Amerikaanse Debi Thomas faalt op slotavond van Olympisch kunstrijden Triomf Witt in 'Carmen versus Carmen' CALGARY, 29 febr. — Geraffineerd heeft Katerina Witt in Calgary haar Olympisch kampioenschap kunstschaatsen geprolongeerd. Wetend dat ze, zeker met haar kwetsbare linkerknie, op techniek, tempo en kracht weieens zou kunnen worden verslagen, gooide de Oostduitse haar charme en sex-appeal in de strijd. Die opzet slaagde volledig, al was het op het nippertje. De Canadese Elizabeth Manley greep tot groot genoegen van de 20.000 toeschouwers in het Saddledome het zilver. Het brons was voor de falende Amerikaanse Debi Thomas. In tegenstelling tot de vertoning van vorige week bij de mannen was het kunstrijden bij de vrouwen niet van zo'n hoog gehalte, ook al was er halsreikend naar uitgekeken. Op de slotavond met de vrije kür blonken vooral de outsiders uit. Manley kon met een perfecte uitvoering naar de tweede plaats reiken. De show werd gestolen door de hartveroverende Ito. De Japanse dreumes voerde niet minder dan zeven drievoudige sprongen perfect uit. Volgend jaar komt ze met een viervoudige sprong en betere verplichte figuren om hoger te kunnen reiken dan de vijfde plaats in Calgary. De strijd had zich moeten toespitsen tot een duel Katerina Witt versus Debi Thomas. Witt was de kwetsbare titelverdedigster, Thomas de koele uitdaagster. Beiden waren al eens wereldkampioen. Allebei wilden ze op de tonen van Bizet Carmen schaatsend uitbeelden. Geen van beiden stapte van dit idee af toen de voornemens van de grote concurrente bekend werden. Botsing Na de Battle of The Brians bij de mannen heette de botsing bij de vrouwen 'Carmen versus Carmen'. Witt en Thomas dreven de zaak op de spits, ze voerden koude oorlog. De blikken van de kleurlinge konden doden als Witt ter sprake kwam. Ze liep hautain en stijf door het kunstrijwereldje. Dat was later goed te merken. Witt was het tegenovergestelde. Ze weigerde nooit een interview, ze wandelde door de stad en poseerde gewillig voor welke camera dan ook. Altijd vriendelijk, charmant, mooi en vooral sexy. Op de dag van grote beslissing stond ze nog groot afgebeeld in The Olympic Sun in een strak trainingspakje met blote navel. Heel Calgary was weg van haar, de negen juryleden konden niet om de Oostduitse heen. Bij de korte kur van donderdag kwam het tot een incident. Witt kreeg betere cijfers dan Thomas. Alex McGowan, elf jaar de coach van de Amerikaanse, kneep uit woede zijn neus dicht. Aan de jurering zat volgens hem een luchtje. De finale mocht die naam eigenlijk niet dragen. Witt verloor bij de laatste wereldkampioenschappen nooit een lange kür. Ze vertolkte een prachtige Carmen, maar ze liet een paar schaatstechnische hoogstandjes achterwege. Het publiek genoot, de jury gaf haar goede maar beslist niet overdreven cijfers. Witt besefte dat het krap zou worden. Zeker toen de Canadese Elizabeth Manley, onder luide aanmoedigen, een perfecte kür reed. Haar trainer Peter Dunfield uitte na afloop in bedekte termen ernstige kritiek op het werk van Witt. „Het was meer show dan atletisch vermogen. De jury zou eens wat meer op de sprongen moeten letten." Zenuwenoorlog Voor de lange kür begon stond Debi Thomas bovenaan het klassement op basis van de verplichte figuren. Ze was als laatste aan de beurt, wist wat iedereen aan punten had geoogst en er was ruimte om het beter te doen. Thomas ging ten onder in de zenuwenoorlog, waar ze zelf zo naarstig aan had meegewerkt. De keuze van de muziek was al verkeerd. De hartstochtelijke tonen van de flamengo passen niet bij haar. Zij had beter kunnen zoeken in de soul. Daar had ze instinctief al meer mee kunnen doen. Carmen was afgezaagd. Behalve Witt waren er nog twee in het veld van 23. Witt beeldde een gepassioneerde Spaanse danseres uit. Wat Thomas deed was niets meer dan een nummertje schoonrijden. Later verklaarde zij: „Ik zat er vanaf het begin al niet goed in. Misschien stopte ik er ,wel te veel energie in." Het ging mis met Thomas. Bij drie ingewikkelde sprongen moest ze zwaar corrigeren om niet te vallen. Dat kostte haar de titel en het zilver. Katerina Witt had het nodige geluk. Ze had er ook veel aan gedaan. Witt nam de gouden medaille aan van IOC-voorziter Juan Antonio Samaranch. Ze herinnerde aan de Noorse Sona Henie, in het grijze verleden goed voor drie keer goud". Lang na afloop ging Witt door met leuk zijn. Twee uur na afloop van de wedstrijd gaf ze giegelend een persconferentie. Ze was behoorlijk aangeschoten. Bij de verplichte dopingcontrole kon ze niet direct de gevraagde hoeveelheid urine produceren. Op dat moment was er slechts een remedie: bier. De gouden kunstrijdster vertelde voorts van haar ontmoeting van de skiër Tomba. „Het was wel leuk", aldus Witt, „maar we hadden er niets aan want we verstonden elkaar niet." Witt liet vervolgens haar gedachten gaan over mogelijke gastoptredens ineen ijsrevue. „Ik hou te veel van het schaatsen om er zomaar mee te stoppen." (ANP) De Oostduitse Katerina Witt geeft een demonstratie op de muziek van Michael Jackson's 'Bad'. (Foto Reuter) --- Het went niet Door Geri Donkervoort Yvonne van Gennip staat voor de derde keer aan de start. Het kan niet. Het kan toch niet: drié keer goud. Als ze veruit de snelste opening heeft durf ik bijna niet meer te kijken. Maar ze neemt gas terug, consolideert en zit weer in het spoor. Het is niét te geloven. Alles gaat goed. Tot in de laatste bocht ben ik echter als de dood dat er alsnog iets fout zou gaan. 7.14.13. Drie seconden harder dan Ehrig, zes seconden onder haar eigen wereldrecord. Het is ön-gelooflijk. Voor de derde keer klinkt het Wilhelmus. De Nederlandse vlag hangt voor de derde keer in het midden en gaat voor de derde keer als eerste omhoog. En terwijl ik kijk naar een klein meisje met droge, helderblauwe ogen die in de verte staren, ben ik opnieuw ontroerd. Het went niet. Het was normaal als anderen op de hoogste tree stonden, dat hoorde zo. Bijzonder was het al als er een landgenoot naast stond, laat staan één keer Van Gennip in het midden. Maar drie keer goud is drie keer ongelooflijk en daar bestaat geen woord voor. Er zijn geen woorden voor. Ze is prachtig. Het is zö knap wat ze heeft gedaan dat ze zich dat misschien pas over een week zal realiseren, 's Avonds laat in bed. Als niemand het ziet. Jarenlang verslagen worden. Wedstrijd in, wedstrijd uit de mindere zijn. Verliezen, verliezen, iedere keer weer. Telkens weer harder trainen, meer trainen. Nog meer tijd inleveren, de studie staken. Om maar dichterbij te komen. Het gaat langzaam. Totdat zij ineens in d'r eentje twee wereldrecords rijdt. In de staart van het seizoen, dat wel. Maar toch. Nog harder trainen en dan je pols breken. Dan een voetblessure krijgen om vervolgens geopereerd te worden. Zeven weken geen wedstrijd rijden, maar toch doorgaan, doorgaan, het hoofd niet laten hangen. Trainen, doortrainen. Zestien-zeventien januari (hoe lang is dat geleden). Het Europese kampioenschap in het Noorse Kongsberg. Toch nog derde. Al zegt Heinze Bakker bij die gelegenheid dat het gat met de DDR alleen maar groter is geworden. Doorgaan, harder, meer en sneller. Zou het nog lukken? Valt de achterstand überhaupt wel in te halen? Dan zeggen Kania en Ehrig in een interview dat als zij stoppen Van Gennip hun logische opvolger is. Dan is zij de beste. Vinden ze. Bij Van Gennip slaat een stopje door. , Alleen bij de gratie van het wegvallen van de Oostduitsen de beste zijn, dat wil ze niet. Op het Oostduitse gevoel van arrivé schaatste Van Gennip Olympische dromen tot werkelijkheid. Laten we zuinig op haar zijn. Ook als het volgend jaar misschien wat minder gaat. Nu staat heel Nederland te juichen en leeft iedereen mee. Maar waar is iedereen als een medicijnenstudie niet met het schaatsen valt te combineren? Waarom kan dat in Amerika wel, kan Debi Thomas wel zo nu en dan een tentamen orthopedie doen? En waar zijn de bedrijven als de schaatsen op zolder worden gelegd? Ria Visser was de dag na de nationale kampioenschappen werkloos. We genieten, zijn ontroerd, beleven fantastische momenten door topsport, spreken bij succes over „onze", maar zodra de successen uitblijven (kijk maar naar Sarajevo '84) dan zijn we teleurgesteld, boos en zitten boordevol kritiek zonder ook maar een vinger uit te steken. Iemand wordt pas een winnaar na eindeloos te hebben verloren. In die fase van opbouw en verliezen is er in Nederland nauwelijks financiële en maatschappelijke begeleiding. Er is geen geld voor topsporters. Ja, één miljoen. Maar daar moeten alle toppers en subtoppers van alle sporten het mee doen. Feestjes worden gebouwd, ontvangsten worden geregeld. Maar Yvonne van Gennip kon niets naast haar schaatsen doen. Dat viel hier niét te regelen. --- SCOREBORD Olympische Winterspelen M*daill«-v«r' Cornllle ' (Fra) op 18 seconden, 7. pfJ^JFral z.t., 8. Haghedooren (Bel) z.t„ 9-, Esnaurt (Fra) op 0.26, 10. Jacobs (Bel) z.t.. m£.? nAmw,k » : »l|We etappe, tweede gedeelte: (, ■ 6 - Rosola (Ha). T- Golding (Mex), 8. 9- Bruggmann (Zwl), 10. Bomblnl üt') al len z.t. als Vaarten. "W aan kop: (VS) 18.42.37, 2. Tllford op 0.52, 3. EK-» (S ,? a > op 1.02, 4. Lemond op 1.20, 5. 2 1* 1 (S| °P 1- 4 °. 13. Daams (Ned) op <■>», 14. Van Orsouw (Ned) z.t. Zwemmen ¥■ ,n Emmen: !Jouwen: MarlalJÏ'w'S'ï 1 Brienesse 55,02, 2. Mlldrlrf , 8 ' 36 ' 3 - Van Bentum 55,46, 4. , 55 ' 56 ' 5 - Baare 56,17 6. Denlse Westenbroek 57,28 (Ned^ïï. ,I *S : 1- Brienesse 1.57,42 drS'„ 2 ' Van Bentum 1.58,82, 3. MilSwï* ' 4 Marlanne Muls 2.00.75, d »«2to2.M°83 70, BSarS 2 ° 2 ' 25 ' 7 ' Va " 22658^ ï ch ® ola| ag: 1. Moes 2.27,94 (series 3 Som.™ ifS! 81 record >. 2. Hlllenius 2.31,64, '"'UemsTj L i 3 '. 4 Llgtenberg 2.33,40, 5. 2-3IM13 2 - 35 ' 18 ' 6 - Bulten 2.37,41, 7. Smit 2?2 5«^ 1- Ccnny van Bentum 2 1788 A J ,V dl,h Anema 2.12 ,4, 3. De Jong 2.2022 1 Xf s,averen 2.19,20, 5. Wlgger 2.2l]57 v eenhul2en 2.20,89 7. Kuipers 2.12 80*'^ 1 Jolanda de Rover 2-17 83 1 r^^ ma 2.16,28, 3. Elzerman 2.19 28' i' R? Wt 2.19,14 5. Van der Lans 2.21^20 6 - °® Jo "fl 2.19,83, 7. Wildeman p laata° SlVrV 1 ' Dol,| i n ( Van der (club » ' 06 Rover . Van Bentum) 8.07,78 8.11 7^ S'KS record), 2. Dedemsvaart AC 8.25 ,5' r A7Dr> o .22,28, 4. HPC Heemstede «.15^ 6. AZPC 8.27,68 (NedrêS^i • I *B : 1 Kroes 48,91 49,92 !TrvL 2 c ? yblona 4 9,6 4 , 3. Boerema S| oesin»,rRÏ ^ ^P' 56 ' 5 ' Gra nneman 50,73, 7. aoomir. 5 i 41 ' 7 Joustra 51.70 b'ona 1 48M^ r" 9 ' 1 Dr08t 1 ' 48 ' 77 ' 2 °*1.49 61 R Cl Granne man 1.49,02, 4. Kroes ' 52 13 7 r ^ S L oeserwl1 1-51.60, 6. Boerema 200 rn.il; De t Hover 152,30 '«cord) p* C ^ ol "* <,: 1 - Dakker 2.14,08 (Ned. 2-17 69 4 fv, B L raam 2 ' 17 ' 67 ' 3 - Steegellng 6 Mmsink^ï? f 21 ' 54 ' 5 Joustra 2^1,85 200 rnetL J .' 7 Van Weerda 2 23,64 INa d.reco?d> T'S'L 1 ' H °rsthuls 2.02,04 i.06 ,25 f' u Et R0Ver 205,61, 3. Coone 2.07 n«' 2.06,98, 5. Bekhuis 200 meL™ 2 , 07 ' 96 ' 7 Kroes 2.15,64 (N »d.reco?di , 1- Drost 1.57,82 2 04,57 4 D» lf 2.02,45, 3. Machlelsen «■ ?ÏS 2-06 ,81, 5, Unders 2.07,14, empelman 2.08,46, 7. Van Dam 2.08,47 --- TOMBA DE MESSIAS VAN DE SKI-SPORT Door Hidde van der Ploeg Alberto Tomba won afgelopen zaterdag de slalom bij de mannen en daarmee zijn tweede gouden medaille. De Italiaan was derde na de eerste manche, maar liet daarna het hele deelnemersveld achter zich. Toen in november vorig jaar het seizoen voor de wereldbeker begon bij de skiërs had nog nauwelijks iemand gehoord van Tomba. Die situatie is ingrijpend gewijzigd. Daarvoor heeft de eenentwintig jarige atleet uit Bologna afdoende gezorgd en niet alleen met zijn prestaties op de ski's. „Met zilver was ik al tevreden geweest", aldus Alberto Tomba zaterdag ongewoon bescheiden". „Ik stond tenslotte maar derde na de eerste ronde. Toen beging ik tegen het einde van mijn tweede beurt nog een blunder en dacht, misschien haal ik nog het brons. Dus ben ik super gelukkig met deze tweede gouden medaille." En toen stapte de winnaar van beide Olympische slalomtitels in een helikopter voor de huldiging op de Plaza in Calgary en een ontmoeting met de Oostduitse kunstrijdster Katerina Witt. „Als zijzelf geen goud wint vanavond, krijgt ze er één van mij", wilde hij ook nog wel even kwijt. Of de winnaar van de reuzeslalom vorige week donderdag en de slalom jongstleden zaterdag, Alberto Tomba, uit vrije wil een groot skiër is geworden, is nog maar de vraag. Zijn vader, Franco, had zo graag zelf de held van de pistes willen zijn. Toen dat niet lukte, projecteerde de succesvolle textielhandelaar uit Bologna zijn ambities op zijn zoons, Alberto en Marco. „Toen Alberto zijn eerste overwinning voor de wereldbeker behaalde, was het voor mij alsof ik zelf werd bekroond", aldus paps. Overigens toonde zijn oudste zoon Marco in eerste instantie de meeste aanleg en op een bepaald ogenblik kreeg Alberto van zijn vader het advies zich maar op voetbal te concentreren. „Hij geloofde niet dat ik het ooit zou maken, maar daarover werd ik woedend.'Het gaf me de beslissende impuls." Broer Marco verdween uit de sport in het familiebedrijf, Alberto werd een ster. „Marco op ski's, dat zag er beter uit dan wat ik liet zien, maar ik had meer lef', kijkt hij nu terug. Stuntje Of het advies te gaan voetballen een psychologisch stuntje was van vader Franco is niet meer na te gaan, maar het werkte dus wel. Het volgende inspirerende moment kwam aan het einde van het vorige skiseizoen toen Alberto eindelijk succes boekte. In de reuzeslalom op het wereldkampioenschap te Crans Montana won hij het brons. Het leidde tot harder trainen, gedisciplineerder eten en een gewichtsafname van 93 naar 87 kilo. Het Amerikaanse sportweekblad Sports Illustrated wist zelfs te melden dat Tomba's vetgehalte gedaald zou zijn van zeventien naar minder dan tien procent, maar dat zou dan zorgwekkend weinig zijn. Hoe dan ook, dit seizoen won de Italiaan in het wereldbeker circuit vijf van de zeven slaloms en reuzeslaloms. Die opmerkelijke resultaten trokken in de skiwereld te meer de aandacht door het ongebruikelijke gedrag van Tomba voor en na die wedstrijden. „Ik ben de Messias van het skiën", registreerden velen uit zijn mond na een wereldbeker overwinning in Madonna di Campiglio. Dat komt vooral hard aan door het imago dat zijn belangrijkste Zweedse voorganger Ingemar Stenmark (zaterdag vijfde) en ook wel zijn concurrent Pirmin Zurgbriggen (zevende) het slalomskiën hebben gegeven. Ascetisch, bijna devoot bezig zijn met de sport van de vroege ochtend tot de vooral niet zo late avond, is hun benadering. Daarvoor ben je bij de jonge Italiaan niet aan het goede adres. Hij presteerde het in december zijn verjaardag tussen twee wereldbekerwedstrijden in een feest te verbinden dat 48 uur voortduurde. Met skiën is hij slechts bezig op het moment dat hij aan de start staat en, min of meer, in de trainingen. Zijn grote kracht is de onbevangenheid waarmee hij de wedstrijden aangaat. Er is geen sprake van angstige spanning, bezweringsrituelen of het zich zelf belasten met gedachten aan zaken die het wedstrijdresultaat kunnen beïnvloeden. „Ik denk tevoren nooit aan de strijd die komt", zegt hij. „Ik ga er alleen maar voluit tegenaan. Dat is alles en het levert resultaten op." Het betekent dat hij tot vlak voor zijn start onspannen grappen staat te maken. „Ik wil geen puritein worden zoals Stenmark en Zurbriggen", luidt zijn credo. „Ik word beschouwd als de clown van het Italiaanse team omdat ik geen twee minuten serieus kan zijn. Ik ben bang dat als ik me serieuzer ga gedragen het afgelopen is met het winnen." „Een goede wedstrijdskiër moet tegenwoordig in staat zijn het gedachtenleven uit te schakelen of hij moet helemaal geen hersens hebben", zei hierover enkele weken geleden de voormalige skivedette Erwin Stricker tegen Sport Zurich. „Daarom zal Tomba nog menige race winnen.""Dat is een heel onaardige opmerking, die alleen begrijpelijk is vanuit de kennis dat Alberto Tomba zelf het uiten van denigrerende opmerkingen niet uit de weg gaat. „Ik voel me wel eens eenzaam zo alleen aan de top", zei hij na de wereldbekerwedstrijd in Saas-Fee tegen journalisten. „De anderen moeten maar eens beter hun best doen op de training om wat dichterbij te komen." Krachtpatser Mede door zijn gewichtentraining is Tomba uitgegroeid tot een krachtpatser. Sono una bestia (ik ben een beest), zou hij geroepen hebben toen hij in Sestrière winnend de finishlijn passeerde. De Italiaanse coaches hebben voor hem een brute (reuze)slalomtechniek ontwikkeld. Hij skiet zo dicht mogelijk langs de obstakels en ramt ze met zijn zwaar ontwikkelde bovenlichaam naar de grond. Het betekent dat hij zoveel mogelijk de rechte lijn naar de finish zoekt. „Zijn lijf staat hem toe het zo te doen", zegt Tino Pietrogiovannia, één van de Italiaanse coaches. „De meeste skiërs zijn nogal licht en zoeken het toch in de snelheid tussen de poortjes. Want als je niet zoveel massa en kracht meebrengt, zijn die botsingen een onaangename gewaarwording." Vele coaches hebben inmiddels uitspraken gedaan over het Italiaanse fenomeen. „Hij is zo sterk", aldus de Zweed Ermano Nogler. „Hij herinnert me aan Stenmark in zijn beste jaren." De Joegoslavische coach Tone Vogrinec zegt; „Hij is zó ontspannen tussen twee ronden, het is ongelooflijk." En Gustav Thöni, de Italiaanse slalomcoach en winnaar van de reuzeslalom op de Spelen van Sapporo in 1972 refeert eveneens aan de lichaamskracht van Tomba: „Maar het belangrijkste is dat hij er in slaagt zijn kracht over te brengen naar zijn ski's." Thöni heeft overigens heel wat te stellen met zijn ster. „Maar zelfs ook al gedraagt hij zich af en toe nog ongedisciplineerd — en ik moet nogal eens mijn beide ogen dichtdoen — dien ik toe te geven dat hij zich in gunstige zin heeft ontwikkeld." De eerste ontmoeting tussen de nieuwe ski-ster en Katerina Witt werd een teleurstelling. Vooral voor ABC-televisie die als koppelaar was opgetreden en de confrontatie verlekkerd in beeld bracht. Witt stond in de catacomben van het Saddledome te wachten op de uitslag van haar evenement en reageerde afstandelijk en Tomba la Bomba stond er bij als de verlegen adolescent die nooit aan de oppervlakte komt. De adoratie die hem bij andere ontmoetingen ten deel valt, ontbrak volledig bij deze vinnige topsporters en dat was even wennen. De Italiaan Alberto Tomba glijdt op de'kanten van zijn ski's langs de poortjes op de slalom. (Foto AP) ---