Daan van Golden als een pure estheet Tentoonstelling: Daan van Golden, werken 1963-1982. Tot 26 april in museum Boymans-Van Beuningen in Rotterdam. Openingstijden: ma. t/m za. 10-17 uur. zo. 11-17 uur. Door PAUL GROOT ROTTERDAM, 10 april — Daan van Golden, van wie nog tot 26 april een betrekkelijk bescheiden overzicht van bijna twintig jaar schilderen is te zien in museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam, heeft mede doordat er lange tijd nauwelijks werk van hem werd getoond, altijd iets van een underground- reputatie gehad. Van een fantastische ommezwaai in zijn werk werden slechts eenmaal in Schiedam en Amsterdam enkele voorbeelden getoond. Nu bestaat er eindelijk de mogelijkheid dit nieuwe werk in relatie te zien met het oudere in een overzicht dat als geheel door Van Golden, die nog als etaleur heeft gewerkt, als een kunstwerk is bedoeld. De inrichting is door hem zelf verzorgd: een filmzaaltje met een doorlopend programma vol familiefilmpjes, het prentenkabinet met fotowerken, en dan tenslotte de geheel geblindeerde benedenzaal van het museum met de schilderijen, het meest aanlokkelijke deel. Maar de soms kneuterige filmpjes, de soms onevenwichtige foto's en de soms prachtige schilderijen zijn in deze presentatie allerminst tot één kunstwerk geworden. De Inrichting toont niets van een artistieke dwang, maar lijkt in een eenvoudige en hardnekkige helderheid nog het meest op een geslaagde Bijenkorf-etalage. Er is buiten zijn neiging tot perfectie, die in sommige werken bijna tot steriliteit voert, geen echte rode draad bij Van Golden aanwezig, „geen lineair verlopend proces, maar een grillig geheel van beslissingen en proefnemingen, trial and error", zoals Carel Blotkamp in een artikel schrijft. En ook „een netwerk van relaties, met associaties, herhalingen en contrasten", waardoor de afzonderlijke werken een verbinding met elkaar aan zouden moeten gaan, is hier nauwelijks terug te vinden. Of het zou de schaduw van de Duitse schilder Sigmar Polke moeten zijn die over deze tentoonstelling hangt, een associatie die overigens geheel buiten verantwoordelijk van Van Golden valt. Het hier niet aanwezige schilderij uit 1960 (met de Willem de Kooning-achtige verfstreek) likt even een persiflage op het doek De moderne kunst, zoals Polke dat acht jaar later zou maken. Maar bij Van Golden is het nog een welgemeend abstract emotioneel handschrift. De patroonschilderijen die hij midden jaren zestig toont, doeken met zakdoekpatronen, bloempatronen, patronen van verpakkingspapier en gedecoreerd papier, brengen onmiddellijk het ontbljtlaken In herinnering waarop Polke zijn Liefdespaar zal gaan schilderen. Dat doek van Polke shockeert vandaag de dag nog steeds, maar bij Van Golden zijn de nauwkeurig geschilderde decoraties slechts één enkele keer meer dan bewonderenswaardig handwerk. Prachtige beelden Het portret van Fats Domino, en-face geschilderd in een krantenraster met de uitvergrote Ben-Day dots, lijkt op zijn beurt in de buurt van Polkes rasterschllderijen te komen. Alleen ontbreken hier alle culturele connotaties die men bij Polke erin herkent. Evenals al het andere werk van Van Golden is het beeld ondergeschikt gemaakt aan zijn werkmethode, die eigenlijk maar een doel kent: zo perfect mogelijk prachtige beelden scheppen. Mocht hij in de ver weg in het verleden liggende tentoonstellingen artistieke problemen aan de orde hebben gesteld als die van een „weliswaar plat maar toch driedimensionaal voorwerp" (de voor die tijd gebruikelijke zaken), ons hedendaags oog ziet Van Golden alleen maar als een pure estheet. Het beste bewijs daarvoor zijn enkele latere, op Japan geïnspireerde werken, zoals een juweeltje als Sleeping buddha, een assemblageachtige compositie die even mooi oogt als het grote portret van Buddha, monumentaal geschilderd, met gedroogde bloemen als oorversierselen. maar ook de allernieuwste, op Matlsse's knipselcomposities geïnspireerde werken (zoals een blauwe parkiet in een gele-oranje lijst, ontleend aan Matlsse's Parkiet) zijn bijna onaards in hun zuiverheid. Avontuur Van Golden is nu de vijfenveertig gepasseerd. Hij heeft nog een schildersleven voor zich dat zich de komende twintig jaar wel verder zal ontwikkelen op het stramien zoals dat uit deze tentoonstelling duidelijk is geworden. Dan kan hij op zijn vijfenzestigste een mooie, stofvrije presentatie van werk aanbieden, met een op even zacht en mooi papier gedrukte catalogus als nu het geval is. Een risicoloze onderneming. Ik zou er wat voor geven als Van Golden eens het artistieke avontuur aandurfde zoals hij dat kennelijk, gezien zijn vele en lange wereldreizen, elders zoekt. Wat zou er gebeuren als hij zijn atelier als terra incognita ging gebruiken? Wie weet kan hij ons dan een tentoonstelling voorschotelen die werkelijk sensationeel wordt. Even opmerkelijk als de door hem bewonderde geknipte vormen waarmee Matisse op zijn oude dag nog iedereen versteld deed staan. Buddha, 1971/73, een schilderij van Daan van Golden (tempera, 114 x 92 cm) --- Tentoonstelling over De Stijl wekt groot enthousiasme Door SYTZE VAN DER ZEE Wanneer Amerikaanse museummensen en recensenten binnen enkele weken hun traditionele discussie beginnen over de nijpende vraag, wat de belangrijkste tentoonstelling van het seizoen 1981—'82 is geweest, zal de expositie De Stijl: 1917—1931, Visions of Utopia zeer hoge ogen gooien. Deze voorspelling deed onlangs de kunstkriticus van het tamelijk gezaghebbende blad Sunday Sun-Times uit Chicago. Want de expositie van De Stijl is tot nu toe een enorm succes. In twee maanden tijd hebben meer dan veertigduizend betalende bezoekers — Amerikaanse musea zijn vrijwel altijd gratis — het Walker Art Center in Minneapolis bezocht, waar de expositie door de curator van het centrum, Mlldred Friedman, Is Ingericht. Vanaf volgende week maandag zal de expositie twee maanden lang, tot 27 juni, in het Washlngtons Hirshhornmuseum zijn te zien. De opening zal door koningin Beatrix worden verricht die hiermee haar staatsbezoek aan de Verenigde Staten begint. Na Washington worden de rond 200 schilderijen, meubels, prenten en gedeeltelijke reconstructies van interieurs naar Nederland verscheept, waar ze van 8 augustus tot 3 oktober in het Stedelijk Museum en het Kröller-Müller in Otterloo zullen worden geëxposeerd. Het heeft Mildred Friedman meer dan drie jaar gekost om de thans veel bejubelde tentoonstelling te organiseren, voor welk doel ze talrijke malen Nederland heeft bezocht. Bij een van deze gelegenheden heeft ze in Amsterdam ook een gesprek gehad met een van de twee laatste, nog levende Stijlexponenten, de architect Cornells van Eesteren. De ander is de schilder César Domeis die in Parijs woont en met wie ze heeft gecorrespondeerd. Café Aubette Volgens de New York Times moet de tentoonstelling over De Stijl als de voornaamste culturele gebeurtenis worden beschouwd die thans In de Verenigde Staten plaatsvindt. „En wat een prachtig monument heeft deze beweging in de vorm van de buitengewone expositie gekregen die in het Walker Art Center is gehouden," aldus Times-recensent Hilton Kramer, naar wiens mening men nog Jarenlang aan de expositie zal terugdenken. Uitbundig prijst hij vooral de reconstructie van het Café Aubette-lnterieur. Het Café Aubette was een restaurant annex nachtclub in Straatsburg dat door Theo van Doesburg, de centrale figuur in de stijlbeweging samen met Jean Arp en Sophie Tauber-Arp tussen 1926 en '28 is beschilderd. Over het resultaat liepen toentertijd de meningen sterk uiteen. Voor Mondriaan washet ontwerp van Van Doesburg reden om uit De Stijl-groep te stappen, omdat hij erin een afwijking van de gemeenschappelijke leer zag. Maar ook de bezoekers konden zich in het interieur niet vinden, zodat de eigenaar van Café Aubette al na een jaar besloot de hele zaak te laten overschilderen. Met de tentoonstelling heeft Mildred Friedman ook willen duidelijk maken dat De Stijlbeweging een zeer belangrijke invloed op hedendaagse kunstenaars heeft gehad. Weliswaar heeft al eerder een Stijlexpositie in de Verenigde Staten plaatsgevonden, dertig jaar geleden in het Museum of Modern Art in New York, maar sindsdien heeft het wetenschappelijk onderzoek naar de beweging en haar invloed grote vorderingen gemaakt. Om dat aan te tonen heeft Mildred Friedman een aanvullende tentoonstelling ingericht, waar werk van onder andere Roy Lichtenstein, Jan Dlbbets, George Segal en Saul Steinberg is te zien. Hopeloos naief Als gezegd heeft de expositie uiterst positieve reacties ln Amerikaanse bladen gekregen onder andere in de New York Times, Time, Newsweek, de Sunday Sun-Tlmes, The Minneapolis Star. De New York Times die zelfs twee uitvoerige beschouwingen aan de expositie heeft gewijd, alsook de Sunday Sun-Times betreuren het eensgezind dat de tentoonstelling niet naar New York en Chicago komt, beide belangrijke culturele centra in het oosten van de VS. Bij wijze van troostrijk alternatief raden ze aan de fraaie catalogus te bestellen, 39,95 dollar ingebonden, 24,95 dollar als paper-back. Het 255 pagina's tellend boek dat door Abbeville Press in New York is uitgegeven, is nu al door enkele recensenten tot standaardwerk van De Stijl-beweging uitgeroepen. De inleiding is van de hand van Hans Jaffé, waarna elf essays volgen, onder andere van Ger Harmsen, Rudolf W. D. Oxenaar, Sergio Polano, Kees Broos, Nancy J. Troy en Manfred Bock. Terwijl verder het Amerikaans weekblad Time vaststelt dat de expositie „met voorbeeldig inzicht" door Mildred Friedman is georganiseerd, vraagt de Sunday Sun-Times zich af of de dromen van De Stijl thans, in de jaren '80, niet „hopeloos naïef' overkomen. De recensent spreekt in dit verband van „de excentrieke denkbeelden" die de Nederlanders erop nahielden. Dit zou een overreactie kunnen zijn geweest op de confrontatie tussen oorlogsgeweld en de vroomheid van hun eigen calvinistische achtergrond. Volgens de recensent van de Minneapolis Star is Nederland „het logische geboorteland" voor een beweging als De Stijl. Dat zou te maken hebben met het rechtlijnig karakter van het landschap, de puriteins calvinistische traditie en het door Spinoza beïnvloede denken. Mildred Friedman reageert op dit verbaal geweld en de voor haar bestemde loftuitingen tamelijk lakoniek. Zij hoopt alleen dat de expositie in het Hirshhorn qua indeling even attractief zal zijn als in het Walker Art Center. „Dat is belangrijk, want het zal weer heel lang duren, voordat opnieuw een dergelijke tentoonstelling zal worden gehouden. Ik ben er zeker van dat dit de grootste expositie is die ooit over De Stijl is georganiseerd", zegt ze. --- Theater '80 Levenslang Voorstelling: Levenslang, improvisatieproject door Theater '80. Tekstbewerking: Lidy van Marissing; toneelbeeld: Wendela Gevers Deynoot; regie: Marcello Meuleman; spelers: Ansje Beentjes, Femke Boersma, Greet Groot, Ferd Sterneberg. Gezien op 8/4 In theater De Brakke Grond, Amsterdam. Door KESTER FRERIKS Auto-biografische gebeurtenissen vormen het uitgangspunt van Levenslang, een nieuw improvisatie-project van Theater '80. Greet Groot is moeder van Femke Boersma en grootmoeder van Ansje Beentjes. De kleindochter moet haar standpunt bepalen tegenover haar moeder, bij wie ze liefde zoekt maar die ze ook haat en tart. Ook tegenover haar grootmoeder zoekt ze genegenheid. De grootmoeder wordt op haar beurt door haar dochter weer gehaat en getart, vaak met behulp van het kleinkind. Kortom: een haat-liefde verhouding tussen moeders en dochters met zowel tragische als komische scènes, die in een hoog tempo worden gespeeld en aan elkaar verbonden door fragmenten uit 'De dood en het meisje' van Schubert. Op vele manieren speelt de dood een belangrijke rol in het conflict tussen de drie vrouwen: de grootmoeder is bang voor de vereenzaming die haar te beurt zal vallen als haar kind en kleinkind, die beiden voortdurend op het punt staan te vertrekken, werkelijk vertrokken zullen zijn. Haar leven ziet zij dan als overbodig. De dood is ook de abortus die de kleindochter heeft moeten ondergaan. Het kind dat zij had willen hebben, om zelf moeder te zijn, is als een negenjarig meisje bijna voortdurend op het toneel aanwezig. Vanachter een glaswand die het podium in twee vlakken verdeelt, staart ze met grote ogen naar haar moeder. Haar rol is te sentimenteel geladen: zij danst op Schuberts muziek, draagt een bruidsjurk en speelt ten slotte met een pop. Het kind is tegelijkertijd moeder. Wat betekent dit nu ln de voorstelling, deze spiegeling van moeder-dochter rollen? Dat iedere vrouw uiteindelijk moeder wil zijn? Dat de relatie tussen moeder en dochter de meest harmonieuze is? Zelfs de zelfstandige, op het feminisme aanspraak makende kleindochter ontkomt niet aan het verlangen naar een kind; in een schitterende scène is zij weer het kind dat moet slapen met oorpleisters tegen uitstaande oren en met beenkappen om x-benen te voorkomen („Dat staat niet voor een meisje") en dat een beugel in haar mond krijgt geduwd voor een regelmatig gebit. Haar moeder wil dat ze mooi is, en dat wil ze zelf ook. Als haar moeder haar uitlegt hoe ze mannen moet verleiden — een nonchalante blik over de schouder, kin gesteund op de hand —, reageert ze cynisch. Hoe ze met mannen omgaat en sex beleeft bepaalt ze zelf wel. Abrupt doorbreekt ze de rol van het kind. De haat-liefde verhouding tussen moeder en dochter wordt in Levenslang niet uitgebeeld in een dramatische ontwikkeling. Het blijft een statisch stuk met veel losse scènes die soms boeiend zijn, soms voorspelbaar en vlak. De enige man die meedoet is de grootvader, goedaardig en traditioneel in zijn opvattingen over de vrouw („Een vrouw is pas kompleet als zij een kind heeft"), maar daardoor draagt hij niets bij om de verhouding tussen de vrouwen toe te spitsen. Voor het kleinkind betekent hij meer, zij zou wel met grootvader willen vrijen omdat hij veiligheid biedt. Zittend op zijn knieën, terwijl hij slaapt, krijgt ze een orgasme. Levenslang is allesbehalve ln het feministische vaarwater terechtgekomen. Het roept veel vragen op, die uiteindelijk onbeantwoord blijven. Over de rol van de vrouw — wel moeder worden, geen moeder worden — wordt geen standpunt ingenomen. De karakters contrasteren dan ook niet met elkaar, maar zijn eikaars gelijke. Vrouwen zijn vijanden en vriendinnen voor elkaar, maar waarom haat omslaat in liefde en andersom is niet duidelijk gemaakt. Ik vind dat jammer. Het conflict tussen de drie vrouwen Is een schljnconfllct, hun haat is gespeeld. De vrouwen zijn eikaars evenbeeld, waardoor veel spanning wegvalt en uiteindelijk een verzoenende sfeer de voorstelling bepaalt. De felle en uitdagende manier van spelen van Ansje Beentjes, als de kleindochter, stelt haar in staat de verhouding tussen moeder en dochter uit te diepen en tussen hen een beslissende confrontatie te veroorzaken, maar het regieconcept geeft haar daartoe geen kans. Greet Groot en Femke Boersma hebben een gouden moederhart; zij spelen overtuigend hun zorgzaamheid. De voorstelling suggereert dat de kleindochter haar agressiviteit zal verliezen en daarin zal berusten — een suggestie die, gezien de emancipatorische inzet van hetstuk, mi, niet doet juichen van enthou siasme. --- Volksdans en toneel op Reekse folkfestival ROTTERDAM, april — Tijdens de paasdagen vindt voor de vierde achtereenvolgende maal het Reekse Folkfestival plaats. Het festival beperkt zich niet tot volksmuziek alleen, maar besteedt ook ruime aandacht aan volksdansen toneel. Elk Jaar introduceert het festival een aantal nieuwe namen en hier nog onbekende muziekstijlen Ditmaal staan het Jiddische lied en de Argentijnse bandoneon centraal. Voor de volksdans (zondagmiddag 11/4) blijft Reek dicht bij huis: het volksdansensemble Phoenix uit Apeldoorn brengt een internationaal programma met verschillende, grotendeels authentieke kostuums. Zondagavond (11/4) is gewijd aan theater: het programma begint met het Franse Cirque du Trottoir, een circus zonder dieren en trapezewerk, maar met jongleurs en illusionisten. Een heel ander karakter heeft het programma De tijger en andere verhalen van Dario Fo, uitgevoerd door Jan DeCleir. Voor dit stuk liet Fo zich inspireren door apocriefe evangeliën en Ovidlus' Metamorfoses. Het theateronderdeel wordt afgerond door Collage Flamand van de Vlaamse volkszanger Wannes van de Velde en spelers van het collectief Internationale Nie\m Scène. Het muzikale program^, (top 12/4) is niet meer gev, rieerd. Ook hier zowel schert (Le Quatuor) als ernat (Ve, menton Plage). Nederland niet vertegenwoordigd, Belgjj wel: de formatie Trol die optreden wordt algemeen schouwd als de opvolger vj. groepen als Rum en Snaar, Occltanië komt de expertmer, tele folk van Rosina de Pelt, & Martina, die behoren tot beweging voor herstel van Zuidfranse taal. Hongarije vertegenwoordigd met Makajj es Kolinda, een formatie die het Vredenburgse folkfestivi veel indruk maakte. De interessantste bijdragen worden verwacht van de Duit se groep Espe, die zich speelt liseert in het Jiddische lied, . de Argentijn Juan José Mosali ni. Mosalini, die sinds 1977 en arrangeerde voor Susan* Rinaldi en Edmundo Rivero maakte vooral indruk met zl solo-elpee Don Bandoneon waarop hij blijk geeft van zijg virtuositeit op de zeskantigt trek harmonica. In Reek is hi te horen met de groep Canyea'gué. Het festival wordt traditiegetrouw afgesloten met Schot se volksmuziek: The Tannahill Weavers brengen jigs, reels en rustige ballads. --- Rijksmuseum sluit zalen Door onze kunstredactie AMSTERDAM, april — Wegens een tekort aan bewakingspersoneel zal het Rijksmuseum te Amsterdam in de komende twee maanden een derde van zijn zalen gesloten moeten houden. Dit heeft het museum gisterend bekendgemaakt. De sluiting is het gevolg van een vacaturemaatregel van het ministerie van CRM, waardoor vertrekkend personeel niet tijdig kon worden vervangen. De minister heeft de beperkende maatregel voor het Rijksmuseum deze week opgeheven, maar het zal nog enige tijd duren voor nieuwe zaalwachten zijn aangesteld. De afdelingen, die voorlopig hele of halve dagen geslote^ zullen worden, zijn het souterrain met de 18de- en 19deeeuwse meubelen, porselein, zilver, glas, kostuums en art nouveau, de benedenverdieping met onder meer meubelen en wandtapijten, de schilderijenverzamelingen uit de 18de en 19de eeuw, de studieverzameling schilderijen en gedeelten van de afdelingen Nederlandse geschiedenis en Aziatische kunst. De collectie 17de-eeuwse schilderijen en de speciale tentoonstellingen blij ven voor het publiek toegankelijk. Ook in het paasweekeinde is het Rijksmuseum nog volledig geopend. --- Advertentie v.a. di 13 t/m za 17 april 20.30 uur de brakke grond Nes 45. Telefoon ^40394 Wegens groot succes van DE HUISBEWAARDER van Harold Pinter door Arca Teater; met in de hoofdrc JULIEN SCHOENAERTS Theaterunie l.s.m. Vlaams-. Cultureel Centrum --- Kindertheater Smikkel en Knappekop Voorstelling: Smikkel en Knappekop, door toneelgroep Pit (leeftijd 5—10 jaar). Tekst: Aus Greinadus; kostuums: Rudy Schakenbos; spelers: Aus Greidanus, Pako Keul; première (7.4): jeugdtheater Pierrot in Den Haag (10—4 in Amsterdam, 13, 14 en 15—4 in Den Maag). Door HANNY ALKEMA Smikkel en Knappekop komen op als Knappekop en Smikkel, en vertellen dat ze indertijd van persoon ofwel Iden titeit hebben gewisseld Hoe dat in zijn werk is gegaan is de inhoud van een produktie van Pit, een kersverse toneelgroep voor kinderen. Het is een inl tiatief van Aus Greidanus en Pako Keul, acteur respectievelijk musicus bij toneelgroep De Appel, die kinderen theaterplezier willen laten beleven door een mengeling van toneel, zang, dans, muziek, goochel' en clownsnummers. Het gaat Pit meer om het spektakel dan om het inhoudelijk aspect, en dat komt ook wel overeen met wat deze voorstelling te bieden heeft Het verhaaltje zit bepaald niet geheid in elkaar. Dat Smikkel en Knappekop bijvoorbeeld ontevreden zijn met hun eigen beroep en eigenlijk altijd (toevallig) eikaars vak hadden willen uitoefenen, namelijk uitvinder en muziekclown, blijkt nergens uit. Smikkel heeft zich zelfs geen moment als muziekclown gemanifesteerd. Erg is dat echter niet. Er gebeurt genoeg om kinderen pretentieloos te amuseren: aardige trucs met verplaatsingsmachines en verdwijnkisten, een taartenmachine die staarten produceert, plagerijtjes met spoken en donderbuien, bananen die niet ln een schil maar ln een jasje met een rits zitten. In smakelijk bontgekleurde kostuums gekleed treden Greidanus en Keul min of meer in de rol van clown en aangever. De verbaliteit van de eerste (Greidanus heeft meer kinderstukken op zijn naam staan) is soepel, en nogal overheersend. Jammer vind ik ook dat vooral het clowneske element wat magertjes is: de voorstelling had best wat speelser, frivoler mogen zijn. Nu is Smikkel en Knappekop leuk, maar niet opwindend. --- EXPOSITIE/THEATER/MUZIEK Pop No Nukes Festival No Nukes-festlval in de Irenehal-Utrecht (9/4). Medewerkenden: Drukwerk, Urbanus, Ton Lebbink, Dave Edmunds, Ideal, Doe Maar, Bad Manners, Steel Pulse, John Watts, The Sound, The Stranglers. Door PETER KOOPS UTRECHT, 10 april — Actievoerders voelen klaarblijkelijk de onstuitbare behoefte om voor eigen gemeente te preken. Het is het soort noodzakelijke kwaad dat, zoals gisteren tijdens de No Nukes-manlfestatie ln Utrecht, op snerpende fluitconcerten kan rekenen. Overbodig te zeggen dat de 30.000 in de Irenehal verzamelde mensen al lang waren doordrongen van de gevaren die kernenergie en nucleaire wapens met zich meebrengen. De muziek van de met de No Nukes-beweging sympathiserende popgroepen sprak twaalf uur achtereen voor zichzelf, alhoewel de podium-opstelling — kijkdooseffect — en de slechte akoestiek een evenement met grote culturele waarde bij voorbaat uitsloten. De manifestatie die mede op initiatief van het Landelijk Energie Komitee tot stand kwam, was bedoeld om geld ln te zamelen ten bate van de overkoepelende Stichting No Nukes Nederland, een tegenwicht tegen de geen pressiemiddel onbenut latende atoomlobby. Actiegroepen voor vrede, ontwapening, dlenstwelgeren, milieubeheer en alternatieve energiebronnen hadden achter in de hal hun stands. Niet alleen de Vara maakte opnamen, ook — met twijfelachtiger motieven — de Oostduitse televisie. Het festival bood. naar Amerikaans No Nukes-voorbeeld, attracties van uiteenlopend pluimage: de Amsterdamse vertolkers van het levenslied Drukwerk, de Vlaamse humorist Urbanus, de Nederlandstalige ska en reggae-groep Doe Maar uit Tilburg, die een geslaagde gooi naar de gunst van het publiek deed, en enkele entre-actes, waaronder de tegenwoordig niet meer te ontlopen woordkunstenaar Ton Lebbink. Voorts een keur aan buitenlandse popgroepen met de Engelse rockveteraan Dave Edmunds — van Rockpile en Stray Cats-faam — en het Berlijnse trio Ideal dat, op de Neue Deutsche Welle de grens overgespoeld, korte metten maakte met het werk van de debuut-lp Ernst des Lebens. De voorwaarden waaronder van dik hout planken moeten worden gezaagd, waren In ruime mate aanwezig. Koren op de molen van Bad Manners dus, een echte festivalgroep die in de persoon van Michelinman Doug Trendle zowel letterlijk als figuurlijk met de billen bloot durft te gaan. Zeker als het zachte zitvlees met een Ban de Bom-teken beschilderd is, zoals tijdens Can Can, het slotnummer van dit ska-concert bleek. Vervolgens was het de beurt aan het bont uitgedoste reggae-gezelschap Steel Pulse en het nieuwe trio rond John Watts. Evenals met zijn vorig jaar opgeheven groep Fischer-Z geniet Watts een grote populariteit in Nederland. Revolutionaire muzikale ontwikkelingen hoeft men van hen niet te verwachten, maar hij blijft enthousiast en Integer als vanouds. Zijn song-teksten bleken regelmatig op het doel van de manifestatie aan te sluiten en met het Beach Boysnummer Good Vibrations — een opmerkelijke keuze — incasseerde hij in de toegift het grootste publiekssucces van de dag. The Sound, onder leiding van de in korte tijd erg afgeslankte Adrian Borland, had de meest concrete ideologie voorhanden met het toepasselijke nummer Missiles. Bepaald geen losse flodder. De nieuwe, experimenteel-elektronische song The world is turning houdt een belofte ln voor het clubcircuit. In de Immense Irenehal vervloog het geluld echter zo snel, dat de groep slechts weinig tot zijn recht kwam. Tot slot The Stranglers. Ten overstaan van het al flink uitgedunde publiek gaf Hugh Cornwell zijn stemverklaring — Nu nukes anywhere — en de recente hit Golden Brown weerklonk. Zo lief en zo zacht — het publiek had er zelfs het bekende aansteker-ritueel voor' over — dat men het seksistische, agressieve, heavy imago van The men in black voor een moment vergat. --- Pler van Dijk Mail-art project Tentoonstelling: A white sheet of paper, mail-art proiect van Pier van Dijk. Tot 3 mei in De Librije, Broerenkerkplein 15 in Zwolle. Openingstijden ma. t/mza. 10-17 uur, zo. 13-17 uur. Door BAS ROODNAT ZWOLLE, april — Elke dag, om één uur precies, steekt de dan dienstdoende employee van het museum voor moderne kunst Dé Librije in Zwolle een wit vel papier van 50 bij 65 centimeter in brand. Hij doet dat in een potkacheltje, dat midden in een der expositiezalen staat opgesteld. De rook kringelt vrij de ruimte in. Het ritueel is onderdeel van een expositie, gewijd aan een internationaal mail-art project van de Hengelose kunstenaar Pier van Dijk. Eind vorig jaar stuurde hij aan driehonderd over de hele wereld verspreide collega's een voorgedrukte kaart met het verzoek hem. Van Dijk, te laten weten wat zij zouden doen met een wit vel papier van genoemde afmetingen. Van Janos Sug&r uit Boedapest kwam de verbrandingsinstructie, die nu stipt wordt uitgevoerd. De eerste dag stak Van Dijk zelf het eerste vel aan, op 2 mei zal hij dat ook met het laatste vel doen. De filosofie achter het geheel is, dat de stapel mooie witte bladen papier in de vitrine voor de kachel langzaam leeg raakt, maar dat het materiaal in een andere vorm toch in de ruimte aanwezig blijft. Pier van Dijk, dichter, schilder, bedenker van performances, houdt zich al een jaar of tien met de mail-art bezig. Hij verstuurde in die tijd duizenden schriftelijke opdrachten aan kunstenaars in een groeiend adressenbestand met het verzoek hem de resultaten te bezorgen. Als beloning zouden deze geëxposeerd worden. Zijn voor-laatste project bestond uit het verzenden van vijfduizend exemplaren van de Volkskrant van dezelfde dag, waarmee de ontvangers iets moesten doen. Er kwam een rijkdom aan materiaal terug: collages, fotografisch weergegeven handelingen met het dagblad, kunstenaarsboeken. En nu is er dus het project met het witte vel papier. Ruim driehonderd kaarten gingen ln december 1981 de deur uit, van 201 kunstenaars uit 25 landen kwamen antwoorden. Soms een paar regels op een prentbriefkaart, dikwijls ook zeer uitvoerige brieven, compleet met werktekeningen over de gewenste behandeling van het papier. Voorgesteld werd onder veel meer het vel in een wasmachine op 95 graden te behandelen. Of om het buiten neer te leggen, bestrooid met graankorrels, waarna de vogels het zouden leegeten. Veel variaties waren er op het thema houtpulp, waaruit immers papier bereid wordt Iemand stelde voor het vel te versnipperen, er stijfsel en lijm aan toe te voegen en de dan ontstane massa vervolgens de vorm van jaarringen van een boom te geven. Weer een ander wilde het papier na verpulping opspannen, zodat er opnieuw een vel papier zou ontstaan. Veel van de aangeschrevenen lieten het niet bij geschreven instructies, maar gingen zelf aan de slag en stuurden vervolgens de resultaten naar Hengelo. Dat alles is nu in de Librije in kljkmappen voor het publiek te raadplegen. Uitvoering van alle ideeën was ondoenlijk, Van Dijk beperkte zich tot drie ervan. Het Idee van de kachel werd uitgevoerd en voorts de opdracht van de Tsjech Jiri Valoch, die Van Dijk aanraadde 24 uur lang een vel papier van de opgegeven afmetingen bij zich te dragen, er mee te eten, te slapen, het een etmaal lang niet uit handen te geven. Dat gebeurde en de ervaringen werden op polaroid-foto's vastgelegd. Ook het idee van Robert Joseph uit Duiven in Nederland werd uitgevoerd: ga op een dag in maart 1982, voordat de lente officieel begonnen is, met het papier naar een grasveldje. Leg het daar neer en ga er minimaal vijf minuten op zitten. Aangegeven werd, dat de kunstenaar in kleermakerszit of een andere meditatiehouding op het papier moest plaatsnemen. Hetgeen geschiedde en ook werd gefotografeerd. In Zwolle is het allemaal te zien. A white sheet of paper van Pier van Dijk In De Librije in Zwolle ---