ADVERTENTIE TEL MEE maar dan wel met hetHVx^? Vraag vrijblijvend een uitschrijfkaart aan of word lid BEL nu 030-318145 of SCHRIJF het Humanistisch Verbond, postbus 114, 3500 AC Utrecht --- Binnenland/Buitenland Israël niet enthousiast over ideeën Shultz voor vredesgesprek Van onze correspondent EDDO ROSENTHAL JERUZALEM — De Israëlische regering heeft zondag opnieuw zijn bereidheid uitgesproken tot directe vredesbesprekingen met een Jordaans-Palestijnse delegatie. Tegelijkertijd echter heeft het kabinet Peres bij voorbaat een veto uitgesproken over Palestijnse afgevaardigden die lid zijn van de PLO. De Israëlische regering verwierp bovendien gisteren tijdens het wekelijkse kabinetsberaad het Jordaans-Palestynse idee om toekomstige onderhandelingen te laten plaatsvinden in het kader van een internationale conferentie. De regeringsbesluiten werden in Jeruzalem genomen, nadat in het weekend uitgebreide besprekingen waren gevoerd door premier Peres en plaatsvervangend premier Shamir met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Shultz. Shultz is zondagmorgen doorgereisd naar Egypte en Jordanië om ook deze twee landen te polsen over de mogelijkheden voor het op gang brengen van nieuwe vredesbesprekingen, waarbij de toekomst van de bezette westelijke Jordaanoever en de Gazastrook centraal zullen staan. De korte rondreis van de Amerikaanse bewindsman door het Midden-Oosten zal waarschijnlijk in dit stadium weinig opleveren. In Jeruzalem wordt dan ook gesproken over verkennende besprekingen van Shultz in de drie hoofdsteden Jeruzalem, Cairo en Amman. Shultz had weinig succes in Jeruzalem met zijn voorstel om bij vredesbesprekingen een onderscheid te maken tussen Palestijnen die lid zijn van de PLO en andere Palestijnse afgevaardigden, die niet tot de PLO behoren maar wel lid zijn van de Palestijnse Nationale Raad, het Palestijnse parlement in ballingschap. De Amerikaanse minister verklaarde na afloop van zijn besprekingen in Israël, dat er drie obstakels zijn die vredesbesprekingen in de weg staan tussen Israël en een Jordaans-Palestijnse afvaardiging. In de eerste plaats levert de samenstelling van een Jordaans-Palestijnse delegatie vooralsnog grote problemen op, waarbij Shultz probeert om Palestijnse afgevaardigden te vinden die zowel voor Jordanië en de PLO aanvaardbaar zijn, als voor de Israëlische regering. Bovendien noemde Shultz als hinderpaal het Arabische verlangen om de besprekingen met Israël te laten plaatsvinden in het kader van een internationale conferentie onder auspiciën van de Verenigde Naties. Een Arabisch verlangen, waar zowel Israël als de Verenigde Staten negatief tegenover staan, omdat de Sovjet-Unie op een dergelijke internationale conferentie grote zeggenschap zou hebben. Als derde obstakel noemde Shultz het Arabische verlangen om besprekingen met Israël te laten voorafgaan door een Jordaans-Palestijnse dialoog met de Verenigde Staten Shultz heeft in Jeruzalem ook nog over andere onderwerpen gesproken met de Israëlische regeringsleiders, waaronder de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en Egypte, en over de grensgeschillen die bestaan tussen de twee buurlanden. Voorts werd aandacht besteed aan de situatie langs de Israëlische grens met Libanon, en ook kwamen de binnenlandse maatregelen aan de orde die Israël heeft genomen in een poging om de economische situatie te verbeteren. Tenslotte werd met Shultz gesproken over de positie van de tweeëneenhalf miljoen joden in de Sovjet-Unie. Shultz zou in de loop van deze week besprekingen voeren in Wenen met zijn Russische ambtgenoot Gromyko. In dat kader heeft premier Peres er bij Shultz op aangedrongen om het Gromyko ook de mogelijkheid te bespreken dat joodse emigranten uit de Sovjet-Unie voortaan rechtstreeks per vliegtuig vanuit Moskou naar Tel-Aviv kunnen reizen. Tot zover onze correspondent. In Cairo sprak minister Shultz zondag bijna twee uur met de Egyptische president Moebarak. Aan het gesprek, waarvan weinig bijzonderheden bekend werden gemaakt, werd onder meer ook deelgenomen door de Egyptische minister van buitenlandse zaken Esmat Abdel Meguid en Moebaraks adviseur voor politieke aangelegenheden, Osama el Baz. Shultz noemde het gesprek „vruchtbaar" en zei dat behalve over de samenstelling van een Palestijns-Jordaanse delegatie ook was gesproken over Libanon, Soedan en de bilaterale verhoudingen. Ook de Egyptisch-Israëlische relaties werden besproken. Shultz reisde gisteravond door naar de Jordaanse stad Akaba. NESSELWANG (DPA, Reuter, AP) — Bij rellen rond de zondagmiddag beëindigde reunie van voormalige SS-ers in het Beierse Nesselwang hebben zaterdag 19 mensen verwondingen opgelopen, onder wie 15 politie-agenten. De politie deelde mee dat er 71 betogers waren aangehouden, van wie er zondag al weer 56 op vrije voeten werden gesteld. Tegen de overigen is een arrestatiebevel uitgevaardigd. Volgens de politie waren de arrestanten, die zaterdag een grote ravage in het centrum van Nesselwang hadden aangericht, vooral „punkers en skinheads". De demonstranten hadden Hotel Krone, waar de reünie plaatsvond, met stenen, bierflesjes, verfbommen en eieren bekogeld. Ze gooiden ook benzinebommen naar de politie die rond het hotel was Enige honderden betogers hebben zaterdag geprotesteerd tegen de reünie van voormalige SS-ers in het Duitse Nesselwang. Ze gooiden eerst met stenen, bierflesjes, verfbommen en eieren naar Hotel Krone, waar de reünie gehouden werd en raakten later slaags met de politie. --- Beierse politie pakt 19 mensen op bij anti-SS-betoging geposteerd. Met een waterkanon en met traangas verspreidde de politie uiteindelijk de demonstranten. In Nesselwang vond tevens een tweede — vreedzaam verlopen — protestbijeenkomst plaats op initiatief van de Westduitse vakbondfederatie DGB. Hieraan namen volgens de DGB ongeveer 5.000 mensen deel. De burgemeester van Nesselwang, Oswald Kainz, uitte aan het begin van deze bijeenkomst felle kritiek op de nazi-leer en distantieerde zich van de reünie. De SPD-voorzitter in Zuid-Beieren, Jürgen Böddrich, noemde de bijeenkomst een „samenscholing van elite-moordenaars" en een „bespotting van de ontelbare nazi-slachtoffers". De vice-voorzitter van de vereniging van voormalige SS-ers, Walter Krüger, deelde zondagmiddag aan het einde van de reünie mee dat de betogingen van zaterdag niet als echt storend waren ervaren en dat de SS-ers „in de oorlog wel voor hetere vuren hadden gestaan". Aan de reünie werd door ongeveer 600 veteranen van de eerste SS-pantserdivisie „Leibstandarte Adolf Hitler" en van de daarmee verbonden „Hitler Jugend" deelgenomen. Hun gastheer maakte zelf deel uit van de eerste SSpantserdivisie „Das Reich". Hü had vorige week in zijn hotel ex-leden van de „SS-Totenkopf-divisie" ontvangen. --- De waarheid op het ene been HAD Martin Guerre bij zijn verdwijnen maar een hond achtergelaten. De herkenning van de vermomde Odysseus door de oude hond Argos blijft een der mooiste en wijste stukken uit de Odyssee. De voedster zal iets later een litteken nebben als herkenningspunt, de hond herkent zijn meester over twintig jaar heen en hij heeft geen teken nodig. Hij kwispelt met de staart en laat beide oren zakken, de bewijzen van de onfeilbaarheid van zijn geheugen. Het is zijn laatste grote inspanning, — de passage sluit af met de prachtige regels: „En het lot van de donkere dood bedwong Argos, dadelijk nadat hij in het twintigste jaar Odysseus had teruggezien." Homerus speelt prachtig met de twijfel aan de identiteit van de teruggekeerde, de mogelijkheid tot bedrog ook. In de ontmoeting met Telemachus laat hü deze tot zijn vader zeggen: „Gij zijt Odysseus niet, gij zijt niet mijn vader, maar een godheid betovert mij, opdat ik nog meer moet lijden en zuchten." Maar Odysseus antwoordt: „Telemachus, je moet niet zo bovenmate verbaasd en ontsteld zijn, dat je vader hier voor je staat. Er zal heus geen tweede Odysseus hier komen, maar ik ben het, zoals je mü ziet, na twintig harde jaren van lijden en zwerven terug in mijn vaderland. Dit is het werk van de strijdlustige Athene." Maar misschien het sterkste bewijs, ook voor de lezer tenslotte, is hun gezamenlijk verlangen naar klachten en hun schreiden „luid, heviger dan vogels, arenden of kromklauwige gieren, wier jongen de boeren, voordat zij konden vliegen, hebben geroofd uit hun nest." De vader van de verloren zoon — en die heeft toch ook heel lange tijd in een ver land verbleven — twüfelt geen moment aan de identiteit van de teruggekeerde, — het zou aan de voor de parabel noodzakelijke grootheid van zün vaderschap tekort hebben gedaan. Hoeveel verhalen van weggaan, terugkeer en herkenning zün er niet, met het met meer herkennen door de verandering van de tijd, die van de vertrouwde een vreemdeling maakte, als tragische variant: het uiterlijk is gelijk gebleven, maar het wordt door een andere geest bewoond. (Er is geen Nederlandse dichter bij wie het weggaan en tenslotte in andere gedaante, maar toch herkend, terugkeren zo vaak verwoord wordt als bij Geerten Gossaaert). Waar de terugkeer zo in de verwachting ligt, is bedrog mogelijk, want fraude slaagt alleen als op de ontdekking van het origineel gewacht wordt. IN 1548 verlaat een boer uit de Languedoc zijn huis. Hij laat vrouw, een kind en zijn bezittingen achter. Er wordt niets meer van hem vernomen Hij heet Martin Guerre. Na acht jaar keert hij naar zijn dorp, Artigat, terug. En daarmee begint een schitterend spel van vergissingen en bedrog. De teruggekeerde is in werkelijkheid een zekere Arnaud du Tilh. Hij geeft zich voor Matin de Guerre uit en wordt door iedereen herkend. Hü trekt in bij Martins vrouw Bertrande. En er was geen hond die wantrouwend aansloeg tegenover de vreemdeling. Er was geen voedster die een litteken kon herkennen. De zoon was nog te jong — hij had zijn vader nauwelijks gekend. Acht jaren zijn verlopen, er waren veranderingen vast te stellen aan de teruggekeerde, maar die waren door de tijd aangebracht, dacht men. Verbazingwekkend in eerste instantie is de bedriegelijkheid van het geheugen van de meeste dorpsbewoners, ook van Martins naaste familie, zijn zussen. De verdwenene had geen herkenbaar beeld achtergelaten. En het kunstgeheugen, waarmee wij ons kunnen behelpen, de afbeelding ontbrak. Het niet door hulpmiddelen ondersteunde geheugen blijkt hopeloos feilbaar. Mocht er twijfel geweest zijn, dan werd die door het geheugenspel van de bedrieger ongedaan gemaakt. Zijn kracht was, dat hü zich herinnerde wat iedereen zich herinnerde. Hij had zich ingeleefd in het leven van de echte Martin Guerre. De kracht van zijn geheugen verlamde dat van bijna alle anderen, dat al verzwakt was doordat aan het verwachtingspatroon van de terugkeer tegemoet gekomen was. Waar het leven aan de literatuur gaat beantwoorden, verliest het leven elke vorm van wantrouwen. In de zogenaamde terugkeer van Martin Guerre voltrok zich voor de zoveelste keer een oude geschiedenis, en waar de regel zich lijkt voor te doen, is geloof in de uitzondering bij voorbaat uitgesloten. Maar de virtuoos Arnaud kon niet zonder hulp. Naast hem in het huwelijksbed lag de enige die hem kon ontmaskeren. De beoefening van de seksualiteit verdraagt geen dubbelganger. Het verleden van Arnaud was niet zqnder heftigheid; de echte Martin bleek in de eerste jaren van zün huwelijk impotent en als hü al uitblonk als jongleur of acrobaat, — dan zeker niet in het huwelyksleven. Naast zich vond Arnaud de vrouw die het bedrog wilde meespelen. Zij werd daarom ook zijn tweede geheugen. Niets uit het verleden van Martin Guerre bleef hem onbekend en hü vulde er zijn geheugen mee en wist het, waar nodig, op een natuurlijke manier te gebruiken. De verdwenen jongleur was door een veel grotere opgevolgd, een illusionist ook zonder weerga, die de leugen zo snel wist te maken, dat de waarheid definitief achter de horizon leek verdwenen. De twee leefden gelukkig en kregen kinderen. De leugen leek voor de waarheid gehouden te worden, de vervalsing voor het echte. EEN familieruzie doet de argwaan ontstaan en de vele betrokkenen beginnen aan zichzelf te twüfelen. Een oom van de echte Martin Guerre doet zün neef een proces aan wegens bedrog: hü beschuldigt hem ervan, niet degene te zün voor wie hü zich uitgeeft. En de vrouw van Martin en Arnaud brengt een gelijke beschuldiging uit, uit de verwachting of hoop dat zij in het ongelijk gesteld zal worden en daarmee Arnaud definitief als de teruggekeerde Martin Guerre zal bezitten. Er volgen twee processen, want na de eerste uitspraak gaat de verdachte in hoger beroep. Het pleit voor de grootheid van de bedrieger dat hü erin slaagt zün leugen aan de rechtbank als waarheid over te brengen. Ook de rechters bezwijken voor de feilloze inhoud van Arnauds geheugen. Maar daar verschijnt, twaalf jaar na zün verdwünen, de echte Martin Guerre voor het gerechtsgebouw: bijna werd de leugen door de rechter als waarheid gesanctioneerd en daar staat de waarheid op de stoep; op één been heeft ze de leugen achterhaald, want de jongleur en de acrobaat van eens heeft in een oorlog, waaraan hij aan Spaanse zijde deelnam, een been verloren. Hoe onherkenbaar ook, hij wordt herkend, zelfs al weet hü zich minder van zichzelf te herinneren dan degene die vier jaar lang zijn plaats innam, maar die had het geheugen van de vrouw, de achterblüver die acht jaar alleen haar herinneringen had en toen nog vier jaar om die steeds opnieuw aan Arnaud te vertellen. Martin Guerre had slechts zün eigen hoofd. En wat was hem in de twaalf jaar niet allemaal overkomen. HET loopt treurig af: het recht neemt de loop die het bijna gemist had: Arnaud wordt veroordeeld. Hij sterft aan de galg, maar ook van dat sterven heeft hü toch nog een perfecte opvoering gemaakt: de dood ingaande naar het voorbeeld van andere onverschrokkenen. Ook voor zün ultieme moment leverde zijn geheugen hem de stof en de voorbeelden. Zelden zal iemand erin geslaagd zijn, van vier jaar van zün leven een zo uitstekend verhaal te maken. Arnaud moet een groot man zün geweest, die ook nog — wie zal haar vinden — een sterke vrouw trof die met het bedrog haar eigen leven in handen nam. Zü is het grootste karakter van de twee. En de echte Martin? Hü is de sukkel, zoals de waarheid altijd saaier is dan het bedrog, de werkelijkheid kleurlozer dan de literatuur. Op zün ene been heeft hij een büna afgerond verhaal (dat de werkelijkheid geluk leek te gaan geven) verstoord. De rechter, die büna vonnis had gewezen op grond van leugens en die het falen van de mogelijkheid van het herkennen, ook van de waarheid, onder ogen had gezien, heeft alles opgeschreven. En ook nog een andere betrokkene heeft van het gebeuren verslag gedaan. Het boek van de eerste werd een groot aantal keren herdrukt: het historische verhaal begon exemplarische kanten te krijgen, werkelijkheid de gestalte van literatuur, leerzame literatuur. Naverteld kwam het verhaal zelfs bij Cats terecht. Het historische gebeuren was nu een verhaal, dat het laatst hernomen werd door Janet Lewis in haar kleine roman The Wife of Martin Guerre, in 1941 voor het eerst verschenen, nu nog in een bijna bibelotisch omslag van goud verkrijgbaar als Penguin. „The classic sixteenthcentury love story", staat op dat omslag. Martin en Bernarde en niet minder Arnaud zijn legendarische figuren geworden. EEN Amerikaanse historica, Natalie Zemon Davis, heeft nu alles uitgezocht en het resultaat is een fascinerend boek, dat The Return 'of Martin Guerre heet. In een Nederlandse vertaling van Ger Groot werd het boek onlangs door Elsevier gepubliceerd. Naar de soort kan het boek het best vergeleken worden met Montaillou, met het hier vroeger ook besproken The Cheese and the Worms, „The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller" van de Italiaan Carlo Ginzburg en ook enigszins met The History ofMyddle van Richard Gough, al was de laatste historicus van eigen plaats en tijd. Natalie Davis heeft niet alleen, zo veel mogelijk, alle gebeurtenissen die zich tussen 1548 en 1560 hebben voorgedaan en voorgeschiedenis en afloop, gereconstrueerd, zü brengt bovendien de tijd zelf, de levensomstandigheden van de boerenbevolking toen, in het Baskenland en in de Languedoc, heel zorgvuldig in beeld. Dat laatste maakt het verhaal van de drie minder ongewoon dan het zich „los" kan voordoen: de huweujksgewoonten, de maatschappij, de familiale omstandigheden geven het gebeuren rond de drie niet alleen een veel verhelderende achtergrond, ze maken het bedrog ook minder exceptioneel dan het op het eerste gezicht kan lijken. Al bluft de fraudeur Arnaud een bedrieger van kwaliteit, hij maakte ook gebruik van kansen die de eigen tijd hem bood. Het zestiende-eeuwse leven op het Franse platteland krijgt gestalte, maar niet minder scherp juridische en religieuze zaken. Heel goed is, dunkt mü, de wüze waarop de auteur de rol van het opkomende protestantisme in de contemporaine beoordeling van het gebeuren van de drie .weet te betrekken. Haar methode is die van het verhaal: het zeer uitvoerig notenapparaat kan aantonen hoe iedere zin eruit verantwoord is. In het tiende en elfde hoofdstuk krijgt de rechter Jean de Coras alle aandacht; daarin wordt ook zijn boek over de geschiedenis binnen zün eigen omvangrijk oeuvre en in het kader van andere publikaties geplaatst. Ook de rechter zal tenslotte ter dood gebracht worden, vanwege ondersteuning van een heel andere waarheid: die van de reformatie. Ik had zelf nog wel graag een en ander gelezen over de relatie van de historische gebeurtenis tot de literatuur in de wijdste zin. Dat de opzet van Arnaud slaagt, is mede te danken aan het bijna mythisch literaire gegeven van de terugkeer en de herkenning; dat het voorval als exemplarisch werd ervaren, moet hiervan het gevolg zün, dat het bedriegen van de bedrogene, het huweujksbedrog, het gemaskerde spel van de leugen als waarheid, in de literatuur gemeengoed waren, als tragische of komische stof. Arnaud ujkt tenslotte iemand die een belangrijk gegeven uit de wereldliteratuur grondig kende, daarmee een nieuw verhaal in de werkehjkheid creëerde, met zichzelf als hoofdfiguur. Hü was niet een fantast, hij had het vermogen bestaande zaken tot een nieuw geheel te maken, en dat is het vermogen van de verbeelding. Maar hij had ook de grote gave van de echte fraudeur: die weet op welke waarheid men zit te wachten. Hij was ook een kunstenaar die de beste muze trof: Bernardo. Met het bewonderenswaardige boek van Natalie Zemon Davis is de historische werkehjkheid weer op twee benen terecht gekomen. Maar de „literaire" afkomst van het gebeuren is zodanig, dat bijna onvermijdelijk het nu precies gereconstrueerde geschiedverhaal zich opnieuw verwijdt tot een literair verhaal: het brengt heel veel literatuur in het geheugen terug. De lezer met het beste geheugen zal daarom, denk ik, deze historische studie het meest waarderen. Hij gelooft de geschiedenis, maar ook de onvermüdehjkheid ervan. KEES FENS Natalie Zemon Davis. De Terugkeer van Martin Guerre, Elsevier, Amsterdam, prijs ƒ 25,-. De straf komt op" een houten been. Uit: Otto Vaenius, Quinti Horatii Flacci Emblamata, Antwerpen, 1612. --- INDUSTRIETERREIN MOERDIJK VERLIESPOST Van Agt dwingt subsidie af met dreigement af te treden Van onze verslaggever AMSTERDAM — De Noordbrabantse commissaris van de koningin mr A. van Agt heeft in februari gedreigd met aftreden als het kabinet geen grotere financiële bijdrage wil geven in de verliezen van het industriegebied Moerdijk. Het verlies van dat industrieterrein bedraagt 200 miljoen gulden, een bedrag dat jaarlijks met 25 miljoen gulden groeit. Inmiddels heeft Van Agt dit dreigement afgezwakt. Volgens de voorlichter van de provincie Noord-Brabant zijn uit Den Haag hoopvolle signalen gekomen. Van Agt was zondagavond wegens een bezoek aan Japan niet voor commentaar bereikbaar. De affaire rond het industriegebied Moerdijk dateert uit het einde van de jaren zestig. Toen is Shell met overheidssteun goedkoop aan grond gekomen. Het industriegebied is daarna uitgebreid. Er hebben zich daarna echter weinig bedrijven gevestigd. De provincie en enige gemeenten zitten nu met een grote rentelast van de ongebruikte grond. Van die 200 miljoen wil het kabinet 109 miljoen betalen. De provincie moet dan met 54 miljoen over tafel komen en de gemeente Breda met 28 miljoen. Drie kleine gemeente in de buurt van het industriegebied moeten gezamenlijk 8 miljoen bijdragen. Van Agt vindt de bedragen die de provincie en Breda moeten betalen te hoog. In een brief aan Lubbers van 18 februari 1985 stelde hij dat de provincie en de gemeente Breda op die basis worden „gecastreerd". Besturen zou neef komen op „passen op een uitgebrand winkel" of „tuinieren op een kerkhof. aldus van Agt. Letterlijk schrijft hij over zijn aft** den: „Het kan niet anders of dat zo» fnuikend zijn om bestuurder van de P& vincie of van Breda te worden of f blijven." Ook de burgemeester van Bi* da F. Feij heeft vanwege deze zaak mv len aftreden. Het kabinet heeft enige concessies gf daan waardoor er voor de provinO' weer perspectief in de zaak zit. Het rijl' zou 70 miljoen gulden op zachte voorwaarden aan de lagere overheden wille" lenen. De Tweede Kamer buigt zich dinsda. over de kwestie Moerdijk. Het Brabantse kamerlid F. Castricum (PvdA) heefl hierover vragen gesteld aan het kabinet Castricum: „Noord-Brabant hoeft zicli niet druk te maken. Zowel in de Provinciale Staten als in Den Haag willen d* grote politieke partijen dat het rijk een minder starre houding inneemt over d* financiering van de schulden van Moerdijk. Het dreigen met aftreden mag cc" bestuurder nooit hanteren en in dit geval is het bovendien onnodig." --- Europees Parlement wil sancties tegen walvisvarende landen STRAATSBURG (ANP) — Het Europees Parlement heeft vrijdag in Straatsburg een resolutie aangenomen van de Nederlandse socialist Hemmo Muntingh waarin, in navolging van de VS, economische sancties worden gevraagd om bescherming van walvissen af te dwingen. De Europese Commissie zal nog dit jaar met voorstellen hiertoe moeten komen. Met name de Sovjet-Unie, Noorwegen en Japan — de grootste zondaars — zouden gedwongen moeten worden het moratorium op de jacht van grote walvissen, ingesteld door de „International Whaling Convention" (IWC), te ondertekenen. Direct of indirect by de EG betrokken eilanden als Groenland, de Far Oer en de Azoren zouden de jacht op minder bedreigde kleine walvissen moeten stoppen. Muntingh noemt vier argumenten: uitsterven moet worden voorkomen; de ecologie van deze dieren moet worden bestudeerd omdat hierover vrijwel nog niets bekend is; wreedheid en onnodige pijn bij de jacht moeten worden voorkomen; en zinloos slachten om aan overbodige luxe van de westerse mens te voldoen moet ophouden. Op de Azoren wordt büvoorbeeld de potvis gedood om zün tanden aan toeristen te verkopen. De rest van het dier wordt zonder meer in zee gedumpt. Slechts de Denen en de Britten maakten bezwaar tegen de resolutie. Verder werd zü met vrijwel algemene stemmen aangenomen. --- Rotterdam wil leegstand te lijf met huurverlaging Van onze verslaggever ROTTERDAM — Een huurverlagirré -van tien tot twintig percent moet de leegstand terugdringen in de nieuwe Rotterdamse wijk Beverwaard. Ruin* duizend onverkoopbare premiekoop woningen blijken het als huurwoning ook slecht te doen. Meer dan twintig percent daarvan staat leeg. De eigenaar, de woningbouwvereniging IJsselmonde, heeft na een onder* zoek van de Erasmus Universiteit besloten de huur (zeven- tot achthonderd gulden) te verlagen met honderd tot honderdvijftig gulden. Dat geldt ook voor „zittende" huurders. De verlaging kost de woningbouwvereniging 400 duizend gulden per jaar. pc leegstand was een schadepost van ruinl twee miljoen per jaar. --- Vier bommen in Jeruzalem JERUZALEM — In Jeruzalem z_n zondag, tijdens het bezoek van de Amerikaanse minister Shultz, twee bommen ontploft bij bushaltes waar gewoonlijk militairen liften, en een derde bij het Shaare Zedek-ziekenhuis. Er was alleen materiële schade. Een vierde bom werd tijdig onschadelijk gemaakt. De politie hield 20 Palestijnen aan. De verantwoordelijkheid werd opgeëist door een Palestijnse anti-Arafat organisatie in Damascus. --- TIJDENS BEZOEK PRESIDENT ORTEGA Spanje zegt Managua niet meer toe dan morele steun Van onze correspondent ROBBERT BOSSCHART MADRID — President Ortega van Nicaragua vertrekt vandaag naar Parijs na een tweedaags bezoek aan Madrid, waar hem een aangenamer verblijf te beurt viel dan president Reagan enkele dagen tevoren. Ortega behaalde echter even weinig practische resultaten in de Spaanse hoofdstad als de Amerikaanse president. Madrid wijst Washingtons economische blokkade van Nicaragua nadrukkelijk van de hand, maar weigert ook daar „agressief op te reageren" en gaat op dit ogenblik geen extra economische steun aan Managua verlenen, zoals Ortega had gehoopt. De Spaanse premier Felipe Gonzalez had Reagan al doen weten dat hij geen enkele verandering ging brengen in de economische betrekkingen met Nicaragua, dat in 1983 kredieten voor vijftien miljoen dollar van Spanje kreeg, in 1984 ter waarde van zestien miljoen dollar en in het eerste trimester van 1985 ter waarde van zes miljoen. Precies hetzelfde kreeg Ortega te horen. Spanje heeft tot nog toe geen wapens aan Nicaragua verkocht en gaat daar nu evenmin mee beginnen. Wel blijft Madrid diplomatieke steun aan de Sandinisten verlenen. Niet in de vorm van bemiddeling bij Washington, waar ook niet om is gevraagd, maar met bijdragen tot de intiatieven van de Contadora-groep en met Spanje's bijval voor het standpunt van Ortega, dat Washington weer de directe onderhandelingen met Managua moet hervatten in het Mexicaanse plaatsje Manzanillo. In de Spaanse hoofdstad deed president Ortega een hernieuwde oproep tot de VS om aan de onderhandelingstafel in Manzanillo terug te keren, en herhaalde hij zijn weigering om — zoals Reagan eist — politieke contacten met de gewapende oppositie in Nicaragua, de Contra's, aan te gaan: „Het heeft alleen zin om te onderhandelen met je tegenstander, maar niet met diens instrument; met de Contra's te gaan onderhandelen zou zijn alsof wij tegen een pistool stonden te praten," zei hij. Ortega kreeg in Madrid protocollair precies dezelfde behandeling als Reagan, maar terwül het Amerikaanse bezoek grote anti-Reagan-betogingen had uitgelokt, werd de president van Nicaragua met (kleinere) solidariteitsdemonstraties verwelkomd. Deze waren voornamelijk door de communisten georganiseerd. De PCE eist van de Spaanse regering juist wel een uitbreiding van 'de economische steun aan Managua. De betogers toonden zo luidruchtig hun ontevredenheid over het uitblijven daarvan, dat Ortega zelf voor de luidsprekers moest komen om „de consequent solidaire houding van premier Gonzalez en zijn regering ten aanzien van Nicaragua" te verdedigen. WEERT — Bij een brand in een kippenhouderij in Weert zün zondagmiddag twintigduizend kuikens om het leven gekomen. De brand ontstond rond half zes tijdens een zwaar onweer door blikseminslag. De Weerter brandweer bestreed het vuur met groot materieel. De schade bedraagt enkele tonnen. --- Wilton-Fijenoord zet drie miljoen opzij voor Chinese order Van onze verslaggever ROTTERDAM — Met het oog op een Chinese mi .oenenorder voor de bouw van een serie zware vistrawlers heeft de werf Wilton-Fijenoord in Schiedam drie miljoen gulden gereserveerd. Dit staat in het jaarverslag van de werf. Het is het eerste signaal sinds maanden dat de opdracht nog steeds „boven de markt zweeft". Maar volgens financieel directeur T. Jonker van Wilton- Fijenoord mag uit de reservering niet worden afgeleid dat de opdracht bijna binnen is. „De zaak loopt nog steeds", aldus Jonker. De reservering is bedoeld om eventuele verliezen bij de bouw te compenseren. Winstgevende opdrachten komen in de scheepsbouw niet meer voor. Op elke order moet verlies genomen worden. Wilton zit te springen om nieuwe opdrachten, omdat in 1986 en 1987 de twee omstreden onderzeeërs voor Taiwan worden afgeleverd. De reparatieafdeling van de werf zit daarentegen ongekend goed in het werk. „De prijzen zijn matig, maar wat het aanbod van werk betreft is het in tien jaar niet zo goed geweest", aldus Jonker. De winst van Wilton (sinds het einde van de surséance in juni 7,1 miljoen gulden) is vooral te danken aan de Taiwanese order. Wilton-Fijenoord wil op de exportmarkt voor marineschepen actief blijven. Besprekingen over marktafbakening met de cpncurrenten RDM (Rotterdam) en De Schelde (Vüssingen) zijn op niets uitgelopen. De drie werven hebben minister Van Aardenne van Economische Zaken gevraagd om een oordeel, omdat hij vorig jaar bedong dat Wilton met RDM en De Schelde afspraken zou maken over wie welk type Aiarine-schip op de exportmarkt mag brengen. Nederlandse marine-orders gaan in elk geval naar RDM of De Schelde. --- ,Controle op aanvraag verzetspensioen wordt steeds moeilijker' Van onze verslaggever AMSTERDAM — Het onderzoek naar het verzetsverleden van iemand die een verzetspensioen heeft aangevraagd wordt steeds moeilijker. Er zal dan ook een moment komen dat he onderzoek naar dat verleden geen helder oordeel meer kan opleveren omda' de gegevens niet meer zijn te controleren. Daarom is het nodig dat de Wet op het buitengewoon pensioen voor oudverzetsstrfjders wordt aangepast en da' er een verduidelijking komt van hel beleid en welke normen worden gehanteerd. Dat zei voorzitter G. Londo van de Stichting '40-45 zaterdag bij de herdenking van het 40-jarig bestaan van df stichting. De stichting adviseert de buitengewone pensioenraad over aanvragen van mensen die gezien hun verzetsverleden menen aanspraak te kunne!1 maken op een buitengewoon pensioen- Volgens Londo is het gevaar niet denkbeeldig dat in de huidige situatie beslissingen aanvechtbaar worden en aangevochten zullen worden. Met een bijeenkomst in de RAI heen de stichting haar veertigjarig besta-**1 herdacht. Hierbij was ook prinses Julia* na aanwezig. Uit handen van voorzittei" Londo ontving zij het eerste exemplaar van het boek „Woord Gehouden" ovef de geschiedenis van de stichting. ---