(Advertentie) Aan alle middelbare eindexaminandi '64 die thans voor de keus staan: wetenschappelijke studie of een zelfstandige, representatieve positie op jeugdige leeftijd? Aan hen dit advies: kiest beide. Het Koninklijk Instituut voor gelegenheid gegeven hun studie aan een hogeschool of unide marine biedt alle eindexaminandi HBS en Gymnasium de versiteit te voltooien. U ziet, naast de gewone faciliteiten bij gelegenheid om hun ambities in beide richtingen waar te zijn voortgezette studie geniet een afgestudeerde van het maken. Het leidt op tot marine-officier. Het geeft tevens een Koninklijk Instituut voor de marine nog speciale praktische technisch-wetenschappelijke opleiding, welke voor de tech- voordelen: bij zijn entree in T.H. of Universiteit heeft hij een nische officier wordt afgerond met een studie aan een techni- gedeelte van zijn studie al achter de rug en de zekerheid van sche hogeschool. Na beëindiging van de opleiding aan het een officiersinkomen. Bovendien een flinke dosis mensenkennis, Koninklijk Instituut voor de marine kunnen alle officieren opgedaan in een leidinggevende functie als officier en reeds zich specialiseren. Aan een aantal officieren wordt daarbij de jong een veelbelovende positie op de maatschappelijke ladder. g£t?? Wilt U nadere inlichtingen hebben, dan is de secretaris van de aanncmingsyE* commissie van adelborsten, Kapitein Luitenant ter zee A. G. v. d. Land, T 1 Lange Voorhout 7te 's Gravenhagé, tel. 070-814261 (toestel 2408), te allen tijde bereid U deze te verstrekken. --- Verzet DE vaste Tweede-Kamercommissie voor sociale zaken wil de uitkeringen van de Algemene Ouderdomswet' (AOW) zo spoedig mogelijk opgetrokken zien tot een redelijk sociaal minimum. Dat is duidelijk een ander en prettiger geluid dan de laatste tijd uit werkgeverskring en nu ook uit het gelid der boeren klinkt. In beschouwingen van de kant van de katholieke werkgevers en boeren en van die van het Centraal Sociaal Werkgeversverbond — dat we nu toch nog maar eens de organisatie van „liberale" werkgevers willen noemen — is nogal uitdruk. kelijk stelling genomen tegen de gedachte om de AOW op te trekken. inden dit verontrustend, want als dit het officiële standpunt van hokken organisaties zou zijn, zal het ongetwijfeld zijn weerslag het gesprek, dat in een SER-commissie over deze zaak aan s. Daar was tot nu — zo dachten we — eenstemmigheid over aak tot optrekken. Zou die er niet meer zijn, dan komt er onveren dat lijkt ons, gezien de dringende nood bij veel bej.i. iist. - CSWV telt pen goedkope oplossing tegenover een dure. De 11 kosten. Ze zou neerkomen op hulp aan bejaaren, op grond van de algemene bijstandswet. De tienmaal zo veel geld vragen, omdat de AOW voor alle bejaarden >u worden opgetrokken. Is dut nu wel nodig, zo vraagt het CSWV zied af. Het gaat er van uit, dat driekwart van de bejaarden , inkomen boven de AOW heeft, zij het dat dit veelal bescheiuov.it ei veelbetekenend aan toegevoegd. Maar daar gaat het niet om. Het gaal er om ot deze bejaarden het sociaal minimum halen we voor velen te betwijfelen. Maar zelfs dan nog is er 25 percent - en dat zijn er altijd nog een kwart miljoen — die het alleen met de AOW moeten doen en het minimum dus niet halen. Moeten we die twee- tot driehonderdduizend mensen naar de bijstandswet verwij- In haar nieuwe opzet is dit geen armenzorg, maar het lijkt ons toch niet juist een zo grote groep onder een dergelijke wet te doen vallen. Als het nu zó was, dat voor degenen die nu nog werken al zulke uitstekende, waardevaste voorzieningen bestonden, dat ze straks, samen met de AOW een redelijk bestaan op hun oude dag hadden, dan zouden we misschien nog genoegen kunnen nemen met een noodvoorziening voor de huidige gepensioneerden. Wat er aan regelingen bestaat, is BOg lang niet voldoende. Dat is een tekortkoming in de positie van de werknemers, die het optrekken van de AOW tot een sociaal minimum ook voor straks zo dringend gewenst maakt. We dachten, dat de werkgevers zelf in het verleden iets hadden kunnen doen om deze tekortkoming te doen verdwijnen. Daarom vinden we, dat juist zij nu niet de eersten moeten zijn om zich tegen een andere bevredigende oudedagsregeling te verzetten. --- Huis op stelten DE Amerikaanse burger-minister voor defensie is bezig met ingrijpende bezuinigingen. Amerika beleeft het na de oorlog ongeziene schouwspel van inkrimpingen over de hele linie, vanaf het Pentagon tot strijdkrachten en bases overzee. McN'amara is een zakenman van beroep. De auto-industrie van Detroit was zijn leerschool. Het Amerikaanse volk staat verbaasd over twee dingen: over de mogelijkheid van een miljarden-bezuiniging die de efficiëntie van de strijdkrachten ongeschokt laat en over de durf van een zakenman die het hele militaire huis op stelten zet. Wat McNamara doet, is louter het afknippen van alle vergulde randen die er volgens Amerikaans begrip bij hoorden. De minister kapt met harde hand in wat vroeger de legertros heette. Alle non-combattanten, die meer een stuk luxe dan een noodzakelijk deel van bevoorrading en verzorging geworden waren, worden verwijderd. Amerika heeft de traditie opgebouwd van een in de watten gelegd leger. Achter elke soldaat in de frontlinie stonden tijdens de oorlog vijftien man die tot taak hadden de strijder op alle mogelijke manieren te gerieven. (Bij het Rode Leger was deze verhouding precies omgekeerd.) Wat minister McN'amara doet, is een einde maken aan een wanverhouding, zonder dat de gevechtskracht hierdoor wordt aangetast. De minister bereidde deze „coup" voor met de verklaring dat de Amerikaanse defensie op het gebied van raketten en conventionele wapens veruit aan de spits staat. Een topzwaar geworden apparaat wordt nu iets minder comfortabel uitgerust. --- ELK JAAR 900.000 PATIENTEN Ziekenhuis doet te weinig om onzekerheid te bannen Proefschrift over onbekend gebied (Van onze speciale verslaggever) GRONINGEN, 13 december ONS land heeft 270 ziekenhuizen. Daarin staan ruim vijftigduizend bedden. Daarin komen jaarlijks ruim 900.000 mensen terecht. Wat weten we van hun lot? De psycholoog drs J. Bremer heeft zich die vraag gesteld. Hij stond, vrijdagmiddag, met zijn antwoord in de vorm van een proefschrift klaar. Hij verdedigde aan de Groningse universiteit, met als promotor prof. dr B. Kouwer, zijn studie over „De ziekenhuis-patiënt". Het Is een bijzondere studie. Weinigen weten lets op dit gebied. De Amerikaanse psycholoog Erneet Dichter Is een van die uitzonderlijke autoriteiten. Hij krijgt In Bremers studie een apart hoofdstuk. Daarin stoot men al terstond op déze merkwaardige gedachte: volgens Dichter heeft het publiek zon merkwaardige kijk op het ziekenhuis omdat pers, radio en film het ziekenhuis bijna steeds als een toppunt van sensatie opvoeren. Dr Bremer heeft op die visie kritiek: „Waarom xou het echter de bij de gemeenschap verwekte sensatie zijn, die het ziekenhuis zo beangstigend maakt, terwijl dit niet het geval is bij de vele andere, in massamedia behandelde onderwerpen zoals het huwelijk, het verkeer e.d., die door publiciteitsmedia toch immers minstens even sensationeel worden behandeld?" HET ziekenhuis roept onzekerheid, angst en gevoelens van bedreiging op. Dat kan niet liggen aan het ziekenhuis zélf, een zegen voor de zieke immers, zegt men wel. Dus ligt het aan de onvolwassenheid van de patiënt. En aan de gekleurde verhalen van oud-patiënten. Maar de ziekenhuizen, zegt de Amerikaan Dichter, doen niets om die onzekerheid te verhelpen. Daarbij tekent drs Bremer aan: ,J3eze vingerlegging op een wonde plek van het ziekenhuis komt gevoelig aan. Wanneer we kennisnemen van de aandacht en activiteit, die in de Verenigde Staten van Amerika besteed worden aan de zorg voor de extra-murale (= naar buiten toe. Red.) relaties van het ziekenhuis, moge Dichters aanklacht te ongenuanceerd zijn geformuleerd. Hier ten lande is er nauwelijks enig verweer tegen mogelijk." Ongemeen boeiend zijn de bespiegelingen over diepliggende geestelijke gevoelens bij de patiënt lh het ziekenhuis wordt hij hulpeloos en afhankelijk, hij wordt geestelijk een kind. De vaderfiguur vindt hij dan ook in de dokter en de moederfiguur In de verpleegster. Het ziekenhuis zélf zou een vrouwelijk klimaat eigen zijn. Het ziekenhuis is een „zij". De meest karakteristieke representante is de verpleegster. Vraagt men patiënten wat zij het Ideale ziekenhuis vinden, dan is het een ziekenhuis dat op een hartelijke flinke moeder lijkt. In een voetnoot krijgen de Amsterdamse particuliere ziekenhuizen van dr Bremer een pluim op de hoed vanwege de aandacht die zij hebben geschonken aan publieke reacties. Het is een „gunstige uitzondering". De ziekenhuis-directies realiseren zich ogenschijnlijk weinig de praktische consequenties van de visie van buitenstaanders op het ziekenhuis.' Zij besteden er in elk geval weinig aandacht aan. „Toch is het vertrouwen, dat het publiek stelt in de IDEAAL: Cel ijken op 'n moeder ziekenhuizen, een noodzakelijke voorwaarde te achten voor het goed functioneren van deze inrichtingen". WAT gebeurt er met een zieke die heeft gehoord dat hij moet worden opgenomen? Hij weet niet waarop hii zich moet voorbereiden, hij gaat lets klaar leggen, dan komen de verplegers met de witte jassen zijn kamer binnen, anderen beschikken nu over hem, hij wordt op een brancard geregen, hij wordt vervoers-object, de deuropening lijkt nooit zo smal geweest, buiten staan de kijklustigen, hij wordt als een vracht naar binnen geschoven, hij kan de weg niet volgen die ze rijcfen, bij aankomst in het ziekenhuis moeten administratieve formaliteiten worden vervuld als by een grensovergang, de zuster, de ziekenhuislucht, de gangen, de kamer, lemand wast je, de verkenning van de omgeving, de kamergenoten, de vele gesprekken over ziekten, d die lang gaat duren, het vurig verwachte bezoek, het denken over de gevaarlijke kern van liet ziekenhuis die ergens anders ligt waar geopereerd wordt en onder narcose gebracht — zo, met nog veel meer details beschrijft dr Bremer een stuk patiënten-ervaring. Het ziekenhuis is eerst gastverblijf geweest, daarna meer verpleeg-inrichting geworden om uiteindelijk de huidige staat van onderzoek- en behandelingsinstituut te bereiken. Het storfd eerst midden in de gemeenschap, met een vrije loop in en uit door elke deur. De toegang tot de patiënt is steeds moeilijker geworden. De vertrouwde relaties zijn minder geworden. De eenzaamheid van de patiënt groter. Ken en ander heeft ook gevolg gehad dat de gemeenschap er minder van weet. De onzekerheid van patiënt en bezoeker is daardoor toegenomen. Naast een uitvoerige historische studie bevat het boek van dr Bremer ook nog een experimenteelpsychologische verkenning, die vrij ingewikkeld is. Als resultaat daarvan bleek onder meer dat voor de patiënten in een ziekenhuis een aantal aspecten een grote rol spelen In hun waardering: beschermend (in tegenstelling tot bedreigend), actief (i.t.t. passief) en snel (i.t.t. langzaam). Kon een onderzochte groep patiënten kiezen uit een aantal begrippen, dan werden ziekenhuis en thuis hoog gewaardeerd, ziekenhuis zelfs nog hoger dan thuis. De verpleegster werd in dit onderzoek hoger gewaardeerd dan de dokter. Thuis ziek-liggen en 's nachts in het ziekenhuis bleken zaken die weinig werden gewaardeerd. ZIEKENHUIZEN als paleizen. Zo zag het Höpital des Frères de la Charité te Parijs er omstreeks 1660 uit. De afbeelding is opgenomen in het hierbij besproken proefschrift. --- H. Mis op tv Kaar aanleiding van uw dit jaar herhaalde TV-actia voor langdurige zieken en Invaliden is bij mij ds vraag gerezen, waarom er 's zondagsmorgens geen heilige mis wordt uitgezonden op de tv. Juist deze mensen zullen daar van profiteren. Men kan nu wel tegenwerpen, dat er op de radio altijd een kerkdienst wordt uitgezonden. Maar bij een tv-uitzending voelt de mens er zichzelf bij. HIJ is, op zijn manier, dan weer eens In de kerk. Kijk eens naar België. Da ene zondagmorgen een Vlaamse en de andere zondagmorgen een Waalse uitzending. Geldgebrek kan het niet zijn, dat er in Nederland zo weinig kerkdiensten voor de tv zijn. Toen Ik ruim vijf jaar geleden mijn toestel kreeg, waren er ongeveer 200.000 kijkers. De opbrengst aan kijkgeld (30 gulden per jaar) bedroeg toen 6 miljoen gulden. Nu zijn er ruim 1.558.000 toestellen, die aan kifkgeld (36 gulden) 56 miljoen, 88.000 gulden opbrengen. Dat is ruim 50 miljoen gulden méér. Voor verbetering van de programma's lijkt mU dit enorme bedrag beslist niet gebruikt. SITTARD J. M. --- „St Bonipnaël” Ik heb gelezen, dat de twee katholieke bonden van vervoerspersoneel, „St Raphaël" en „St Bonlfacius" volkomen eensgezind hebben besloten tot hun eigen opheffing en de stichting, gezamenlijk, van een nieuwe, grote vervoersbond. Zou het niet op hun weg liggen deze nieuwe vakorganisatie te laten dopen met de naam „St Boniphaël"? Zo krijgt dan ieder van de twee schutspatroons toch nog zijn lichtje. DEN HAAG Henk HuUvenaar NASCHRIFT — U verdient een bonificatie voor uw idee. - RED. --- Roetzwarte prijs? Tien dagen geleden liet ik mUn schoorsteen vegen. Het was een werk van hoogstens tien minuten. IK moest er / 8,50 voor betalen. Vorig Jaar was het / 4,—. AMSTERDAM P. J. Mali --- Wat zit er in 't pakje Met het oog op de sprongsgewijs toenemende inflatie, lijkt het mij een eis van prijsbeleid op verpakte produkten duidelijk de netto-inhoudsopgav» verplicht te stellen. Wij kunnen dan vergelijken: vóór en na 1 oktober '63—1 Januari '64. Een kort» vermelding van de samenstelling (als bijvoorbeeld op exportprodukten door het Importerende land geëist) zal ons voor kwaliteitsvervalsing kunnen behoeden. De prijs van taptemelk en geprepareerde luiers beschermen, moge spectaculair zi)n; deze maatregel verraadt té zeer de van praktijk gespeende theoreticus. AMSTERDAM H. Andréa --- Woningnood Wt) zoeken nu al vilf maanden via makelaar» en advertenties naar een groter huis. Daarvoor in ruil bieden we een gunstig gelegen twee-kamerflat, hierbij een beroep doende op de bejaarden. We deden het tot nu toe zonder succes. Hebhen de mensen dan geen idee van de woningnood? Of moeten wij in de advertentie zetten: „de baby van ruim één Jaar Hg* nog steeds in de bak van de khvlerwagen, omdat ze 's nachts In de keuken moet'staan?" HILVERSUM Mevr. S. Fokking-Scholten --- 't Kan niet op Witte spatborden, rode elektrische achterlichtjes, duo-zitjes met rugsteun, ontsporingsbougies, sParT lappen aan auto's en nu ook nog reflectoren op fletspedalen. Elke nieuwe excellentie voelt zich blijkbaar geroepen om ook iets aan de kerstboomversiering toe te voegen. ROTTERDAM P. Tiema» --- Koot géén Koekoek Ik maak er bezwaar tegen, dat u mU een ,>K°e^befl boer van katholieken hu! e" noemt (10 dcc). Ik • wel katholiek, maar geen Koekoekboer. Het is helaas blijkbaar gebruik geworden 01» s|n' die niet zonder meer maar met de „koekoek-** zang" der grote massa kunnen instemmen op gepaste wUze uit te maken. lic Ik meen te str(jden voor een eerlijke zaak ?n op mag verwachten, dat mijn tegenstanders ml) ê)1 correcte wijze zullen bestrijden, indien zü '"virefl dit te moeten doen. Laten zij dit na, dan ,veJXj<>r> zi.j de indruk, dat hun argumenten zwak zijn, betg. r. dus voor hen liet meest nadelig Is. Ik ga baar verder, en met mij vele anderen, die het vel van ons land ter harte gaat. «w>t LEIDERDORP J. C K<^ NASCHRIFT. De benaming „Koekoekboer **£ katholieken huize" is geen uitvinding van o* verslaggever. Ze werd — terecht of niet ~\0« mompeld in de vergadering van de LTB. 00*, er. heer Kolfschoten gaat onverstoorbaar vei~°Sg Alleen heeft hij een ander welzijn op &•* dan u. - RED. --- TEN GELEIDE Ziel van de partij ,"TU de KYP-fractie in drs Schmelzer een nieuwe voorzitter heeft geil kregen, vonden bladen van verschillende kleur aanleiding weer ndacht te besteden aan het bestaan van de katholieke partij. Opnieuw m de bekende opmerking worden gehoord, dat de KVP — aldus het >erale Handelsblad — „nu eenmaal een in zich zelf verdeeld gezelhap is". Voor liberalen is dat boud gesproken. ledereen herinnert zich >g de twisten, kort voor de verkiezingen in het WD-kamp toen een an als oud-minister Korthals zich uit de actieve politiek terugtrok. De >orzitter van de jonge liberalen constateerde op het congres van deze in Groningen dat „opvattingen van de Nederlandse liberalen )g sterk uiteenlopen". Men moet derhalve niet te gauw, zoals het socialistische Parool bij de !suze van de nieuwe KVP-leider deed, de oorzaak van tegenstellingen de KVP in de omstandigheid zoeken „dat haar leden zich meer dot een zelfde geloofsovertuiging dan door een politiek program gebon;n voelen". Ook in niet levensbeschouwelijk gefundeerde partijen kun?n zich tegenstellingen voordoen. In landen, waar twee partijen domiïren heeft elk van die partijen een linker- en een rechtervleugel, met 5g mensen van het midden er tussenin. Onderscheidon de Nederlandse christelijke partijen, en met name de VP zich dan toch niet van anderen, omdat zij op basis van de levensvertuigine, mensen uit verschillende maatschappelijke groepen bijeenrengen? Hier ligt een speciale bron voor spanningen, die vooral merkaar Worden op "ogenblikken, zoals bij de jongste kabinetsformatie, •aarop meer in het bijzonder de koers van de partij moet worden beaald. Een partijwezen, gebouwd op klasse-tegenstellingen is in elk eval uit de tijd. Het Nederlandse socialisme ging zelfs al in de tijd an Troelstra beseffen, dat het niet kon volstaan met zich alleen tot de rtx-iders te richen. De huidige PvdA, die ook voor middenstanders en •erkgevers openstaat, gaat het bij elke verkiezing in toenemende mate m de voor haar vaak doorslaggevende steun van de middengroepen. De fVD is nog steeds de partij van de welgestelden, maar hoewel velen — m met de voorzitter van de jonge liberalen op het congres te spreken — „openlijk of stilzwijgend menen, dat dit zo dient te blijven", is het och de mening van de jonge WD, dat het liberalisme ook het vertrouven van de arbeidersbevolking moet zien te krijgen. Wat zou in die gedachtengan'g het verschil moeten zijn tussen een ocialistische en een liberale partij, die beide; een deel van alle maatchappelijke groepen omvatten? De tegenstelling progressief-conservatief joa moeilijk meer in de klassieke betekenis kunnen worden gehanteerd, imdat geen enkele partij, die een greep naar het hele volk wil doen, rerkelijk behoudend kan zijn of zich zou kunnen permitteren om slechts ian het belang van één maatschappelijke groep te denken. Krijgt zo het eigene van de levensbeschouwelijke partij niet opnieuw .leur? Enige tijd geleden waren de socialisten uit verschillende Westsuropese landen in Utrecht bij elkaar om zich te beraden over wat toen ,c_e crisis in het socialisme" genoemd werd. Die crisis, zo was de algenene overtuiging, was vooraleen gevolg van het feit, dat het socialisme liet meer zoals vroeger, als een begeesterende levensovertuiging beeefd kon worden. Hoe staat het met het liberalisme? Op het congres van .ge liberalen in Groningen werd de verrassende uitspraak gedaan, •n nnlitieke partij het niet zonder een ziel kan stellen. Die bezieling ernle partij moeten krijgen door „de onverbrekelijke band tus;overtiiiging en politiek beter tot zijn recht te laten komen". lijke geluiden van andere zijde gaan opklinken doen opmer.7oll de levensbeschouwelijk gefundeerde partij uit de tijd -neer 70 actueel aan, omdat juist in deze partijen die „onver- Üjke band" het best bewaard is gebleven. ' er cnv'e reden is voor zelfgenoegzaamheid. Dat mag, vooral ■uwe leiding heeft gekregen, nog eens krachtig worpt. Een partij op levensbeschouwelijke grondslag motit voldoende als ze mensen van verschillende maatschap-1 bij elkaar houdt. Zij moet ook aantonen, dat die groepen op grond van de gemeenschappelijke levensovertuiging kunnen it haar idealen, woorden en daden moet blijken, dat de levens- Overtuiging ook werkelijk de ziel van de partij is. --- Afscheid van de motor MET het na-oorlogse verkeer in Nederland is de Wegenwacht hecht vergroeid. Haar symbool is altijd de motor met zijspan geweest. In het jachtige verkeer is deze combinatie een oase van rust en een zekerheid van hulp geweest. De Wegenwacht zelf heeft zich, nog niet zo lang geleden, gewiegd in de illusie, dat de open motorrijder, die weer en wind trotseerde, altijd zou blijven en dat alleen de ouderen de beschutting van de auto zonden krijgen. De ontwikkeling, die nooit halt houdt bij folklore, heeft deze visie achterhaald. De Nederlandse zullen binnenkort hun laatste saluut brengen aan de vachter op zijn motor. De dienstverlening op de weg stelt steeds I >(Bê't:. m. De beperkte ruimte van de zijspan-combinatie was er me (Sfeer tegen opgewassen. --- Arts krijgt te weinig college psychologie (Van onze speciale verslaggever) GRONINGEN, 13 dcc. — Het proefschrift van dr J. Bremer bevat enkele stellingen die ook voor een breder publiek interessant kunnen zijn: „Vanwege de geheel eigen plaats die het ziekenhuis In de gevoelssfeer van de patiënt blijkt In te nemen, is het onverantwoord bedrUfspsychologische bevindingen zonder meer toe te passen binnen de situatie van de ziekenhuispatiënt". „De studenten In de1 psychologie worden door de academische opleiding onvoldoende voorbereid op het werken In teamverband met andere deskundigen". „Het is onjnlst dat het zo nodige onderricht In de psychologie bU medische studenten eindigt met het kandidaatsexamen, aangezien door deze vroegtijdige beëindiging het beoogde resultaat in belangrijke mate teniet wordt gedaan". „Klinisch-psychologischo verrichtingen dienen door de ziekenfondsen te worden gehonoreerd". --- Geachte redactie Wonderlijk In de Jaren rond '30 stond er even buiten Ter Aar op de weg naar Wilnis een doodgewone berg. De gerant was hoogbejaard en het café zag ef uit alsof het ook niet van gisteren was. Op een van de muren stond dat fameuze vers: Toen Mozes op de rotsen klopte, Gebeurde het wonder dat er water dropte. Groter wonder gebeurt er hier, Wanneer men klopt dan komt er bier. Hoe Is het nu mogelijk dat pastoor Kuijpers (zoala hij op 30 november schreef) ergens in de rimboa een vers schrijft, dat misschien al lang, doch in elk geval terzelfder tijd, in een Teraarse herberg geschilderd staat? Komt deze pastoor misschien uit de Aarstreek? Is hij er misschien eens geweest en heeft hij toen toevallig die herberg bezocht waardoor het vers in zijn onderbewustzijn is blijven hangen? Het lijkt me voer voor psychologen. Of is er misschien iemand, uit de Aarstreek afkomstig, die een gewone menselijke verklaring van dit zeer wonderlijke geval kan geven? HILVERSUM J. Angenent Jr --- Waardevast pensioen Ik lees met genoegen de Volkskrant. Toch zijn u* mededelingen omtrent de verhoging van de pensioenen (buiten uw schuld) nogal schaars. Nochtar.» hoop ik, dat u mij van dienst kunt zijn met de beantwoording van een vraag. Als gepensioneerd schoolhoofd heb Ik een waardevast pensioen gekregen. Wil dat nu ook zeggen, dat met ingang van 1 januari aanstaande dit pensU ml.l de gedachte op: Wat leven we toen eigenlijk in een vreemde wereld! AMSTERDAM S. w- --- Bommelpraat Twee dingen geven mij elke ochtend de moed o*" de grauwe winterdag met opgewektheid tegemoet i treden: een kopje sterke thee en de avonturen v* Bommel en Torn Poes. Wat mij echter is opgevalle"| is dat de namen van straten, aankondigingen ƒ dergelijke (kennelijk met opzet) onduidelijk zijn «"l tekend. In sommige gevallen zoals bij de naam v* de bank in het verhaal van de Bovenhalen, ziet me een Franse naam staan, in dit geval: „banque". V,,« viel het mi) op, dat Pastuiven Verkwil een stapel", dollarbiljetten uit zUn zak haalt. Is dat nu alles zu> ver toeval, of Is Bommel internationaal geworden- BREUKELEN D. D. B* NASCHRIFT — Internationaal? Zegt u gerus'| mondiaal. Heer Bommel heeft, behalve mij, vrie' den in Duitsland Frankrijk, Engeland, De,7 marken, België, Noorwegen, Zweden, Flnlanli Zuid-Afrika. Hij is een wereldburger. Spreekt "J daarom voortaan liever van Heer Bommel. Jz nog beter van Heer 011 ie B. Bommel, dan % woon van Bommel. Hij staat nogal op zijn P°' teneur, zoals u weet. - TOM POES. ---