Niets gedaan De honderden bladzijden, die over nog veel erger mishandelingen spreken, zijn hiermede niet uitgeput. De „vliegende brigades", die op last van den minister van Justitie in 1946 onverwacht de kampen hebben geïnspecteerd, hebben wantoestanden gesignaleerd. Een commissie uit de Tweede Kamer heeft lateide kampen bezocht. Toen kwamen de gesignaleerde toestanden niet meer voor. Maar overigens is, naar onze inlichtingen, aan deze ergerlijke zaken niets gedaan. In een der brieven, die ons naar aanleiding van ons eerste artikel bereikten, wordt ons verwéten, dat wij dit alles wel geweten hebben. Men kan moeilijk bewijzen, dat men iets niet weet. Wij wisten het niet en toen wij het hoorden en er naar geïnformeerd hadden, hebben wij gewild, dat anderen het ook zouden weten. Ter wille van de mishandelden, maar ook ter wille van ons allen, die, als volk, geen verantwoordelijkheid willen en mogen dragen voor misdaden, welke wij terecht verafschuwen in hen, die wij van moord en mishandeling beschuldigd hebben. --- Tentoonstelling in Den Haag De Gebroeders Boers De kunstzaal Plaats laat tot en met 13 April werk zien van Frans en Willy Boers. We hebben hier te doen met twee schilders, die welbewust er naar streven hun kunst een uiting te doen zijn van een moderne levenshouding, daar alleen zo de kunst een uitdrukking van onzen tijd zou zijn en ook zo alieen van betekenis. Het ideaal, waar zij naar streven, is het universele uit te drukken, datgene wat aan alle en in het bijzonder de moderne mensen eigen is. Zij menen, dat te bereiken door te streven naar een directe uiting van de ziel, het onderbewuste. Hun werken ontstaan a.h.w. mediamiek, men tracht niet de scheppingsdrift te beheersen, maar laat die Veeleer den vrijen loop. Hun schilderijen zou men daarom ook wel psychogrammen kunnen noemen. Zij hebben er geen belangstelling voor het object uit te beelden, maar juist de pubjectieve psychische belevenis. In dat alles zijn de gebroeders Boers zeer bewuste medestanders van die moderne culturele stroming, waarvan ook de psychoanalytici als Jung e.d. deel uitmaken. Men zoekt het universele — dat hebben zij gemeen met veel moderne phllosophie en kunst — en meent daartoe in de dieptelagen van eigen onderbewustzijn te moeten „duiken". Daartoe moet men in zijn kunst de gevoelens trachten neer te leggen zonder controle van den geest. Dit alles maakt deze schilderkunst uiterst interessant als een modern tijdsverschijnsel. Een rustige, harmonische, beheerst gecompliceerde kunst zal er niet ontstaan — maar dat zoekt men öok niet. In deze kunst wordt immers ook uiting gegeven aan alle gebrokenheid, onrust en vertwijfeling, die den modernen 'mens eigen zijn. Inderdaad hebben we hier te doen met een uiterste consequentie van de bewustwording van den mens, die in den afval van God en Zijn Woord leeft. Maar ook mogen wij toch niet over het hoofd zien, dat deze kunstenaars* ongetwijfeld talent bezitten, waardoor zij juist dit alles ook in hun kunst weten uit te drukken. H. R. R. --- SPOORWEGNET IN LIMBURG WORDT ELECTRISCH Op 12 Mei feest in vele plaatsen Op 12 Mei a.s. zal in Limburg in vele plaatsen feest worden gevierd. Op dien dag zullen daar namelijk een aantal geelectrificeerde baanvakken officieel in gebruik worden gesteld. Bij de feestelijke opening zullen o.a. aanwezig zijn de minister van Verkeer en Waterstaat, mr. D. G. W. Spitzen, de Commissaris van de Koningin in Limburg, de president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen en waarschijnlijk ook het hoofd van de E.C.A.-missie in Nederland, dr. A. Valentine. In Maastricht zullen op dien dag aan de Spoorwegen 22 ramen worden aangeboden als blijk van waardering van de bevolking van Limburg voor de betere verbindingen, die het gevolg van de electrificatie zijn. In Weert wilde de bevolking zich ook niet onbetuigd laten. Hier zal een mozaïek worden aangeboden, dat aangebracht is in den spoortunnel. Tot de belangrijkste electrlflcatles behoren die van de baanvakken Eindhove —Maastricht en Eindhoven—Heerlen: Hierdoor wordt de reisduur 8p het traject Amsterdam—Maastricht een uur korter, namelijk voortaan drie uur. Een ander groot voordeel is, dat door de electrlsche tractie de helft minder kolen zal worden gebruikt. De Spoorwegen streven er naar, dat in 1950 alle baanvakken in Limburg en Noord-Brabant zijn geëlectrlficeerd. --- Niet piekeren maar puzzelen UIT ’S PUZZELS KRAAMKAMER | Die eerste lokkende, lachende lentedag wilde het met de puzzel maar niet lukken. Meer dan i | een uur had ik gepiekerd, wat ik den lezers nu weer voor zou zetten, maar het rechte idee wilde I | niet komen. En in arren moede ging 'in de straat op, waar de zon te lachen stond. Ook om mij ... I „Even TROUW vergeten", dacht ik. Maar dat. lukte niet zo gemakkelijk. Op het Damrak zag ik al dadelijk een boekenstalletje, waarin tergend een lange sliert TROTJW's hing, als om mij te bespotten: TROUW, TROUW, TROUW.... het leek wel een optelsom Eén optelsom! De eerste flauwe schemer van een puzzeldenkbeeld. Wat zou er uit moeten komen, uit die optelsom? Wie is er trouw, dubbel trouw? Of meervoudig trouw? In de eerste plaats dacht ik aan een vader en een moeder, dus: 2 X TROUW =s VADER 2 X TROUW = MOEDER Nam ik nu In elk der beide gevallen voor ieder letter een verschillend cijfer, doch voor gelijke letters ook gelijke cijfers, dan kon hier wellicht een tweetal aardige vraagstukken uit groeien. Doch helaas! Een goede puzzel van een dergelijk soort telt één en niet meer dan één oplossing en voor het eerste geval vond ik er niet minder dan 12, terwijl. voor het tweede geval geen enkele oplossing mogelijk was. En als ik 3 X TROUW = MOEDER nam kreeg ik twee oplossingen. Alle drie gevallen liepen op niets uit. Maar misschien zou 2XTROUW = OUDERS gaan. Alles vergeefs. Uren ' was ik nu reeds bezig, maar de drie oplossingen van het laatste geval deden ook dit ongeschikt zijn Weer een nieuwe gedachte. De naam van de krant was immers ontstaan door de trouw aan het vorstenhuis. Dus 2 X TROUW =a ORANJE Maar een uur later had ik al 8 oplossingen Dan maar weer wat anders. Natuurlijk! Dat ik daar niet eerder aan dacht: plicht!! 2 X TROUW = PLICHT Mis. Meerdere oplossingen. Dan 3 X TROUW =3 PLICHT Weer mis! 4 X TROUW = PLICHT Andermaal mis! SX.TROUW t= PLICHT 6 X TROUW = PLICHT '7XTROUW = PLICHT Mis, mis en nog eens mis! I Wanhopig ging ik den volgen- jj den dag de straat weer op, 1 maar ditmaal was er geen in- 9 spiratie en 's avonds dreef mij I de puzzelplicht weer tot een | hernieuwd opvatten van dat 1 nachtmerrie-denkbeeld van de g veelvuldige trouw. En het werd toch tijd. De jj fatale plaatsingsdatum, 9 9 April, grijnsde mij aan. Ik 1 zag in angst de rijen TROUW = op 9 April uitkomen... zon- g der puzzel. Maar dat kon toch {= niet „ TROUW 1 TROUW TROUW . TROUW 941949 Zo' zag het er uit. Al die B TROUW's en daaronder g 9.4.1949. Voor dien tijd moest || en zou de puzzel gemaakt §j zijn en daar was dan ook g de puzzel. De wanhoop was jj wei nabij geweest, maar de g laatste optelling moest lukken, g Hoeveel maal ik TROUW op B moest tellen was mij nog niet g duidelijk, maar dat de som ( 941949 moest zijn, dat kon 1 niet anders. En ik vond na | enig nadenken bovendien een g zeer snelle methode om er ach- 9 ter te komen hoeveel maal ik g TROUW moest optellen; dus: f hoeveel getallen van 5 ver- 1 schillende cijfers, alle gelijk, | samen 941949 geven. MR. G. VAN VORDEN.^ Onze tekenaar verraste Mr. Van Vorden bij de geboorte van deze vuzzel. Men ziet het: ideeën kunnen overal komen. En hier was de kraamkamer het Damrak, met een boekenstalletje, een vroegen vlinder, een leutig meisje.... \ / --- Ladderwedstrijd voor puzzelaars Ij Op verzoek van vele lezers wordt ï jj thans een ladderwedstrijd begon- I 1 nen. ledere inzender van een goede f g oplossing krijgt daarvoor een bij | | elke puzzle. vermeld aantal pun- I g ten. Lost men meer puzzles | f§ op (al dan niet in achtereenvol- 1 f gende weken), dan stijgt het ver- 1 9 worven puntenaantal voortdurend, | §j zodat men op den duur zeker is, j 9 een der fraaie prijzen te bemach- 1 §j tigen. Het spreekt wel vanzelf, | | dat, wie een prijs wint, dan weer j §§ met nul punten moet beginnen. j Deze regeling geeft tevens de j B mogelijkheid, dat onze mannen in j | Indonesië inzenden. De inzendingstermijn bedraagt 1 | steeds 14 dagen, zodat op de twee- I 1 de Zaterdag na plaatsing de op- 1 I lossing binnen moet zijn, | | met vermelding „Niet Piekeren | | maar Puzzelen", op briefkaart of 1 ! briefomslag. Voor de abonné's in | 1 Indonesië en de buitenlandse | I abonné's wordt deze termijn naar I i behoefte verlengd. Zij dienen ech- 1 I ter den datum van verzending der 1 f oplossing in hun schrijven te ver- I 9 melden. Voor de heden geplaatste | | puzzle worden 2 punten toege- | 1 kend, terwijl diegenen, die een f 1 paar van de daarboven geplaatste 1 M gevallen geheel oplossen, maxi- j 2 punten extra krijgen. J --- TOTALE MAANS= VERDUISTERING IN DEN NACHT VAN 12 OP 13 APRIL In den nacht van 12 op 13 April zal de volle maan haar weg nemen door de schaduw der aarde, die zich als een lange, donkere kegel de wereldruimte in boort. De maan zal dientengevolge gedurende anderhalf uur totaal verduisterd worden. Dit jantastisch-mooie nachtelijk schouwspel met zijn spookachtige kleureffecten zal ongetwijfeld de belangstelling wekken van allen die zich interesseren voor de hemelverschijnsélen. Een totale maansverduistering in de broze stilte van den voorjaarsnacht — een mysterieus" gebeuren, dat zich groots en indrukwekkend aan het verdonkerde uitspansel voltrekt. Grote gebeurtenissen werpen haar schaduw vooruit. Dit is in zekeren zin ook het geval met een maansverduistering. De aarde werpt namelijk achter eich een reusachtigen spitsen schaduwkegel, die zich als een gigantische speerpunt de wereldruimte in priemt. Deze schaduwkegel, die meet- kundig een lengte heeft van meer dan 100 aardmiddellijnen, is natuurlijk altijd van de zon afgekeerd. Hij zwiert met de aarde mee in haar jaarl. kringloop om de zon, met zn punt naar de ecliptica of zonsweg gericht. Natuurlijk wijst de kegelpunt naar de ecliptica, want de schaduwkegel zwaait- in hetzelfde vlak rond als de aarde, nl. in het vlak van de aardfoaan of het eclipticavlak. De maan, onze trouwe wachteres, loopt echter n i e t in het vlak der ecliptica. Zij veroorlooft zich namelijk enige vrijheid van beweging: haar loopbaan helt onder een hoek van 5 graden op het eeliptlcavlak. De maanbaan snijdt dus de ecliptica in twee tegenover elkaar gelegen punten. Deze punten noemt men de knopen van de maanbaan. --- Nachtelijke tocht van volle maan door den schaduwkegel van de aarde „Dicht bij” Het is voor ons, aardbewoners, een gelukkige omstandigheid, dat de maan dichtbij staat, zo ongeveer 30 aardmiddellijnen van ons verwijderd. Immers, nu bestaat de mogelijkheid, dat de maan zo nu en dan in den schaduwkegel der aarde duikt en ons op het fantastische schouwspel van een maansverduistering onthaalt. Dat kan natuurlijk alleen maar gebeuren wanneer de maan recht tegenover de zon staat, dus bij volle maan. En bovendien moet de maan dan nog 'dicht genoeg bij eên va-n dê knopen staan, anders loopt zij In volle glorie over den schaduwkegel heen of er onder door. Welnu, zowel het een als het ander is het geval in den nacht van 12 op 13 April. De volle maan schuift dan door de onderste helft van de aardschaduw en wordt dus van haar zilverlicht beroofd. Laat ons zien wat er gebeurt. De maan verplaatst zich aan den hemel vrij snel van het Westen naar het i Oosten: Zij nadert dus den schaduwkegel der aarde vanuit het Westen, van „rechts". Om 3 uur 28 min. heeft de maan den schaduwkegel bereikt — de verduistering begint. Geleidelijk schuift nu de maan het schaduwgebied binnen; om 4 uur 28 min. is ook het laatste restje van de zilveren maanschijf in de donkere aardschaduw verdwenen — de totale verduistering neemt een aanvang. De blinkende volle maan is nu letterlijk „verdonkeremaand". Om 5 uur 11 min. is de maan in het midden van de verduistering. Te 5 uur 54 min. is de totale verduistering ten einde; dan schuift de maan weer langzaam uit den schaduwkegel te voorschijn. Om 6 uur 54 min. verlaat de maan den schaduwkegel — de verduistering is voorbij. De maan gaat echter reeds om 5 uur 55 min. onder, 6 minuten na zonsopgang, zodat het laatste stadium van de verduistering hier te lande niet zichtbaar is. Op nevenstaande tekening geven de cijfers 1 t.m. 5 de opeenvolgende stadia der verduistering aan. --- Kuinre Dat de moeilijkheden in het land van Kuinre — verdrogingsproces van den grond — een verrassing waren wil ik weerleggen op grond van mededelingen in het Landbouwkundig tijdschrift van Febr. 1941. Daarin werd al gewaarschuwd tegen verlaging van het grondwaterpeil Het grote gevaar van de technocratie is, dat de maatschappij en haar welvaart te veel het studie-object worden van haar leiders. A. C. SILLEVIS, Den Haag. --- Geen auto, borden! Nu de KNAC het aantal personenauto's raamt op 80% van dat van voor den oorlog moge ik mededelen dat het aantal stuks serviesgoed voor dagelijks gebruik ook nog ver beneden het percentage van voor den oorlog is. Vooral de gewone diepe borden ontbreken op bijna alle arbeiderstafels. Kan diaaraaa niets worden gedaan? K. MIDDEL, Eindhoven --- Zes jaar voor Hendrik Diets De auditeur van het Militair Gerechtshof te Antwerpen heeft zes jaar gevangenisstraf geëist tegen Hendrik Diels, die tijdens de Duitse bezetting directeur van de Koninklijke Vlaamse Opera is geweest. De krijgsraad had Diels tot 12 jaar veroordeeld. Het vonnis zal op een nader te bepalen tijdstip worden uitgesproken. --- Onrecht in afwachting Van recht (II) WANGEDRAG VAN BEWAKERS in interneringskampen WIE regelmatig de zittingen bijwoont van de Bijzondere Gerechtshoven, wordt dagelijks geconfronteerd met de mishandelingen en martelingen, welke mannen en vrouwen in het verzet hebben moeten ondergaan. Het zijn niet. alleen Duitsers geweest, die in de door hen opgerichte concentratiekampen den knuppel hebben gezwaaid. Ook Nederlanders hebben Nederlanders geestelijk en lichamelijk geterroriseerd. Voor zover zij zich niet aan het oordeel van den rechter hebbén weten te onttrekken, zijn zij gestraft of zullen zij nog gestraft worden. Bij deze processen is echter ook aan het licht gekomen, dat op vele van deze na de bevrijding gevangen genomen helpers van den vijand door hun bewakers persoonlijke wraak is geoefend. Toen het Bijzondere Gerechtshof in Den Haag geroepen werd vonnis te wijzen in de zaak tegen den vroegeren N.5.8.-burgemeester van Alblas.serdam, tegen wien de procureur-fiscaal de doodstraf had gerequlreerd, veroordeelde het Hof den verdachte tot 12 jaar gevangenisstraf, rekening houdend met de „zeer ernstige en hoogst verwerpelijke mishandelingen en geestelijke kwellingen, waaraan verdachte tijdens zijn internering heeft blootgestaan". In opdracht is zulks niet geschied. De bewakers hebben de macht, welke hun was toevertrouwd, niet kunnen verdragen en zij zijn tot gruwelijke excessen gekomen. _ Want dit ene geval staat niet op zichzelf. Er zijn tientallen andere gevallen te noemen, waarin volkomen Duitse concentratiekamp-methoden zijn toegepast. Ook op geïnterneerden, die al kort na hun arrestatie als „licht geval" zijn vrijgelaten. In een der rapporten, waarover wij in ons vorig artikel spraken, lezen wij: „De gevangene H. was ziek, maar moest toch mee naar buiten voor boerenarbeld. Bij zijn aankomst daar was de man niet in staat tot werken. Hij werd mishandeld. Den tweeden dag zakte hij na een mishandeling in elkaar. Den gehelen dag bleef hij met koorts in het open veld liggen. Den derden dag moest hij in een onverwarmde schuur blijven. Nog drie dagen heeft deze man daar moeten liggen zonder dat gezorgd werd voor transport of medische hulp. Des Zaterdags werd deze zieke, toen de werkploeg was teruggekomen, naar het kamp gebracht. Hij was toen zeer ernstig. Daar heeft hij nog vier dagen en vier nachten gelegen, totdat hij in een hospitaal is opgenomen. Daags daarna is hij overleden aan blindedarmontsteking en buikvliesontsteking. Hij liet een vrouw en zes kinderen achter". --- Oorden van ontzetting De kampen Avegoor, Westerbork, Carel Coenraadpolder, Harskamp en Vught, de gevangenissen te Schevenlngen, Almelo en Leeuwarden, een kazerne te Apeldoorn, worden, naast andere interneringsinrichtingen, in de brieven en de rapporten der politieke delinquenten afgeschilderd als oorden van ontzetting. Wat aan liederlijkheden in de cellenbarakken te Scheveningen is gebeurd, is met geen behoorlijke pen te beschrijven. Van een hoge autoriteit, wie wij een der rapporten voorhielden, vernamen wij. buiten het rapport om, dat in de Harskamp een soort van „schieten op britshoogte" eenmaal een „oefening" van de bewakers is geweest. Daarbij zijn vijftien geïnterneerden, die op hun brits lagen en van buiten af beschoten werden, gedood. Wij hebben met een predikant over de mededelingen omtrent mishandelingen van politieke delinquenten gesproken. Hij zeide, dat hij al gauw na de bevrijding belast werd met de. geestelijke verzorging van geïnterneerden. Van zijn rtandplaats uit bezocht hij een nabijgelegen kamp, waar hem een ontzettend verhaal werd gedaan over bunkerstraffen, het boeien met zware ketenen, waaraan weer zware voorwerpen hingen e.d. Trots de tegenwerking van den toenmallgen kampcommandant heeft hij vijftien mensen in het kamp over mishandelingen willen horen. Zij wilden niets zeggen uit vrees voqr represailles. Pas toen deze predikant hun beloofde, dat hij met hen in den bunker zou gaan en met hen knuppelslagen zou verdragen, indien het zover mocht komen, hebben de mishandelden en de getuigen van mishandelingen 'gesproken en hun getuigenissen ondertekend. Op grond van deze verklaringen zijn de commandant en enkele anderen van het onderhavige kamp terstond ontslagen. De verhalen over Vught anno 1945 zijn niet minder gruwelijk dan die anno 1943 en 1944. Alleen heet hier de „Rozentuin" „Bloedakker". In dit kamp zijn bunkerstraffen aan de orde van den dag geweest. --- Scherpe woningcontrasten in de gemeente Emmen KROTTEN EN KETEN MOETEN VERDWIJNEN „Beter géén huis dan zon huis” (Van een onzer redacteuren) EMMEN, in Zuidoost-Drente, kent op het gebied van woningtoestanden merkwaardige en scherpe contrasten. Wie een tocht maakt door deze uitgestrekte gemeente met haar vijftien dorpskernen ziet het ene ogenblik grote groepen huizen, waarvan het nieuwe nog aan allé kanten afstraalt, om enkele ogenblikken later geconfronteerd te worden met krotten en keten, waarvoor de betiteling „woning" volkomen misplaatst zou zijn. Tóch wonen ook in deze wrakken mensen; veel mensen zelfs. Er is sinds de bevrijding hard gebouwd in Emmen en de gemeentebestuurders zijn daar best tevreden over, maar voldaan, neen, dat zijn ze lang niet; en terecht. Zolang het absolute woningtekort 22% procent bedraagt — het percentage voor het hele land is 13 — zolang er nog 700 „krotten" en 70 „keten" bewoond moeten worden, zolang er nog 500 bovenveenwoningen zijn, zal er in een hoger tempo gebouwd moeten worden dan Emmen thans is toegestaan. Vijftig nieuwe woningen in 1949, terwijl er 2615 te kort zijn, dat is nauwelijks een druppel op een gloeiende plaat. Wie van den buitenkant een bovenveenwoning of een keet ziet, zal wellicht zeggen: „Het is in ieder geval een huis; mensen genoeg die.het graag zouden willen hebben". Ga maar eens binnen kijken en ge zult het verstaan, wanneer wij zeggen, dat men beter géén huis kan hebben dan zon huis. Onder een keet verstaat men in deze streken een houten of soms zelfs een blikken bouwsel, veelal afgedekt met asfaltpapier, bestaande uit één vertrek met soms een bergplaatsje er tegenaan geplakt. In die keten wonen heden, terwijl wij 1949 schrijven, mensen, grote gezinnen vaak. Nette gezinnen cok, zoals bijvoorbeeld dat van de familie Lieters te Barger Oompascuum, waarvan men het „huis" bij dit artikel ziet afgebeeld. Schots en scheef gezakt staat het daar in al zn schamelheid, nu in het vroege voorjaar de berken hun beschermende bladerdek nog niet hebben uitgespreid. Lieters werkt op een fabriek te Klazienaveen en wanneer hij nachtdienst heeft, slaapt hij overdag in de „huiskamer", achter een gordijn, terwijl zijn vrouw het werk doet en zijn vier kinderen in- en uitlopen. Die kinderen slapen allemaal achter hetzelfde gordijn en zodoende is er nauwelijks plaats over voor een tafel, een paar stoelen en het fornuis, waarop het eten gekookt wordt, want dit gezin beschikt slechts over de helft van deze keet. De familie Lieters is aan het sparen om zelf te gaan bouwen; ze heeft vorig jaar het aanbod van een beter en groter huis van de hand gewezen, omdat ze vier gulden per week huur wel wat duur vond Ze mag met dat bouwen wel opschieten, want bij lederen storm is het risico groot, dat het hele dak van de keet waait. Het kleinste „huis" in de gemeente Emmen. Wethouder Reuvers is er naast gaan staan om een indruk te geven van de afmetingen. Een „bovenveenwoning", die het stormgeweld op 1 Maart jl. niet kon weerstaan. --- Dringende gevallen Bóvenveenwoningen zijn huisjes, die destijds op het veen gebouwd zijn. Nu het veen is afgegraven, staan ze op een veenheuveltje van een of twee meter hoog midden in het "bouwland en dus moeten ze binnen enkele jaren verdwlj-' nen. Er zijn trouwens nog andere redenen om ze maar af te breken, want wanneer de mens dat niet doet, doét de storm het op den een of anderen dag wel. Bij den laatsten voorjaarsstorm zijn er in.de gemeente Emmen zestien huizen ,,ingewaaid"! In Barger Compascuum zagen we ook enkele van die bovenveenwoningen. De heer H. L. Reuvers, wethouder van Volkshuisvesting, was ons daarbij een goede gids, want hij besteedt ongeveer de helft van de week aan persoonlijk onderzoek van dringende gevallen. Zon dringend geval was o.a. dat van de familie De Vries: man, vrouw en acht kinderen, in leeftijd variërende van 18 tot 2 jaar. Keurige mensen, die uitstekende bewoners van een nieuw gebouwd huis zouden zijn en die dat ook wel graag zouden willen. Hun huls bestaat uit twee delen: vóór de huiskamer met twee bedsteden, achter een ruimte, die voor de helft als keuken, voor de helft als „slaapkamer" dienst doet. In de ene bedstede slaapt het echtpaar, in de andere slapen de vier kleinste kinderen. In het slaapkamertje achter — dat nog maar kort geleden is afgeschoten — zijn twee dubbele ledikanten getimmerd; daar slapen bij elkaar twee meisjes, 18 en 16 jaar oud, en twee jongens, 15 en 13 jaar. De frisse lucht voor deze vier jongemensen moet komen uit één raampje van 20 bij 20 centimeter. maar wat daaraan te kort komt, waait wel door de vele spleten. Door het plafond van een paar losse platen karton ziet men het „dak" en door dat dak zo hier en daar de lentelucht. Dakconstructies als deze — en die treft men In alle woningen van dit soort aan — zijn beslist niet duur: een stuk of wat dunne balken, daar wordt kippengaas overheen gespannen, dat bedekt men weer met asfaltpapier en daarop komen de pannen. Men gaat zich wel afvragen wat men destijds in deze streken had moeten beginnen zónder asfaltpapier; de omzet is trouwens ook nu, na den laatsten storm, vrij beduidend geweest. De „keet" van de familie Lieters te Barger Compascuum, die ze nog moet delei met een tweeden bewoner. --- Kleurenspel Tijdens de verduistering kunt ge op de maan een ietwat spookachtig maar toch boeiend kleurenspel bewonderen. Wijnrode, gele en grijsgrauwe tinten wisselen elkaar op de maanschljf af. Dit fraaie spel van kleurnuances wordt veroorzaakt door de rode en oranje zonnestralen, die ongehinderd door den dampkring der aarde gaan, van hun rechten weg worden afgebogen en aldus het schaduwgebied binnendringen. Deze lichtstralen bereiken de maan langs een omweg en toveren daarop wondermooie kleureffecten. Zo blijft de verduisterde maan zelfs in de donkere schaduw nog zichtbaar. J. BOERSTRA. --- EMIGRATIE NAAR NIEUW-ZEELAND Voor Nieuw-Zeeland is op het ogenblik een immigratie-regeling in overweging, waarbij de passage-kosten naar dit land op soepeler wijze geregeld kunnen worden. Wanneer een uitstekende candidaat-emigrant niet ten volle over de middelen beschikt en overigens zeker in aanmerking zou komen voor plaatsing in Nieuw-Zeeland, overweegt men faciliteiten. Hoewel in het algemeen alleen vrijgezellen kunen worden toegelaten, is er op het ogenblik ook de mogelijkheid voor enkele kleine gezinnen (tot vijf personen) om aan werk en woning geholpen te wofden. --- Compliment voorn Wederopbouiu Het departement van Wederopbouw en Volkshuisvesting krijgt vaak en veel critiek te horen en het doet ons daarom genoegen, dat we ditmaal eens een staaltje van snelle en goede hulp kunnen signaleren. Bij den hevigen storm op 1 Maart werden in de gemeente Emmen zestien woningen verwoest. Twintig gezinnen, totaal 90 personen omvattende, werden daardoor dakloos. Men stelde zich onmiddellijk in verbinding met het departement van Wederopbouw, dat volledige medewerking toezegde en ziet: veertien dagen later werd toestemming verleend om twintig nieuwe woningen boven het vastgestelde bouwvolume voor te bouwen.' Dat mag nu ook wel eens in de krant, mèt de complimenten.' --- Geen kasteel, ’n woning! Naar aanleiding van den herbouw van het kasteel „Doorwerth", wil ik vragen waarom de Commissie vóór Monumentenzorg niet voor behoorlijke arbeidersen middenstandswoningen zwoegt, waarmede velen meer gebaat zijn dan met een nieuwe portierswoning en een schitterend kasteel, waarin toch niemand komt te wonen. Als jongen van 19 jaar vertrok ik naar N.0.1. voor den tijd van drie jaar, welke door den oorlog tot negen jaar uitgroeiden. Na den oorlog trad ik in het huwelijk. Doch als ik ooit had gedacht „een woning hier te krijgen dan heb ik mij schromelijk vergist. Zelfs geen kamer of kamertje. J. A. P. v. d. VOORT, Leiden --- Het kleinste huis Het kleinste hui- in de gemeente Emmen staat in Roswinkelerveen. Tot voor kort woonden daar vier volwassenen en twee kinderen in, nu is een aanstaand jong echtpaar bezig het in te richten als toekomstige woning. Hoe het er van buiten uitziet, kan men zien op de hierbij gepubliceerde foto; de nok van het dak zal net drie meter boven den grondzijn. Het hele „huis" bestaat uit één kamer van vier bij vier meter en er zitten in totaal twee raampjes van 30 bij 50 centimeter in. De „kamer" is in het midden 1.90 meter hoog, aan de zijkanten nauwelijks een meter. Totale inhoud van het huis: 25 kubieke meter de vloer bestaat uit wat puin en de wanden waren nu bekleed met karton. Electriciteit is er niet, een waterput hebben we evenmin kunnen ontdekken. Zulke huizen hebben twee voordelen: ze zijn goedkoop en ze zijn gauw ingericht maar ze zijn toch eigenlijk volkomen ongeschikt voor bewoning. Dit waren nu drie voorbeelden; we zouden er ook honderd kunnen geven. Het is te begrijpen, dat het gemeentebestuur van Emmen, bij alle waardering die het heeft voor de medewerking van „Wederopbouw", van mening is, dat het recht heeft op een groter bouwvolume. De woningtoestanden in het veenkoloniale geedelte van de gemeente spreken in dit opzicht voor zichzelf. --- naar mijn lescheiden mening... Linden en auto’s Ongeveer zes jaar geleden reed ik met mijn vrouw per taxi langs den Hereweg te Groningen. Langs het Sterrebos onder lindebomen doorrijdend, slipte de auto en kwam dwars op den weg te staan. De chauffeur vertelde, dat hem dit hier al vaker was overkomen. Mijn vrouw, een biologe, zei hem toen, dat dit veroorzaakt werd door de bladluizen, die een suikerhoudende vloeistof produceren, waardoor de weg glad wordt. Op iepen zitten deze luizen niet. Zouden onze vroede vaderen niet goed doen hiermede rekening te houden? Anders vrees ik, dat er nog veel auto's in de Keizersgracht zullen moeten plompen voordat de reeds ultgepote linden gerooid worden. Prof. dr. S. DE BOER, Amsterdam. --- OPONTHOUD VAN TREINEN IN ROOSENDAAL Naar aanleiding van berichten uit Den Haag in de Belgische pers, inhoudende, dat van Belgische zijde bezwaar wordt gemaakt tegen het afschaffen van het oponthoud der treinen te Roosendaal, verneemt de correspondent van het ANP te Brussel In bevoegde kringen, dat men inderdaad voorlopig het onderzoek door Belgische douane te Roosendaal wenst te handhaven. Opgemerkt werd, dat de Belgische douanedienst zijn functie niet kan uitoefenen tussen Roosendaal en Rotterdam, omdat men zich daar bulten het Be'giseh grensgebied bevindt. Niet alle reizigers begeven zich trouwens naar Rotterdam en velen moeten te Roosendaal overstappen. Het douane-onderzoek te Roosendaal, zo verkalarde men verder, gebeurt van Belgische zijde in zeer snel tempo, zodat het oponthoud gering kan zijn. ---