FILMS OP TELEVISIE DONDERDAG That Hamilton Woman (Alexander Korda, 1941, VS). Laurence Olivier en Vivien Leigh als Lady Emma Hamilton en admiraal Nelson in kostuumfilm over beroemd liefdespaar. Favoriet van Churchill. BBC2, 19.00-21.OOu., zwartwit. The Brass Legend (Gerd Oswald, 1956, VS). In tien dagen opgenomen western in de trant van 'High Noon', maar dan goedkoper. Duitsl.3-West, 20.00-21.17u„ zwart-wit, nagesynchroniseerd. The Power of the Whistier (Lew Landers, 1945, VS). Aflevering uit een op hoorspelen gebaseerde serie B-films met een detective die in de titelscène onheilspellend fluit. BRT2, 23.00-23.55u., zwart-wit. The Mark of the Whistier (William Castle, 1944, VS). Zie boven. BRT2, 23.55-0.55u., zwart-wit. VRIJDAG Way Out West (James Horne, 1937, VS). Puike western-klucht met Laurel & Hardy tussen de goudzoekers. BBC2, 19.00-20.OOu., zwart-wit. Der Lügner (Ladislao Vajda, 1961, West-Duitsland). Melodramatisch sprookje over de fantasieën van de gescheiden Heinz Rühmann en zijn tienjarig dochtertje, die moet geloven dat haar moeder in de hemel is. Duitsl.1, 20.15-21.45u., zwart-wit. Piedone d'Egitto / Flatfoot on the Nile (Steno, 1979, Italië). Actieklucht met corpulente Napolitaanse politieinspecteur Bud Spencer tussen de louche Arabieren. Ned.2-TROS, 20.29-22.13u. An Unmarried Woman (Paul Mazursky, 1978, VS). Modieuze, goed geacteerde emancipatiefilm, waarin de alleenstaande Jill Clayburgh zich weet te handhaven in de mannenwereld van New York. BRT1, 20.55-22.55u. Sleeping Dogs (Roger Donaldson, 1977, Nieuw-Zeeland). Warrige politieke thriller over toevallig bij staking tegen autoritair régime betrokken individu. Sky Channel, 21.00-23.03u., onderbroken door reclame. In A Lonely Place (Nicholas Ray, 1950, VS). Vermaarde film noir met Humphrey Bogart als van moord verdachte Hollywoodscenarist en Gloria Grahame als de mysterieuze vrouw. BRT2, 23.000.30u., zwart-wit. Mado (Claude Sautet, 1976, Frankrijk / West-Duitsland / Italië). Pessimistische en ingewikkelde thriller, waarin aannemer Michel Piccoli wraak neemt op de compagnon, die zijn faillissement ver oorzaakte. Duitsl.2, 23.00-1.05u., nagesynchroniseerd. Red Headed Woman (Jack Conway, 1932, VS). Melodrama over het boven haar stand getrouwde winkelmeisje Jean Harlow. Duitsl.1, 23.30-0.45u., zwart-wit, nagesynchroniseerd. El Norte (Gregory Nava, 1983, VS). Meeslepende odyssee van twee voor genocide vluchtende Guatemalteekse Indianenkinderen naar het Beloofde land in Californië. Ned.l-VARA, 23.35-1.47u. Die Heartbreakers (Peter F. Bringmann, 1983, West-Duitsland). Vier jongelui op weg naar de top dank zij een popgroepje. BBC2, 1.20-3.15u. ZATERDAG A Foreign Affair (Billy Wilder, 1948, VS). Zwarte komedie, waarin Jean Arthur op politieke missie in naoorlogs Berlijn verwikkeld raakt in Duits liefdesavontuur met de minnaar van Mariene Dietrich. BRT1, 16.00-17.55u., zwart-wit. The Four Feathers (Zoltan Korda, 1939, Engeland). Beste verfilming van bekend avonturenboek over lafaard die zich rehabiliteert in oorlog aan de Nijl. BBC2, 16.5018.40u. Le mouton enragé (Michel Deville, 1973, Frankrijk/Italië). Satire over verlegen bankemployé JeanPierre Cassel die dank zij adviezen van bevriende schrijver JeanLouis Trintignant avances maakt bij verschillende vrouwen (Romy Schneider, Jane Birkin) en zo op de maatschappelijke ladder stijgt. Duitsl.3-West, 20.00-21.40u., nagesynchroniseerd. Gandhi (Richard Attenborough, 1982, Engeland/India). Met acht Oscars bekroond educatief spektakel over de profeet van de geweldloze revolutie, indrukwekkend vertolkt door Ben Kingsley. Zeer ongeschikt voor klein scherm. Ned.1NCRV, 20.15-23.30u., onderbroken door STER en journaal. Madchen in Uniform (Geza von Radvanyi, 1958, West-Duitsland/ Frankrijk). Lilli Palmer en Romy' Schneider in brave re-make van proto-feministische film over de opstand van kostschoolmeisjes tegen een autoritair bewind. Duitsl.2, 20.15-21.45u. Tarzan and the Trappers (Bruce Humberstone, 1958, VS). Een van de laatste kleurloze Tarzan-films. Met Gordon Scott. Super Channel, 21.20-22.25u., zwart-wit, onderbroken door reclame. Ryan's Daughter (David Lean, 1970, Engeland). Romantisch epos tegen de achtergrond van de Ierse opstand. Sarah Miles huwt oudere dorpsonderwijzer, maar valt voor Britse officier Robert Mitchum. Duitsl.2, 21.50-0.55u., nagesynchroniseerd. The Wild One (Laszlo Benedek, 1954, VS). Cultfilm waarin Marlon Brando een bende motorduivels aanvoert. BBC2, 22.15-0.35u., zwart-wit. The Mean Season (Philip Borsos, 1985, VS). Spannende en intrigerende, beetje morsige film over journalistieke ethiek. Verslaggever Kurt Russell onderhoudt als enige contact met seriemoordenaar in Miami. BBC1, 22.20-0.00u. Doublé Indemnity (Billy Wilder, 1944, VS). Klassieke film noir naar boekje van James M. Cain, bewerkt door Raymond Chandler. Barbara Stanwyck verleidt verzekeringsagent Fred MacMurray tot het vermoorden van haar echtgenoot Edward G. Robinson. BRT2, 23.00-0.40u., zwart-wit. Peeping Tom (Michael Powell, 1960, Engeland). Indertijd omstreden, later tot meesterwerk uitgeroepen studie van voyeurisme, dat kijker een spiegel voorhoudt. Duitsl.1, 23.50-l.25u., nagesynchroniseerd. The Loveless (Kathryn Bigelow, 1982, VS). Motorbende versus de plaatselijke bevolking in fraai gefotografeerde cultfilm. Met Willem 'Jezus' Dafoe. BBC2, 0.35-2. lOu. ZONDAG Mijn leven als hond / Mitt liv som hund (Lasse Hallström, 1985, Zweden). Steeds beroemder wordende jeugdfilm)?) over in absurdistische dagdromen wegvluchtend eenzaam jongetje. Ned.2-VPRO, 9.15-11.OOu. Stagecoach (John Ford, 1939, VS). Een van de meest klassieke westerns. Gevarieerd gezelschap in postkoets belegerd door Indianen. BBC1, 15.00-16.30u., zwart-wit. Ein Engel auf Erden (Geza von Radvanyi, 1959, WestDuitsland/Frankrijk). Komedie met dubbelrol van Romy Schneider als beschermengel van autocoureur, die hem opdracht geeft haar aardse gedaante te beminnen. Duitsl.2, 16.40-18. lOu. Reds (Warren Beatty, 1981, VS). Ambitieuze biografie van Amerikaanse revolutionair John Reed en zijn aandeel in de Oktoberrevolutie. Regisseur speelt de hoofdrol, naast onder meer Diane Keaton, Jack Nicholson en Maureen Stapleton als Emma Goldman. Ned.lVARA, 19.48-21.3lu., eerste deel. Places in the Heart (Robert Benton, 1984, VS). Sentimenteel plattelandsdrama, tijdens de Depressie in Texas. Eenzame boerin Sally, Field trotseert tegenslagen en bigotte dorpsgemeenschap. BRT1, 20.05-21.50u. Table for Five (Robert Lieberman, 1983, VS). Modern melodrama over gescheiden Jon Voight, die zijn kinderen op vakantie in Europa moet vertellen dat hun moeder dood is. Duitsl.1, 20.15-22.15u., nagesynchroniseerd. Beneath the Twelve Mile Reef (Robert D. Webb, 1953, VS). Romantiek, avontuur en onderzeefotografie in Cinemascope. Sponsvissers in Florida. Super Channel, 20.30-22.25u., onderbroken door reclame. 1941 (Steven Spielberg, 1979, VS). Geflopte, dolgedraaide spektakelklucht, die de clichés van de oorlogsfilm tracht te persifleren. Dan Aykroyd en John Belushi beleven Japanse invasie van Californië. BBC2, 21.55-23.50u. The Apartment (Billy Wilder, 1959, VS). Bittere komedie over eenzaamheid en woningnood in New York. Kantoorfrik Jack Lemmon verhuurt zijn flat aan directeuren, die achter zijn vriendin Shirley MacLaine aan blijken te zitten. Duitsl.2, 22.15-0.15u., zwart-wit, nagesynchroniseerd. MAANDAG The Apartment Herhaling van zondag. Duitsl.2, 10.03-12.05u„ zwart-wit, nagesynchroniseerd. Der Tunnel (Kurt Bernhardt, 1933, Duitsland). Science fictionavontuur over het graven van een verbinding onder zee tussen Europa en Amerika. Sommige arbeiders sneuvelen voor het ideaal. Duitsl.2, 13.50-15.05u., zwart-wit. Der Schatz der Azteken (Robert Siodmak, 1965, West-Duitsland/ Italië/Frankrijk/Joegoslavië). Karl May-verfilming. Duitsl.2, 19.3021.05u. Hold Your Man (Sam Wood, 1933, VS). Voor Jean Harlow en Clark Gable geschreven verhaal over niet op haar mondje gevallen jongedame en een oplichter. Duitsl.1, 0.00-1.25u., zwart-wit, nagesynchroniseerd. DINSDAG Gypsy Colt (Andrew Marton, 1954, VS): Familiefilm over veulen dat verkocht wordt en, net als Lassie, zelf naar huis terugloopt. Ned.2TROS, 16.16-17.25u. Dakota (Joseph Kane, 1945, VS). John Wayne schaakt de dochter van een spoorwegmagnaat. B-western. BBC2, 18.00-19.20u., zwartwit. Le quatrième pouvoir (Serge Leroy, 1985, Frankrijk). Onderhoudende thriller zet opvattingen van populaire televisiejournaliste Nicole Garcia tegenover die van haar bedaarde collega van de schrijvende pers (Philippe Noiret), die weigert zijn ziel aan de duivel te verkopen. Ned.l-NCRV, 20.02-21.45u. Prime Cut (Michael Ritchie, 1972, VS). In slachthuis gesitueerde bloederige gangsterfilm van niveau. Met Gene Hackman, Lee Marvin en het debuut van Sissy Spacek. Sky Channel, 20.30-22.17u., onderbroken door reclame. The Cincinnati Kid (Norman Jewison, 1965, VS). Fameuze pokerfilm toont beroepsspelers Steve McQueen en Edward G. Robiïison in adembenemend duel op het groene laken. Duitsl.2, 23.000.40u., nagesynchroniseerd. The Spiral Staircase (Robert Siodmak, 1946, VS). Griezelfilm over maniak die mismaakte meisjes vermoordt. Duitsl.3-West, 0.302.00u„ zwart-wit, nagesynchroniseerd. WOENSDAG Figures in a Landscape (Joseph Losey, 1970, Engeland). Symbolische parabel over twee mannen (Robert Shaw en Malcolm McDowell) in niemandsland, achtervolgd door een leger. Sky Channel, 20.30-22.32u., onderbroken door reclame. Lady Sings the Blues (Sidney J. Furie, 1972, VS). Te gladde biografie van blueszangeres Billie Holiday, intens maar ongeloofwaardig gespeeld door Diana Ross. Ned.2VOO, 21.22-23.50u. Das Ratsel der roten Orchidee (Helmut Ashley, 1961, West-Duitsland). Edgar Wallace-verfilming met Klaus Hinski en Christopher Lee. Duitsl.2, 22.40-0.00u., zwartwit. DONDERDAG The Scarlet Pimpernel (Harold Young, 1934, Engeland). Leslie Howard als de Engelse avonturier, die ten tijde van de Franse Revolutie aristocraten van de guillotine redt. BBC2, 18.00-19.35u., zwartwit. Gloria Graham en Humphrey Bogart in In a lonely Place' (vrijdag) Karl Heinz Böhm in 'Augen der Angst' (zaterdag) Henri Vidal en Romy Schneider in 'Ein Engel auf Erden' (zondag) Diana Ross in 'Lady sings the Blues' (woensdag) --- Een baby op leeftijd Door GERI DONKERVOORT Q 1 jaar lang, van zijn gouden Ct 1 Olympische medaillè in 1960 tot zijn tragische nederlaag in 1981 tegen Joe Frazier, hield de bokser Cassius Clay — beter bekend als Muhammad Ali — de aandacht van de wereld gevangen. Zowel zijn optreden binnen als buiten de ring imponeerde. Hij was de verpersoonlijking van het zelfvertrouwen. Op bijna provocerende wijze voorspelde Ali de uitslag van ieder gevecht. Op rijm en tot op de ronde nauwkeurig. Hij was Mister Big Mouth en The Greatest. Onder zijn grootste fans kon hij mensen als Martin Luther King, Robert Kennedy en Norman Mailer rekenen. Laatstgenoemde schreef zelfs een roman over hem: The fight. Van de ruim vijftig profwedstrijden die Muhammad Ali heeft gebokst, verloor hij er slechts twee. Zowel Joe Frazier als Ken Norton waren hem een keer te snel af. Tijdens het twaalf ronden durende gevecht met Norton werd de kaak van Ali gebroken: in de tweede ronde dus. Hij was de grootste bokser aller tijden. Alhoewel aan dat predikaat '■ getwijfeld wordt sinds Mike Tyson aan de weg timmert. In ieder geval was Muhammad Ali de bokser met de grootste persoonlijkheid. Aan de ene kant een lammetje („Jesus must have been like Muhammad"), aan de andere kant een slang die voor een gevecht het bloed onder de nagels van zijn tegenstanders kon wegpraten. Hij kleineerde zijn opponenten dusdanig dat ze het gevoel kregen gereduceerd te worden tot slechts de schaduw van een mug. Ontelbare Europese huisgezinnen hebben in de jaren '70 de wekker gezet om maar niets van de nachtelijke boksuren te hoeven missen. En er werden in diezelfde gezinnen zelfs tranen vergoten toen Ali zijn laatste gevecht verloor. Zoals een fan uit die tijd het uitdrukt: „Ik ben een beetje doodgegaan toen Ali verloor". Nu is Muhammad Ali 47 jaar en zelf de schaduw van een mug. Praten en bewegen lukt uiterst moeizaam ten gevolge van het syndroom van Parkinson dat zijn lichaam de laatste jaren teistert. Geestelijk moet de bokser nog volmaakt in orde zijn, al krijg je door de televisiedocumentaire I am the greatest... Muhammad Ali... 15 jaar later, gemaakt door Ruud ter Weijden een andere indruk. Niet zozeer door de hoofdrolspeler zelf, als wel door wijze waarop de vragen worden gesteld. Meestal luid, duidelijk en langzaam. Alsof de geïnterviewde doof en dement is. Een voorbeeld: Als gevraagd wordt naar wat Ali's zoon momenteel doet, is het antwoord: „Highschool". Ter Weijden: „He is in highschool. Góód." Punt erbij. De documentaire is eigenlijk een met eerdere opnames uit 1973 en 1976 opgerekt vraaggesprek. Daardoor wordt een schrikeffect bereikt. Want via een uiterst vitale, snel pratende dertiger wordt de kijker plotseling geconfronteerd met een veertiger die praat en beweegt in het tempo van een zwakke 90-jarige. Je schrikt je dus rot. Maar al gauw maakt de schrik plaats voor wrevel over de zalvende toon van de vragensteller. „Maar het belangrijkste is, dat u niets mankeert, behalve een lichte, (lees: zware) spraakstoornis en een tremor?" — „Er is niets mis met mijn verstand, mijn denken". „U reageert op alles wat u hoort of ziet!" — „Nog altijd even snel". Geloof ik niet moet de interviewer denken. En bij een 'normaal' mens zal dat ook gezégd worden, maar in plaats daarvan lachend: „I believe you, I don't want to try you on that". Fideel. „Muhammad is my baby', zegt mevrouw Loney Ali op een gegeven moment. Waarop Ter Weijden begrijpend zegt: „Dat is precies wat ik bedoel. Je behandelt hem niet als een baby, je fluistert in zijn oor of je zegt: kijk uit, er zit wat sap aan je mond, veegje lippen". Maar mevrouw Ali bedoelt wat ze zegt want ze gaat door: „Muhammad has the babyface I cannot resist". Muhammad is een mythe op kleuterniveau behandeld. I am the greatest..Muhammad Ali...15 jaar later, Avro, Ned 2, vanavond, 21.45-22.35u. Muhammed Ali alias Cassius Clay --- RADIO EEN LEVEN LANG Portret van de dirigent Hein Jordans, gemaakt door zijn dochter Manja, met bijdragen van ir. Frits Philips en Herman Krebbers. Vrijdag, Radio 5, 11.00-i2.00u. EUROPEES CONCERTPODIUM Samama, Sjostakovitsj en Tsjajkovski, gespeeld door het Radio Symfonie-orkest onder leiding van Roland Kieft, rechtstreeks in het Schauspielhaus in Berlijn. Vrijdag, Radio 4, 20.0222.00u. EDITH PIAF Met veel plaatopnamen geïllustreerd programma over de chansonnière Edith Piaf, die vijfentwintig jaar geleden overleed. Zaterdag, Radio 2, 12.03-14.00u. VARA-MATINEE Rechtstreekse uitzending van het openingsconcert voor het nieuwe seizoen van de Vara-Matinee, met Nelly Miricioiu, Bruce Ford en vele anderen in de opera 'Armida' van Rossini. Zaterdag, Radio 4, 14.00-18. OOu. SPEKTAKEL Aflevering over Bloomsbury, de literaire generatie die het onderwerp is van een Slaa-manifestatie in de Balie in Amsterdam. Zaterdag, Radio 4, 23.00-24.00u. FINALE Aandacht voor Mary Dresselhuys en de Nederlandse filmdocumentaristen. Zondag, Radio 4, 23.00-24.00u. VRIJE GELUIDEN Wonderlijke en onvermoede bijgeluiden in platen van de Beatles, in het kortste radioprogramma van heel Hilversum. Dinsdag, Radio 2, 15.54-15.59u. LITERAMA Sporen van Betje Wolff, ontdekt in hotel Brittannia in Vlissingen en elders. Dinsdag, Radio 4, 21.30-22.30u. --- TELEVISIE MISA CRIOLLA Spaanse sfeerbeelden bij een creoolse mis van de Argentijnse componist Ariel Ramirez, gezongen door José Carreras en groot Spaans koor. Donderdag, Ned. 2, 23.05-23.45u. CINEMAGAZINE In de eerste van vier Nos-uitzendingen ter geleghenheid van de Nederlandse filmdagen besteden Joyce Roodnat en Cees van Ede onder andere aandacht aan de animatiefilm en wordt er stilgestaan bij oud en nieuw werk van cineast Johan van der Keuken. Vrijdag, Ned. 3, 21.55-22.25u. GOD BLESS YOU, MR. CHAMBERLAIN Documentaire over het vredesverdrag van 1938 tussen Engeland en Duitsland, toen minister Chamberlain van buitenlandse zaken triomfantelijk met de handtekening van Hitier zwaaide. Vrijdag, BBC 2, 22.30-23.30u. T.S. ELIOT Filmportret van de in 1965 gestorven dichter over wie volgende week een nieuwe biografie verschijnt. Vrijdag, BBC 2, 0.20-1.20u. BERNSTEIN BIRTHDAY GALA Het muzikale feest bij de zeventigste veijaardag van Leonard Bernstein, dat eerder door de Nos werd uitgezonden. Zaterdag, BBC 2, 20.20-22.05u. CINEMAGAZINE Aandacht voor de Nederlandse documentaire film tussen de beide wereldoorlogen. Zaterdag, Ned. 3, 21.55-22.25u. ELLY AMELING CONCOURS Beelden van het internationale zangconcours waarvan de eerste editie dezer dagen in Den Haag wordt gehouden. Zondag, Ned. 3, 22.00-22.30u. DE GELD- EN EFFECTENHANDEL Teleac-documentaire over de wereld van het geld, ter inleiding van een zesdelige cursus. Zondag, Ned. 3, 22.35-23.25u. DIOGENES Terugkeer van VPRO's buitenlandrubriek, met gedachten over de weerslag van de politieke gebeurtenissen in Europa van vijftig jaar geleden. Zondag, Ned. 2, 22.38-23.38u. CABARETMARATHON 1988 Reportage over een recent evenement in het Luxor-theater in Rotterdam, met Paul Haenen, Van Waardenburg & de Jong en liedjes uit 'De familie Doorsnee'. Maandag, Ned. 1, 19.1820.20u. IM FEGEFEUER DER EITELKEITEN Gesprek met Tom Wolfe over zijn gelijknamige roman en het moderne leven in New York. Maandag, Duitsl. 2, 22.15-22.45u. CINEMAGAZINE Nederlandse invloeden op de Indonesische filmindustrie en sporen van het koloniale verleden in de films. Dinsdag, Ned. 3, 21.5522.25u. HOE LATER OP DE AVOND... Nieuw praatprogramma van Tros-chef Wim Bosboom: zijn eerste gast is prof.dr. J. Bastiaans, die kortgeleden moest stoppen met zijn werk in de kliniek 40-45. Dinsdag, Ned. 2, 22.40-23.25u. WIE SCHRIJFT DIE BLIJFT BRT's literatuurrubriek, met aandacht voor I.F. Stone, Stijn Streuvels, Daniël Robberechts en het lievelingsboek van Jan Decorte. Woensdag, BRT 1, 21.45-22.35u. CINEMAGAZINE Twee afleveringen op de slotavond van de Nederlandse filmdagen: eerst de uitreiking van de Gouden Kalveren en daarna gesprekken met de winnaars. Woensdag, Ned. 3, 21.5522.25u. en 22.55-23.30u. Chamberlain en Hitier in 1938 Paul Haenen als Ds. Gremdaat --- Radio en Televisie Zelfs het weer was verdacht Door BETTY VAN GARREL Het radioprogramma dat Wim Noordhoek eind september 1979 met de acteur Dick Swidde maakte, is legendarisch geworden. In Dick Swidde zingt waren Duitse en Engelse liedjes uit het eind van de jaren twintig te horen, afgewisseld met het commentaar van de zanger. Zoals gewoonlijk had Swidde wel wat noten te kraken: „'Verlangt u niet naar die ouwe tijd terug', zeggen ze dan. En dan zeg ik, ben je krankzinnig geworden. Niks! We leven nou toch allemaal bij de vleespotten van Egypte. Wat willen ze nou." Vooral de Duitse schlagertraditie was Swidde op het lijf geschreven. Zijn stem drukte precies die mengeling van 'Sehnsucht', sarcasme, naïviteit en verdorvenheid uit die het genre kenmerkt. Maar ook het opgewekt klinkende Making Whoopee, een sardonisch verslag in telegramstijl van een gestrand huwelijk kwam door Swiddes vertolking tot zijn recht. Als tekstschrijver voor onder anderen Ton van Duinhoven en Wim Sonneveld liet Swidde bij die gelegenheid ook nog een zelf gemaakt liedje horen, door pianist/arrangeur Bam Comijs van een op Kurt Weil geïnspireerde melodie voorzien: Swiddes meesterwerkje Puin. Een tekst waarin Swidde zijn ziel had gelegd en die hij zong met een soort opgeruimd-satanisch leedvermaak< „Puin, allemaal puin... Zwart of geel of blank of bruin, Puin, allemaal puin". De heruitzending van Dick Swidde zingt mag gezien worden als een hommage aan de acteur die 29 juli van dit jaar overleed. Een feit dat zijn dood aan het licht bracht, was zijn leeftijd. Hij werd 82 jaar. Tijdens zijn leven repte hij daar nimmer over. „Ik ben stokoud maar niet verlept en mijn leeftijd gaat niemand wat aan", was hij van mening. In zijn stamcafé aan de hoofdstedelijke Prinsengracht verscheen Swidde wel met een schuins op de kale schedel geplaatste geruite pet, een Schots geruit overhemd en een zwembadblauwe pantalon. Dick Swidde had de Bühne niet nodig voor een optreden als acteur. Hij gaf een doorlopende voorstelling die zich in de loop der tijd ook wel op een toneel of voor de camera's heeft afgespeeld. De regisseur hoefde hem dan alleen maar van een andere naam te voorzien. Zo kende het publiek hem van de door Annie M.G. Schmidt geschreven televisie-serie 'Ja zuster, nee zuster', uit het begin van de jaren zestig, onder de naam van de boze buurman Boordevol. Maar what 's in a name? De argeloze bezoeker die thuis bij hem aanbelde, zag zijn met een fikse schildpadbril bewapende hoofd uit het geopende raam op de eerste verdieping en werd verwelkomd met de snerpende openingszin „Zo, ben je daar eindelijk". Het zou een onderschatting van Swidde's persoonlijkheid betekenen om zijn attitude domweg samen te vatten met 'de aanval is de beste verdediging'. Zijn inventiviteit, zo niet creativiteit, school immers in de onnavolgbare wijze waarop hij zijn vuistregel hard maakte. Zijn wantrouwen betrof de gehele schepping en hij slaagde er dan ook in om zelfs het weer verdacht te maken: „Ja, die Roomsen hè, die hebben altijd mooi weer in die landen". Zoals in Dick Swidde zingt te horen is, maakte hij niet alleen tijdens het zingen gebruik van de stemhulp. Ook in een gesprek kon hij door middel van een subtiele stembuiging een dodelijk accentje leggen, dikwijls gevolgd door de steevast uit twee lettergrepen bestaande holle lach: 'ha ha'. Swiddes lach kan niet simpel afgedaan worden als een toneelmatige lach. Het was meer de lach van iemand die de pose is gaan verkiezen boven de natuurlijkheid omdat zichtbaar klatergoud hem van een vermoeiend onderzoek naar eventuele goudgehalten ontheft. Aan de Swiddiaanse opvatting van de lach, kan ook het korte gesis worden toegevoegd, dat er vaak op volgde. Ten tijde van het radioprogramma — Swidde was toen 73 jaar — siste hij echter nog niet. Deze vondst stamt waarschijnlijk uit het begin van de jaren tachtig. Zijn moeder was toen al gestorven. Jaren achtereen deelde Dick Swidde zijn woning, een ' royaal uitgevallen koektrommel, gesitueerd in een hoQe, met 'moes', zoals hij haar noemde. Hij had zich nu eenmaal voorgenomen om het voor haar op te nemen, ook toen ze bedlegerig werd. Vilein gerijpt als zijn omgeving hem kende, was Dick Swidde hier, al sinaasappeltjes persend, altijd in topvorm. „Ouwe mensen overrijden ze met een strontkar. Zijn ze er mooi van af! Ik zorg zelf wel voor moes. Ze blijft lekker hier." Dick Swidde zingt. Heruitzending. Dinsdag 27 september in De Plantage, VPRO, Radio 2, 16.05-17.OOu. Dick Swidde Foto Ruud Yzerchaat ---