Staatsalcohol Hoencamp is niet erg gelukkig met het gebruik van deze middelen. Depronal en Burgodin hebben ook een verslavende werking, evenals trouwens het veel verstrekte methadon, een synthetisch gemaakt opiaat. „Burgodin, Depronal en methadon zijn geen middelen om af te kicken, dat wil zeggen, de heroïnegebruiker te helpen het opiaatgebruik definitief te stoppen. Ik heb nogal wat bezwaren tegen de methadontherapie, want die komt er in feite op neer dat je het ene verslavende middel vervangt door het andere. Als je heroïne vergelijkt met alcohol zou je kunnen zeggen dat de methadontherapie erop is gericht de vrij verkrijgbare alcohol te vervangen door een soort staatsalcohol. Ik ben daar niet zo voor." „In Nederland lijkt het alsof men er in de drugshulpverleningswereld op uit is het wiel opnieuw uit te vinden. In navolging van'de Verenigde Staten zijn ook hier de methadonverstrekkingen sterk opgekomen, maar in tegenstelling tot in Amerika loopt het hier nogal door elkaar. In de Verenigde Staten maakt men een scherp onderscheid tussen het gebruik van methadon voor ontwenningsprogramma's en voor onderhoudstherapie. Detoxificatie met methadon duurt nooit langer dan drie weken, dan moet de cliënt „clean" zijn. Voor onderhoudsbehandelingen met methadon worden de cliënten scherp geselecteerd. Bij ons is dat allemaal niet zo duidelijk gescheiden." Hoencamp meent dat clonidine een aantrekkelijk middel kan zijn om de heroïnegebruiker te helpen de ellende van het niet-gebruiken van opiaten aan te kunnen. Met name in situaties waarin het heroïnegebruik plotseling wordt afgebroken, bij voorbeeld bij een heroïneverslaafde die in de gevangenis terecht komt, kan clonidine helpen. In tegenstelling tot andere afkickmiddelen is van clonidine nog niet vastgesteld dat het een verslavende werking heeft. Het enige probleem dat clonidine met zich brengt is de sterk bloeddrukverlagende werking. De arts die het verstrekt zal bij de cliënt de bloeddruk in de gaten moeten houden. Dat maakt dat het middel vooral is geschikt in situaties waarbij de bloeddruk regelmatig kan worden gecontroleerd. Zou clonidine in een zogenaamd ambulant hulpverleningsprogramma worden verstrekt, waarbij de heroïnegebruiker dus niet onder voortdurende controle van de hulpverlener staat, dan moeten er in elk geval voorzieningen worden getroffen om het effect van clonidine op de bloeddruk te volgen, meent Hoencamp. --- DAG IN Muurschilderen als actiemiddel DAG UIT atste tijd zijn er in Tilburg !C vaker kleurige schilderingen \}eien op muren van leegt j^e woningen en gebouwen. tó «et werk van de Tilburgse \ e*sbrigade. De brigade be\ ut zes mensen die met hun J ,j.een bijdrage willen leveren lscussies over kraken, leeg%l inspraak, imperialisme, de \ar-kking in Zuid-Afrika en i e actuele onderwerpen. V 'Idersbrigade werd vorig jaar \ vf. opgericht. Een van de le- Vogels: „De meesten X vs komen van de kunstacade\ JJaar We wilden meer dan al- JrQh ar een beetje schilderen zelf. We begonnen met het i^ê*1^11 van panelen en protest>j. voor demonstraties. Dit % vonden we het beter om (j echt iets te gaan doen." I **ii Pr°iect werden de muren o,nstreden leegstaande texh lek in de binnenstad van Till' t 3/1/1 schilderingen voorzien. iMd en op de muren de in\ bfr°Cedure over de toekomst Bebouw proberen uit te <^°'c an^ere wijkcomités J(|t. daarna om schilderijen," (JScvVrJam Vogels. Zij vindt de iSe "deringen een uitstekend JW*stuk van acties. u W*J, Van de overheid zijn er op vV van de brigade nog niet §h Ook de politie in Tilburg nog noo^t bemoeid met de Vf v 'deraars. Terwijl op vijftig »^eean bet politiebureau in Tily v«h ,Van de grootste werkstuk\ft is e Schildersbrigade op een k ile te zien. Het is een tekening '"lei-gedachte visualiseert. Ongeveer acht meter hoog en zes meter breed. Even de politie gebeld, die „volkomen verrast" is. Hoofdinspecteur Van der Sanden van de Tilburgse politie denkt niet aan optreden tegen de schilders. Hij weet niet precies of het schilderen tegen de plaatselijke politieverordening is. „Ik denk wel dat je toestemming van de eigenaar moet hebben en dat er ook schoonheidsbepalingen zijn. Maar we hebben er nog nooit over nagedacht," aldus de Tilburgse hoofdinspecteur. Een voordeel hebben de muurschilderingen als actiemiddel zeker. Ze zijn duurzamer dan affiches en stencils, want die worden toch van de muur getrokken. --- België weert Bhagwanboek De „Bond van Grote en Jonge Gezinnen", waar anders dan in België, riep onlangs een boek van de Belgische schrijfster Diana Broeckhoven uit tot jeugdboek van het jaar. In mei werd ze in Brussel gehuldigd compleet met toespraken, receptie en het ondertekenen van een contract met uitgeverij Lannoo, die in samenwerking met de bond het boek in het najaar wilde uitgeven. Dit laatste gaat niet door. Dat Diane in het oranje als Ma Anand Diane op'de receptie verscheen kan nauwelijks een verrassing zijn geweest. Tenslotte had ze het manuscript ook met die naam ondertekend. Het bekroonde boek „Als een lopend vuurtje" beschrijft de ervaringen van een veertienjarig meisje dat met haar moeder naar Poona vertrekt alwaar de moeder geheel in de oranje-roes geraakt en in een echte sannyassin (discipel) wordt omgetoverd. De juryleden vonden het allemaal even boeiend en genoeg afstandelijk geschreven, maar de leden van de bond liepen rood aan. Een hagelbui protestbrieven brak los, voornamelijk van ouders die hun gezin aanmerkelijk zagen uitgedund doordat hun kinderen naar Poona waren vertrokken. Het hoofdbestuur dat uiteindelijk pal hoort te staan voor grote gezinnen besloot daarom het boek niet uit te geven. „Een pijnlijk besluit", vond de voorzitter van de bond, prof. Van Mechelen. „Maar het zou nog veel pijnlijker worden als onze organisatie wordt vereenzelvigd met een groep die aan hersenspoeling doet en kinderen uit gezinnen weglokt." Waren de juryleden niet van dat gevaar doordrongen?" „Zij waren niet op de hoogte van de Bhagwansekte. Men kan niet alles weten",, zegt de professor. Wat nu? Het boek bedoeld voor kinderen van twaalf tot zestien jaar gaat dit najaar toch verschijnen. Uitgeverij Arcanum in Amsterdam, waar al menig boek het oranje-levens-licht aanschouwde, ziet het helemaal zitten. Swami Saty Cornelis, ex-Volkskrant-redacteur Kees Schoonderwoud, mikt niet op de kinderen van sannyassins. „Dan zou het een oplage van hooguit duizend kunnen worden, dan kunnen we wel inpakken." --- Registratie Hoencamp: „Toen ik met clonidlne bezig was, heb ik ook geprobeerd naltrexone te krijgen uit de Ve» nigde Staten. Maar dat is toen niet gelukt. De fabrikant wilde het ons nog niet verstrekken, omdat het toen een nog niet geregistreerd middel was in Amerika. Als ik het goed heb begrepen staat naltrexone nu op het punt te worden geregistreerd, zodat het voor meergebruikers beschikbaar komt. Ik heb overigens gemerkt dat er in de wereld van de drughulpverlening niet zoveel belangstelling is voor clonidinc en naltrexone. Ik geloof dat mep een beetje het idee heeft van: late» ze het in Amerika maar proberen, wij wachten wel af." Zouden clonidine en naltrexone de middelen kunnen worden voor het sterk in discussie zijnde gedwongen afkicken? Hoencamp: „Ik geloof het niet. En die vraag is ook niet zo belangrijk. Er zijn meer middelen om af te kicken en ik vind dat een heroïnegebruiker die wil stoppen, er recht op heeft zo te worden geholpen dat de ontwenning zo pijnloos mogelijk verloopj. Als men het heeft over gedwongen afkicken, dan gaat het niet om methoden om van de heroïne af te komen, maar om er van af te blijvtA. En het zou wel eens kunnen zijn dat je dat doel alleen maar bereikt als Je de (ex)-gebruikers achter slot eb grendel zet. Tenslotte blijkt uit de Amerikaanse ervaring met naltrexone dat de gebruikers daarvan ook lang niet altijd trouw dat middel blijven slikken". GERBRAND FEENSTRA i --- Opmerkelijk De zomerfeesten in Nijmegen zijn niet bedoeld om even de bloemetjes buiten te zetten, het is vooral van betekenis om zoveel mogelijk mensen van allerlei komaf, waar zij ook vandaan komen, met elkaar in contact te brengen. De contacten leiden dan weer tot vertrouwde vriendschappelijke relaties, waarmee mensen en volken zich intens verbonden weten. Als dat een kleine bijdrage zou zijn tot bevordering van een ontspannende en vredelievende wereldsituatie, dan is daarmee een groot doel bereikt. Het gemeentebestuur is dan ook steeds bereid geweest hieraan zoveel en zo goed mogelijk mede te werken. Inleiding van F. J. Hermsen, burgemeester van Nijmegen uit het programma-boekje voor de zomerfeesten. Precies vijf maanden na de gewelddadige en onnodige ontruiming van de veertien panden in de Piersonstraat. --- ,Stop Borssele' de boer op De acnevoerders, die afgelopen zaterdag een maquette van de kerncentrale Borssele plaatsten op de toeristische attractie „Miniatuur Walcheren hebben zich door een kleine tegenslag niet uit het veld laten slaan. De directeur van de tentoonstelling gooide _e maquette boos in de bosjes rond het terrein en deed bij de politie melding van het „gevonden voorwerp". De actiegroep Stop Borssele heeft de politie nu gemeld dat zij het voorwerp sinds zaterdag „vermist". Maar daar komt verandering in. Vandaag wil de actiegroep de maquette weer ophalen van het tentoonstellingsterrein van Miniatuur Walcheren. „Dat zal wel met enig vertoon gepaard gaan", aldus een woordvoerder. jjHet is zonde dat zon werk, Waaraan twee mensen een paar maanden bezig zijn geweest daar in de bosjes blijft liggen." Om een natuurgetrouwe namaak van de kerncentrale te kunnen maken hebben de actievoerders veel foto's van het gebouw moeten maken. Dat viel niet mee omdat de kerncentrale voortdurend wordt bewaakt." We konden het op schaal namaken omdat de afmetingen van de centrale bij ons bekend zijn. Een goede actiegroep weet alles van het object waartegen actie gevoerd wordt", verduidelijkt de woordvoerder van Stop Borssele. Wat er na donderdag met de maquette gaat gebeuren is nog niet duidelijk. De actiegroep moet zich daarover nog „beraden". Gedacht wordt om het bouwsel aan te bieden aan de provincie Zeeland of aan Madurodam. „Er is teveel werk in gaan zitten om er niets meer mee te doen. Er moet een bestemming voor gevonden worden". --- tf'»ie om gaat 2'*n **e twee Ow aPParaatjes, die de jufv*n ï*0"1- Het ziJn mini-iwntiloj'fi fj' Zli betrekken hun energie Zon- Het apparaatje, negen »f*«h i-eter *n doorsnee en vijftig A ijelCnt> kan met een zuignapje C 5 er "luur worden bevestigd. j| &»nt 2°nlicht op de cellen valt, Vx val de ventil-tor te werken. 'i* caral te gebruiken op boten, bij i* achan*tent of bij het schuur- CStdu'6r 'n de tuin. Volgens de t>? nllSe firma die de ventilator Vs er 3rlct wil brengen, moet de tegen de tachtig Mark --- Kloof Een heel ander niveau van de medische behandeling van heroïneverslaafden is dat van de zogenaamde opiaat-antagonisten. De clonidinetherapie in de Verenigde Staten is veelal gekoppeld aan de verstrekking van naltrexone, een middel dat voorkomt dat stoffen als opium, morfine of heroïne hun werking hebben en de gebruiker een kick geven. De Amerikaanse artsen Gold en Washton, die betrekkelijk veel ervaring hebben met clonidine voor heroïneverslaafden, vinden het middel daarom vooral nuttig „om de kloof tussen de afhankelijkheid van opiaten en het gebruik van naltrexone te overbruggen". Hoencamp over naltrexone: „Als je al over een wondermiddel voor drugsverslaafden zou willen spreken, dan zou je die term toch eerder moeten reserveren voor opiaat-antagonisten als naltrexone. De antagonisten werken opiaten tegen, doordat ze zich sterker dan de opiaten hechten aan de zogenaamde opiaatreceptoren, de plekken in de hersenen, die gevoelig zijn voor stoffen met een opiaatstructuur. Waar een antagonist zit, kan geen opiaat zitten, waardoor dus de werking van de opiaten wordt geblokkeerd. Een naltrexonegebruiker ondervindt geen effect van een shot heroïne. De vicieuze cirkel: ik voel me ellendig — ik neem heroïne, wordt erdoor gebroken, want heroïne heeft geen effect meer. Gebruik van naltrexone kan zo tot een uitdoving van het verslavingsgedrag leiden". Naltrexone is een van de vele opiaat-antagonisten, die de laatste tien, vijftien jaar zijn ontwikkeld. Het heeft het voordeel dat het een langdurig effect heeft, dat enkele dagen kan aanhouden. Langdurig gebruik van naltrexone heeft geen nadelige effecten op het lichaam. De tot nu toe waargenomen bijverschijnselen beperken zich tot incidentele misselijkheid en buikpijn. Hoewel enigszins vergelijkbaar qua idee, is het effect van naltrexone heel anders dan dat van disulfiram bij alcoholisten'; Dat middel, bekend als Refusal en Antabus, heeft als effect dat de gebruiker, die toch alcohol consumeert, zich ontzettend ziek gaat voelen; het alcoholgebruik wordt afgestraft". Naltrexone-gebruikers die toch weer heroïne innemen, zullen hooguit niets merken. --- ADVERTENTIE PIZBUIN I, W_wïlfïï7m _______■■ Lïii2__i9 EH___H__R£jsL___iS-i '____£______! ______ ü * ■■- .. ;_«£. -: -K';,--.-.. -.., . w m « wMmvjn raar—'"'.'.' * __r Hr "fit • H ■ 'wS' 1 _________■! ËÜ _H * HL H m ■ haalt het goede uit de zon s (watervast, met zonbcschcrmingsfillers voor elke huid en elke zon) Uw drogist, parfumerie of warenhuis weet er alles van. — --- Op vakantie De komende afleveringen geeft Dag in Dag uit enkele lijstjes met opmerkingen die als richtlijn kunnen gelden om op reis en tijdens de vakantie de conversatie gaande te houden. Hierbij de eerste suggesties. • Pak jij de paspoorten even? • Leuke uniformen hebben ze hier. • Zouden ze het verstaan hebben? • Goh, in dit land schieten ze veel sneller. • Veel veranderd hier. • Hoeveel is dat in Nederlands geld? • Hoe is het met het oliepeil? • Hoor je dat geluidje ook? • Volgens mij loopt er iets aan. • Laten we er maar het beste van hopen. • Jij zou toch kaart lezen? • Vraag jij het maar even. • Jij staat er het dichtst bij. • Betaal jij even, dan krijg je het zo terug. • Jij zou toch alles verzorgen? • Pas jij even op de spullen? • Maar jij had toch gezegd dat je op die tas zou letten? • Als het morgen nog zo is, ga ik weg. • We hoeven hier niet te blijven. • Jij wilde toch zonodig? • Ik blijf wel bij de auto. • Ga jij maar vast, ik kom later wel. • Doe jij het nu ook maar een keer. • Betaal nou maar, dan zijn we tenminste van dat gezeur af. • Een beetje gezelliger mag ook wel. • Als je zo doorgaat kunnen we er wel mee ophouden. • We zijn op vakankie hoor. Het lijstje is natuurlijk niet compleet. Bij lange reizen in trein of auto, tijdens opperste verveling of gedurende een opwelling van creativiteit moeten er nog talloze variaties mogelijk zijn. Dit nieuwe zomerspel kan daardoor ongekende vormen aannemen. Zaterdag meer. --- EXPERIMENT MET HEROÏNEGEBRUIKERS Clonidine helpt verslaafde ,"an onze verslaggever ! HAAG — Het christe•i» Psychiatrisch centrum in Den Haag l| vergevorderde plannen IJn navolging van experi- in de Verenigde Sta."et middel clonidine te V gebruiken bij de hulp i heroïneverslaafden. Dit var zal in het klinisch in-1, jjctiecentrum van Bloe- een proef beginnen .het verstrekken van cloni( aan verslaafden die wilafkicken. ' wil nagaan of clonidine even h °f beter werkt dan andere ' i je'en die nu worden gebruikt 1 |Le heroïneverslaafde te helpen ' n Moeilijke periode van de ont-1 na het Left van heroïnegebruik. 4 ychiater Erik Hoencamp van Hddel kan ptwenning taken heeft een beperkte er' (j.? Riet het gebruik van clonidi[ \ ,J. heroïneverslaafden. In 1979 y'J een half jaar als psychiater ! aan het Haagse Stedelijk t Jerlenings Programma voor f Verslaafden. In die periode ijl'Ï clonidine aan een tiental C'fden, die tijdelijk hun hero- wilden stoppen. Hoen«jj Was niet ontevreden over de Ri.aten. Hij is nu nauw betrokf a,lJ de opzet van de proefneming t|o'°emendaal. ylidine is een geneesmiddel dat i T dan tien jaar wordt gebruikt u' behandeling van patiënten °8e bloeddruk. Het heeft een ijffukverlagende werking. \(daarnaast — is drie jaar gele- V de Verenigde Staten ontdekt ft!" het middel ook de ontwen- A iVerschijnselen na het stoppen sterk vermin- L/ of 2elfs geheel wegnemen. Ontwenningsverschijnselen treden op bij heroïnegebruikers zodra het opiaat is uitgewerkt. De gebruiker wordt onrustig, krijgt het afwisselend heet en koud ener ontstaat een waterige afscheiding uit de neus en de ogen. De heroïnegebruiker voelt zich ellendig en ziek. Duurt de onthouding langer dan worden de symptomen erger: er ontstaat kippevel en de afscheiding uit neus en ogen neemt toe. Die toestand heet in het verslavingsjargon cold turken (koude kalkoen). Aangenomen wordt dat de onthoudingsverschijnselen een sterke stimulans vormen voor de heroïnegebruiker op zoek te gaan naar een volgend shot, waardoor een eind komt aan de ellende en zolang de nieuwe shot werkt, de gebruiker zich weer lekker voelt. Clonidine kan de opiaatonttrekkingsverschijnselen voor een groot deel onderdrukken. Daarmee wordt een belangrijke stimulans voor het doorgaan met heroïnegebruik weggenomen. Is clonidine daarmee het wondermiddel voor heroïneverslaafden geworden? Hoencamp: t>lk geloof niet dat je dat zo kunt stellen. Verslaving aan heroïne of een andere hard drug is altijd door meer factoren bepaald. En de weg terug is altijd veel moeilijker dan de weg naar het gebruik en de verslaving. Als je alle factoren die tot verslavingsgedrag leiden zou wegdenken, dan zou je misschien kunnen zeggen dat clonidine een wondermiddel is. Maar zo simpel ligt het niet. Het probleem in de hulpverlening aan heroïneverslaafden ligt niet in het afkicken, het opvangen van de ontwenningsverschijnselen. Het gaat er meer om te bereiken dat de gedragsfactoren die tot het verslaafd zijn hebben geleid, worden veranderd, zodat de gebruiker om het zo te zeggen, niet langer in psychische zin verslaafd is." Clonidine is niet het enige middel dat in staat is de ontwenningsverschijnselen te onderdrukken. In het verleden is, overigens niet met zoveel succes, wel gebruik gemaakt van propanolol, een zogeheten bètablokker, een geneesmiddel dat vooral tegen hartritmestoornissen en pijn op de borst wegens onvoldoende doorbloeding van de hartspier wordt gebruikt. Verder wordt in de praktijk, bij voorbeeld ook in het huidige ontwenningsprogramma van Bloemendaal, gebruik gemaakt van dextropropoxyfeen (merknaam Depronal), een pijnstiller voor rheumatische aandoeningen, die vooral in staat is de na enige dagen van onthouding optredende spier- en botpijnen tegen te gaan. Ook wordt wel gebruik gemaakt van bezitramide (merknaam Burgodin), een verdovende pijnstiller. Een heroïnegebruikster neemt een shot. Volgens psychiater Hoencamp gaat het er bij het bestrijden van de verslaving vooral om t°. bereiken dat de gebruikers psychisch niet langer verslaafd is. --- Zwart-kijkers buitengesloten In de Zuidafrikaanse stad Oudtshoorn is een vertoning van een film over het leven van Jezus Christus afgelast. Reden daartoe was dat de blanke Zuidafrikanen weigerden de film te zien in het bijzijn van hun zwarte medemensen. De film zou voor een zwart-blank publiek vertoond worden in een bioscoop waar eigenlijk alleen maar blanken komen. - Maar bij wijze van uitzondering mochten ook niet-blanken de film gaan zien. De opbrengst van de vertoning zou worden gebruikt om een nieuwe sociaal-werker aan te stellen in een zwarte kerkgemeente. Omdat veel' leden van de blanke Nederduits-gereformeerde kerk protesteerden tegen de aanwezigheid van de zwarte kijkers, besloten de organisatoren maar de voorsteling helemaal niet door te laten gaan. „Dit voorval toont aan wat Jezus zou kunnen verwachten als hij nu in Zuid-Afrika zou komen", zei een zwarte geestelijke na de weigering. „Het laat opnieuw zien dat veel mensen zich weliswaar christen noemen, maar dat in de praktijk niet waarmaken". --- Besparen van energie spekt huisbaas soms Voor veel mensen zijn maatregelen om energie te besparen onbetaalbaar, schrijft Stichting Energie Anders op kringlooppapier. Maar het kan volgens de stichting ook anders. Onder het motto „goedkoop energie besparen" houdt de stichting in Hoek van Holland tot eind augustus (en bij succes nog langer) een tentoonstelling over dit onderwerp. De meeste huizen zijn voor een bedrag van vijfhonderd tot duizend gulden eenvoudig is isoleren. redactie a.i.: Peter van den Berg bijdragen: Erik Beenker Bertus van Berlo Rutger van Santen De kosten daarvan zijn in een ol twee stookseizoenen terugverdiend, aldus de Stichting Energie Anders. Op de tentoonstelling is het isoleren van muren, ramen, en energiebesparende maatregelen voor verlichting, centrale verwarming, wasmachines en koelkasten te aanschouwen. Voorlichters zij aanwezig om vragen te beantwoorden. Een grote windmolen levert elektriciteit aan het voorlichtingscentrum en aan het openbare net. In een zonne-woning worden zonne-verwarming en een zonne-boiler gedemonstreerd. „Goedkope energie besparen" is een onderdeel van een permanente tentoonstelling over energie, die het afgelopen jaar ongeveer 30 duizend bezoekers trok. , Juist voor mensen die in huurhuizen wonen is het interessant om zelf tot energie besparen over te gaan, omdat van de huisbazen op dit gebied niet veel te verwachten is." schrijft de stichting. Een woordr voerder van „Energie Anders* voegt daaraan toe dat voor huurders heel kostbare maatregelen om energie te besparen doorgaans niet erg aantrekkelijk zijn. Daardoor stijgt namelijk de waarde van het huis en daarmee ook weer de huur." ---