Tweede Blad. De oorlog tusschen Engeland en Transvaal. Gebrek aan nieuws aangaande de krijgsverrichtingen en overvieed van nieuws ten aanzien der vredesenderkandelingen. .Het overige vaa myn troepenmacht zal spoedig volgea"— aldus besloot de opperbevelhebber van de Britsche legermacht in ZuidAfrika zijn ia«as!e dej»öehe vaa gistermorgen halfzes uit Vantersvlei aan het dep*rtemeat raa oorlog te Londen, waarin hjj de voor de Brltlea zoo heugelijke en verblijdende mededeeltag deed, dat geaeraal French er, enkele ureu vroeeer reeds, iu geslaagd was twee heuvels naby de stad te bezetten,waardoor de stad beheerscht werd eu dat hij (generaal Roberts zelf) met een uiterst mobiele strijdmacht, bestaande uit cavalerie en bereden inlanterie, zoo juist op weg vrasgeeaan, French te hulp. Naar luenschelijke berekeuing 011 ook wel oaidat generaal Boberts zich tot dusver niet heeft doeu kennen vau een zoo belachelijke en grootschreeuwerige zijde als zijn voorganger aaa het opperbevel, generaal Redvers Buller, zouden de Brittea de hoofdstad van Oranje-Vrijstaat nu reeds moeten zijn binnengetrokken met slaande trom en vliegend vaandel, doch sinds meer dan vierentwintig uur heeft generaal Roberts niets van zich doen hoeren — wat onder de gegeven omstandigheden evenwel niet mag leiden tot eenigerlei voor de Boeren gunstige veronderstellingen; de strijders voor rechten en vrijheden hebben het niet wenschelijk geoordeeld de stad (die zich voor een verdediging niet of althans heel slecht leent) te betwisten aan de Engelsche overmacht van op zijn minst veertig duizend man, uitgaande van de veronderstelling en van het beginsel, dat men *ich moet sparen voor de naaste toeicomst, dat er geen roekelooze opoffering van menschenlevens mag plaats vindon, waar de te verdedigen stelling van zoo geringe militaire . waarde is! Groot-Brittaismfi kan zich natuurlijk zulke vraagstukken, zulke roekeloosheden, wèl, permitteeren, doch het Vereenigde Koninkrijk strijdt dan ook niet tegen een numerieks overmacht voor een zoo weinig tastbaar bezit als onafhankelijkheid en vrijheid! Met hoe groot genoegen worden door de Brilsche bladen telkens weer opgesomd de aanzienlijke troepenzendingen naarZuid-Afrika — dag aan dag kan men met pijnlijke zorg geboekstaafd vinden, dat er alweer zooveel transportschepen met zooveel strijders zijn aangekomen te Kaapstad of te Durban. Zoo zijn dan tusschen den negenden November en den een-en-dertigsten December 11. naar Zuid-Afrika gedirigeerd 70.006 man en sinds dien tct den achtsten Maart (aan boord van 72 schepen) 50.000 man, totaal dus 120000 man! Feitelijk is er weinig nieuws meer te vertéllen aangaande den verderen opmarsch van generaal Roberts en diens aanzienlijke legermacht naar Bloemfontein. De Daily News bevat nog bet volgende: „Wij verlieten Aasvogelkop Maandagmorgen, voorafgegaan door cavalerie en marcheerden naar Ventersvlei, op vijftien mijlen afstand. Het leger volgde de Kaafspruit. Wij zijn nu bijna ten zuiden van Bloemfontein en slechts twaalf mijlen van de stad verwijderd. Alle divisies nemen aan dea marsch deel. Lord Boberts' hoofdkwartier is nu gevestigd in Gregorowki's hoeve. (Om een bewijs te geven van zijn uitstekende kennis van Zuidalrikaansche aangelegenheden, voegt de correspondent daarbij, dat de Johannesburgsche Reform-mannen op deze hoeve terecht stonden voor rechter Gregorowski!) Door den weg langs de Kaalspruit te volgen, verschalkte Roberts weer de Boeren, die erop ' e k®' 1( * en dat de Engelschen den weg langs de Modderrivier zouden volgen, waar zij zich verschanst hadden. Wij vonden onderweg de boerenhoeven verlaten en met de witte vlag cr op. Overal duidden rondslingerende voorwerpen een haastige vlucht aan. Roberts had gestrenge beitelen gegeven om niets aar. to roeren." Te Londen ontvangt men deze en dergelijke berichten met genoegelijke kalmte, alsof het niei anders behoorde te wezen, niet alleen, doch alsof het nimmer anders geweest is tevens, terwijl men toch ternauwernood een inaaud behoeft terug te gaan in de geschiedeBis om van gansch andere dingen dan van Overwinningen aan Britscbe zijde te hooren! Engelsche bladen vermelden deze houding, deze stemming der massa met klaarblijkelijke genoegdoening — het is dan ook wel voornaam voor de buitenwereld; wanneer men Jich over elk voordeeltje zoo uitbundig blij to«nt, er zoo hoog mee wegloopt, lijkt het wel alsof men er niet aan gewend is, alsof het iets gansch bijzonders ware! Tc-rwijl we tot dusver ten aanzien van de ontruiming van Kirnberley (morgen vóór een maaud juist) en de daarop gevolgde retirade oer Boeren onder generaal Cronjé inderich' n g van Bloemfontein, feitelijk nog niet veel eer wisten dan wat de Britten er over haden willen loslaten (aangevuld en opgesierd der^ 8 oe d»'nden natuurlijk) bevat een »«t»te nummers van het bekende Oostenuit» - or S aan doNeuePreiePresse een han ene faals Gatacre en Bedvers Buller eind °° , er 'Ü' i van langs kregen!) Aan het V a ,, H Van Januari werden de graaf en dechtf sciin i n . Seneralen staf van Joubert (de Franflc Kolonel de Villcbois Mareuil) belast met r plaatsing van den Long Tem bij Kirnberley. waarin ze wonder wel slaagden, zoodat eea aantal huizen in de belegerde stad werden vernield, terwyl vaa eea aanval op de Diamantstad niets kwam, oindat de aanval der Engelscfcen bjj Koedoesranddrift de legermacht der Boeren verzwakt had. /.oudag den elfden Februari begaf graaf Sternberg zich te paard van Jacobsdal uit in de richting van Kijffontein, omdat hij geschutvuur hoorde en toen nam hjj den vyand waar, die juist bij Randam de Rietrivier overtrok, terwyl gewonden hem vertelden, dat generaal Kitchener (de chef van den Britschengeneralen staf) ia aantocht was met 14.000 man. Teruggekeerd in het kamp van generaal Cronjé vond het alarmeerende nieuws aaugaande de nadering der Brittea by de Boeren geen geloof en de opperbevelhebber zelf zond niet meer dan tweehonderd man uit op verkenning. Maandagmorgen vroeg weer eens een kijkje willende j;aan nemen in de richting van Jacobsdal, kon Sternberg uit de stofwolken achter de heuvels opmaken dat de Brittea reeds optrokken tegen Jacobsdal. Iu het kamp der Boeren wareu allen by den terugkeer vau den graaf nog in vasten slaap en als loon voor zyn moeite werden zya mededeelingen begroet met ongeloof en met spotlachen. Eerst na een vierden tocht in gezelscnap van een ander,sloeg men geloof aan de berichten aangaande de nadering vau den vyand, doch toen was dan ook reeds de brand waargenomen van hst kamp der Vrijstaters! De Boeren talmden nu niet langer: met geweervuur van de aangrenzende heuvels brachten zy de Engelschen aan 't wijken en eerst den volgenden morgen (dat was dus Diusdag) toen de Engelsche cavelerie zich wat meer blootgaf, kwam de leidende Boerengeneraal tot de overtuiging dat er'met den staat van zaken niet viel te spotten. Hevig was het artillerie- en cavellerie-gevecht en .... in den avond werd door den krijgsraad besloten het kamp op te breken — welk besluit op de manschappen een hoogst treurigen indruk maakte, waarneembaar bij de hervatting vau den stryd den volgenden mórgen en zich onder meer uitend in een vlucht op vrij groote schaal, in een soort paniek, waardoor natuurlijk van een weloverlegde actie op dien dag niets kon komen: het opperbevel werd niet meer erkend of bestond feitelijk niet meer, In een later in den middag ijlings belegden krijgsraad, werd definitief besloten over Olifantsfontein terug te trekken op Bloemfontein en bij deze gelegenheid bleek, dat de Vrijstaters zich deerlijk ongerust maakten omtrent hun vee en hun overige bezittingen, roerende zoowel als onroerende wat van enormen invloed was op het door een minderheid der olficieren genomen besluit! Eindigend waar het juist hoogst interessant begon te worden (op weg om generaal Cronjé bericht te brengen van de vermeestering van Jacobsdal door de Britten, werd graaf Sternberg gevangen genomen en dus kan hij niet uit eigen waarneming spreken over de verdere lotgevallen van de Boerenlegermacht onder Cronjé voordat deze op Majubadag — nu vijftien dagen geleden —moest capituleeren) constateert de deskundige schrijver, dat sloor het rookvrije krnit en door liet moderne schietwapen de oude voorschriften der takiiekzijn omvergeworpen — nieuwe voorwaarden doen zich gelden, nieuwe wetten eischen de aandacht, nieuwe gevfcchtsforinatiön moeten bedacht worden en elke legermacht, die vasthoudt aan de bestaande overleveringen, is voorbeschot in den toekomstigen oorlog liet offer te zijn, wat duidelijk en klaar is gebleken uit do aanvankelijke operatiën der Engelsche krijgsmacht, hoewel deze is saamgesteld uit de treffclijkste en moedigste elementen! In elk geval — dus besluit graaf Sternberg — zal in geen andere oorlog immer een door natuurlijken aanleg, vorming en opvoeding zoozeer uitmuntende troep in het gevecht komen als de legermacht der Boeren! * * * En toch — ondanks dien moed, ondanks die onversaagdheid, ondanks die niet te evenaren krijgsmansdeugden der Boeren, zal het geweld, zal de overmacht, wal het onrecht zegepralen iia korter of langer tijd! „Onvoorwaardelijke overgaaf en neerlegging van de wapenen," „absolute weigering van eenige inmenging of bemiddeling door een vreemde mogendheid," ziedaar de politiek van de Engelsche regeering. Maandag heeft de onderstaatssecretaris van buitenlandsche zaken van het Vereeisigde Koninkrijk (do heer Balfour) in het Lagerhuis openbaarmaking beloofd van de document en rakende de pogingen van de I residenten Kruger en Stein en van het in verband daarmee door Engelands regeering gegeven bescheid en gisteren is het er zoowaar reeds toe gekomen, terwijl men zoo hier en daar no-g hoop hield op een schikking in een of anderen zin, met volkomen voorbijzien van de stemming in Engeland en van de bedoelingen der regeering. In het Hoogerhuis las lord Salisbury het volgende telegram voor van de presidenten Steyn en Kruger, gedateerd Bloemfontein 5 Maart: ,,Het bloed van de duizenden, die door den oorlog geleden hebben, het vooruitzicht van moreelen en economischen ondergang waarmede Zuid Afrika nu bedreigd wordt, maakt het voor beide oorlogvöerenüe partijen noodig, zich zonder hartstocht af te vragen, waarvoor zij vechten. „Met dit doel en met het oog op de beweringen van verschillende Britschei staatslieden, dat de oorlog begonnen was met het vooropgezette doel om Harer Majesteit-s gezag in Zuid-Afrika te ondermijnen, achten wij het onzen plicht plechtig te verklaren, dat de oorlog uitsluitend ondernomen werd als een defensieve maatregel ter beveiliging van de bedreigde onafhankelijkheid der Z.-A. Republiek als een souvereinen en internationalen Staat, en dat de oorlog alleen voortgezet wordt om de onbetwistbare onafhankelijkheid van beide Republieken aJs souvereine en internationale Staten te verzekeren, en om de verklaring te verkrijgen, dat Harer Majesteits onderdanen, die met ons deelgenomen hebben in den oorlog, daarvan hoegenaamd geen nadeel zullen ondervinden. ,,Op deze voorwaarden alieen wenschen wij den vrede hersteld te zien, terwijl, indien da Britsche Regeering besloten is de onafhankelijkheid der Republieken te vernietigen, er ons niets overblijft dan to volharden op den ingeslagen weg, vertrouwende dat God ons niet zal verlaten. ,,Wij aarzelden deze verklaring eerder af te leggen, daar wij vreesden, dat, zoolang het voordeel aan onze zijde was en onze strijdmachten defensieve stellingen ver in qc Britsche koloniën bezet hielden, dergelijke verklaringen de gevoelens en de eer van 't Britsche volk zouden kunnen kwetsen ; maar nu het prestige van het Britsche rijk inag beschouwd worden verzekerd te zijn door de gevangenneming van een onzer strijdmachten, en nu wij daardoor gedwongen zijn andere stellingen welke door onze strijdmachten bezet waren, te ontruimen, nu is die moeiolijkheid voorbij. Wij kunnen thans niet langer aarzelen, de Britsche regeering en het Britsche volk duidelijk en ten aanzien van de geheele besch aaide wereld te zeggen, waarvoor wij vechten en op welke voorwaarden wij bereid zijn, den vrede te herstellen." Lord Salisbury las vervolgens het antwoord der Britsche regeering, dat den llen Maart verzonden is. Het antwoord erkent de ontvangst van het telegram van de beide presidenten, waarvan het voornaamste doel is der Britsche regeering te vragen do erkenning van de onbetwistbare onafhankelijkheid de