Berlusconi vindt redders voor Fininvest Van onze correspondent Jan van der Putten ROME trio magnaten uit Saudi-Ara"'*■ Zuid-Afrika en Duitsland en J-en consortium van Italiaanse ban*en hebben 45 procent gekocht van °erlusconi's drie commerciële tv*analen, zijn reclamebedrijf Publi- en zijn filmarchief. Deze week *ordt de officiële aankondiging Verwacht. Als grootste individuele Aandeelhouder blijft Berlusconi de c°ntrole stevig in handen houden. De betreffende belangen zijn ondergebracht in Mediaset, een subbolding van Berlusconi's Fininvest. ~f Australische tycoon Rupert purdoch, die een meerderheidsbeatlg had geëist en Berlusconi zelfs "'fit als minderheidspartner had ge*'ld, is buiten de prijzen gevallen. 2? eerder was de Amerikaanse me'tögroep Time-Wamer afgevallen. Volgens personen die bij de transactie betrokken zijn, is Berlus- J-°ni maandag akkoord gegaan met ac verkoop van een belang van 25 docent voor een bedrag van 1,8 "Hljard gulden aan de Saudische Prins al-Waleed bin Talal Abdulaziz a'"Saud, de Zuidafrikaanse onderwerper (tabak) Johann Rupert en de u'tse mediamagnaat Leo Kirch. De 37-jarige Saudische prins, een van koning Fahd, is een van de fikste mannen van de wereld. Hij k°cht in 1991 een belang van 10 Procent in de Amerikaanse bank "-•ticorp. Sindsdien is hij eigenaar van diverse hotelketens 't mede-eigenaar van het Plaza-ho'e' in Manhattan, de modezaak in New Vork en Euro Disney bl) Parijs. Rupert en Kirch zijn al partners jjn Berlusconi in Italiës enige jjoonnee-tv, Telepiü. Voordien was "erlusconi via stromannen en brie/pnbusfirma's illegaal eigenaar van 'elepiü, waarvan hij volgens de om- r°epwet van 1990 slechts 10 pro- Cent mocht hebben. De Kirch-groep '°U nu aan de Richemont-groep lJan Rupert een groot deel van zijn 'elepiü-belangen willen verkopen, v°oral om middelen vrij te maken v°or de operatie-Mediaset. Het bankconsortium, dat een beang van 20 procent in Mediaset Saat nemen, wordt geleid door de °anca di Roma. Als een van Berlusconi's grootste schuldeisers heeft ".eze kolos alle belang bij een sanelrig van Fininvest. Dit concern, dat jaar een omzet maakte van H>s miljard gulden, heeft een Schuld van 4 miljard. De helft daarin komt voor rekening van Mediaset. . Waarschijnlijk komen er volgend !a.ar nieuwe grootaandeelhouders bll. die een deel van het kapitaal overnemen dat nu bij de banken wordt geparkeerd. Volgend jaar ook moet Mediaset gedeeltelijk op de beurs worden gebracht. Berlusconi zou voor zichzelf minstens 30 procent willen houden. Hij zou ook aandelen willen verkopen aan mensen die hem onvoorwaardelijk zijn toegedaan: zijn managers en zijn werknemers. De operatie-Mediaset is voor Berlusconi uitermate voordelig. De onbetaalbaar geworden schuld van Fininvest was een van Berlusconi's belangrijkste drijfveren om zich in de politiek te storten. Met de 3,5 miljard gulden van zijn nieuwe vennoten en met de verkoop van de aandelen op de beurs heeft hij in één klap het schuldenprobleem van Fininvest opgelost, en dat zonder de controle over de commerciële televisie uit handen te hoeven geven. De deal lijkt Berlusconi alleen maar voordelen te bieden. Zijn nieuwe partners, speciaal de Saudische prins, kunnen nieuwe markten voor hem openen en nieuwe technologieën introduceren. Al-Waleed en Rupert hebben grote ervaring op het gebied van de abonnee- en satelliettelevisie, die in Italië niet of nauwelijks zijn ontwikkeld. Maar op het politieke en justitiële front blijven er spanningen. Vorige maand leidde Berlusconi uit zijn zege in de tv-referenda af dat niemand hem zijn drie tv-kanalen kan afpakken. Maar de uitspraak van het Constitutionele Hof dat één eigenaar niet de controle mag hebben over drie van de twaalf nationale kanalen blijft geldig. In de geest van dat vonnis werkt het parlement, onder protest van Berlusconi's rechtse blok, aan een nieuwe omroepwet. Daarmee krijgen ook de nieuwe partners van Mediaset te maken. Ze moeten er rekening mee houden dat ze zeker één van hun drie kanalen zullen moeten opgeven. Berlusconi's belangenconflict wordt niet opgelost. Volgens een al door de senaat goedgekeurd wetsontwerp moet een premier, minister of onderminister die een belang heeft van meer dan 5 procent in een strategische activiteit, zoals de tv, binnen een jaar na zijn aantreden dat belang afstoten, anders verliest hij zijn politieke functie. En dan zijn er de conflicten met justitie. Het belangrijkste betreft Publitalia, de financiële motor van Fininvest die volgens de rechters van Milaan een brandkast van illegale fondsen was. Vorige week heeft een rechtbank de beslissing om Publitalia onder het bestuur van een commissaris te stellen, uitgesteld tot 13 oktober. Het is nog onduidelijk hoe Berlusconi's nieuwe partners zich tegen dat risico hebben ingedekt. --- Moro's Filipijnen hopen op vorm van zelfbestuur Van onze verslaggeefster Hedda Schut UTRECHT e islamitische Moro-opstandelin»en in het zuiden van de Filipijnen e°ben het idee van een eigen staat . P Mindanao opgegeven. Hun wens nu een vorm van zelfbestuur. Het °rdt de inzet van de derde ronde .an vredesbesprekingen met Manila - die dit jaar moeten beginnen. , Wahab Guialal geeft de onderindelingen een redelijke kans van 'agen. Guialal werkt voor een niet- P°uvernementele organisatie, die et verzet van Moro-groeperingen ?e.weldloos ondersteunt. Dit doet '1 onder meer door onderzoek, oner\vijs en het ondersteunen van °ciaal-cconomische projecten. Samen met collega Guiamel Alim as Guialal in Nederland voor ge- Prekken met solidariteitsorganisaes - In juni waren ze in Duitsland °°r een conferentie waar de siuatie an de Moro's in de Filipijnen werd esproken. 'Wij zijn hier om de Eu,°Peanen te laten zien hoe het were'ijk is gesteld met het Moro-volk J 1 dat er een oplossing moet koe ', zegt Guialal. 'Ik denk dat er oor de eerste keer echt naar ons is Be'uisterd.' , De Moro's zijn het laatste jaar in et nieuws geweest door de militane beweging Abu Sayyaf, opgericht . 1993. Met ontvoeringen en aanbeen probeert de groepering zelf- af te dwingen. Andere J?0r°-groepen veroordelen de bloe'ge werkwijze van Abu Sayyaf. Moro's is een verzamelnaam voor ertien etno-linguïstische islamitij ne groepen die in het zuiden van ■ Filipijnen wonen - voornamelijk P het eiland Mindanao. Het Moro, dat ongeveer vijf miljoen zie.n telt, wordt al eeuwen overheerst °°r andere mogendheden, 'n de zestiende eeuw kwamen de , Panjaarden naar de Filipijnen. In troffen zij zeer welvaren'slamitische sultanaten aan met °n eigen cultuur en een hecht politiek stelsel. Dit laatste was elders in de Filipijnen niet het geval. Het is de Spanjaarden, ondanks hun invloed, nooit gelukt het gebied te koloniseren. Dat gebeurde in 1899, toen zij de Filipijnen overdroegen aan de Verenigde Staten. De VS introduceerden nieuwe wetten en regels. Het land werd de Moro's afgenomen en er kwamen Amerikaanse multinationals. Werkkrachten waren christenen uit het noorden. De Moro's werden geconfronteerd met andere normen en waarden, een ander politiek stelsel en een vreemde cultuur. De kolonisatie betekende toenemende werkloosheid en een schrijnende armoede voor de moslims. Ook na de Filipijnse onafhankelijkheid in 1946 veranderde dat niet. In 1968 maakten de Moro's in een manifest hun verlangen kenbaar zich af te scheiden van de Filipijnen. Alle moslim-inwoners van de eilanden Mindanao, Sulu en Palawan werden opgeroepen tot een heilige oorlog. Soldaten werden gerecruteerd voor onder andere het Moro National Liberation Front (MNLF). Zij kregen militaire trainingen in landen als Libië, Pakistan en Maleisië. In 1972 bereikten de geschillen tussen de Filipijnse regering en de Moro's een hoogtepunt. Er barstte een oorlog los op Mindanao die vier jaar zou duren. Er vielen in totaal 150 duizend doden. 'Moslim zijn was in die tijd reden om te worden gedood door de regering', zegt Guiamel Alim. Zijn overlevingstactiek bestond uit het aannemen van een andere, christelijke naam en de aanschaf van een extra identiteitsbewijs met die naam. Ook droeg hij geen wit - moslim - hoofddeksel meer. Er volgen verhalen over martelingen en wreedheden die de mannen na twintig jaar nog steeds aangrijpen. 'Het regeringsleger bracht bijvoorbeeld groepen vrouwen en kinderen naar een moskee en sloot ze op. ledere dag werden er een paar mee naar buiten genomen en geëxecuteerd', vertelt Guialal. 'Ook nagelden ze een vrouw naakt aan de deur van de moskee en schoten haar daarna dood. Verschrikkelijk.' De vooruitzichten voor de Moro's leken te verbeteren toen in 1976 in Libië het Tripoli-verdrag werd gesloten tussen de Filipijnse regering en het MNLF. De Moro's zouden een autonoom gebied krijgen, bestaande uit 13 provincies op Mindanao. Maar de moslims raakten intern verdeeld. Er kwam een afsplitsing van het MNLF, het snel groeiende en veel beter bewapende Moro Islamic Liberation Front (MILF). Doordat president Marcos ook nog eens rebellen op zijn hand wist te krijgen, kwam er van het verdrag niets terecht. Tijdens de regeringsperiode van Aquino werden vier - ver uit elkaar liggende - provincies autonoom verklaard, de Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM). Volgens Guialal is die autonomie tot nog toe niet verwezenlijkt. 'Het probleem op de Filipijnen is de enorme corruptie. Zowel in het' nationale parlement als de ARMM zetelen Moro's. Maar zij zitten daar alleen voor hun eigen belang en als stromannen van de regering. Daarom zijn de autonome gebieden gewoon een verlengstuk van Manilla.' De hoop is gevestigd op de vredesbesprekingen met de regering- Ramos. In september moet de volgende ronde plaatsvinden. Naar alle waarschijnlijkheid gebeurt dat, zoals eerder, in Indonesië. Dat land steunt de Moro's in hun strijd voor zelfbestuur. --- Geschil over water houdt overleg Israël en PLO op Reuter, AFP, AP TEL AVIV De Israëlische onderhandelaars mogen op last van premier Rabin 'geen enkele concessie' doen aan de PLO in het dispuut over het beheer van de waterbronnen op de Westelijke Jordaanoever. Met deze instructie heeft Rabin een 'crisis' bij het besloten autonomie-overleg in het noord-Israëlische Zichron Yaacov teweeggebracht. Dat heeft radio-Israël dinsdag gemeld. Het overleg moet op 25 juli uitmonden in een akkoord over de uitbreiding van de Palestijnse autonomie, zoals twee weken geleden is afgesproken. Het Westoever-water, dat in ruim 40 procent van de Israëlische behoefte voorziet, kan spelbreker van het overleg worden, zo bevestigen anonieme Israëlische functionarissen. PLO-'minister' Feisal Husseini zei zelfs voor het vredesproces te vrezen. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Peres zal vandaag in het Egyptische Alexandrië een uiterste poging doen PLO-leider Arafat over te halen de kwestie voorlopig van de agenda af te voeren. Volgens Israël dient de definitieve verdeling van de waterrechten niet eerder aan de orde te komen dan in mei, wanneer de tweede fase van het autonomie-overleg begint. De PLO stelt op haar beurt dat haar de waterbronnen toekomen in alle gebieden die Israël in het kader van de autonomie-uitbreiding zal ontruimen. Op grond van het Israëlische voorstel mogen de Palestijnen zelfs nauwelijks nieuwe boringen verrichten in de autonome gebieden. De Westoever voorziet de één miljoen Palestijnse inwoners van 130 miljoen kubieke meter water per jaar, aldus Middle East Intelligence Digest. De Israëli's putten 740 miljoen kubieke meter water uit de ondergrondse waterreservoirs van de Westoever. 'We gaan het water niet herverdelen', zo zei de Israëlische minister van Landbouw Tsur het afgelopen weekeinde. --- Bari zoekt banen voor legioen zakkenrollers Van onze correspondent ROME Bari is het Mekka van de Italiaanse zakkenrollers. Sinds deze week worden de toeristen via beveiligde routes naar de haven geloodst voor de veerboot naar Griekenland. Toeristen die de oude binnenstad in willen, staan onder zware politiebewaking. De burgemeester probeert voor het zakkenrollerslegioen ander werk te zoeken. Bari, de hoofdstad van de Zuiditaliaanse regio Apulië, is de laatste tijd bekend geworden om de opsluiting van duizenden Albanese bootvluchtelingen in een stadion, het uitbreken van een cholera-epidemie en de arrestatie van tientallen notabelen wegens corruptie en relaties met de itiafia. Van deze dieven in het groot heeft de doorsnee toerist geen last. Van de kruimeldieven des te meer. Tegen de zakkenrollers, vaak jongens van dertien, veertien jaar, is bijna geen verweer mogelijk. Als minderjarigen kunnen ze niet worden gearresteerd, en meerderjarigen komen snel vrij. Sommigen van hen krijgen dertig keer per jaar met justitie te maken. Vaak opereren ze op scooters of fietsen. Daarbij is onlangs de eerste dode gevallen. Een 59-jarige Griek keerde met zijn vrouw vanuit Duitsland naar huis terug. In Bari moest hun auto voor een stoplicht wachten. Een jongen op een fiets sloeg een ruitje stuk en griste een tas op de achterbank weg. Daarin zat het spaargeld van een jaar. Op het politiebureau stierf de Griek aan een hartaanval, zijn vrouw kreeg een flauwte. Een week later werd op dezelfde plek met dezelfde techniek een Turkse immigrantenfamilie beroofd. Eind juni dreigden de regeringen van ruim twintig landen hun consulaten in Bari te sluiten als de overheid niet zou optreden tegen de zakkenrollersplaag. Vorige week kwam het antwoord van de nieuwe burgemeester. Hij verbood de binnenstad voor scooters, verscherpte de bewaking en organiseerde politie-escortes voor toeristen. Op de afslag van de snelweg en op het vliegveld werden auto's, caravans en bussen van toeristen die naar de haven moesten in een rij gezet, waarna de politie het konvooi naar de haven begeleidde. Deze 'vernederende' maatregel is door de prefect van Bari vervangen door een stevige politiebewaking op de routes naar de haven. De burgemeester weet heel goed dat de oplossing van het zakkenrollersprobleem elders ligt. 'Geef ons werk en we zullen niet meer stelen', liet een 18-jarige beroepsdief weten in een interview. De burgemeester is het met hem eens. Hij wil de zakkenrollers nuttig werk laten doen. Bijvoorbeeld als tuinman, of in een branche die ze al kennen: de toeristenindustrie. --- Ex-oppositieleider terug in politiek Seoul Reuter SEOUL De vroegere oppositieleider van Zuid-Korea, Kim Dae-jung, keert terug in de politiek. Hij heeft dinsdag in de hoofdstad Seoul aangekondigd een nieuwe partij op te richten. Hierdoor zal de oppositionele Democratische Partij (DP) uiteenvallen. De DP vernederde vorige maand de regeringspartij bij lokale verkiezingen. De rivaal van president Kim Young-sam verontschuldigde zich dat hij terugkomt van zijn besluit om met pensioen te gaan. Medewerkers van Kim verwachten dat de meeste DP-leden zullen overstappen naar de nieuwe partij. Kim was een prominent activist voor de democratie in Zuid-Korea. Hij trok zich in december 1992 terug uit de politiek nadat hij er voor de derde maal niet in was geslaagd president te worden. Kim zei terug te keren omdat hij teleurgesteld is in de regering van president Kim Young-sam in de afgelopen tweeëneenhalf jaar. Een woordvoerder van de regerende Democratisch Liberale Partij DLP zei dat Kim Dae-jungs besluit de draad weer op te pakken het wantrouwen onder de bevolking jegens de politiek zal vergroten. --- Jeltsin toont zijn landgenoten nu echt aan beterende hand te zijn Van onze correspondent MOSKOU President Jeltsin van Rusland is gisteren voor de televisie verschenen om geruchten dat hij ernstig ziek is de kop in te drukken. Het Russische journaal liet Jeltsin zien toen hij premier Tsjernomyrdin in het ziekenhuis ontving voor werkoverleg. De Russische president zag er tamelijk gezond uit. Jeltsin zei dat hij een week geleden een hartaanval had gekregen, maar dat hij zich nu weer goed voelde. De Russische president stapte op de beelden energiek rond en nam lachend een bos bloemen in ontvangst van Tsjernomyrdin. Het ziet er echter naar uit dat Jeltsin voorlopig niet op volle kracht zal kunnen werken. Volgens zijn woordvoerder Sergej Medvedev hebben Jeltsins artsen hem aangeraden om ook na zijn ontslag uit het ziekenhuis - waarschijnlijk over een week- nog enige tijd rust te houden in een sanatorium. Om te onderstrepen dat hij het roer nog steeds stevig in handen heeft, maakte Jeltsin bekend dat hij een oplossing gevonden heeft voor het conflict in Tsjetsjenië. 'We hebben een oplossing gevonden, natuurlijk onze eigen oplossing, die we aan de Tsjetsjeense delegatie zullen voorstellen', zei hij. Het Kremlin had de tv-ploeg van het journaal Vremja in het ziekenhuis uitgenodigd nadat opwinding was ontstaan door een bericht van het Amerikaanse persbureau AP dat een foto van Jeltsin in het ziekenhuis een vervalsing was. Het Kremlin verspreidde de foto dit weekeinde. Op de foto is Jeltsin te zien achter zijn werktafel in het Moskouse ziekenhuis. Volgens AP ging het echter om een maanden oude video-opname, die gemaakt is tijdens Jeltsins vakantie in Kislovodsk. Op de ziekenhuisfoto zit Jeltsin in een tennisshirt te werken met naast zich een viertal telefoons. De video-opnamen uit Kislovodsk, zo meldde AP, laten Jeltsin in een identieke pose zien, in hetzelfde shirt en met dezelfde telefoons op identieke wijze gerangschikt naast zich. Het persbureau vond het helemaal verdacht dat het stukje journaal over Jeltsins verblijf in Kislovodsk destijds in elkaar was gezet door Sergej Medvedev, Jeltsins huidige woordvoerder. Medvedev werkte toen nog als presentator bij het journaal. Het AP-bericht riep onwillekeurig herinneringen op aan de nadagen van het Sovjet-regime. Toen maakte de Sovj et-televisie regelmatig gebruik van oude beelden en kunstige opnametechnieken om te verhullen dat de bejaarde Sovjetleiders zich nauwelijks meer op de been konden houden. Maar in dit geval bleek de fantasie van de Amerikaanse journalisten verder te gaan dan die van Jeltsins 'imagomakers. Medvedev verzekerde dat de foto afgelopen vrijdag genomen is, op de derde verdieping van de Centrale Kliniek in Koentsevo, het ziekenhuis voor de Russische elite aan de rand van Moskou. --- SLAVISCHE SOLIDARITEIT Ook Rusland mist greep op Serviërs IN HET diplomatieke spel rond Bosnië heeft Rusland altijd de meest aantrekkelijke rol gehad. Terwijl de westerse landen waarschuwend met de stok zwaaiden tegen de Bosnische Serviërs, was het de rol van Rusland hun een wortel voor te houden. Nu duidelijk wordt dat de Bosnische Serviërs niet meer bang zijn voor de westerse stok - waarmee toch niet geslagen wordt of op zijn hoogst heel zachtjes - heeft Moskou weer de wortel getrokken om Karadzic en zijn strijdlustige kompaan Mladic tot vreedzamer gedachten te verlokken. Terwijl Mladic' troepen de Moslim-enclave Zepa bestookten, probeerde Vitali Tsjoerkin, de Russische ambassadeur bij de NAVO en Ruslands voormalige troubleshooter in ex-Joegoslavië, de onderhandelingen over een vreedzame oplossing van het conflict nieuw leven in te blazen met de suggestie dat er misschien wijzigingen moeten worden aangebracht in de kaart voor de verdeling van Bosnië-Herzegowina. Volgens het vredesplan van de internationale Contactgroep, waarin ook Rusland zit, krijgen de Moslims en de Kroaten 51 procent van Bosnië-Herzegowina en gaat de rest naar de Bosnische Serviërs. Maar de Serviërs, die inmiddels zon 70 procent van de republiek hebben veroverd, vinden dat onvoldoende. Nu de Serviërs de ene Moslim-enclave na de andere onder de voet dreigen te lopen, zijn de Russen kennelijk tot de conclusie gekomen dat het oude aanbod - dat de Serviërs toch al hadden verworpen - niet meer reëel is. Het lijkt, zo vlak na de val van Srebrenica en de verdrijving van veertigduizend burgers uit dat veilige gebied', een wat vreemd moment om over nieuwe concessies aan de Serviërs te praten. Maar Moskou kijkt nu eenmaal heel anders tegen het conflict aan dan de westerse landen. In het Westen heerst een gevoel van schaamte over het feit dat het niets gedaan heeft om Srebrenica te redden, maar dat gevoel wordt niet gedeeld door de Russen. Moskou is steeds tegen het inzetten van VNtroepen geweest om de 'veilige gebieden' te beschermen. Slechts wanneer de blauwhelmen zelf onder vuur komen te liggen, mag de VN met militaire middelen terugslaan. De Russische terughoudendheid is wel begrijpelijk, aangezien de publieke opinie in Rusland duidelijk op de hand is van de Bosnische Serviërs. De Doema, de Russische Tweede Kamer, roept al maanden om opheffing van het handelsembargo tegen Joegoslavië en neemt vrijwel automatisch na ieder NAVO-bombardement een afkeurende motie aan. Zelfs een politicus als de voormalige minister van Financiën Boris Fjodorov - die tot voor kort in het Westen werd bezongen als een superhervormer en liberaal - trekt openlijk partij voor de Serviërs. Er zijn historische en religieuze verklaringen voor de band tussen de Russen en de Serviërs - allebei zijn het Slavische volken en allebei hebben ze het orthodoxe geloofmaar de sympathie gaat dieper. Het is een gevoel van herkenning: hier is een volk dat ook in isolement leeft, onbegrepen in een vijandige wereld. De Russische solidariteit met de Serviërs gaat echter niet zover dat er steun bestaat voor daadwerkelijke militaire hulp aan de Servische broeders. Die geluiden vallen slechts in extreem-rechtse hoek te horen, zoals in de LDPR van Zjirinovski en onder de kozakken, van wie zelfs een handjevol naar Bosnië is getrokken om hun leven te offeren voor de Groot-Servische zaak. lets anders is dat het voor de Russen nauwelijks te slikken valt als de VN met de zegen van Moskou of, nog erger, zelfs met deelname van Russische blauwhelmen militair in actie komen tegen de Serviërs. Vandaar ook dat Moskou er steeds op hamert dat een politieke regeling de enige uitweg vormt. Het is echter de vraag of het Russische gemodder meer zal opleveren dan het westerse gemodder. Want Rusland mag dan graag doen geloven dat het dankzij zijn bijzondere band met de Serviërs meer invloed op hen heeft, daarvan is in de praktijk niet veel gebleken. Het enige diplomatieke succes dat de Russen in Bosnië boekten - de terugtrekking van de Servische troepen rond Sarajevo, begin vorig jaar- was voor een belangrijk deel te danken aan de NAVO-dreigementen met luchtaanvallen, iets waarvoor de Serviërs destijds nog bang waren. Sindsdien hebben de Russische diplomatieke manoeuvres niets concreets opgeleverd. Het probleem is dat de Russische wortel alleen effectief is als er tegelijkertijd gezwaaid wordt met de NAVOknuppel. Zodra die wordt opgeborgen, moet het Kremlin hele bossen wortels tevoorschijn halen om de van militaire successen zatgevreten Bosnisch-Servische leiders naar de onderhandelingstafel te lokken. Het valt dan ook te vrezen dat de diplomatieke regeling waarop Rusland aandringt, er uiteindelijk op zal neerkomen dat de voldongen feiten die Mladic met zijn leger heeft geschapen het internationale stempel van goedkeuring krijgen. Jeltsin heeft het Westen ook al voorgesteld de Bosnische Serviërs tevreden te stellen door hun de mogelijkheid te bieden een federatie aan te gaan met Joegoslavië. Dat komt er in de praktijk op neer dat Karadzic' ideaal van een Groot-Servië een feit wordt. Nu het Westen tot de conclusie lijkt te zijn gekomen dat militaire actie tegen de Bosnische Serviërs onhaalbaar is, is de enige knuppel waarmee nog gezwaaid kan worden het dreigement het wapenembargo tegen de Bosniërs op te heffen. Maar als de VS besluiten wapens te gaan leveren aan de Bosnische Moslims - zoals het Amerikaanse Congres wil - zou dat nog wel eens ernstiger gevolgen kunnen hebben dan militair optreden van de VNmacht in Bosnië. De kans is groot dat de Russen dan op hun beurt hun Servische broeders in. Bosnië zullen bewapenen. Bert Lanting Serviërs in Srebrenica foto epa --- Hittegolf in VS maakt honderden slachtoffers Van onze correspondent WASHINGTON Het dodental na de betrekkelijk korte hittegolf in de Verenigde Staten is dinsdag opgelopen tot 655 en zal naar verwachting nog verder stijgen. De meeste slachtoffers zijn gevallen in Chicago, waar de lijkenhuizen de stoffelijke overschotten tijdelijk opbergen in vrachtwagens met koelinstallaties. In deze stad zijn 376 mensen gestorven aan oververhitting, uitdroging en met de warmte verband houdende hartaanvallen. Tientallen ambulances rijden af en aan om de stoffelijke overschotten af te leveren. De lijken worden op het parkeerterrein van het lijkenhuis in zwarte plastic zakken gestopt en opgeborgen in de koelwagens die normaal gebruikt worden voor het transport van bederfelijke waren. Terwijl de temperaturen in Chicago en aan de oostkust daalden van het maximum van 41,1 graden Celsius (Midway Airport, Chicago) naar een aanzienlijk beter te verdragen 32 graden, steeg het aantal doden. Want pas nu komen in sociale woningbouwprojecten de zoekacties naar slachtoffers op gang. De overgrote meerderheid van de doden in Chicago zijn zwarte bejaarden en alleenstaanden van middelbare leeftijd. De meesten hadden geen familie en beschikten niet over het geld om luchtverkoelende apparatuur aan te schaffen. De bewoners van Chicago zijn eerder ingesteld op lange, bitter koude winters dan op hittegolven. Hoewel ook in deze stad hittegolven geen onbekend verschijnsel zijn, werden de bewoners overvallen door de combinatie van warmte en een luchtvochtigheid van meer dan 65 procent. Niet alleen bejaarden en zieken kampten daardoor met ademhalingsmoeilijkheden en verschijnselen van oververhiting. In New Vork City, Washington DC, Miami, Houston en New Orleans, waar ook temperaturen van 34 tot 40 graden werden gemeten, vielen beduidend minder slachtoffers. De inwoners daar zijn beter voorbereid op hittegolven, waardoor ze vrijwel iedere zomer moeten binnenblijven. In deze streken vallen doden als gevolg van met het weer verband houdende ongelukken, zoals omvallende bomen, smeltende spoorrails en elektriciteitsstoringen. In Lousiana stierf een tweejarige meisje nadat zij drie uur in een auto, had gezeten waarin zij zich zelf had opgesloten. De 20 doden in New Vork, 12 doden in Washington DC en 25 doden in het zuiden weken niet sterk af van voorgaande jaren. In het airconditionerloze tijdperk, dat wil zeggen voor de Tweede Wereldoorlog, liepen daarentegen de dodencijfers in de hele VS in de duizenden. De politie van Chicago vervoert de vele dodelijke slachtoffers van de hittegolf in arrestantenwagens naar het lijkenhuis. foto reuter ---