Advertentie Hooikoorts? Gebruik Pollinosan --- Binnenland aatste particuliere internaat gaat dicht Niet iedereen kan zich Kranenburger noemen Van onze verslaggever ns van der Beek AMSTERDAM rpntreehal zou heel goed passen F* gruwelverhalen over Engelse Iep-holen. Aan de muur een lan[1 groepsportretten van alle jaar- zoals het een internaat, hoe P8' °°k, betaamt. Rond de bin- E™ats een wirwar van erkers, ponnetjes en gevels, en op de E ergond luiden de klokken van J>>te Kerk. || e' is de entree van instituut 1 "enburg, het oudste particuliere pj/naat van Nederland, gevestigd Leven geschakelde grachtenpanü 'n de pittoreske havenbuurt En dit jaar voor het Lst De onderhoudskosten en het aag dalende aantal kostgangers En te ver uiteen. e|aas maakt alleen de buiten' van het complex de huiska's'eer van de brochure waar. nen slaan de jaren zeventig de °eker in het gezicht. Veel oranruin en donkerbruin. Wel creë. de talloze trapjes, gangetjes, 'es en eenpersoonskamertjes een .SSe doolhof. Trap naar boven, 'links, rechts, nog eens rechts Pe Weg kwijt. jj.P de binnenplaats mijmeren de t n8 en de laatste interne leerlini °ver het einde van een tijdperk. . otvader Kranenburg begon in 8 °orspronkelijk een huiswerk,i'tuut. Aan het sterfbed van zijn j/onzus beloofde hij haar drie 'teren in huis te nemen, en van . een kwam het ander. Tot 1959 L 'n het instituut ook een particu- L School gevestigd, maar sinds- JJ gaan de leerlingen in Dor- L ht naar de verschillende scho|"0or huiswerkbegeleiding en in- bijlessen kan Instituut i ttenburg zich dit jaar bijvoor- Dj,d roemen met een score van , Procent bij de examenkandida[j• Voor 27.500 gulden per jaar , t de jongeren daarenboven nor- P ■ Waarden en tafelmanieren. H j? dat allemaal zonder het regi- aat volgens het heersende vooroordeel nu eenmaal verbonden is aan een particulier internaat. Dc borden op dc eettafel hoeven niet meer in een rechte lijn. Directeur Gijb ('Gijsbertus, al zeventien generaties') Kranenburg helpt met het corvee in ruil voor tien flippo's. Roze dan wel; dc groene heeft hij al allemaal. Dc leiding wordt met dc voornaam aangesproken, maar dc leerlingen leren ook kloppen-voorhet-binnenkomen en respect voor hogere leeftijden. Kranenburg: 'Het blijft: "Gijb, heeft u .. ."?L Toch moeten de ellebogen op tafel en het bord leeg. 's Avonds om half elf gaat het licht uit en, familieleden uitgezonderd, mag alleen de eigen sekse op de kamer. Ondanks de talrijke regels zijn de leerlingen fanatieke beoefenaars van het meest populaire internaat-kattekwaad: uitbreken. Nu het internaat toch gaat sluiten, gaan de ontsnappingsverhalen trots over tafel. Via de voorgevel of 'Het complex zou prima geschikt zijn als bordeel' anders de vlaggemast. Hilko en Christian, de laatste der Kranenburgers, tonen trots alle mogelijke vluchtroutes. 'Als er een fotograaf bij was, had ik het wel voorgedaan.' In vroeger tijden moesten leerlingen na een overtreding voor straf naar Moerdijk lopen, een stempel halen in het pannekoekenhuis en weer terug. Of een uurtje of twee onder de balk op het binnenpleintje staan. Maar de balk werkt niet meer. De hedendaagse jeugd wordt het meest effectief gestraft met tijdelijke inbeslagname van de stereo of de computerkabel. Om voor de hand liggende redenen slapen de jongens en meisjes in ver van elkaar gescheiden delen van het labyrinth. De meisjes verblijven in 'het kippennest'. Aan de muur naast de trap naar het kippennest hangt een verbodsbord met een haan erop. Voor alle zekerheid ligt de slaapkamer van een van de begeleiders onder de krakende trap. Met excessen valt het echter mee. Kranenburg: 'Eind augustus zie je wel stelletjes, maar die zijn half september al weer uit. De meisjes houden zich daarna.wel gedeisd. Die willen geen afgelikte boterham zijn.' In al die jaren moest slechts een enkel stelletje worden verwijderd. Gegarandeerde studieresultaten voor de ouders en een 'uiteindelijk machtig mooie tijd' voor de kinderen. Traditioneel bestaat de groep uit kinderen wier ouders door multinationals in het buitenland zijn gestationeerd. Maar ook de multinationals bezuinigen. Ze halen hun werknemers terug naar Nederland of de kinderen gaan met de ouders mee en worden op een internationale school geplaatst. Bovendien kan niet iedereen die het kan en wil betalen, zich zomaar Kranenburger noemen. Eenvierde komt niet door het intake-gesprek. Kranenburg: 'Ik wil geen probleemkinderen. Als een kind ooit van school is gestuurd, krijg ik het niet meer geplaatst op de beste scholen van Dordrecht.' Sommige haardossen of tatoeages zijn taboe. En op de rijke, snelle yup die van zijn kind af wil, zit hij niet te wachten. Kranenburg heeft zich bij de sluiting neergelegd: 'Er is nog wel vraag naar een internaat, maar de kosten zijn de bottleneck.' De vaste kok, de onderhoudsman - het is een rekensommetje.' Het monumentale pandencomplex is privébezit, en het broodnodige onderhoud is niet meer op te brengen. Daarom gaat Kranenburg terug naar de basis: huiswerkbegeleiding van externe leerlingen. De zeven panden in de Dordtse haven zijn voor de hoogste bieder. 'Het complex zou prima geschikt zijn voor een bordeel', zegt administratrice W. van Katwijk, 'Er zijn voldoende kamertjes.' Het pand staat te koop. Bij voorkeur voor een projectontwikkelaar van luxe appartementen. Bij voorkeur voor twee miljoen gulden. Op het binnenplaatsje praten de laatste leerlingen over het einde van een tijdperk, foto marcel molle -de volkskrant --- Uitkomsten van Eurotop stellen Kamer teleur DEN HAAG Kamer is teleurgesteld Upde uitkomsten van de Eurotop annes. De Britse premier Major, IL, .v|ak voor de bijeenkomst aftrad f le|der van zijn partij, heeft de EU IjJpJzeling gehouden, oordeelden SC'er Van den Bos en CDA- Vrdvoerder Van der Linden tijdens het debat [T de top. Jlijj pel tracties hadden bedenkingen '(lol. ,et akkoord over de Europese L'tie-organisatie Europol. De Kaft dat de regering alles IL ' gedaan om een goed oprich|L verdrag te bereiken. Maar het I y'taat was mager. den Bos kondigde aan dat )C* Pas kan instemmen met het k r°pol-verdrag als is vastgelegd dat Europese Hof de uitvoering kan controleren. Van Oven C C'e waarschuwde dat ook I* r zijn fractie de regeling van het y*icht van het hof essentieel is. De pveD wil pas uitsluitsel geven'als fc.r een jaar de definitieve verdrag*« bekend is. V. . --- Verkoop Amsterdamse kabel is nog niet rond ANP AMSTERDAM I behouder F. de Grave moet van de gemeenteraad met het [tin er,ands-Amcrikaanse consorp&? A20ü0 n°g eens praten over de rehk°0p van net kaDelnet voor zc~ miljoen gulden. De I Eh8Ve moet meer duidelijkheid over de publieke toegang het net. 1q n het concept-contract staat dat L.Procent van het kabelnet be- blijft voor gemeenschaps- I L,ensten. Dat zijn programma's met Wtto maatschappelijke of culturele *h e'"ng- De makers daarvan I IJi hen doorgaans niet veel geld en Itoraad vroeg zicn af oi z') de toe- K/1!? tot het net wel kunnen blijven /'alen. De raad toonde zich woens- ItJ* verder tevreden over het conract. --- Ex-wethouder wegens smeergeld veroordeeld ANP MAASTRICHT Op van Maastricht heeft dinsdag oud-CDA-wethouder J. in L Braekt van Maastricht wegens e aannemen van steekpenningen alsheid in geschrifte veroordeeld een maand voorwaardelijke geh "}genisstraf en een boete van tiendend gulden. d,ri de Braekt maakte als wethou, r openbare werken op kosten van d dernemers reizen naar onder an- Wenen en Rome. Een van de k 'Igevige ondernemers was wegend uwer J. Baars, die in 1990 bekenm drie miljoen gulden aan steekpenngen te hebben rondgedeeld. --- Milieubeheer raakt minder banen kwijt ANP DEN HAAG Vermoedelijk verdwijnen er de komende drie jaar niet ruim tweehonderd, maar ongeveer 135 arbeidsplaatsen bij het directoraat-generaal milieubeheer (DGM) van het ministerie van VROM. De inspectie milieuhygiëne verliest 35 arbeidsplaatsen, en bij de beleidsafdelingen verdwijnen honderd plaatsen. Directeur-generaal milieubeheer H. Pont heeft dit de medewerkers van het ministerie meegedeeld. De afslanking zal deels gebeuren door tijdelijke contracten niet te verlengen. Het gaat hierbij om ongeveer 45 arbeidsplaatsen. Pont wil ook het natuurlijk verloop stimuleren. Het verlies aan arbeidsplaatsen bij de milieu-afdeling van VROM komt voor een belangrijk gedeelte voort uit een 'interne herbezinning. --- Nederlander militair adviseur Boutros-Ghali Van onze verslaggever AMSTERDAM De Nederlandse brigade-generaal F. van Kappen is benoemd tot militair adviseur van secretaris-generaal Boutros-Ghali van de Verenigde Naties. Van Kappen gaat zich bezighouden met de vredesoperaties van de VN. Hij volgt in deze functie de Canadese majoor-generaal M. Baril op, die na drie jaar zijn werk heeft neergelegd. Onder Baril nam het aantal vredesoperaties van de VN explosief toe. Van Kappen is in 1941 geboren in Indonesië. Hij maakte carrière bij de marine. Sinds 1992 was hij commandant van de Nederlandse troepen in het Caribisch gebied. --- Voor fanatieke specialisten ging Palmen veel te ver ANALYSE Van onze Haagse redactie DEN HAAG Heel even leek het erop dat de medisch specialisten en de Nederlandse overheid hun jarenlange vete over de kosten van specialistische hulp zouden beëindigen. De overheid erkende dat de artsen aanspraak mogen maken op een behoorlijk inkomen, zo in de orde van 2.5 a drie ton. De specialisten op hun beurt wekten de indruk het verrichtingensysteem, het lucratieve stukloon, vaarwel te willen zeggen. Ze waren bereid - zeker, onder druk van de jaarlijks terugkerende tariefsverlagingen als de kosten weer eens hoger waren dan de overheid goed vond - om met ziekenhuizen en verzekeraars afspraken te maken op basis van aangenomen werk. De klus wordt gedaan voor een afgesproken bedrag. Is er onverwacht sprake van erg veel meerwerk', dan moet er worden onderhandeld over een hoger honorarium. Het aantal specialisten dat experimenten met een dergelijk systeem wilde beginnen, steeg de laatste maanden stormachtig. Maar helaas, de man die samen met minister Borst van Volksgezondheid de specialisten en de overheid dit land van melk en honing zou gaan binnenleiden, voorzitter F. Palmen van de Landelijke Specialisten Vereniging (LSV), nog altijd de grootste organisatie, is door zijn achterban de woestijn in gejaagd. Voor de haviken, niet alleen in zijn eigen LSV, maar meer nog in de fanatieke Nederlandse Specialisten Federatie (NSF), ging Palmen veel te ver met de overheid mee. Hij verkwanselde immers de professionele autonomie van zijn collega's door hun werk onder te brengen in het ziekenhuisbudget. Dit had alle risico's in zich dat de artsen ondergeschikt zouden worden aan de ziekenhuismanagers. En. minstens even erg. hij miskende het belang van hun inkomenspositie door onvoldoende het belang van loon naar werken te benadrukken. Vrijdag maakte het kabinet zijn definitieve plannen voor de specialisten bekend. Die plannen komen grotendeels overeen met de adviezen van de zogeheten commissie- Biesheuvel. Daaraan voorafgaand werden tientallen experimenten voorbereid, waarin op een Biesheuveliaanse wijze zou worden gewerkt. Voor veel specialisten was dat een verademing: ze zouden gevrijwaard blijven van de permanente discussie over produktiebeperking op straffe van tariefsverlaging, en ze zouden de komende jaren een gegarandeerd inkomen hebben. Intussen zou worden gewerkt aan een systeem van produktprijzen: het aangenomen werk. Palmen had zich als voorzitter van het zogeheten strategieteam, waarin LSV, NSF èn de wetenschappelijke verenigingen (de afzonderlijke specialismen) samenwerkten, ingespannen voor de experimenten en de invoering van een Biesheuvel-achtig hnnoreringssysteem. Toen hij afgelopen vrijdag samen met minister Borst van Volksgezondheid bij NOVA een redelijk harmonisch duo vormde, en niet het onaanvaardbaar liet horen op de kabinetsplannen, bleek de beminnelijke, maar vasthoudende Palmen zijn Waterloo te hebben gevonden. De achterban, die merendeels geen letter had gelezen van de kabinetsplannen, sloeg op tilt. Dit was niet de afspraak, reageerde de NS F. 'Palmen heeft niet namens ons gesproken, en dat wist hij', zei NSFbestuurder Blomme. Palmen had het door de NSF omarmde vrijeondernemerschap van de specialist krachtiger moeten verdedigen en het halfwas-dienstverband waarin het kabinet de specialist wil vastknellen, moeten verwerpen. Dat Palmen wel het kabinetsvoornemen had afgewezen om de specialist hoogstens indirect - namelijk via de ziekenhuisdirectie - een contract met de verzekeraar te laten afsluiten, was voor de argwanende haviken bij lange niet voldoende. Toen Palmen had vastgesteld dat hij geen vertrouwen meer had, hield hij de eer aan zichzelf. Voor het circuit kwam zijn aftreden niet helemaal onverwacht. 'Hij sloeg een straat te vroeg af, terwijl de rest nog rechtdoor wilde', constateert directeur Swenker van Zorgverzekeraars Nederland. Zijn de specialisten nu terug bij af? Is de strijdbijl die begraven leek, weer geslepen? Waarschijnlijk niet. De jaren tachtig, met hun specialistenacties tegen tariefskortingen, zijn verleden tijd. Minister Borst, die haar collega's kent, zei het deze week al direct: de critici van Palmen vormen een zo langzamerhand uitstervend specialistensoort. De nieuwe generatie hecht aan een behoorlijk inkomen, maar minstens zo zeer aan redelijke werktijden, samenwerking en vrije tijd. Het is lang niet uitgesloten dat de landelijke specialistenbobo's hun macht overschatten. Straks zijn de leden op de werkvloer lekker aan het werk, terwijl hun bestuurders voor de zoveelste keer de rituele oorlogsdans zijn begonnen. Jet Bruinsma --- Weekbladen VRIJ NEDERLAND Al vijftien jaar werken ze in de zuinige geest van minister Borst, de medewerkers van gezondheidscentrum Samen Beter in een moeilijke wijk in Den Bosch. Tegen een patiënt met hoofdpijn die een scan wil. ■ 'Spierspanningshoofdpijn, doet dat een belletje rinkelen? Er is niks ernstigs aan de hand. Als je een tumor had. had je allang het loodje gelegd. Hoe is het als je dat hoort?' ik ben blij dat u het zegt.' De jonge en linkse artsen van toen hebben hun idealen wel iets bijgesteld. ■ 'Placebo's geven vond ik verlakkerij Nu denk ik: als ik iemand kan kalmeren met een suikerklontje, dan heb ik daar geen bezwaar tegen.' Hij was belast met de dagelijkse leiding van het eerste Amsterdamse infiltratieteam. Nu is R.D. Meerman meester in de rechten en onthulde hij dat het Openbaar Ministerie niet altijd op de hoogte is van de door de infiltratieteams gehanteerde methoden. De persoonlijkheid van de dienstdoende officier van justitie speelde een belangrijke rol. ■ 'We raadpleegden regelmatig de dienstroosters van het parket om te zien of we een bepaalde actie konden beginnen, of dat we maar beter even konden wachten tot die en die persoon - nee. ik noem geen namen - weer aanwezig zou zijn.' En wat een reden om niet te trouwen: vrijgezellenparty's waarvoor ze uit de provincie graag naar het gevaarlijke Amsterdam afreizen. ■ De politie heeft de pest aan ze: provincialen die in het weekend als condoom, of met een luier om. naar Amsterdam gaan omdat ze denken dat daar alles kan. --- HP/DE TIJD Een authentieke arbeidersclub, luidt de typering voor IJsselstreek, de Deventer voetbalclub waar enkele weken geleden op het kampioensfeest een clublid werd doodgeschoten. ■ De vermoedelijke dader is gepakt, maar zolang er vraagtekens aan de dood van Henne de Witte kleven, zal de reputatie van IJsselstreek nooit helemaal geschoond worden. 'We zullen ons hele leven met ons meedragen dat we een schietvereniging zijn.' En vast en zeker omdat het staatsbezoek Beatrix aan Indonesië nadert, mag Willem Oltmans pleiten voor eerherstel van Soekarno. Nanda Troost --- Aantal rokers vorig jaar nauwelijks afgenomen ANP DEN HAAG Het aantal rokers in Nederland is in 1994 met iets minder dan 1 procent afgenomen. Van de mannen rookt 36 procent en van de vrouwen 29 procent. Dit blijkt uit cijfers van de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro). Van de jeugd tussen tien en veertien jaar rookte vorig jaar 10 procent, 1 procent minder dan in 1993. Tussen vijftien en negentien jaar rookt 45 procent. Stivoro betwijfelt of de overheidsdoelstelling, 20 procent rokers in 2000. wordt gehaald. --- Zevende Dags Adventisten leven ‘zo vol mogelijk’, dus roken niet Van onze verslaggever Henk Müller UTRECHT De garantie dat Jezus Christus naar Utrecht komt als de Zevende Dags Adventisten daar de komende twee weken hun wereldcongres houden, durft secretaris-generaal Ralph Thompson niet te geven. Maar dat dat eindtijd zeer nabij is, weet hij zeker. Evenals de dertigduizend Zeven Dags Adventisten die in ieder geval naar Utrecht komen, dat zeker weten. De dertigduizend volgelingen weten zich lid van een klein, conservatief kerkgenootschap. Wereldwijd tellen de Zevende Dags Adventisten 'slechts' acht miljoen leden. Maar het ledental groeit snel. Tijdens de persconferentie aan het begin van het vijfjaarlijkse wereldcongres dat vanaf vandaag in Utrecht wordt gehouden, liet' Thompson weten dat de congresgangers zich in ieder geval zullen buigen over de vraag op welk tijdstip Jezus definitief terugkeert, ingeval hij niet nu al komt. Om de vijf jaar houden de adventisten hun richtinggevende wereldcongres, waaraan tienduizenden gelovigen deelnemen. Dit jaar maken de adventisten gebruik van het Jaarbeurscomplex. Ook is in een aantal zalen een compleet hotel in aanbouw met honderden slaapplaatsen. Dat is in de eerste plaats bedoeld voor Oosteuropeanen die te weinig geld voor een hotel hebben. Onder Oosteuropeanen, en dan vooral onder Roemenen, groeit het kerkgenootschap namelijk het snelst. De kerk bloeit ook onder de inwoners van de Derde-Wereldlanden. In de rijke westerse landen is echter beduidend minder belangstelling voor zijn kerk, erkent Thompson. Hoewel, helemaal zonder succes zijn de Zevende Dags Adventisten niet gebleven. Een groeiend aantal luchtvaartmaatschappijen verbiedt het roken in hun vliegtuigen. Zij volgen, volgens Thomson, het uitgangspunt van de adventisten 'een zo vol mogelijk leven te leiden' (Johannes 10:9). Daar hoort roken niet bij. Daarom ook bestoken adventisten de internationale tabaksindustrie en bieden ze rokers vijfdaagse programma's aan om van hun verslaving af te komen. Thomspon: 'Adventisten drinken trouwens ook niet. zijn geen homoseksueel en praktizeren geen homoseksualiteit. Wij vinden dat immoreel, sociaal onaanvaardbaar en onbijbels. Discussie over deze onderwerpen zal de komende weken daarom niet plaatsvinden.' Over het onderwerp vrouwen in het ambt' is hij minder zeker. Het vorige congres besloot weliswaar dat vrouwen niet op de kansel horen, maar veel gelovigen bleven morren. 'Daarom zal dit thema de komende tijd weer worden besproken', zegt Thompson. --- ‘Spangen en Sparta vormen een heilige eenheid’ Van onze verslaggever Jelle Brandsma ROTTERDAM Zonder Sparta en het Kasteel is Spangen geen Spangen meer, vindt Cies de Theije. iedereen heeft de mond vol over investeren in de oude wijken. Hier is een goede gelegenheid', zegt hij. Daarom moet het Sparta-stadion, dat ook wel het Kasteel wordt genoemd vanwege de torentjes op het hoofdgebouw, in de oude Rotterdamse volkswijk blijven. Het scheelde weinig of Sparta was dit voetbalseizoen uit de eredivisie gekieperd. Nu dat onheil is afgewend, dient zich een nieuwe klus aan, vindt het comité 'Sparta mot op Spangen blijve'. Voetbal is van het volk en dient dus plaats te vinden in een stadion in een volksbuurt. Alleen kan dat volgens het bestuur van de club niet meer. Het Kasteel domineert de wijk Spangen al tachtig jaar. 'De wijk en het stadion werden vrijwel tegelijkertijd gebouwd. 'Spangen is uitgetekend vanaf de middenstip van het voetbalveld', zegt De Theije, woordvoerder van het comité. 'Sparta, het Kasteel en Spangen zijn een soort heilige drieëenheid', meent hij. Met het voetbalstadion is het net zo gesteld als met de buurt. De verloedering en het achterstallig onderhoud springen in het oog. De criminaliteit is groot. De tribunes van het stadion zijn oud en gammel, vanaf de straat kijk je zo naar het gras en het hoofdgebouw is niet representatief, vindt De Theije. Vorig jaar begon Sparta gesprekken om samen met eerste-divisionist Excelsior een nieuw stadion te bouwen in het naburige Capelle aan den IJssel. Maar volgens het comité dat ijvert voor behoud van het Kasteel in Spangen, lijkt het zon vaart niet te lopen met de nieuwbouw. Het heeft daarom een oud plan van het architectenbureau Pool Ontwerp uit de la gehaald. Anderhalf jaar geleden vroeg de Wijk Ontwikkelings Maatschappij (WOM) de architecten Pieter Figdor en Eric Herman een tekening te maken. De WOM is een aan de gemeente Rotterdam verbonden instelling die bedrijvigheid in de oude wijken moet stimuleren. De verbouwing kost minimaal achttien miljoen gulden. Voor de luxe variant is 26 miljoen gulden nodig. Maar volgens C. van der Steene, commercieel manager van Sparta. is dat onmogelijk. Hij zegt dat Sparta nog deze week met Excelsior en de Rotterdamse wethouders Kombrink en Den Oudendammer praat om 'meer vaart achter de verhuizing te zetten. Van der Steene: 'Sparta heeft een betere accommodatie nodig, en wij zullen er alles aan doen om een verhuizing mogelijk te maken. Een nieuw stadion heeft meer uitstraling.' Hij denkt dat een nieuw stadion in Capelle meer toeschouwers en meer sponsorgeld trekt. De naam Sparta is met Spangen verbonden, vindt ook Van der Steene, maar 'er zijn wel vaker bedrijven op een andere plek opnieuw begonnen. En ondanks de vestiging in Capelle 'moet de club in het buitenland wel Sparta-Rotterdam blijven heten. Hoeveel de nieuwbouw kost, is volgens Van der Steenen nog niet te zeggen, omdat er nog geen concreet plan bestaat. Het comité dat ijvert voor de verbouwing van het Kasteel, bestaat vooral uit bewoners van Spangen en aangrenzende wijken zoals Delfshaven, aldus De Theije. In het ontwerp van de architecten gaat een van de vier tribunes tegen de vlakte. Onder de te bouwen nieuwe tribune moeten niet alleen bedrijven komen, maar ook maatschappelijke instellingen zoals een kantoor van de sociale dienst of een crèche. De zogenoemde 'kasteelzaal' kan op doordeweekse dagen dienst doen als trouwzaal, meent architect Figdor. De Theije betoogt dat Rotterdam met de verbouwing twee vliegen in één klap slaat: Sparta krijgt een mooi stadion en de buurt knapt ervan op. Er zouden ongeveer tienduizend mensen op de tribunes moeten kunnen plaatsnemen. De Theije: 'Je moet je wel op je gemakkie voelen. De sfeer in het stadion moet een beetje huiselijk zijn.' --- Borst wijst noodwet om seksekliniek tegen te houden af Van onze verslaggeefster DEN HAAG Er komt geen noodwetje om de kliniek voor seksekeuze in Utrecht te verbieden. Minister Borst van Volksgezondheid zei woensdag tijdens overleg met de Tweede Kamer dat het een klein jaar zou duren vóór zon wet van kracht zou zijn. Bovendien zijn er nu al voldoende maatregelen beschikbaar om de start van de kliniek te verhinderen.' Volgens de minister is de techniek die in de kliniek zou worden toegepast om de kans op een baby van het gewenste geslacht aanzienlijk te vergroten, niet werkzaam. 'En als die techniek wel zou werken, zou ik die vanuit mijn morele intuïtie nog niet aanvaardbaar vinden.' Borst kan de nog niet geopende seksekliniek niet sluiten. De behandeling mag volgens de wet echter alleen door een arts worden toegepast, en dan alleen als die 'open en eerlijke informatie' geeft. Daaronder verstaat de minister dat hij tegen de patiënten zegt: 'U betaalt tweeduizend gulden en het werkt niet.' Vanaf 1997 zal, hoopt de minister, de Wet op de Bijzondere Verrichtingen van kracht zijn. Daarin zullen bepaalde medische handelingen verboden worden, waaronder de spermascheiding die de Utrechtse kliniek wil gaan toepassen. Het D66--kamerlid Van Boxtel, partijgenoot van de minister, vergeleek de presentatie van de Utrechtse kliniek met de mislukte introductie van het wasmiddel Omo Power. --- ELSEVIER De gedetineerden zijn jonger, verslaafder, meedogenlozer èn internationalen De bewaarder is gebleven wie hij was: blank, laaggeschoold en uit de provincie. Dreigt er in de Nederlandse gevangenis een botsing van culturen? Het begrip over en weer is inderdaad soms ver te zoeken. Knaak, afkomstig uit Suriname, over de bewakers: ■ Er is een kerel die lijkt op mijn rijinstructeur van vroeger-die man heeft me een paar keer laten zakken jongen, die heeft me gewoon verneukt Die kerel kom ik tegen straks.' En bewaker Frank over Molukse gevangenen: ■ 'Als ze alleen zijn vallen ze wel mee. maar zodra ze met een groepje zijn. zijn 't net apen.' Nee. Frank vindt niet dat hij discrimineert. En als hij dat wel doet. dan hebben ze pech. Mij discrimineren ze ook. want mij vinden ze een boerenlul.' Vergelijken blijft moeilijk, maar de toenemende inkomensongelijkheid is een bron van zorg in steeds meer landen in Europa. Grote verwarring in Griekenland. Ministeries verwijzen naar elkaar en geven andere cijfers dan de vakbonden. ■ 'Hébben we wel een minimumloon9' Engeland -waar de directeur van het geprivatiseerde gasbedrijf dit jaar 475 duizend pond verdient terwijl loonsverlaging voor de rest van het personeel niet kon worden uitgesloten begint het alsnog te leren. ■ De 'morele economie' is herontdekt: de kwaliteit van het leven, veiligheid, interessante ideeën, mooie dingen Plus het besef dat de yuppie-economie uit de tijd van premier Margaret Thatcher te duur betaald is. Overigens: België en Nederland hebben het laagste percentage noodruftigen. --- HN-MAGAZINE In China wordt dit jaar de Wereldvrouwenconferentie van de VN gehouden. Reden voor een verhaal over de vrouwen daar. Jian Qian Wen leeft als een banneling in haar eigen land. De Chinese is verstoten door haar familie en haar baas wil haar wegpesten. ■ Ik heb een doodzonde begaan door met een buitenlander te trouwen. En dan ook nog met een die niet rijk is 'We' zijn niet zo verdraagzaam meer, wordt alom geconstateerd De allochtonen zijn daarvan de dupe, want profiteren zij immers niet van 'onze' verzorgingsstaat. HN geeft Den Haag de schuld, want dat speelt het verzorgingsstaat-nationalisme in de kaart ■ Dit nationalisme, dat zich vooral richt tegen de nieuwe Nederlanders, kan alleen bestreden worden door een overheid die de burgers ervan weet te overtuigen dal hun sociale zekerheid gewaarborgd blijft. --- DE GROENE Als het aan Justitie ligt, wordt de Arbeidsinspectie opgeheven. Immers: meer markt, minder overheid, minder controle. En het ziekteverzuim daalt toch? Natuurlijk. ■ Als we ziek zijn. werken we door. want we zijn bang voor onze baan.' Ook nog Sartre, De Beauvoir. Camus. Greco, Vian, Leduc en andere existentialisten. ---