Organisatie en kantoren in Amerika ingeschakeld Indische handelmaatschappijen nemen deel aan export-actie Sigarenfabrikanten, zilversmeden en linnenwevers vormen combinaties (Van onze speciale verslaggever) DEN HAAG, 10 Oct. — „De actie van de Nederlandse regering ter bevordering van de export naar Amerika heeft een goede start. Niet minder aan drie grote handelsorganisaties, die eigen kantoren in Amerika hebben, van waaruit zij vóór de oorlog haar aankopen deden voor Indonesië en Nederland, zullen het handelsapparaat, met kantoorgebouwen en personeel, thans concentreren op de Nederlandse export naar Amerika. In Nederland hebben zich inmiddels combinaties gevormd van linnenwevers, goud- en zilversmeden en sigarenfabrikanten, die gezamenlijk de export van hun producten ter hand zullen gaan nemen. Het staat nu reeds vast, dat de export-actie resultaten zal boeken. Honderden aanbiedingen van Nederlandse fabrikanten zijn bij het Bureau Exportbevordering binnengekomen. De belangstelling van het Nederlandse bedrijfsleven is verrassend groot." Dit alles zegt de beer L. Smit, directeur van het Bureau Exportbevordering, die morgen met de „Nieuw Amsterdam" voor vijf weken naar Amerika vertrekt, alwaar hij contact zal opnemen met de Nederlandse ambassade. Zijn planven zal hij aan de in de Verenigde Staten geldende opvattingen toetsen en op zo kort mogelijke termijn zal hij overgaan tot het aanstellen van vier Nederlandse handelsagenten, die hun standplaatsen in Chicago, Los Angeles, het Zuiden en het Midden-Westen zullen hebben. --- Devaluatie heeft gunstige invloed De devaluatie heeft in het algemeen een gunstige invloed op de exportactie. In het bijzonder geldt dit voor die producten, waarvoor men de grondstoffen niet in dollars behoeft te betalen. Het duurtevraagstuk is in wezen opgelost, nu alles er op wijst, dat de Amerikaanse regering de hoge invoerrechten zal verminderen en alles zal doen, wat de export van de Westeuropese landen naar Amerika kan stimuleren. ,Ik geloof in mijn veldtocht", zegt de heer Smit, die ia zijn vorige functie, bij Philips, nooit anders gedaan heeft dan een verkoopsorganisatie op te bouwen. „De Amerikaanse markt is een blijvende markt", meent hij. „De Amerikaanse regering doet alle moeite de industrie en de vakbonden duidelijk te maken, dat de Verenigde Staten niet kunnen exporteren, wanneer zij de deuren niet openzetten voor import. De huidige importen uit Engeland, Nederland, België, Frankrijk en Italië naar Amerika zijn in verhouding tot het algemene verbruik, zo belachelijk laag, dat de Amerikaanse industrieel, zelfs indien deze importen driemaal zo groot zouden worden, geen gevaar loopt, doch daarentegen het voordeel heeft in ieder geval te kunnen exporteren." „De Nederlanders zullen er op bedacht moeten zijn, dat vooral bij hun actie ten opzichte van Amerika de eenheid een zeer belangrijk ding is. De Amerikaan hecht grote waarde aan handelsmerken. Tot elke prijs moet worden voorkomen, dat grote aantallen fabrikanten met eigen handelsmerken op de markt zouden komen. Het Bureau Exportbevordering zal de fabrikanten in alles blijven adviseren. --- Nieuwe groeperingen De Nederlandse zakenman kan zich in Amerika een groot arbeidsveld verwerven. Behalve de linnenwevers en sigarenfabrikanten, onderzoeken thans vele fabrikanten de mogelijkheden die een samengaan hun biedt. Het ligt in de lijn van de verwachting, dat op korte termijn ook combinaties van textiel-, meubel- en schoenenfabrikanten zullen worden gesticht. Intussen zal de heer Smit zich in Amerika tevens beraden over de vraag hoe men het beste de bestaande belangstelling voor Nederland en Nederlandse artikelen zal kunnen verlevendigen. In New Vork en zo mogelijk in Californië zullen restaurants komen in Nederlandse stijl, gebouwd van Nederlandse stenen. Nederl. meisjes in nationale klederdracht zullen er de gasten bedienen. En naast de restaurants zal ruimte worden gemaakt waar Nederlandse producten kunnen worden geëxposeerd. Ook bestaat er een plan in het centrum van New Vork een groot Nederlands hotel te bouwen, doch de beperkte financiën zullen de uitvoering van dit plan moeilijk maken. Nog wees de heer Smit er op, dat de fabrikanten door de bemoeiingen van de overheid ten aanzien van deze exportactie niet het gevoel mogen hebben, dat zij hun individualiteit zouden verliezen. Integendeel, door gezamenlijk de zaak aan te pakken zullen zij hun posities in het buitenland kunnen versterken. Om tot een juiste oplossing en goede omzetten te komen, is een grondige studie van de Amerikaanse markt noodzakelijk. De handelsagenten, die straks worden aangesteld, worden met deze taak belast. --- Regering publiceert: Waslijst van vrije Benelux-goederen (Van onze correspondent) DEN HAAG, 10 Oct. — Vandaag heeft het ministerie van Economische Zaken de lijst gepubliceerd van goederen, die Nederland voortaan vrij naar België mag uitvoeren en van de producten, die België en Luxemburg vrij in Nederland mogen invoeren. De voornaamste der vrijgegeven artikelen zijn: minerale producten, waaronder cement, alle fabrikaten uit hout vervaardigd, keramiek, waaronder ook glaswerk, chemische producten, verder ook lood, koper en zink. Dit zijn de goederen, waarvan thans, naar verwacht wordt, grote hoeveelheden naar Nederland zullen worden uitgevoerd. Ook tabak, sigaren en sigaretten mogen nu vrij over de grens worden gebracht. Hierbij is echter een „maar". De bepaling van de vrijdom bij de invoer geldt namelijk alleen voor die goederen, „die van oorsprong en herkomst uit België, Luxemburg of de Congo komen". Zij, die dachten, via België Amerikaanse en Engelse sigaretten te kunnen kopen, komen bedrogen uit. De Luxemburgers hebben ook hun zin, want de invoer van wijn wordt vrij. De Belgen mogen bier sturen. Verder is de lijst van een ontwapenende veelzijdigheid. Buskruit staat er in en lucifers, dakpannen en accordeons, ontspannings- en feestartikelen. Paddenstoelen komen er op voor en truffels (verduurzaamd), foezeloliën en bietenplup. De lijst begint met „geslacht pluimvee" en eindigt met „gravures, etsen, litho's en andere producten van graphische kunst, artistiek of antiek". --- Britse verkiezingen 24 November? Attlee's besluit gevallen (Van onze correspondent) LONDEN, 10 Oct. — In Londen neemt men aan, dat minister-president Attlee besloten heeft op 24 November algemene verkiezingen te doen houden. Attlee zou alleen nog wachten op Bevin, die morgen uit Amerika terugkeert, om zijn besluit bekend te maken. Dinsdag komt het kabinet bijeen. Verwacht wordt, dat Attlee nadien in een radiorede een bekendmaking zal doen. Vrijdag spreekt Churchill op het conservatieve partijcongres, waar hij waarschijnlijk op spoedige verkiezingen zal aandringen. Als de verkiezingen inderdaad op Donderdag 24 November worden gehouden, is een ontbinding van het parlement tegen het einde van deze maand noodzakelijk. Behalve Bevan, zou de laatste dagen ook Sir Stafford Cripps voorstander zijn geworden van bespoediging der verkiezingen. Vele zakenlieden laten thans het werk liggen, omdat ze eerst willen weten of er verkiezingen komen of niet. Verscheidene impopulaire regeringsmaatregelen moeten in het begin van 1950 uitgevoerd worden om te voorkomen dat de devaluatie fatale gevolgen heeft. Vervroegde verkiezingen zullen in elk geval leiden tot uitstel van de nationalisatie der staalindustrie. --- Eerste verkiezingsuitslagen Noorse oppositie achter bij socialisten OSLO, 10 Oct. (Reuter) — Volgens de eerste uitslagen van de vandaag in Noorwegen gehouden verkiezingen heeft de oppositiegroep van conservatieven, agrariërs en liberalen een achterstand op de socialistische partij, die een kleine meerderheid had ii_ net oude parlement. De communisten komen ver achteraan. Radio-Oslo heeft gezegd, dat het aantal stembusgangers ondanks het slechte weer in vele delen van het land zeer groot is geweest. De definitieve resultaten worden Dinsdag verwacht. --- Katholieke volkspartij blijft sterkste in Oostenrijk DR. FIGL OPNIEUW BONDSKANSELIER Ex-nazi's wonnen zestien zetels (Van een correspondent) WENEN, 10 Oct. — De (katholieke) Volkspartij blijft de sterkste politieke groepering van Oostenrijk. Ofschoon zij bü de Zondag gehouden verkiezingen de absolute meerderheid verloor, vergrootte zij haar voorsprong op de tweede grootste partij (de socialistische) van negen tot tien zetels. De communisten kwamen van vier op vijf zetels. De nieuwe uiterst rechtse partij van Herbert Kraus, die haar aanhangers voornamelijk onder ex-nazi's vond, kreeg bijna 12 percent van het stemmentotaal en 16 zetels. De katholieke Bondskanselier, dr. Leopold Figl, heeft opdracht om een nieuwe regering te vormen. Dr. Figl, sinds 1945 leider van een zeer stabiel katholiek-socialistisch kabinet, heeft verklaard, dat zijn partij bereid is, de coalitie voort te zetten. De katholieken (77 zetels) en de socialisten (67) samen zouden hun onwrikbaar overwicht in de Bondsdag behouden. Hier zijn de officiële sterncijfers, die de vier belangrijkste partijen behaalden, met tussen haakjes, de resultaten van de verkiezingen van 1945: Volkspartij: 1.844.850 stemmen (1.602.244), 44.2 percent (49.9), 77 zetels (85). Socialisten: 1.621.275 (1.434.Ï98), 38.6 percent (45.1), 67 zetels (76). Communisten: 212.651 (174.257), vijf percent (5), vijf zetels (vier). Onafhankelijken: 489.132 (—), 11.7 percent, 16 zetels. Ongeveer 94 percent der stemgerechtigden heeft aan de verkiezingen deelgenomen. In de stad Wenen kregen de socialisten 57.4 percent van de stemmen, de katholieken 27.5, de communisten 10 en de onafhankelijken 4.4 percent. HERBERT KRAUS .... zestien zetels.... --- Mislukt De poging der socialisten om de volkspartij uit de eerste stelling te verdringen is dus mislukt: de katholieken behouden hun recht op het kanselierschap, de belangrijkste functie in Oostenrijk. Maar in de Bondsdag zal een nieuw oppositie-element verschijnen, dat tweemaal zo sterk is als het communistische: de Onafhankelijken. De leden der nieuwe partij van Kraus, die op aandringen van de socialisten vergunning kregen om aan de verkiezingen mee te doen, hebben niet socialistisch gestemd. Zij verwierven een aantal zetels groot genoeg zelfs om m.;t de socialisten een krappe meerderheid in de Bondsdag te kunnen vormen. Maar niemand neemt aan, dat de socialisten het gevaarlijke avontuur van toenadering tot de partij Kraus zelfs maar overwegen. Op een paar kleine incidenten na zijn de verkiezingen rustig verlopen. De man in de straat is over de resultaten best te spreken. Velen nebben een zucht van verlichting geslaakt nu het communistische gevaar zich niet verder heeft kunnen verspreiden. --- MINISTERS VAN DRIE LANDEN NAAR LUXEMBURG Uitvoerbaarheid Benelux wordt onderzocht België moet uit de dollarsfeer (Van onze correspondent) DEN HAAG, 10 Oct. — De conferentie, welke de ministers van de Beneluxlanden deze week in Luxemburg zullen houden, zal zeer belangwekkend zün. Daarbij moet namelijk blijken, of de Belgen blijven eisen, dat de schulden, die voor Nederland zullen ontstaan, als de invoer uit België groter wordt, in goud of dollars worden betaald, of, dat zij genoegen zullen nemen met betaling in ponden sterling of bü voorbeeld in Franse francs. Blijven de Belgen vasthouden aan afdekking in goud of dollars, dan zal daarmee de Economische Unie, welke per 1 Juli 1950 een feit moet worden, practisch niet te verwezenlijken zijn. Ook voor de landbouw zal een oplossing moeten worden gevonden. De zaken staan niet zó, dat Nederland vrije invoer voor zijn landbouwproducten eist in ruil voor de vrijheid van invoer van de Belgische textiel. De textiel zal zeker per 1 Juli 1950 geheel kunnen worden vrij gegeven. Wel stelt de Nederlandse regering zich op het standpunt, dat er van een Economische Unie geen sprake kan zijn, als één land alle artikelen vrij toelaat, maar het andere land dit niet doet. Voor de periode van de Vóór-Unie is de moeilijkheid van de betaling in goud of dollars verzacht. Nederland zal dan alleen in goud of dollars behoeven te betalen als de overschrijding van de rekening aan Nederlandse schuld te wijten is, bij voorbeeld doordat Nederland te weinig goederen naar België heeft geleverd en niet aan zijn verplichtingen heeft voldaan of overmatig veel heeft gekocht. De Vóór-Unie is vrij bescheiden — dat ziet men in Haagse kringen zeer wel in. De vraag is echter, of Nederland verder kon gaan en vooral, of België zelf er mee gebaat zou zijn als de invoer in Nederland sterk zou worden vergroot, zonder dat de Nederlanders de zekerheid kunnen geven, dat zij die goederen ook kunnen betalen. De besprekingen, die aan het sluiten van de Vóór-Unie voorafgingen, waren vriendschappelijk en de officiële Belgische vertegenwoordigers zien duidelijk, dat Nederland niet verder kon gaan. Moeilijkheden waren er natuurlijk over de textiel, die de Belgen, en de landbouwproducten, die- de Nederlanders willen leveren. Nederland heeft echter nooit gezegd, dat de textiel op 1 Juli 1950 niet vrij zal mogen worden ingevoerd. Wel achten de Nederlanders het onjuist als thans Belgische textielproducten de Nederlandse markt zouden overstromen, terwijl de Nederlandse (vooral de Twentse) textielindustrie gedwongen is geweest zijn artikelen te exporteren en de Nederlandse markt te verwaarlozen. In België wordt thans veel critiek gehoord op het feit, dat de textiel nog niet vrij Nederland mag binnen komen. De hoeveelheid, die wel mag worden ingevoerd, is echter ongeveer verdubbeld en daarbij is een verhouding van 60—40 voor grondstoffen en eindproducten vastgelegd. Die verhouding is door de Belgen als volkomen billijk aanvaard. Het is overigens van belang, dat voor wat de textiel betreft het Belgische voorstel (een tegenvoorstel op het Nederlandse) zonder enig verzet door Nederland is overgenomen. Van Nederlandse zijde is aangeboden metaal vrij te geven. De Belgen hadden echter andere wensen, die zijn ingewilligd. De verwachting is gewettigd, dat in de komende maanden de vrije goederen en de hoeveelheden daarvan geleidelijk kunnen worden vergroot. De grote en principiële beslissingen zullen nu van de in Luxemburg bijeenkomende ministers moeten komen. --- 'n TIP VAN BOOTZJ --- Derde monetair „bloc” naast sterling en dollar? FRANS INITIATIEF TOT ECONOMISCHE SAMENWERKING OP VASTELAND Nederland in sleutelpositie DEZE WEEK BESLISSEND OVERLEG (Van onze correspondent) LONDEN, 10 Oct. — Sinds enige tijd doen in de Westeuropese hoofdsteden geruchten en half-officiële berichten de ronde over besprekingen tussen Frankrijk, Italië, België, Nederland en Luxemburg, welke moeten leiden tot het onderling inwisselbaar maken van de munten dezer vijf landen. Frankrijk zou tot deze besprekingen het initiatief hebben genomen urn naast het sterlingbloc een continentale, Westeuropese monetair-economische eenheid te formeren. Volgens betrouwbare berichten zijn deze onderhandelingen nu in een vergevorderd stadium gekomen. De ministers van Financiën van de vijf betrokken landen zouden nog deze week bijeenkomen om de voorbereidende besprekingen te beëindigen. Engeland, dat tot nu toe buiten het overleg is gehouden, zou zijn uitgenodigd aan de ministersconferentie deel te nemen ten einde na te gaan of het niet mogelijk is de franc-gulden-lire-groep samen te smelten met het sterlinggebied vóór het tot een werkelijke splitsing komt. Hoewel daarover officieel geen mededeling is gedaan, meent men te weten, dat Nederland tegenover het Franse initiatief een zeer voorzichtige houding aanneemt. Den Haag zou, naar verluidt, zeker niet bereid zijn de banden met het sterlingbloc zonder grondig overleg te verzwakken. Engeland, dat officieel niets heeft vernomen over het lopende overleg, is door een der vijf betrokken landen officieus op de hoogte gehouden. Dit land heeft in het sterlinggebied grote belangen. In de afgelopen zomer zijn over deze aangelegenheid de eerste besprekingen gevoerd. Hoffman en andere leiders van het plan-Marshall zagen in het Franse voorstel kansen op een grote stap voorwaarts tot de Europese economische samenwerking. Van bepaalde zijde hoopte men, dat de nieuwe samenwerking op het vasteland zou aantonen hoe zwak het pond staat. Engeland werd van deze zijde beschouwd als een hinderlijk obstakel op de weg naar economische eenheid in Europa. De banden tussen Engeland en het gemenebest waren hieraan voor een groot deel schuld. Indien Engeland zou merken hoe zwak het is als het alleen staat, zo redeneerde men, zou het wel aansluiting moeten zoeken met het economische bloc van het vasteland. Anderen echter menen, dat Engeland wèl op eigen benen kan staan en dat een volledige scheiding tussen.het vasteland en Engeland moet worden vermeden. In Engeland, zo zeggen zij, wordt nog vaak het idee geopperd om aansluiting te zoeken bij de Verenigde Staten en Canada. De verklaringen na de conferentie van Washington en de aard van deze conferentie zelf hebben duidelijk gemaakt, dat deze gedachte ook in regeringskringen niet zonder meer verworpen wordt. Een economische scheiding tussen Frankrijk, België, Nederland, Italië, Luxemburg aan de ene kant en het sterlinggebied aan de andere kant zou enorme gevolgen hebben op politiek gebied. Te Straatsburg en op ande,-re Europese conferenties is echter wel gebleken dat ook een politieke scheiding geen onmogelijkheid is. Engeland heeft aan geen van de West- Europese landen van te voren laten weten dat het pond gedevalueerd zou worden. Dit feit en de vergaande devaluatie, die Cripps het Pond deed ondergaan, wordt nu gezien in het licht van de besprekingen tussefi de vijf Europese landen. Door de lage koers van het Pond dwong Engeland ook de vijf landen om hun wisselkoersen sterk te verlagen, sterker dan men in die landen noodzakelijk achtte. Cripp's actie kan nu op twee manieren uitgelegd worden. Hij wilde West- Europa tonen, dat het te sterk aan'het sterlinggebied verbonden is om zich daarvan los te maken óf hij aanvaardde de vorming van een nieuw economisch bloc als een feit en begon daarom de concurrentie op de Amerikaanse markt voor te bereiden. Aangenomen wordt, dat Engeland weinig voor deelneming aan de besprekingen van de vijf landen voelt. Eerder zal het het vasteland uitdagen door ds kwestie voor het forum van de O.E.E.S. te brengen. De Engelsen hebben nog enkele pijlen op hun boog. De beoogde samenwerking op het vasteland is in zekere zin in strijd met de bedoelingen van net plan-Marshall en van de' Organisatie voor Europese Economische Samenwerking. Beide hebben samenwerking van geheel Europa ten doel. Engeland meent daarom op enige Amerikaanse steun te kunnen reßenen. In Engeland vragen sommigen zich ook af, of het Franse plan wel uitvoerbaar is. Nederland is volgens hen de grootste moeilijkheid, omdat het in moeilijkheden zou komen als het zich van het sterlinggebied verwijdert. En samenwerking op het vasteland zónder Nederland heeft grote nadelen voor Nederland zelf, de Benelux en dus ook voor Frankrijk en Italië. Omdat Nederland bij het plan betrokken is, heeft het ook zün effect in Zuidoost-Azië en in Amerika en daarom op de hele wereldeconomie. Zonder Nederland zou het bloc derhalve niet meer zijn dan een onbelangrijke separatistische (roep. --- Wilhelm Pieck, een der twee voorti zitters van de communistisch geleide eenheidspartij SED, leest de Oostduitse „Volksraad" de verklaring voor, waarin dit orgaan wordt uitgenodigd zich zelf te verheffen tot officiële volksvertegenwoordiging met wetgevende macht. „Wie hiertegen is, moet van zijn plaats opstaan", riep Pieck. Niemand waagde het, wel het minst de leider van de liberaal-democraten, Kastner, die met de handen voor het gezicht zijn meester Pieck de „Volksraad" tot „Volksdag" hoort proclameren. Dit als „historisch uur" aangekondigde ogenblik duurde nog geen 10 seconden. --- Voortvluchtige verpleegde door hond gewond (Van een correspondent) HAAKSBERGEN, 10 Oct. - In Haaksbergen is Zondagavond omstreeks kwart vóór elf een meisje, dat was gevlucht uit de inrichting voor zwakzinnigen te Rekken, waar zrj werd verpleegd, door een hond aangevallen en gewond. De hond behoorde aan een bewaker van de inrichting, die het dier tot twee keer toe op haar afstuurde. Het meisje had Zondagavond de inrichting te Rekken verlaten na een .woordenwisseling met een lid van het verplegend personeel. De hond, waarmee zij werd opgespoord, wierp haar op de grond en verwondde haar ernstig. --- Republikeinse RTC-ers Deze maand terug naar Djokja DEN HAAG, 10 October (A.N.P.) — Een republikeinse woordvoerder in Den Haag verklaarde vandaag, dat de republikeinse gedelegeerden ter Ronde- Tafelconferentie van plan zijn in ieder geval nog deze maand terug te keren naar Djokjakarta. Hij legde deze verklaring af in aansluiting op enkele mededelingen van de heer Sjamsuddin, de republikeinse minister van Voorlichting en Onderwijs, die Zaterdag uit Indonesië is aangekomen. Sjamsuddin zei, dat de republikeinse leiders in Den Haag en Djokja het er over eens zijn, dat de Ronde-Tafelconferentie binnen de gestelde tijd moet worden beëindigd. De conferentie zou spoedig tot een goed einde kunnen komen, meende hij, als de Nederlanders zich zouden weten te beperken tot de beginselen der behandelde problemen en nadere uitwerking zouden overlaten aan de toekomst. „Als er een basis van vertrouwen is", aldus Sjamsuddin. „dan is het niet riskant de uitwerking uit te stellen tot na de overdracht van de souvereiniteit." --- Vuurgevecht in Rome Revolveraanslag van Nederlandse SS-man Dader pleegt zelfmoord (Van onze correspondent). ROME, 10 Oct. — De 27-jarige Nederlander Hendrik M., een uit Denekamp afkomstige voormalige S.S.-er, die vorig jaar ontsnapte uit de gevangenschap waarin enkele in de oorlog bedreven moorden hem hadden gebracht, heeft vandaag in Rome een revolveraanslag gepleegd op de hem bekende 18-jarige zoon van de Franse familie B. Toen de zoon des huizes op het bellen van M. opendeed, loste de Nederlander een revolverschot op hem. De Fransman trok eveneens een revolver en schoot terug. Een vuurgevecht ontstond, waarbij de Nederlander veertien schoten loste. Toen huisgenoten en omwonenden op het strijdtoneel verschenen, bleek de Nederlander dood te zijn. Zijn tegenstander was ernstig aan het been gewond. Volgens verklaring van zijn vader aan de politie heeft H. M. zichzelf door het hoofd geschoten. Hendrik M., die na zijn vlucht uit Nederland zich aanvankelijk, onder de valse naam Lenz, in Duitsland heeft opgehouden, blijkt, volgens verklaringen van de Italiaanse politie, zich sedert enige tijd in Rome te hebben schuil gehouden. Aangenomen wordt, dat hij het voornemen koesterde uit te wijken naar Argentinië. Het gezinshoofd der Franse familie, waarmee M. relaties onderhield, blijkt tijdens de oorlog in zijn land collaborateursdiensten voor de Duitsers te hebben verricht. Het gezin is enkele jaren geleden uit Frankrijk gevlucht. De revolver, waarmee M. de aanslag pleegde, was een Beretta, kaliber 9. M. was in Nederland gehuwd. --- HOGER STUKADOORSTARIEF DEN HAAG, 10 October — De tariefsverhoging welke het College van Rijksbemiddelaars heeft goed gevonden voor de stukadoors in de volkswoningbouw bedraagt zestien en een half percent (niet 13V2 zoals Zaterdag werd gemeld) boven de tariefprijs van voor 2 Mei jongstleden. --- 2600 TON STAAL AAN DE ROL Arnhems boogbrug Woensdag op definitieve plaats Verkeer over de brug tijdens verplaatsen (Van onze speciale verslaggever) ARNHEM, 10 Oct. — Woensdag — op een tijdstip dat niet te voren bekend wordt gemaakt, omdat een grote publieks belangstelling niet wenselijk wordt geacht — zal men beginnen de nieuwe verkeersbrug van Arnhem op haar plaats te rollen. Dit belangrijke karwei, waarmee Rijkswaterstaat het wederopbouwwerk van de door de oorlog vernielde bruggen afsluit, zal enkele dagen in beslag nemen. Tweemaal zes meter moet de nieuwe brug worden opgeschoven, alvorens zij op haar plaats staat. Het verrollen gaat zo langzaam in zijn werk, dat men het van enige afstand nauwelijks zal kunnen waarnemen. Het verkeer zal van de werkzaamheden geen hinder ondervinden. Van de twee Baileybruggen, die Arnhem met de andere Rijnoever verbonden, is er reeds één weggenomen. De nieuwe brug, waarvan over de halve breedte het betondek gereed is, kan dus ogenblikkelijk zes meter worden opgeschoven. Zodra dit eerste deel van het werk is geëindigd, wordt de tweede Baileybrug afgebroken. Dan is de baan vrij om de nieuwe brug, die drie overspanningen telt — één van 120 meter en twee van vijftig meter lengte — op haar definitieve standplaats te brengen. Tijdens deze tweede fase van het werk zal het verkeer, ook in de tijd, da* de brug wordt opgeschoven, over de „rollende" brug worden geleid. Een aantal arbeiders zal er dan zorg voor dragen dat de oprijplaten telkens een stukje worden verschoven. Het werk aan de nieuwe verkeersbrug is thans zover gevorderd, dat men kan aannemen, dat eind December van dit jaar reeds verkeer in twee richtingen over de nieuwe brug kan gaan, tenminste wanneer de vorst de mannen van Waterstaat geen al te grote parten speelt. Het wegdek zal dan een breedte hebben van twaalf meter. Eerst tegen het voorjaar, wanneer ook aan iedere zijde van de brug de vier meter brede trottoirs gereed zullen zijn, kan de brug officieel worden geopend. Tegen die tijd zijn alle belangstellende gasten welkom. --- Veertig procent oud De ingenieurs en arbeiders van Rijkswaterstaat hebben een nieuw werkstuk afgeleverd, dat de belangstelling van geheel Nederland waard is. De constructie van de nieuwe brug heeft minder grote moeilijkheden opgeleverd dan de opruimingswerkzaamheden aan de zich diep in het Rijnbed bevindende brokstukken van de oude brug. De blokjes trotyl die overal moesten worden verwijderd, betekenden nog niets bü de vondst van vier 40 kilo wegende vliegtuigbommen. Vlak in de nabijheid hadden duikers regelmatig met de snijbrander gewerkt. De nieuwe brug van Arnhem heeft een totaal gewicht aan staal van 2600 ton. Veertig percent daarvan is afkomstig van de brokstukken van de oude brug, zodat zestig percent nieuw materiaal moest worden verwerkt. De brug werd op tijdelijke steunen gebouwd en zal Woensdag aanstaande enkele meters opzij worden gerold met behulp van rolbalken en rolstoelen. Vier hydraulische vijzels met een totaal vermogen van 260 ton zullen het zware werk doen. Rijkswaterstaat heeft intussen bij Arnhem geschiedenis gemaakt. De eerste brug kwam er in 1936 gereed. De schipbrug kon toen aan de kant worden gezet. In 1940 werd de eerste brug vernield; in 1944 werd een tweede, nieuwe brug opgeleverd, die in de Septembermaand van hetzelfde jaar de weg van haar voorgangster ging. Voorjaar 1945 bouwden de Canadezen een Bailey-hulpbrug met vele steunpunten, welke echter te veel bezwaren voor de scheepvaart opleverden, zodat 'n jaar later 'n nieuwe Baileybrug met nog maar twee extra steunpunten in de rivier werd gebouwd. In December van het vorige jaar werd met de montage van de derde grote Arnhemse boogbrug begonnen. Eind 1949 zal ze voor het verkeer uit twee richtingen berijdbaar zijn. --- Het weerbericht geldig tot hedenavond luidt: In de ochtend hier en daar nog mist. Overigens overdrijvende wolkenvelden en later op de dag in het Zuidwesten van het land plaatselijk enige regen. Meest matige wind uit Zutdelyke richtingen. Ongeveer dezelfde temperatuur als gisteren. WOENSDAG 12 OCTOBER: Zon op 06.58— onder 17.54 Maan op 19.47 — onder 13.09 ---