besloot eind 1992 om de IDB per 1 januari 1994 op te heffen. Hij deed dat nadat IDB-agenten hun chef in opspraak hadden gebracht. Dc officiële reden luidde echter dat dc ontwikkelingen in Oost-Europa het bestaan van een inlichtingendienst voor het buitenland niet rechtvaardigde. Dc PvdA-kamerleden Valk en Van Oven vroegen Kok begin april naar vernietiging van IDB-archivalia. Dit gebeurde na een klacht van j twee historici bij dc Nationale Ombudsman. Het, ministerie van Algemene Zaken zou hen tegenwerken I bij het verkrijgen van toegang tot dc IDB-archieven, Kok antwoordde op 16 mei dat om redenen van staatsveiligheid delen van het IDB-archief zijn vernie- j tigd. Het zou gaan om 'rapportages aan afnemers' die dc dienst vervaardigde voor derden, zoals het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het oorspronkelijke materiaal voor die rapporten bestaat nog in het zogeheten 'bronarchief. Dc Kamer is nooit ingelicht over Lubbers' beleid om dossiers te vernietigen. Dc Rijkscommissie voor dc Archieven bespreekt dc vernietiging vandaag tijdens dc reguliere vergadering. Volgens secretaris Lieuwes van dc commissie is dc vernietiging van dc documenten in strijd met dc Archiefwet. --- Leiden en Den Haag ruziën over strategie om bedrijven te lokken Van onze verslaggeefster LEIDEN/DEN HAAG Een bedrijf naar de eigen stad lokken door een zak met gemeenschapsgeld als worst voor te houden, is laakbaar en verwerpelijk. Zeker als het een buitenlands bedrijf betreft dat heeft laten weten zich toch al in de directe omgeving te willen vestigen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Leiden schrijft dit in een brief aan zijn collega's in Den Haag. Aanleiding voor de boze woorden is een subsidie van een half miljoen gulden die door de gemeente Den Haag via de Kamer van Koophandel in die stad aan het bedrijf Software Support Ine. is beloofd als het zich in Den Haag vestigt. Uit correspondentie blijkt dat het Amerikaanse bedrijf al een voorlopig huurcontract in Leiden had ondertekend toen het uit Den Haag te horen kreeg hoeveel subsidie het bij vestiging in die stad zou krijgen. Volgens wethouder J. Walenkamp van Leiden is het geld dat Den Haag heeft beloofd, dus feitelijk weggegooid gemeenschapsgeld, want de werkgelegenheid voor de Randstad was toch al gewaarborgd. Het zou gaan om veertig banen. Voor Walenkamp is het geen ruzie tussen twee dicht bij elkaar liggende gemeenten. Hij vindt het een principiële zaak die binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten ter discussie gesteld zou moeten worden. 'Het gaat me niet om dit ene bedrijf, het gaat mij om het gemeenschapsgeld dat er mee is gemoeid. Als gemeenten als vestigingsplaats met elkaar gaan concurreren door middel van geld, dan is er iets grondig mis. Dit Amerikaanse bedrijf is nu al naar ons toe gekomen om te vragen wat de gemeente Leiden te bieden heeft. Dat werkt prijsopdrijvend. Ik vind het verkeerd als dat de cultuur zou worden. We kunnen ons gemeenschapsgeld wel beter gebruiken.' Het lokken van bedrijven met geld komt vaker voor. Zo wist Delft onlangs het verdwijnen van het Waterloopkundig Laboratorium te voorkomen door het samen met de provincie Zuid-Holland twee miljoen gulden te bieden. Het Waterloopkundig Laboratorium kwam na het beschikbaar stellen van het geld terug van zijn eerder genomen beslissing de twee bestaande vestigingen samen te voegen in de Noordoostpolder. Met uitbreiding van werkgelegenheid had het niets te maken. Het ging puur om concurrentie tussen twee regio's. Walenkamp is er niet op tegen als er geld wordt gebruikt om vestiging aantrekkelijker te maken, maar dat moet dan wel gebeuren met overheidsgeld onder supervisie van het ministerie van Economische Zaken. 'Opdat niveau hebben ze overzicht. Dan kunnen bedrijven worden gestuurd richting regio's die minder aantrekkelijk zijn.' De Haagse wethouder R. van de Laar laat via zijn woordvoerder weten zich van geen kwaad bewust te zijn in de zaak rond Software Support Ine. De kwart miljoen die de stad voor het bedrijf uittrekt, komt uit het Wervingsfonds dat speciaal voor dit soort zaken in het leven is geroepen. Volgens de woordvoerder wist Den Haag niets van een voorlopig huurcontract in Leiden. Walenkamp vindt dat een flauwe reactie, want hij heeft zijn collega in Den Haag eerder al persoonlijk op de hoogte gebracht van de hele zaak. De Leidse wethouder vindt dat Den Haag op dat moment zijn bod terug had moeten trekken. De general manager van Software Support Ine. wil niet reageren. Het enige wat het bedrijf wil zeggen, is dat er nog geen definitieve beslissing is genomen over de vestigingsplaats. Den Haag leeft echter in de veronderstelling een contract te hebben met het bedrijf, terwijl in Leiden dus al een voorlopig huurcontract is getekend. --- Advertentie WM Bestel de gratis ■IfS fj fflfej Lucky Telefoonkaart. Een spraakmakend ffl p! aanbod van Lucky RS K.VJI É| I | *». Lucky Telefoon- M/bm\ kaart. Ongelofelijk I B : handig voor wie in JHHSHM i mttÊÊmmmiimjW; de telefooncel tot —HSSILLJ de ontdekking komt, dat ie zn laat| ste kleingeld in een sigarettenautomaat heeft gegooid, 't Is een originele Lucky Strike Telefoonkaart, goed voor tien snelle telefoontjes. Hebben? Gewoon even de bon invullen en samen met twee Lucky Strike streep■ i \ jescodes naar ons opsturen. Dan heb H - ~"? ƒ je die Lucky kwartjeskaart binnen drie weken in je bezit. fcCrvArfc«# | Naam ] AN AMERICAN ORI6INAL i i Adres ] ! Postcode ] mg Am\ -' Leeftijd (m'n-18 iaar) M/v i ü j ■ 'In Mik rook J shag □ sigaretten • ! Mijn merk is □ Lucky Strike I 1 \ ■ i ■, Jwfc H ] ' 1 flk ATM \ i Stuur mij voortaan wel/geen \ | informatie over Lucky Strike. M\ in een gesloten envelop zonder ; i postzegel opsturen naar Lucky _~ _.__.-, ' Telefoonkaartaktie, ! Antwoordnr. 10035, 4870 VB KINGSIZE BOX ij Etten-Leur. j BK .:;,.:.„■.,.;-,::„.,:..,;. .„Li; -. ' .../ ; '..,■...? ,j;.;;j., i Welkom bij de kleine lettertjes. Aktie loopt tot 30 HBBBjflil j adres. Aanbod geldt alleen voor de eerste 15.000 ' _ wBBw JMMMMMMJM.M..M—M._^^^M .——, Ü ■ inzendingen Dus wco hu en word niet i Ij nummer 15.001. Alleen echte Lucky Strike streep- ' i jescodes zijn geldig, nagetekende versies worden ] I ' niet geaccepteerd. Inzenders moeten minimaal 18 i I | jaar en woonachtig in Nederland zijn. Inzenders ! I ' Baan onvoorwaardelijk akkoord met alle genoem- i * I \ de voorwaarden. Gegevensregistratie is conform H i Wet Persoonsregistratie. I Brengt de gezondheid ernstige schade toe, k.b. 4.10.1994, Stb. 720. --- PvdA, VVD en D66 bereid meer geld uit te trekken voor oplossen knelpunten Betuwelijn gaat wellicht meer kosten Van onze verslaggeefster DEN HAAG In de regeringsfracties PvdA, WD en D 66 gaan stemmen op om meer geld uit te trekken voor de Betuwelijn dan de 8,1 miljard gulden die het kabinet ervoor over heeft. Dit bleek maandag tijdens het bezoek van de Tweede-Kamercommissies voor Verkeer en voor Ruimtelijke Ordening en Milieu aan de knelpunten langs de goederenspoorlijn. 'Wij sluiten niet uit dat er geld bij moet', zei PvdA'erDuivesteijn. 'Die 8,1 miljard van het kabinet kan geen dictaat zijn. Anders hadden we niet naar die knelpunten hoeven kijken.' Ook de Betuwelijn-specialist van de PvdA, Crone, verwacht dat er meer geld nodig is om tot echte oplossingen te komen bij Pendrecht, Schelluinen, Tiel en de Gelderse Poort. Hoeveel geld dit gaat kosten, kon Crone niet aangeven. Het kabinet-Kok heeft 820 miljoen gulden extra uitgetrokken om veel leed langs de Betuwelijn te verzachten. Daarmee is het totale bedrag uitgekomen op 8,1 miljard. Bij de presentatie van het kabinetsbesluit op 21 april heeft Kok duidelijk gemaakt dat daarmee de koek op was. Hij heeft met de fractieleiders Wallage (PvdA), Bolkestein (VVD) en Wolffensperger (D 66) afgesproken dat nieuwe wensen van de Kamer alleen door verschuivingen in het budget bereikt kunnen worden. Crone wil 'een gevecht aangaan' met het kabinet om meer geld voor de oplossing van knelpunten te krijgen. 'We moeten tot het uiterste gaan. Als het niet lukt, zien we wel weer. We kunnen misschien ook verschuivingen aanbrengen in het budget zonder dat dit schade doet.' Volgens VVD-kamerlid Blaauw is het duidelijk dat er een extra knelpunt op tafel ligt in Pendrecht, in Rotterdam-zuid. 'Daar zit de bevolking in dezelfde situatie als in Barendrecht; de trein gaat vrijwel door de slaapkamers. We zullen dit moeten uitdiepen en tot een wat inventievere oplossing moeten komen dan de regering wil.' Blaauw vindt dat de Betuwelijn niet in een boog bij Pendrecht moet lopen, maar pal langs de A 15. Dit spaart zon honderd miljoen gulden uit. Dat geld kan aan andere, interessante knelpunten worden besteed. Blaauw weet nog niet of dit genoeg is voor verbetering van de knelpunten. 'We zullen minister Jorritsma (van Verkeer red.) net zo behandelen als haar voorganger Maij-Weggen. Daar hebben we 750 miljoen uit geperst.' Ook bij D 66 zijn al geluiden te horen dat de Betuwelijn meer geld waard is. Zo merkte Giskes, specialiste ruimtelijke ordening, op dat ze 'heel droef! werd van het werkbezoek. 'Een lijn die er zo lang ligt, moet je zo gunstig mogelijk aanleggen. Ook als dat meer geld kost.' Haar fractiegenoot Versnel, de officiële woordvoerster voor de goederenspoorlijn, verwacht dat er voor het oplossen van het veiligheidsprobleem bij Geldermalsen extra geld nodig is. Het kabinet vindt dat er onderzoek moet komen naar de situatie bij Geldermalsen/Meteren, een kluwen van spoorwegen. Versnel vindt dit slechts zinvol als de uitkomst daarvan bindend is. ook als dit geld kost. Daarmee zijn PvdA en WD het eens. CDA'er. Leers noemde de regeringsfracties laf. Volgens hem moet elke gulden méér voor deze lijn worden afgetrokken van andere grote projecten. 'Dat betekent dat een volgend kabinet met grote tekorten komt te zitten.' Het CDA ging in het vorige kabinet akkoord met de Betuwelijn voor ruim 7,9 miljard. Een inwoner van Tiel vertelt de delegatie uit de Tweede Kamer wat hij denkt van de plannen voor de Betuwelijn. foto marcel van den bergh ---