ZIE OOK PAGINA 15 Wall Street fors lager door winstnemingen Britse centrale bank pleit zichzelf vrij bij Barings-debacle Dollar 155,55 - 1,10 ent Pond 248,25 - 1,30 ent Goud 389.30 + 0,60 dlr Olie 17,35 + 0,15 dlr Dow Jones 4686,28 -50,01 pnt EOE-index 389,30 + 0,60 pnt Eenmaandsrente 4,13 0,00 pet Staatsleningen 6,61 + 0,05 pet --- Spanningen bij Dasa leiden tot vertrek directeur DPA MUNCHEN Directeur H. Mehdorn van de luchtvaartdivisie van Dasa vertrekt. Volgens de officiële lezing verlaat hij Dasa omdat hij zijn eigen onderneming wil leiden. Berichten dat Mehdorn niet kon opschieten met zijn meerdere Manfred Bischoff, de directeur van Dasa, zijn door een woordvoerder van Dasa tegengesproken. Tussen Bisschof en Mehdorn namen de spanningen de laatste tijd toe. Vooral over de manier waarop de moeilijkheden bij Dasa moeten worden opgelost, lagen zij overhoop. Dasa, meerderheidsaandeelhouder van Fokker, heeft zwaar te lijden onder de maar moeizaam aantrekkende vliegtuigmarkt. Ook de hoge koers van de D-mark ten opzichte van de Amerikaanse dollar heeft ernstige gevolgen voor Dasa, dat ook dit jaar, vooral door Fokker, diep in de verliezen zal eindigen. --- In de etalage Van onze verslaggever AMSTERDAM Elsevier heeft het grootste deel van de traditonele activiteiten - het uitgeven van kranten, tijdschriften en boeken - in de etalage gezet. Het pakket heeft een omzet van ruim 1,5 miljard gulden en bestaat uit: • Dagbladunie in Rotterdam. Omzet: 508 miljoen gulden. Uitgever van NRC Handelsblad (oplage 270 duizend), Algemeen Dagblad (400 duizend), een aantal regionale dagbladen waaronder Rotterdams Dagblad, De Dordtenaar en Dagblad Rijn en Gouwe en een serie huis-aan-huisbladen. • Een aantal publieksbladen van Bonaventura. Omzet: 188 miljoen gulden. De titels zijn Autovisie, Elegance, Hitkrant, MAN, Oor en Residence. • Reed Consumer Books. Omzet: 415 miljoen gulden. De grootste Britse boekenuitgever. Het kinderboekenfonds omvat bekende figuren als Winnie de Pooh en Babar. In 1994 verschenen bij het bedrijf 1500 nieuwe titels. • Regional Newspapers. Omzet: 415 miljoen gulden. De grootste uitgever van huis-aan-huisbladen in Groot-Brittannië met een totale dagelijkse oplage van meer dan 4 miljoen exemplaren. Er verschijnen vier avondbladen en negentig kranten met een wekelijkse verschijningsfrequentie, waaronder het Worcester Journal, de oudste krant ter wereld. • Cahners publiekstijdschriften in New Vork met veertien titels. --- KORTOM ■ ORDERS Het Tielse familiebedrijf Railtechniek van Herwijnen heeft twee opdrachten ontvangen voor de levering van geautomatiseerde transportinstallaties. De orders, elk ruim drie miljoen gulden groot, zijn afkomstig van het Belgische VCST en Scania uit Zwolle. ■ HDC PTT Post gaat voor 50 procent deelnemen in Holland Districare (HDC), een onderneming in Ö6S die zich richt op logistieke dienstverlening op het terrein van medische goederen en hulpmiddelen. Bij HDC werken 41 mensen. ■ KOEKJES United Biscuits, in Nederland eigenaar van de Verkadekoekjes, geeft na 21 jaar zijn pogingen op om vaste voet op Amerikaanse bodem te krijgen. Het voedingsmiddelenconcern wil zijn Amerikaanse koekjesdivisie Keebler geheel of gedeeltelijk van de hand doen. Reden is dat United Biscuits op het ogenblik minder goed draait. ■ TREIN Het treinverkeer in Groot- Brittannië is dinsdag voor de tweede maal in korte tijd vrijwel tot stilstand gekomen. Ook afgelopen vrijdag was dat het geval. De machinisten staken om meer loon en vinden het aanbod van 3 procent te laag. Van de achttienduizend treinen die er normaal dagelijks rijden, waren er maar tweehonderd in dienst. ■ BASF Het Duitse concern BASF gaat in beroep tegen de boete van vijf miljoen gulden die de Europese Commissie heeft opgelegd. Het concern is het niet eens met de conclusie van de Commissie dat BASF een j onjuist prijsbeleid heeft gevoerd bij autolakken voor de Britse markt. ■ LUCHTVAART De groei van het passagiersvervoer door de lucht neemt gestaag toe. De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie ICAO verwacht dit jaar een toename van 6,5 procent, volgend jaar van 6,7 procent en over twee jaar van 7 procent. --- Twijfel over succes van bod Cairn op HSS Van onze verslaggever AMSTERDAM Het Schotse Cairn Energy stuit op problemen bij de overname van olieen gas-explorateur Holland Sea Search (HSS). In plaats van de eerder gemelde 90,8 procent, kunnen de Schotten slechts over 85,3 procent van de aandelen beschikken. Cairn streeft naar een belang van 95 procent in HSS. Aandeelhouders hadden tot 30 juni de tijd om op een bod van Cairn in te gaan. Afgelopen vrijdag bleek echter dat ruim 6 miljoen van de aangemelde aandelen niet bij bankier ABN Amro waren afgeleverd. Volgens ABN Amro moet een deel van de aandeelhouders van gedachten zijn veranderd. Gordon Cairn. die namens Cairn in de HSS-directie zit, sprak gisteren echter van een administratieve fout van de bank. Cairn toonde zich optimistisch over de haalbaarheid van de overname. 'We proberen de 95 procent nog steeds te halen.ln de perioden na 30 juni zijn ook nog stukken aangemeld.' Of Cairn daarmee boven de 95 procent uitkomt, is de vraag. Directeur P. de Vries van de Vereniging van Effecten Bezitters is minder overtuigd van het slagen van het bod. 'Nu blijkt dat ze maar 85,3 procent hebben, is het volgens mij mislukt. Cairn moet óf grootaandeelhouder blijven en genoegen nemen met kleine aandeelhouders, óf een verbeterd bod doen.' --- Economie Voor Elsevier maken kranten te weinig winst Van onze verslaggever AMSTERDAM 'We zijn een rijke moeder voor onze dochters. Maar op dit moment hebben we wat kinderen teveel om voor te zorgen. Dus moeten er een paar het huis uit.' Bestuurder Paul Vlek van Reed Elsevier vindt dat het concern in de afgelopen jaren goed voor de kranten heeft gezorgd. 'We hebben een nieuwe pers laten bouwen. We hebben nieuwe huis-aan-huisbladen en Het Rotterdams Dagblad op de markt gebracht. Dat heeft veel geld gekost. En je kan je centjes maar een keer investeren.' Nu is het moment aangebroken om te kiezen. 'We hebben dinsdag besloten om uit de consumenteninformatie te stappen. Vlak voor de publikatie van de cijfers. Als we nu niet het besluit hadden genomen, dan hadden we weer zeven maanden moeten wachten. We zijn op drie beurzen genoteerd. Als je onderdelen gaat verkopen, dan kan je dat toch niet lang geheim houden.' Reed Elsevier wil zich concentreren op de activiteiten waarop de kansen voor een groei van de winst per aandeel het grootst is. Daarvoor kiest het concern volgens Vlek voor de sector waarin het uitblinkt: het uitgeven van wetenschappelijke, professionele en zakelijke tijdschriften, de exploitatie van databanken en het organiseren van exposities en evenementen. Die activiteiten bieden meer groeikansen en een hogere toegevoegde waarde. Vorig jaar haalde Reed Elsevier op zijn activiteiten een brutomarge van ruim 21 procent. Op publieksinformatie bedroeg de marge iets meer dan 13 procent. Dat is hoger dan bij andere dagblad- en tijdschriftuitgevers, maar veel lager dan wat elders in het concern als norm geldt. Voormalig topman Pierre Vinken die onlangs afscheid nam, stelde de dagbladen dat ook altijd op het tweede plan. 'We willen deze slechte tijd uitzitten. Maar het moet natuurlijk niet te gek worden', zo zei hij in 1993 in een interview met zijn eigen Algemeen Dagblad. In 1994 kocht Elsevier in de VS de grootste on-line informatiedienst ter wereld, Lexis-Nexis. 'We v/illen deze databank uitbouwen naar Europa en andere landen en verder ontwikkelen. Er moeten zoeksystemen komen. Dat zijn investeringen van honderden miljoenen, zo niet miljarden', zegt Vlek. Met de verkoop van de Nederlandse en Britse kranten, een aantal tijdschriften in Nederland en de VS en de Britse boekenuitgeverij hoopt Reed Elsevier deze middelen binnen te halen. Vlek wil zelf geen concrete bedragen noemen. Analisten schatten dat de totale verkoop ruim twee miljard gulden zal opbrengen. Voor de Nederlandse dagbladpoot zal de verkoopprijs rond de 800 a 900 miljoen liggen. Vlek: 'Ik schrik niet van die bedragen en ben ook niet teleurgesteld.' De te verkopen bedrijven behaalden vorig jaar een omzet van ruim 1,5 miljard gulden, 19 procent van het Elsevier-totaal van ruim 7,6 miljard. Het bedrijfsresultaat bedroeg 190 miljoen gulden. Na de verkoop stijgt de marge van Reed Elsevier tot ruim boven de 22 procent. Reed Elsevier stapt niet geheel uit de publiekstijdschriften. IPC Magazines, met bladen als de TV Times, To be Bride en Which Horse - de VNU van het Verenigd Koninkrijk - zal binnen het concern blijven. IPC opereert op de Engelstalige markt die grotere groeimogelijkheden heeft dan de Nederlandse tijdschriftenmarkt. De Nederlandse tijdschriftenuitgeverij Bonaventura zal wel ontmanteld worden. Zes titels worden verkocht. 'Bonaventura zal zich gaan concentreren op de professionele en zakelijke informatie. Zo heeft Bonaventura onlangs een databank voor subsidies gekocht', stelt Vlek. Daarnaast zal ook PBNA, het opleidingsinstituut dat ook als uitgever actief is (bijvoorbeeld het Polytechnisch Zakboekje), samengevoegd worden met Bonaventura. Het opinieweekblad Elsevier is buiten de verkoop gehouden. 'Er zijn grenzen aan professionele en zakelijke informatie. Soms moet je die grenzen een beetje overschrijden.' Vlek verhult niet dat hierbij ook de emotionele reden een rol heeft gespeeld dat het opinieblad de titel van het concern draagt. Vlek sluit niet bij voorbaat uit dat alle af te stoten activiteiten als één pakket worden verkocht - 'Als iemand dat wil, waarom niet?' - maar verwacht dat niet. Daarvoor zijn de activiteiten te divers en hebben ze onderling te weinig synergie. Waarschijnlijk zal het in onderdelen worden verkocht.' De ABN Amro zal een zogenoemd bidbook opstellen dat belangstellenden kunnen opvragen. Van de te verkopen bedrijven krijgt de Dagbladunie een speciale behandeling. Bekeken zal worden of een beursnotering tot de mogelijkheden behoort. Het dagbladbedrijf zal in dat geval zelfstandig kunnen gaan opereren. 'Internationaal is het niet groot, maar voor de Nederlandse markt is het een omvangrijke activiteit.' Voor de Britse regionale dagbladen - qua omzet ongeveer tweederde van die van de Nederlandse - wordt een beursgang niet onderzocht. Analisten en concurrerende uitgevers hebben twijfels over een beursgang van de Dagbladunie. 'De reden dat Reed Elsevier de dagbladen afstoot is dat dagbladen op middellange termijn nauwelijks groeimogelijkheden hebben. Ze opereren op een verzadigde markt, vergen grote investeringen in persen en hebben last van stijgende papierprijzen. Op dit moment hebben ze de conjuctuur mee, zodat er nu nog een goede rentabiliteit getoond kan worden', aldus een analist. Vlek wijst die redenering af. 'Voor de professionele markt kan je hetzelfde zeggen. Ook die is verzadigd.' De drukkerij van de Dagbladunie, waar onder meer de kranten NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad worden geproduceerd. foto anp --- Verkoop van kranten desnoods via de Amsterdamse effectenbeurs Beursgang Dagbladunie is redmiddel Van onze verslaggever AMSTERDAM Een terugkeer van Dagbladunie naar de Amsterdamse beurs behoort tot de mogelijkheden. Eigenaar Reed Elsevier houdt die optie open voor het geval de krantendochter (NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad, Rotterdams Dagblad en enkele regionale bladen) niet aan een andere uitgeversconcern kan worden gesleten. Zestien jaar geleden verdween het toenmalige NDU (Nederlandse Dagblad Unie) van het Damrak door toedoen van een fusie met hetzelfde Elsevier. De laatste notering van NDU werd opgemaakt op 16 maart 1979. Pas in november 1978 begaf Elsevier, dat zich hoofdzakelijk bezig hield met het uitgeven van boeken en tijdschriften, zich op de krantenmarkt. De Amsterdamse uitgeverij was voor de oorlog groot geworden door de Winkler Prins-encyclopedie en de boeken van Jan den Hartog. Na de oorlog kwam daar het weekblad Elsevier bij. Dat bleek door de jaren heen een grote winstmaker. Het moederconcern wil het weekblad, vooral om emotionele redenen, ook nu nog niet kwijt. De expansie naar de krantenmarkt eind 1978 leidde tot verontrusting in de politiek en in de krantenwereld. De nieuwe uitgever Elsevier-NDU werd op slag de grootste partij op de Nederlandse markt met een omzet van een miljard gulden. De PvdA-kamerleden Roethof, Wöltgens en Poppe trokken meteen aan de bel. Zij wilden van het kabinet weten of deze concentratie nadelige gevolgen zou hebben voor de veelvormigheid van de informatievoorziening. De NDU zelf ontstond in 1964 uit een fusie van de dagbladcombinatie NRC in Rotterdam en het Algemeen Handelsblad in Amsterdam. De eerste bracht naast de Nieuwe Rotterdamse Courant ook Algemeen Dagblad en Het Vaderland in. Voor de Amsterdamse fusiepartner, het noodlijdende Algemeen Handelsblad, stond de fusie gelijk aan overleving. In 1970 werden de titels NRC en Algemeen Handelsblad tot één nieuw avondblad samengevoegd: NRC Handelsblad. In de eerste jaren na de fusie zakte de oplage van de nieuwe krant tot 78 duizend, maar na 1974 volgde een stevige, gestage groei. Het Algemeen Dagblad heeft altijd deel uitgemaakt van het oude NRC-concern - het 'Nijgh-concern' in de volksmond, vernoemd naar de oprichtersfamilie. Het AD diende als populaire uitgave en winstmaker van de Rotterdamse uitgever naast de sjieke Nieuwe Rotterdamse Courant. De krant dateert van kort na de oorlog. Het AD verscheen voor het eerst op straat in april 1946 als opvolger van het vooroorlogse Dagblad voor Rotterdam, dat tijdens de Duitse bezetting te lang bleef verschijnen. Na de oorlog maakte deze krant daarom plaats voor het AD, dat als populaire krant de wind aanvankelijk in de zeilen had, omdat concurrent De Telegraaf pas in 1949 weer mocht verschijnen. Het voornemen tot verkoop van Dagbladunie is de tweede poging van het moederconcern de krantendochter af te stoten. In 1988 strandde een fusieplan tussen Perscombinatie (de Volkskrant, Trouw, Het Parool) en NDU. Elsevier zou in dat plan weliswaar de helft van de zeggenschap en een aanzienlijk groter deel van de winst krijgen, maar de nieuwe combinatie zou los komen te staan van het moederconcern. Het plan sneuvelde door de tegenstand van de aandeelhouders van Perscombinatie en de redacties van de belangrijkste kranten in beide kampen. --- ABN Amro biedt beleggers Smit keuze Van onze verslaggevers AMSTERDAM Beleggers die koersverliezen geleden hebben op hun aandelen Smit Transformatoren kunnen de schade vergoed krijgen. Beleggers die aandelen Smit Trafo inmiddels hebben afgestoten, krijgen van de ABN Amro het verschil tussen de aan- en verkoopprijs op hun rekening gestort. Aandeelhouders die nu nog aandelen Smit Trafo hebben kunnen de stukken aan de bank verkopen voor de prijs waarvoor zij ze gekocht hebben. Maar daarnaast kunnen ze ook kiezen voor een zogenoemde p«/-optie. Die optie geeft ze het recht over drie jaar de aandelen aan de ABN Amro te verkopen tegen de aanschafprijs. Daarnaast krijgen ze op iedere optie nog een premie van drie gulden. Die premie kan worden beschouwd als een soort gederfd renteverlies. De belegger die 30 gulden heeft betaald voor een aandeel Smit Trafo krijgt in ieder geval over drie jaar 33 gulden terug voor zijn investering. Met het optieplan wil de ABN Amro voorkomen dat de beleggers massaal hun aandelen Smit aan de bank verkopen. 'We hebben vertrouwen in de onderneming en willen dat Smit Trafo als beursfonds kan blijven voortbestaan', aldus een woordvoerder van ABN Amro. De beleggers die de aandelen vasthouden, zijn ingedekt tegen een verlies. Aan de andere kant kunnen ze wel profiteren van mogelijke koerswinst, indien het met Smit Trafo in de komende jaren weer beter gaat. De put-optie is niet onbeperkt geldig. Hij vervalt op het moment dat de beurskoers boven de oorspronkelijke koopprijs van de aandelen komt. De opties zullen op naam worden gesteld. Ze zijn niet verhandelbaar. De ABN Amro heeft dinsdag met een heel leger juristen dit compensatieplan uitgewerkt. Daarnaast is overlegd met enkele grote institutionele beleggers. Maandag kondigde de bank aan dat beleggers in Smit Trafo schadeloos zouden worden gesteld. Het bedrijf werd in oktober 1994 met begeleiding van de ABN Amro voor 45 gulden per aandeel naar de beurs gebracht. Dit jaar bleken de resultaten zwaar tegen te vallen en zakte de koers naar een dieptepunt van 24,10 gulden afgelopen vrijdag. Beleggers die voor de compensatieregeling in aanmerking willen komen zullen hun effectennota's en depot-overzichten moeten overleggen. Het Algemeen Nederlands Trustkantoor in Amsterdam zal vertrouwelijk met de administratie worden belast. Beleggers moeten voor 24 augustus een besluit nemen. Op dat moment worden de halfjaarcijfers van Smit Trafo gepubliceerd. --- Dagbladunie ziet voordelen in fusie met regionale pers Van onze verslaggever AMSTERDAM Hoofdredacteur NRC Handelsblad ziet in verkoop ‘vooral kansen’ Directievoorzitter G. van den Berg van de Dagbladunie vindt een fusie van zijn bedrijf met een uitgever van regionale kranten (VNU of Wegener) meer voor de hand liggen dan een fusie met een uitgever van landelijke kranten, zoals De Telegraaf of de Perscombinatie. 'Uit een oogpunt van synergie zie ik meer mogelijkheden met regionale kranten. Je zou kosten kunnen besparen in het facilitair bedrijf, bij het drukken en transport, maar ook door de commerciële afdelingen in elkaar te schuiven', aldus Van den Berg. De Dagbladunie stond al heel lang in de boeken bij Reed Elsevier als 'strategisch niet belangrijk', aldus de directievoorzitter. Maar als zich dan een koper meldde ('Er is een hele stroom geweest') dan werd er 'nee' gezegd. Dat Reed Elsevier nu ook een groot deel van de publieksbladen in de aanbieding heeft gedaan, heeft Van den Berg wel verrast. Hij gaat ervan uit dat de Dagbladunie als geheel zal worden verkocht, 'maar dat is geen wet van Meden en Perzen. Hoofdredacteur B. Knapen van NRC Handelsblad ziet in de verkoop de mogelijke voorbode van een fusiegolf in de Nederlandse dagbladwereld. Formeel werd Knapen dinsdagochtend om half tien geïnformeerd door Van den Berg, maar hij wist al eerder dat de mededeling er aan zat te komen. 'Het is ook logisch dat het gebeurt: het past in de strategie van Reed Elsevier. Voor ons is het ook niet oninteressant, want wij waren niet de core business van Reed Elsevier: het is wel prettig straks ergens terecht te komen waar meer passie bestaat voor het maken van kranten. Ik heb geen klachten over hoe Reed Elsevier ons heeft behandeld, ze hebben keurig op de winkel gepast en gezorgd dat we goed in de spullen zitten.' Op de vraag wat beter voor de Dagbladunie zou zijn, naar de beurs gaan of overname door een andere uitgever, wil Knapen in dit stadium nog geen antwoord geven. 'Als dat aan de orde is heb ik daar wel een mening over.' Knapen heeft ook geen bezwaar tegen de overname door een buitenlandse uitgever: 'Er zijn slechte en er zijn goede. Ik zou willen waarschuwen voor de opvatting dat Nederlanders beter zijn. Op andere plaatsen in de krant strijden we juist tegen dat soort ideeën.' Ook is Knapen niet bevreesd voor een minder pluriforme pers. 'Er wordt in Nederland zo pathetisch gedaan over pluriformiteit. Ik vind dat een soort mission statement voor middelmaat. Het is toch goed dat kranten die een goed produkt maken meer armslag krijgen om de kwaliteit te verbeteren. Bij een fusie zie ik vooral kansen.' De rest van de redactie van NRC reageerde dinsdagmorgen 'verrast', volgens G. van Es, voorzitter van de redactieraad. 'Reed Elsevier heeft ons niet slecht behandeld, maar heeft ook niet zo hard geïnvesteerd in de krant. Het kan voordelen hebben als we bij een uitgever komen die wat meer op heeft met kranten.' De journalistenvakbond NVJ is vooralsnog weinig enthousiast over de plannen. De mogelijkheid dat de afstoting van de Dagbladunie uiteindelijk zal leiden tot een vermindering van het aantal kranten of een veel hardere concurrentiestrijd op de Nederlandse markt acht H. Verploeg, algemeen secretaris van de NVJ, levensgroot aanwezig. 'Óp dit moment is er sprake van een subtiel evenwicht op de Nederlandse dagbladmarkt, zonder een prijsoorlog en met degelijke redactiestatuten. Mocht er straks één speler oppermachtig worden dan komen het prijskartel en de redactiestatuten van de kranten in gevaar', zegt Verploeg. Een overname van de Dagbladunie door de Perscombinatie (uitgever van de Volkskrant, Trouw en Het Parool) acht Verploeg ook niet wenselijk, omdat dan vijf van de zes grootste landelijke kranten in één hand komen. Vandaag bespreekt de NVJ de verkoop met de redacties. Marktaandelen krantenuitgevers --- Sony wil meer buiten Japan gaan produceren AFP TOKIO Het Japanse elektronicaconcern Sony gaat drastisch reorganiseren. De organisatie moet platter, de hiërarchie moet verdwijnen en het bedrijf moet vooral ook bedrijfsonderdelen naar het buitenland verplaatsen. Dit heeft de vier maanden geleden aangetreden Sony-president, Noboyuki Idei, dinsdag gezegd. Sony is veel later dan zijn Japanse concurrenten begonnen met het overhevelen van produktie naar het buitenland. Twee jaar geleden vond nog slechts 35 procent van de produktie buiten de eigen landsgrenzen plaats. Volgend jaar moet dat al 50 procent zijn. Volgens Tamotsu Iba, de financiële man van het concern, is Sony erg gevoelig voor wisselkoersveranderingen, omdat zijn produktie voor het merendeel in Japan plaatsvindt en het concern 70 procent van de omzet in het buitenland haalt. De hoge koers van de yen valt daardoor extra nadelig uit. Het concern leed vorig jaar een verlies van 4 miljard gulden. De nieuwe strategie heeft gevolgen voor de Japanse vestigingen. Zeker is al dat een fabriek in Fujisawa, waar overheadprojectors worden gemaakt, dicht. Sony brengt de meeste van de zeshonderd werknemers in een fabriek dertig kilometer verderop onder. Verder gaat een groot deel van de research uit Japan weg. --- ‘Japan heeft sleutel tot handelsakkoord’ Van onze correspondent Peter de Graaf BRUSSEL Japan heeft de sleutel in handen van de lang verbeide overeenkomst over liberalisering van financiële dienstverlening, het bank- en verzekeringswezen. Europees Commissaris Leon Brittan, verantwoordelijk voor de buitenlandse handel, roept de Japanse regering op leiderschap te tonen om het handelsakkoord over de liberalisering alsnog binnen te halen. Brittan voelt zich geruggesteund door de Europese ministers van Buitenlandse Zaken. Die hebben zich 'unaniem' uitgesproken voor de overeenkomst. Volgens de Commissaris is daarmee 'een keerpunt in de Europese strategie' bereikt. Tot voor kort stonden diverse Europese landen, waaronder Frankrijk en België, nog argwanend tegenovervrijere spelregels voor de banken verzekeringssector. 'Europa staat vierkant achter een multilateraal akkoord en zendt daarmee een belangrijk signaal uit naar de rest van de wereld', verklaarde Brittan dinsdag. Hij meent dat vooral Japan en in mindere mate Zuid-Korea nu de noodzakelijke stappen moeten ondernemen om het handelsakkoord te redden. Van Japan wordt vooral verwacht dat het de recente, met de Verenigde Staten gemaakte bilaterale afspraken over de financiële sector ook voor andere landen van toepassing verklaart. En Zuid-Korea moet zijn eerder gedaan aanbod in de Wereldhandelsorganisatie (WTO) dringend hard maken. Op die manier hoopt Commissaris Brittan de Verenigde Staten mild te kunnen stemmen. De Amerikanen torpedeerden drie weken geleden het financiële handelsakkoord, na maanden van moeizame onderhandelingen. Andere landen, met name uit Azië, hadden in de ogen van Washington volstrekt ontoereikende voorstellen gedaan. De Europese Commissie wierp zich op als bemiddelaar. De onderhandelingstermijn werd met een maand opgerekt tot eind juli. Brittan zag zijn kans schoon om eindelijk weer eens in het middelpunt van dc belangstelling te komen en begon een diplomatieke missie om het akkoord te redden. Verschillende landen, waaronder Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Hongkong, verscherpten hun aanbod. Ook Brazilië is bereid mee te doen, mits de belangrijkste Aziatische landen eveneens bereid zijn een duit in het zakje doen. 'Met de hulp van onze Japanse vrienden kunnen we deze grote prijs in de wacht slepen', zei Brittan. Maar Japan zelf heeft nog geen beslissing genomen over zijn eindaanbod. De Europese Commissaris gaat begin volgende week naar Washington in een poging de Amerikanen over te halen zich toch aan te sluiten bij het multilaterale akkoord over vrijere financiële diensten. --- Overnamestrijd dreigt rond Rode Oktober-chocola AFP MOSKOU Het kapitalistische Rusland is in de ban van een overnamegevecht. Inzet is de Rode Oktober, de grootste en bekendste chocoladefabriek van Rusland. Vorige week deed het voedingsmiddelenconcern Koloss een vijandig overnamebod. Nadat Rode Oktober dit bod van de hand had gewezen, verhoogde Koloss dinsdag het bod. Het bod van vorige week, het eerste in de geschiedenis van Rusland, bedroeg omgerekend 11,75 gulden per aandeel, ruim boven de toenmalige beurskoers van 7,85 gulden. Dinsdag werd het bod opgetrokken tot 15 gulden, waarmee het bedrijf op 100 miljoen gulden wordt gewaardeerd. De grootste aandeelhouders van Rode Oktober hebben gezegd dat ze het eerste bod te laag vinden, aldus Joeri Milner van Menatep, de bank die namens Koloss optreedt. Nieuwe informatie over de financiële situatie zou aanleiding zijn geweest het bod te verhogen. Twee a drie aandeelhouders hebben met elkaar een belang van 30 procent in de chocoladefabriek- Menatep, dat voor ongeveer 57 procent eigenaar is van Koloss, heeft ongeveer 2 procent in Rode Oktober. De directie van het bedrijf heeft zijn werknemers, van wie de meesten kleine aandeelhouders zijn. afgeraden hun stukken aan te bieden. De overname kan veel mensen hun baan kosten, zo meent de directie. Rode Oktober is een begrip in Rusland. De fabriek werd in 1867 opgericht onder de naam Einmen. Na de communistische machtsgreep veranderde de naam in Rode Oktober. ---