4 ft A ~_é_____F __ ___■*' ZWITSAI FABRIEKEN APELDOORN --- „ROMEO, schenk nog eens in ...” De mistige Zondag nodigde mijn super-parlement niet uit tot de genoegens van het buitenleven, bovendien werd ik geplaagd door een aanval van jicht.... redenen te over om mijn vrienden bij mij thuis een borrel aan te bieden. Mijn factotum, Romeo — een Italiaan, die ik jaren geleden uit hotel „Des Bergues" in Genève mee naar Den Haag heb genomen — vindt het prettig als zijn meester gastvrijheid aan zijn omgeving bewijst. „Vrienden zijn als wijn — pleegt deze wijsgeer te zeggen — hoe ouder hoe beter". Ik had onze PROFESSOR te voren verzocht zich voor te bereiden op een gesprek over het probleem van de delegatie van wetgevende bevoegdheden, een onderwerp, dat Vrijdagmiddag in de Tweede Kamer 'bij de behandeling van het wetsontwerp op de P.8.0. een min of meer bewogen ontknoping kreeg. Met 51 tegen 32 stemmen werd toen uitgemaakt, dat de instelling van een hoofdbedrijf- of een bedrijfschap bij algemene maatregel van bestuur kan geschieden, mits de sociaal-economische raad in overeenstemming met de vertegenwoordigers van de betrokken bedrijfsgenoten daartoe de regering zal adviseren. Instellen wordt dan simpel erkennen. Ik koesterde het vermoeden, 'dat over dit omstreden onderwerp, waarbij de heren Schouten, Schmall en Oud scherp stelling hadden genomen tegenover het standpunt van de staatssecretaris, mr. Van der Grinten en van professor Romme, ook in mijn kring de tongen wel los zouden komen. En zo geschiedde het ook. Wij zetten ons tegen halfvijf in een grote kring rondom een bescheiden haardvuur, staken de brand in ons rookgerei, nipten aan onze glaasjes en toen stak ik van wal. „Onze PROFESSOR is bereid het debat in te leiden over de betekenis en de draagwijdte van artikel 152 der grondwet. Ik lees u dit artikel voor: „De wet kan voor bepaalde beroepen en bedrijven en groepen daarvan, alsmede voor het bedrijfsleven in net algemeen, lichamen instellen, ten einde regelend op te treden. De samenstelling, inrichting en bevoegdheid van deze lichamen wofden door de wet geregeld". ' Van belang is ook artikel 153 der grondwet: „De wet kan aan deze lichamen verordenende bevoegdheid geven". Waarom het in het Kamerdebat ging, kwam hierop neer: de grondwet spreekt van „d e w e t" en de re- Tussen PLEIN en BINNENHOF gering meent, dat de wetgever bedoelde bevoegdheden kan overdragen (delegeren) aan de Kroon, dit wil zeggen aan de regering. Is hier sprake van een geoorloofde dan wel van een verboden delegatie?" Zonder de inleiding van onze HOOGGELEERDE af te wachten, stond onze GENERAAL reeds met zijn antwoord klaar. „Ik heb het al meermalen gezegd en ik herhaal het nog eens: jullie, politici en juristen, ontlenen voor een groot deel je bestaansrecht hieraan, dat jullie doodeenvoudige zaken ingewikkeld maken. De grondwet spreekt van „wet", welnu een wet is zon ding, waarover de Kamers — twee nog wel! — gewichtige stukken schrijven en waarop de ministers uitvoerig schriftelijk antwoorden. Vervolgens wordt er lang en breed over gedebatteerd en ten slotte verschijnt de wet in het Staatsblad, ondertekend door de Koningin en de ministers. Voor mij is daarmee de zaak uit. Als Van der Grinten en Romme wat anders hebben beweerd, dan hebben zij het mis en heeft Oud gelijk! Romeo, schenk nog eens in." --- op de korte golf ♦ Het leven zit, gelukkig, vol verrassingen. Daar dachten wij, dat die Ice Parade 1949 nou 'ns echte Amerikaanse show was, waar een zekere mister Redley de scepter zwaait. Mis. Mister Redley is niemand anders dan Willem Goossens (die van het Biechtgeheim en de Rozenkrans). Deze acteur is als het ware zijn leven opnieuw begonnen. Maar van het oude neemt hij toch nog afscheid met „De halfbloed" van Jan Fabricius, in welk stuk hij zelf de titelrol zal spelen. Dus op, vrienden, naar het Haagse Scala om Willem „good luck" toe te roepen, want hij gaat echt naar Amerika. ♦ Met het werk aan de nieuwe Rijnbrug in Arnhem is men thans zo ver gevorderd, dat de brug Woensdag op haar plaats van bestemming kan worden gerold, centimeter voor centimeter. Voor een leek niks bijzonders aan. Maar in technische kringen staat men te springen om het wonder te aanschouwen, vooral omdat deze brug werd voltooid zonder het eigenlijke fijne montagewerk. ♦ Verandering moet er zijn. Daarom is het goed, dat de burgemeester van Enschede op reis gaat naar Memphis in de Verenigde Staten om de inwoners van die stad te bedanken voor de vele duizenden pakketten, welke zij naar het Twentse katoencentrum stuurden. De reis duurt zeven weken, maar och, het is nog 'ns een verzetje. ♦ Dat wilde zwijn in Udenhout (bent u nog wezen kijken?) mag dan gevangen zijn, in Haaksbergen werd er een neergelegd, na een woeste klopjacht van enkele jachtopzieners. Als die kerels zich goed 'kwaad maken.... Het aangeschoten dier was zo woedend, dat hij een der jachtopzieners aanvloog, maar een weigemikt schot stuitte de 170 pond in zn vaart. ♦ Vele Rotterdammers zijn Zaterdag opgestaan, niet beseffend, dat die dag het 9000ste schip van dit jaar hun haven binnenviel. Je kunt, eerlijk gezegd, ook niet alles bijhouden. ♦ In Engeland zijn ze ook weer tevreden. Daar zün met de „Nieuw Amsterdam" van die grote, ouwerwetse lucifers aangekomen voor de grote en ouwerwetse sigaren van Churchill. Dit presentje voor de ouwe man verzorgde de Europese directeur van de bladen „Time". „Life" en „Fortune". 24 Doosjes. Van die ouwerwetse doosjes. ♦ Zestien grimmige grimeurs bewerkten Zondagmiddag in een zee van licht, onder grote belangstelling van vakgenoten, hun modellen, in de landelijke competitie in het grimeren, uitgeschreven door de sectie toneelkappers en grimeurs. Verplicht model was graaf Willem Lodewijk van Nassau. In de vrije nummer? waren de variaties even talrijk als er hoofden waren., We zagen een ontzagwekkende' chimpansee, een onverstoor.bare Mongool. .Toseoh Israëls en de weduwe Hoen uit dat tekenfimnje. Het was leuk. ♦ Het gemeentebestuur van Den Haag gaat architect W. M. Dudok huldigen on 13 October. Als ontwerper van liet structuurplan voor Den Haag. Omdat hü van de zomer 65 jaar is geworden. ♦ Met de waterstanden is het hopeloos mis. vrienden. On de grote rivieren wordt het gevaar van aanvaringen — door de steeds maller wordende vaargeul — met de dag groter. Er moet meer water komen. Laten we pnin.nen voor meer water. --- Niet zó eenvoudig Onze PROFESSOR kreeg nu eindelijk de kans om ook wat te zeggen. „Zo eenvoudig ligt de zaak niet — begon hij bedachtzaam en niet zonder een air van gewicht — ook mr. Oud zou de eerste zijn om onze GENERAAL op de vingers te tikken. Herinner u maar zijn standpunt ingenomen bij de behandeling van de noodwet-Indonesië. Mr. Oud heeft in hoofdstuk X van zijn boek over „Het constitutioneel recht van het Koninkrijk der Nederlanden" een radicaal klinkend pleidooi gehouden voor overdracht van bevoegdheden door de formele wetgever, dit wil zeggen regering plus Staten-Generaal aan de uitvoerende macht, dus aan de regering alleen. Hij heeft, met citaten uit de werken van erkende geleerden, deels dóór bestrijding van zijn inziens verouderde denkbeelden, deels aanknopend bij de practijk van het staatkundig leven, de uiterste grenzen afgetast van wat w e 1 en wat niet tot de taak van de formele wetgever en tot die van de administratieve gerekend moet worden. Bordjes met het opschrift: „verboden toegang", „pas op de hond" en „voetangels en klemmen" heeft hij met vaste hand omvergetrokken, schuttingen tussen „regelen" en „uitvoeren" heeft hij gesloopt. Hij is door sommigen — bijzonder mijn collega's Vegting en Duynstee — zo ongeveer als een vandaal gebrandmerkt. Geen wonder dus, dat zijn oordeel over wat mag en wat niet mag, in de wereld der staatsrechtgeleerden, zwaar weegt". --- Grenzen vervaagd Onze PROFESSOR nam een slok en vervolgde: „de leer der scheiding van de machten in de staat, de trias politica van Montesquieu, vindt in wetenschap en practijk geen consequente toepassing meer. De grenzen tussen wetgeven, uitvoeren en rechtspreken zijn vervaagd. De doelmatigheid en het beleid zijn beslissend. De wetgever van de moderne tijd beperkt zich gaarne tot de hoofdlijnen en laat de uitwerking en de nadere regeling gaarne aan de regering en de jurisprudentie over". Onze HOOGLERAAR vatte de zaak naar mijn wijze van zien wel wat te theoretisch op en ik deed dan ook een poging hem met de neus op het actuele vraagstuk te drukken, zeggende: „bravo! hooggeleerde, maar laten wij u thans onze concrete moeilijkheid voorleggen. Mr. Oud had generlei bezwaar om de samenstelling, inrichting en de bevoegdheden van de nieuwe lichamen bij algemene maatregel van bestuur te doen regelen. Zijn oppositie ging alleen tegen delegatie bij het instellen. Dat instellen moet volgens mr. Oud de wetgever zelf doen, hij mag in dit opzicht zijn bevoegdheden niet overdragen, omdat het object niet betrekking heeft op materieel recht, maar op formeel recht. Wat daarvan te denken?" Ons KAMERLID gaf de PROFESSOR geen kans en trok het antwoord op mijn vraag aan zich. „Prof. Romme heeft mijns inziens terecht mr. Oud tegemoetgevoerd: art. 152 der Grondwet heeft Wel twee alinea's. Het eerste handelend over het instellen van lichamen en het tweede over de samenstelling, inrichting en bevoegdheid van die lichamen, maar dat alles vormt een en een ondeelbaar geheel. Het wetsontwerp op de P.8.0. regelt het ganse statuut en de ganse structuur der nieuwe lichamen en het is een min of meer formalistische uitlegging van het grondwetsartikel om voor de simpele daad van erkenning van een hoofdbedrijf of bedrijfschap het omvangrijke wetgevende apparaat in werking te stellen. De staatssecretaris sloot zich daarbij aan en vatte het argument van mr. Oud in de kern aan door te betogen, dat instellen bij algemene maatregel van bestuur wel degelijk wetgeven in materiële zin betekent, immers deze regeling van het instellen treedt naar buiten, schept rechten en plichten voor burgers. Maar gesteld, dat zulks niet zo was, dan nog bedoelt volgens de eigen stellingen van mr. Oud onze grondwet, wanneer zij bepaalde regelingen aan de wet opdraagt, volstrekt niet, dat zij wijzer wenst te zijn dan de Staten-Generaal. De Staten-Generaal blijven volkomen vrij om de materie zelf te regelen dan wel de regeling over te laten aan de regering. Dat moeten de Kamers zelf maar weten. De wetgever is tevens scheidsrechter". --- Koninklijk paar naar Overijsel (Van onze correspondent) ZWOLLE, 10 Oct. — Dinsdag en Woensdag, 11 en 12 October, brengen koningin Juliana en prins Bernhard een officieel bezoek aan de provincie Overijsel. De Dinsdag is gereserveerd voor Zwolle. Het programma voor die dag is als volgt samengesteld: 15 uur. Ontvangst aan de Uselbrug door de commissaris der Koningin — 16.30 Ontvangst op het Provinciehuis door de Provinciale Staten — 17.00 Ontvangst op het Gemeentehuis — 20.30 Rijtoer door de stad — 21.15 Receptie in hotel Wientjes. Optocht met verlichte wagens trekt door de stad — 22.00 Rijtoer naar de Bollebieste. WOENSDAG, 12 Oct. — 9 uur Vertrek vanaf de woning van de commissaris der Koningin — Tocht door Noord-Overijsel via Berkurn, Dalfsen, Rechterén, Vilsteren, Ommen en Eerde naar Den Ham. Rit van zes minuten door Den Ham. — 10.17 Vertrek naar Hellendoorn (10.29) en Nijverdal. Bezoek aan het getroffen gedeelte van Nijverdal. — 10.56 Naar Wierden. — 11.08 Naar Almelo, aankomst 11.15. In Almelo wordt de lunch gebruikt. — 13.20 Naar Tubbergen, Vasse, Ootmarsum, Tilligte, Denekamp. Aankomst Oldenzaal 14.29. Naar Hengelo om 14.48. (Oponthoud Hengelo 15.00—15.35). Aankomst Enscheda 15.41. Thee op het stadhuis en tocht door de stad. — 17.05 Naar vliegveld Twente. — 17.20 Vertrek per vliegtuig. In Enschede 's avonds militaire taptoe door muziekkapel van de Luchtstrijdkrachten. --- GEMEENTE-UNIVERSITEIT AMSTERDAM. AMSTERDAM, 10 Oct. — Geslaagd voor het doctoraal examen geneeskunde: E. W. Heerema, J. W. Holthuis, H. de Jager (cum laude). mej. I. R. de Miranda, J. Courant, F. C. Maus, G. F. Vasmel, H. G. Klein Horsman, A. R. F. Somers, C. Woestenburg, mej. A. Tobi, C. J. A. Ratulangi, F. H. Bruggink, P. M. Jacobse, J. Smeele, K. K. Lic, P. Vijlbrief en F. J. v. d. Linde. --- KAMERLID EN PROFESSOR KNIKTEN INSTEMMEND: Grondwet is geen tyran en verbiedt overdracht van bevoegdheden niet Wie zwijgt, stemt toe en wie twijfelt, kieze de logische weg rje politiek is een veelzijdig en ingewikkeld bedrijf. Gij zult wellicht op*-* merken: is dat ook niet het geval met andere activiteiten van de zwoegende mensheid. Neem de journalistiek, de advocatuur, de kunst, de wijsbegeerte, het vermaak en zo kunt ge doorgaan. Waarom moet speciaal de staatkunde veelzijdig en ingewikkeld worden genoemd? Ziehier het antwoord. Toen de mensheid nog in een chaotische toestand verkeerde, heeft — zoals de Griekse mythologie ons leert — Prometheus het vuur van de hemel gestolen: de techniek heeft daaraan haar ontstaan de danken. Maar orde was daardoor nog niet geschapen, want de mensheid miste de kunst van het staatsbestuur. Vader Zeus, door medelijden bewogen, zond daarom vanuit de hoge Olympus Hermes naar beneden om de aardbewoners aan de staatkunde deelachtig te maken. i „Maar — vroeg Hermes — moet i/c die Goddelijke kunst van regelen en besturen toekennen aan sommige uitverkorenen, gelijk dat het geval is bij de heelmeesters, de kunstenaars en de technici, of aan alle mensen?" Zeus besliste: „ik schenk deze mijne gave aan alle mensen" Daarmede was de zaak beslist en werden de mensen als democraten herboren. Tot zover is alles duidelijk, maar tegelijkertijd ontstonden toen de moeilijkheden over de afbakening van taken en bevoegdheden, kortom over staatkundige stelsels. En zo is politiek een bij uitstek veelzijdig en ingewikkeld bedrijf geworden: hetgeen door mij te bewijzen was. --- Weinig eieren Dit is vooral het geval met de Nederlandse eierenuitvoer. Vele Duitse Importeurs zouden graag enkele millioenen eieren in voeren tegen hoge prijzen, maar slechts aan een gering deel van deze vraag kan worden voldaan. De Nederlandse eierenproductie staat nog steeds niet op vooroorlogs peil en door het huidige gedwongen lage vleesverbruik Is de eierenconsumptie aanmerkeïyk gestegen. Tevens zyn reeds belangryke uitvoercontracten afgesloten met Frankrijk, Engeland, Zwitserland en Malta. Ondanks de aanlokkelijke pryzen, die de Duitsers betalen, heeft de Nederlandse regering zich daarom genoodzaakt gezien het contingent eieren, dat voor uitvoer naar Duitsland in aanmerking komt, te beperken tot acht percent van de totale eierenaanvoer over de maand Augustus. Men doet echter al het mogelijke om de Nederlandse kippenstapel weer op peil te brengen. Volgend jaar zal de aanvoer naar schatting twintig percent hoger liggen. Bovendien zullen in 1950 22 millioen eieren worden uitgebroed, zodat de kippenstapel in 1952 weer op vooroorlogs peil zal komen. De bepaling in het handelsverdrag, dat de vrije invoer ook betrekking heeft op goederen uit Indonesië en de West heeft een geweldige vraag doen ontstaan naar specerijen en koffie. Een moeilijkheid vormt nog het vraagstuk van de te overleggen oorsprongscertificaten. Deze certificaten zijn vereist, zodat vrije transitohandel niet is geoorloofd. Tussen Frankfort en Den Haag wordt echter thans over dit vraagstuk onderhandeld, en men hoopt spoedig tot een bevredigende oplossing te komen. --- Langzaam begrijpen De VRIJMOEDIGE begon langzaam maar zeker het nogal delicate vraagpunt te begrijpen. „Zie ik het nu juist — zo vroeg hij — dat volgens moderne en hypermoderne opvatting de delegatiebevoegdheid een alles omvattende rechtsfiguur is geworden en dat overal, waar de grondwet de woorden „krachtens de wet", „volgens de wet", „bij de wet" of „wet" gebruikt de wetgevende macht onbeperkt de vrijheid bezit om haar bevoegdheden, door middel van een wet, over te dragen op de uitvoerende macht? Als dat inderdaad zo is, dan wordt het'geschilpunt omtrent de delegatie teruggebracht tot een van beleid. De wetgevende macht en niemand anders maakt dat uit". „Inderdaad — aldus ons KAMERLID en de PROFESSOR knikte instemmend — dat is de consequentie van het votum der Tweede Kamer van verleden Vrijdag. De grondwet is geen tyran, geen lastpost en geen saboteur. Zij kan en zij wil in zich redelijke legislatieve oplossingen niet moeilijk of onmogelijk maken. Bij twijfel, of de grondwet dat gedoogt, moet de keuze vallen op hetgeen doelmatig en voor het algemeen welzijn nuttig is. De grondwet verbiedt de delegatie niet, ztj zwijgt daarover en in zulke gevallen geldt de regel: wie zwilgt, stemt toe." Onze DIPLOMAAT was niet overtuigd.' „Ik zeg de heer Schouten na: In geval van twijfel, onthoude men zich." „Neen — antwoordde de PROFESSOR — in geval van twijfel kieze men de logisch weg. De wet en zeer zeker ook de grondwet is de ordening van wat in zich redelijk is. Ik beschouw het niet als een gezonde methode van interpretatie om wetten uit te leggen tegen de draad van het gezonde verstand in. Dat ondermijnt het gezag van de wet en bemoeilijkt de rechtsontwikkeling." „Maar als het geweten van een of ander Kamerlid zich tegen dit algemeen geldend delegatiebegrip verzet, wat moet zon afgevaardigde dan doen?" --- „Niets nieuws” „Studeren!" decreteerde de PROFESSOR. „Gewetensconflicten treden alleen op, wanneer opzettelijk, welbewust, willens en wetens, de wet wordt overtreden. Maar in ons geval verdenkt niemand van de Kamerminderheid de meerderheid van schennis der grondwet. Wanneer men de delegatiebevoegdheid aanvaardt, dan is het in casu alleen een kwestie van: de consequenties trekken, iets nieuws heeft de Tweede Kamer niet gebracht." Onder dit gesprek had Romeo de flessen wel zeer vrijgevig gehanteerd. Toen mijn gasten vertrokken waren, heb ik hem hierover vriendelijk or» derhouden. „Op de sociëteit geldt het als een uiting van slechte smaak meer dan twee borrels te gebruiken. Die wet is door u schromelijk overtreden." „Gij hebt — aldus zijn antwoord — het buffet aan mij gedelegeerd en deze delegatie staat, gelijk Caesars vrouw, boven verdenking. Dat is mijn opvatting omtrent de grondwet der gastvrijheid. Ik schenk u nog eens in, dat is goed tegen de jicht." Ik zweeg en mijn geweten sprak mij vrij. --- Handelsverdrag schept moeilijkheden Duitse vraag is groter dan Nederlands productie IMPORTEURS WILLEN MILLIOENEN EIEREN AKEN, 7 Oct. — De Nederlandse productie biykt nog niet volkomen te zyn ingesteld op de nieuwe toestand in het Nederlands-Duitse handelsverkeer, ontstaan door het nieuwe handelsverdrag waarbij de Invoer uit Nederland is vrijgegeven. Van vele Nederlandse producten komen de offertes in Duitsland traag binnen, en daarbij wordt dikwijls een zeer lange leveringstermyn gesteld. Volgens de Nederlandse Kamer van Koophandel voor Duitsland is dit te betreuren, daar hierdoor de Nederlandse voorsprong, voor een deel weer te niet wordt gedaan. Het is immers waarschijnlijk, dat ook andere landen een soortgelijk „vrijhandel-verdrag" met Duitsland zullen afsluiten, waardoor de concurrentie zal worden verscherpt. Onderhandelingen tussen België en de West-Duitse regering hierover zijn reeds gaande; de onderhandelingen met Noorwegen, bij het bekend worden van het Nederlands- Duitse handelsverdrag afgebroken, zijn hervat. In Duitsland bestaat grote vraag naar Nederlandse textielgoederen. Vooral meterwaren, zoals kamgaren en wollen damesstoffen in de betere kwaliteit, zijn zeer gewild. De Nederlandse exporteurs stelden echter leveringstermijnen tot eind 1950, omdat de productie nog niet groot genoeg is. --- RIJKSUNIVERSITEIT LEIDEN. LEIDEN, 10 Oct. — Geslaagd voor het doctoraal examen Nederlands recht: Mej. A. Kraayeveld, Oegstgeest en de heren O. Krol, Wassenaar, F. G. C. Hendriksz, Leiden; geslaagd voor het doctoraal examen geneeskunde: de heer M. van Wijhe. Leiden; voor het artsexamen 2e gedeelte: de heren S. B. Crol, Leiden, B. Westers. Voorschoten en A. W Wiriadinata, Leiden. --- Mgr. Feltin, aartsbisschop van Parijs geïntroniseerd (Van onze correspondent) PARIJS, 9 Oct. — In tegenwoordigheid van kardinaal Spellman en van de Apostolische Nuntius, mgr. Roncalli, is de nieuwe aartsbisschop van Parijs, mgr. Feltin, Zaterdagmiddag plechtig geïfttroniseerd. Tot op het voorplein van de Notre Dame toe volgden de Parijse katholieken de stijlvolle plechtigheid. In zijn eerste predicatie sprak de nieuwe aartsbisschop over de evangelisatie van Parijs en zijn voorsteden en over de Katholieke Actie. Vanmorgen droeg hij in de kathedraal een pontificale Eteilige Mis op, die per televisie werd uitgezonden. Op verzoek van mgr. Feltin vond deze uitzending eerst vanavond om zes uur plaats, om de toch al matigekerkgangers die de Parijzenaars zijn, geen voorwendsel aan de hand te doen, hun Zondagsplicht te verzuimen. In Indo-China hebben opstandelingen een Frans autoconvooi aangevallen. Een tiental vrachtwagens werd vernield. Aan beide kanten vielen doden en gewonden. MGR. FELTON --- Leden Congres prijzen „Laatste getuigenis” (Van onze correspondent) NEW VORK, 10 Oct. — Het boekje „Laatste getuigenis" (Last Testimony), dat artikelen over Indonesië bevat van de met de „Franeker" om het leven gekomen Amerikaanse journalisten, heeft bij een aantal Amerikaanse senatoren en afgevaardigden, naar zij zelf verklaren, verkeerde indrukken over Nederland weggenomen en nieuwe gezichtspunten geopend over de Indonesische kwestie. De Congresleden, onder wie oud-minister Anderson, senator Fulbright, afgevaardigde Norrei en senator Ives, schreven dit aan de uitgever van het boekje „The Knickerbocker", die nu een derde 10.000-tal laat drukken. „Laatste getuigenis" is thans ook in het Nederlands verschenen en wordt (evenals in Amerika) gratis verspreid door de afdeling Amsterdam van de Partij voor Vrijheid en Democratie. --- Kirk: „Stalin's gezondheid is uitstekend” FRANKFORT, 10 Oct. (AFP) — Admiraal sir Alan Kirk, Amerikaans ambassadeur in Moskou, heeft hier verklaard, dat de gezondheid van Stalin hem tijdens zijn jongste gesprek met de maarschalk „uitstekend" had geleken. De ambassadeur zal 2 November naar Moskou terugkeren. Daarvóór zal hij in Londen de conferentie van de Amerikaanse Balkan-diplomaten bijwonen en particuliere bezoeken brengen aan Brussel en Den Haag. --- Voerman door trein gedood ZWOLLE, 10 Oct. — Op de spoorwegovergang Zalne, enige kilometers Oostelijk van Zwolle in de weg Zwolle— Almelo, geschiedde hedenochtend om halfnegen een ernstig ongeluk. De 60--jarige H. Meier uit de buurtschap Herfte, gemeente Zwollerkerspel,, naderde met paard en wagen uit de richting Heino, toen een voortrein uit Meppel passeerde. Deze trein greep de wagen, welke werd meegesleept. De bestuurder was vrijwel op slag dood, het paard bleef ongedeerd. De bejaarde man heeft waarschijnlijk de flikkerlichten, die op onveilig stonden, niet opgemerkt. --- „De man, die van geen wijken weet” TRUMAN boekte eerste successen na langdurig fiasco Beginsel van „welvaartsstaat" middelpunt verkiezingsstrijd (Van onze correspondent). NEW VORK, 10 Oct. — Zoals October 1948 een revolutionnaire revolutie teweegbracht in de kiezersgunst van de Amerikanen ten bate van Truman, zo levert October 1949 het schouwspel van Truman's eerste grote overwinningen op het gebied der wetgeving na een langdurig fiasco, die de uitvoering van de democratische verkiezingsbeloften bijna volkomen verhinderde. Vorige week nog moest de president na acht maanden vechten een bittere pil slikken, toen hij de wet op de burgerlijke rechten niet aangenomen kon krijgen en ze tot het volgende jaar moest uitstellen. Maar kort daarop tekende een glunderende Truman de wet op militaire hulp voor Europa en werden de politieke waarnemers van nieuwe bewondering vervuld jegens Truman „de man, die van geen wijken weet" wegens het feit, dat het Huis van Afgevaardigden met de buitengewoon grote meerderheid van 333 tegen 14 stemmen de wet tot uitbreiding van de sociale verzekering aannam. --- Hulp aan buitenland verzekerd De republikeinen, die een langzamere uitbreiding voorstonden van de sociale verzekering mede om Truman's politieke successen te beperken, maakten een plotselinge ommekeer, toen een nieuwe vraag naar pensioenen het Amerikaanse volk aangreep als een vloedgolf, die werd opgezweept door de conflicten in de staal- en steenkoolindustrie. De ommezwaai was zo volledig, dat slechts 14 hardnekkigen in de oppositie bleven. Zelfs de rechtse bladen, alhoewel ze sterk gekant zijn tegen het democratische beginsel van de „welvaartsstaat", dat in de komende jaren het middelpunt in een hete verkiezingsstrijd zal zijn, zeggen met de „New Vork Times": „Wij wensen een vrije gemeenschap en een vrije markt in die gemeenschap, maar wij moeten een menselijke gemeenschap opbouwen, waar een sfeer van wederzijdse hulp heerst. We moeten ook de bejaarden en zieken in hun maatschappelijke nood te hulp komen". De ondertekening door Truman van de wei tot economische hulp van zes milliard dollar aan West-Europa lokte geen commentaren uit, hetgeen opnieuw een aanwijzing is, dat, ondanks de critiek, die in Amerika wordt uitgeoefend op het feit, dat zulke grote bedragen naar het buitenland gaan, de meerderheid het eens is met het nieuwe Hoffman-rapport, waarin gezegd wordt, dat Amerika niet van plan is de hulp aan het buitenland en de verplichtingen in zake handel en tariefsverlaging te beperken ondanks politieke druk, die veroorzaakt wordt door de „kleine crisis". --- Atlantisch Pact hoeksteen Het rapport-Hoffman, dat samengesteld is door het Nationale Plan Bureau, concludeert, dat het Amerikaanse systeem van vrije ondernemingen en economische gezondheid in staat is niet alleen de „kleine crisis" te bedwingen, maar eveneens voordeel te putten uit deze uitdaging om nieuwe kansen te scheppen. Het is niet toevallig, dat dit rapport in artikelen van de krantencorrespondenten in Washington werd aangehaald juist toen Truman de wetten op de hulp aan het buitenland tekende. Wat de militaire hulp betreft maakte Truman van de gelegenheid gebruik om een ferme verklajing af te leggen, waarin de volgende zinsnede voorkomt: „De jongste ontwikkelingen op het gebied van bewapening hebben de vrije naties versterkt in haar aanhankelijkheid aan het beginsel van gemeenschappelijke verdediging". Deze uitlating is een duidelijke aanwijzing, dat, atoombom of geen atoombom, het Atlantisch Pact van nu af een van de hoekstenen van de Amerikaanse politiek vormt. Voeg aan dit alles nog toe de nieuwe belangstelling van het Congres voor het punt-4-programma, dat voorziet in steun in de ontwikkeling van achtergebleven volken. De commissie voor het bankwezen van het Huis wil namelijk de in- en uitvoerbank inschakelen ten einde Amerikaans kapitaal te helpen vrijwaren tegen kapitaalrisico's in de landen, die krachtens het punt-4-programma worden bijgestaan. Uit alles blijkt dus, dat October 1949, evenals October 1948, als Truman-maand bestempeld kan worden. --- Truman spreekt 24 October WASHINGTON, 10 Oct. (AP) — Officieel is meegedeeld, dat president Truman op 24 October ter gelegenheid van de eerste steenlegging voor het hoofdkwartier van de UNO in New Vork een rede zal houden. Op 24 October is het vier jaar geleden, dat het Handvest van de UNO van kracht werd. --- Sociaal-historisch centrum voor Limburg opgericht (Van onze correspondent) HEERLEN, 10 Oct. — In Maastricht is opgericht de stichting „Sociaal-Historisch Centrum voor Limburg", die als doel heeft het verzamelen, ordenen en bewaren van bronnenmateriaal over het sociaal leven in Limburg in heden en verleden. De stichting zal ook zelfstandig onderzoekingen verrichten en gegevens publiceren. Een van de eerste werkobjecten zal zijn het verzamelen van alle gegevens over het leven en werk van dr. Poels, z.g. Het Centrum wordt voorlopig gevestigd in de Victor de Stuers-Stichting in Maastricht. --- NIEUWE PAROCHIE IN EINDHOVEN. EINDHOVEN, 10 Oct. - De bisschop van Den Bosch heeft met ingang van 7 October een nieuwe parochie opgericht in Eindhoven onder de naam Parochie Maria, Middelares Aller Genaden. Deze parochie is afgenomen van de parochie H. Lamöertus. Tot eerste pastoor is benoemd de zeereerw. heer C. H. M. Broeken, kapelaan te Eindhoven (H. Lambertui). --- Transatlantische telegrammen LES PER TELEFOON DE UNIVERSITEIT VAN ILLINOIS heeft een nieuwe methode bedacht om tandartsen in het gehele land op de hoogte te houden van de nieuwste vindingen op het gebied van de tandtechniek. Tandartsen, die geen tijd hebben om naar noodzakelijke lezingen over hun vak te gaan, kunnen vanaf vandaag deze lezingen over de telefoon horen. Gramofoonplaten van de lezingen worden voortaan in diverse studio's gereed gelegd zodat alle tandartsen in het gehele land 's avonds thuis hun wijsheid kunnen vergroten. --- ANDER WEER 11. HET WESTEN is het weer vandaag omgeslagen. Het regent, sneeuwt en mist er. In Nebraska en in Noord- en Zuid-Dakota zijn 8 mensen gedood en 54 gewond door een wervelstorm. Een vliegmachine is neergestort en een ander toestel is over tijd. In Texas komen veel overstromingen voor. In het Oosten van het land blijft het weer uitstekend. --- SUPER-UITBREKER BIRCHAM, een misdadiger, die de reputatie heeft, dat hij de beste uitbreker ter wereld is, is vandaag apart opgesloten omdat hij weer een poging heeft gedaan de gevangenis van Louisville in Kentucky te verlaten. Hij heeft vorige week de tralies van zijn celdeur doorgezaagd en een bewaker met twee „pistolen", die hij uit zeep had geboetseerd bedreigd. Later werd hij gegrepen. Hij wordt nu bewaakt door twee cipiers. Het was de vijfde keer, dat Bircham trachtte te ontsnappen. --- DURE REIS EEN STRATOCRUISER, die gisteren van Amerika naar Engeland is gevlogen, had niet meer dan twee passagiers, vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering, aan boord. Voor de andere 59 plaatsen in het vliegtuig waren geen klanten komen opdagen. De tocht van de stratotruiser kostte de maatschappij minstens 30.000 gulden. De twee passagiers werden ieder door een stewardess bediend. De bemanning bestond uit negen leden. --- GROOTMOEDERS BIJEEN IN ATLANTA, Georgia, is vandaag de jaarvergadering van de club der georganiseerde Amerikaanse grootmoeders begonnen. Doel van deze driedaagse is de 9000 leden op de hoogte te houden van de opvoeding van kinderen. De belangrijkste leuze van de club is: Sla nooit en behandel de kinderen als volwassenen. Laat ze nooit merken, dat ze lastig zijn of in de weg lopen. --- Ruim 500 millioen voor Z.O.-Drente en Zuidoostpolder (Van onze correspondent) ASSEN, 7 Oct. -*- Een groot plan is in voorbereiding voor een verdere openlegging van Zuid-Oost Drente. De Hoogeveense vaart zal bevaarbaar worden gemaakt voor schepen tot 500 ton. Nieuwe wegen zullen worden aangelegd. Nieuwe bruggen worden gebouwd en een aantal smalle bruggen zal worden verbreed. Een geheel nieuw waterleidingnet is ontworpen. Ten slotte zal een grote oppervlakte grond bouwrijp worden gemaakt, op Zie plaatsen waar men een belangrijke verdere industrialisatie verwacht. De Nederlandse regering heeft bereids bij de vertegenwoordiger van het Marshall-plan in Nederland ee_» voorstel ingediend, een deel van de openstaande tegenwaarde-rekening van de in het kader vfcn de Marshall-hulp geschonken dollars te bestemmen voor de openlegging van dit gebied. De voorstellen, die in totaal 510 millioen gulden omvatten, voorzien naast de bijdrage voor Zuid-Oost Drente ond3r andere in de besteding van gelden voor de uitbreiding van de Technische Hogeschool te Delft, voor de Noordoostpolder en in een zeer ruime bijdrage, waardoor een intens vooronderzoek voor de nieuw droog te leggen Zuid-oostelijke Zuiderzee-polder mogelijk wordt. --- BOEYEN WINT BANTAMTITEL VAN CORMAN AMSTERDAM, 10 Oct. — De Eindhovenaar Boeyen is de nieuwe amateurkampioen van Nederland in het bantamgewicht. In een partij van goed gehalte versloeg de Brabander vanavond de Groningse bokser Ab Corman met gering puntenverschil. Deze aantrekkelijke eindstr/d was een restant van het in het voorjaar gehouden tournooi om de Nederlandse titels. In een districtsontmoeting tussen Noord-Holland en het Oosten bleven de Hollanders met 9—l de baas. De enige Oostelijke winnaar was de lichtgewicht Eleveld, die Angel op punten versloeg. De Hollandse halfzwaargewicht-Klijssen en de middengewicht Disco wonnen door knock out van Bouwmeester en v. d. Berg. Van de Zee en Klok (vrij gewicht) dwongen Arendse en Bouwhuis tot opgeven. --- DADERS van ROOFOVERVAL te AMSTERDAM BEKENNEN Verkwisting van buit werd hun noodlottig (Van onze verslaggever) AMSTERDAM, 10 Oct. — Beide verdachten van de roofoverval op de spaarbank aan de Ceintuurbaan hebben thans een volledige bekentenis afgelegd. Tijdens de verhoren is het de politie gebleken, cat de beide broers — een 23--jarige glazenwasser en een 19-jarige schilder — als volslagen amateurs te werk zijn gegaan, hoewel de oudste in bezettingstijd veroordeeld werd wegens een overval. Van het ontvreemde bedrag groot 7.800 gulden is niet alles terecht. Een gedeelte werd besteed voor grote inkopen en feestjes. Een ander deel is mogelijk gebruikt om enkele personen, die van de overval wisten, de mond te snoeren. Aanleiding tot de roofoverval waren de financiële moeilijkheden, waarin de oudste van de twee broers, die drie kinderen heeft, verkeert. Hij had geen geld kunnen en samen met de schilder he. plan beraamd de overval te plegen. De dag voor zij hun plan ten uitvoer legden, arriveerden zij voor de bank, toen deze juist werd gesloten. Woensdag 28 September troffen zij het beter, omdat de loketten toen, zonder dat de daders het overigens wisten, tot half zes geopend bleven. De oudste was in het bezit van een echte revolver; zijn broer had een namaakpistool. De beide kassiers, die zij in de kelder opsloten, gaven zij een doosje shag en wat sigaretten mee. Zij vroegen een van hen zijn adres om een tas te kunnen terugsturen, waarin zij geld meenamen. Verder beloofden zij zelf vijfmaal acht te zullen draaien. Een woedende vrouw, die voor half zes het kantoor al gesloten vond en dreigde het hoofdkantoor op te zullen bellen, gaven zij de raad: „Dat moet u vooral doen". Hun overdadige inkopen zijn de beide broers noodlottig geworden. --- Zandstrooier voor auto's uitgevonden (Van onze correspondent) ARNHEM, 10 Oct. — Een Arnhemse firma heeft patent aangevraagd op een zandstrooi-installatie voor auto's, welke het slipgevaar practisch opheft. De firma wil in alle provincies werkplaatsen inrichten voor de toepassing van haar vinding en tevens elke tankgelegenheid van een „antislip-zandservice" voorzien. Volgens de nieuwe vinding bevestigt men onder de spatborden van een auto reservoirs, die met fijn zand zijn gevuld. Door een druk op een knop bij het stuur spuit een straaltje zand voor de wielen. Een kleine hoeveelheid zou voldoende zijn om een wagen bij een snelheid tot 50 kilometer over een gladde weg te rijden, zonder dat deze slipt. ---