Ex-topman Duitse Co op beschuldigt de banken FRANKFURT/MAIN, 10 OKT. De voormalige topman van de Duitse warenhuisketen Co op AG, Bernd Otto, heeft gezegd dat de banken opzettelijk Co op in een liquiditeitscrisis hebben gedreven. In 1989 moest het concern surséance van betaling aanvragen. Het concern werd gered door concurrent Asko, maar de juridische procedures slepen nog steeds. Onder de huisbankiers van Co op bevond zich de Amro Bank. Deze bank heeft vlak voor de surséance nog honderd miljoen gulden op de Nederlandse markt losgekregen voor obligaties Co op. Gedupeerde obligatiehouders menen dat zij door de emissieprospectus van de Amro zijn misleid. Zij vermoeden dat de Amro geweten heeft van de slechte gang van zaken. Bernd Otto suggereert in een brief, die het Duitse persbureau DPA heeft ontvangen, dat de banken geweten hebben van de komende liquiditeitsproblemen. De voormalige president-directeur bevindt zich op dit moment in voorarrest. Hij ontkent alle schuld en beschuldigt de banken van een algemeen complot. In de brief noemt hij met name de DG Bank en de BfG Bank. Beide banken waren gedeeltelijk eigenaar van Co op. De werkwijze van DG en BfK heeft volgens Otto in sterke mate bijgedragen aan de opheffing dan wel uitverkoop van activiteiten. Door de verkoop van bedrijfsonderdelen zijn, volgens Otto, de winsten van deze kredietinstellingen daardoor „met honderden miljoen marken" toegenomen. De ex-Co op-bestuurder meent dat de door hem opgebouwde onderneming destijds in „uitstekende gezondheid" verkeerde. Co op was in 1988 nog goed voor een omzet van 12 miljard mark en 50.000 medewerkers. Voor het boekjaar 1989 werd een winst voorzien van 100 miljoen mark. Ook zou er onder zijn bewind geen sprake zijn geweest van massa-ontslagen. Otto trekt daaruit de conclusie dat de liquiditeitencrisis die het concern in de herfst van 1988 trof en vervolgens door de pers naar buiten is gebracht, door de banken ten eigen faveure is misbruikt. De voormalige Co op-topman werd in december 1989 gearresteerd. Zijn voorlopige hechtenis werd in september dit jaar verlengd tot 17 december 1991, dit in verband met de complexiteit van het onderzoek en mogelijk vluchtgevaar (DPA). --- Philips neemt deel in Videoland Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 10 OKT. Philips wil zijn belangen in de videoverhuur uitbreiden door deel te nemen in Videoland, zo is gisteren door beide bedrijven bekendgemaakt. Over de omvang van de participatie zijn geen mededelingen gedaan. De onderhandelingen richten zich volgens Videoland niet op volledige overneming. Videoland, met hoofdkantoor in Noordwijk, heeft vijf eigen filialen en 180 franchise-vestigingen en is daarmee de grootste videoverhuurketen in Nederland. In maart verwierf Philips al de meerderheid (51 procent) in de Belgische videoketen Superclub. Philips tracht in toenemende mate greep te krijgen op ondernemingen die actief zijn in produktie en distributie van muziek en films. Door deze controle kan het concern zorgen dat er voldoende 'software' beschikbaar is voor nieuwe beeld- en geluidsapparatuur die het elektronicaconcern de komende jaren op de markt wil brengen. Philips meldt dat „gezien de beoogde samenwerking een participatie van Philips in het kapitaal van Videoland in de lijn der verwachting ligt". De „operationele zelfstandigheid" van Videoland blijft onaangetast. De gesprekken moeten binnen een paar maanden zijn afgesloten. Videoland is in 1984 door N. Broersen en G. van Stijn opgericht. Dit jaar rekent de houdstermaatschappij Videoland Holding op een omzet van 30 miljoen gulden, 35 procent meer dan vorig jaar. Inclusief de 180 franchisewinkels behaalt de groep ruim 100 miljoen gulden omzet. Het bedrijf is winstgevend, aldus commercieel directeur Broersen, maar hij geeft geen details. Videoland wilde zijn werkterrein, dat zich tot nu toe beperkt tot Nederland, uitbreiden tot België. „Wij hadden oorspronkelijk plannen om naar België te gaan, maar de deelneming van Philips begin dit jaar in Superclub heeft dat doorkruist". Volgens de directeur gaat de grootschaligheid niet aan de video-verhuursector voorbij. „Videoland kan beter met de Belgische videoketen Superclub de krachten bundelen voor een samenwerking in de Benelux", aldus Broersen. Superclub is gevestigd in het Belgische Bornem en beheert 100 winkels in België en 500 verhuurzaken in de Verenigde Staten. Superclub behaalde in het op 3i maart afgesloten boekjaar van 1990/91 een verlies van ruim 800 miljoen gulden op een omzet van 902 miljoen. Philips heeft intussen ruim 864 miljoen gulden in het bedrijf gestoken om het voor een bankroet te behoeden. Nu is Philips bezig met een reorganisatie van Superclub. Dit boekjaar zal Superclub desondanks weer worden geconfronteerd met „aanzienlijke verliezen". --- Philips levert beslissende slag voor DCC Nieuwsanalyse Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 10 OKT. Wie Op de wereldmarkt voor consumentenelektronica nog een nieuw massaprodukt wil lanceren, doet er verstandig aan zich ruim vóór de introductie te verzekeren van medestanders. Ook al is de fabrikant een grootmacht als Matsushita, Sony of Philips. Een nieuw massaprodukt vergt stevige investeringen, mislukking kan aanzienlijke commerciële en financiële schade veroorzaken. Om die reden is de steun die Sony gisteren toezegde aan Philips' nieuwe Digital Compact Cassette (DCC) het beste nieuws dat het Eindhovense concern in tijden heeft gehad. Hoewel DCCrecorders nog niet eens in de winkel liggen, lijkt met die toezegging de beslissende slag in de strijd om de opvolger van de bijna dertig jaar oude analoge geluidscassette al geleverd. Van de twee kandidaten, DCC en Sony's Mini Disc (MD), gooit het Philips-systeem nu zonder meer de hoogste ogen. „Belangrijk nieuws", noemen beleggingsanalisten de Japanse knieval voor Philips dan ook. De feitelijke overeenkomst behelst dat Philips zijn geoctrooieerde kennis van Mini Disc in één pot gooit met Sony, van waaruit andere partijen licenties wordt verleend. In ruil voor die samenwerking heeft Sony de DCC-standaard nu zijn zegen gegeven. De Japanners zullen medewerking verlenen aan een „soepele marktintroductie". Beleggingsanalisten interpreteren de steun aan Philips als een erkenning van de achterstand van Sony. Philips heeft als eerste onderneming aangekondigd in april/ mei 1992 DCC-produkten op de markt te brengen. Ruim vijftig fabrikanten, waaronder Matsushita, Tandy, Sharp, Yamaha, Thomson en Sanyo, hebben licenties op de technologie genomen. Vijf grote leveranciers van software (een verwarrende benaming voor muziek) zeggen tegen die tijd ten minste 500 platentitels op Digital Compact Cassettes te leveren. Sony kent veel geïnteresseerde toeschouwers, maar nog geen softwarelevercier die zich aan Mini Disc heeft verplicht. Vochten de producenten van beeld- en geluidsapparatuur de concurrentie tien jaar geleden nog volop uit in winkelschap en etalage, nu is die strijd vervroegd naar de produktontwikkeling. In die fase dient duidelijk te worden welk systeem tot wereldstandaard wordt uitverkoren. De bedrijven die erin slagen hun systeem op te dringen, hebben doorgaans — gegeven hun voorsprong in ontwikkeling — de beste vooruitzichten op een goede marktpositie. Een succesvol voorbeeld daarvan was de 'octrooienpot' die Sony en Philips begin jaren tachtig vormden voor hun compact disctechnologie. Door de bundeling van krachten van de twee toonaangevende concerns op CD-gebied werd hun norm onmiddellijk de wereldstandaard, waarnaar andere bedrijven zich richtten. Ook voor de DCC-technologie heeft Philips een 'patent pool' gevormd, deze keer met Matsushita (de Japanse producent van merken als Technics, JVC en Panasonic). Niet alleen de medewerking van fabrikanten is bij de ontwikkeling en introductie van nieuwe beeld- en geluidsapparatuur van belang. De steun van de softwareleveranciers — in dit geval producenten en distributeurs van films en muziek — is onontbeerlijk geworden. Daarom hebben de Japanse elektronicaconcerns en Philips de laatste jaren op grote schaal belangen verworven in film- en muziekmaatschappijen. (Gisteren nog maakte Philips zijn interesse bekend in Videoland, een verhuurketen van videocassettes.) Het belang van ondersteuning uit de 'softwarehoek' bleek in de jaren tachtig pijnlijk in de strijd om de mondiale markt voor videorecorders. Philips concurreerde met zijn door technici superieur geachte Video-2000 met Sony's Betamax- en Matsushita's VHS-systeem. Het gebrek aan voorbespeelde banden met films voor het grote publiek bezorgde V-2000, waarin Philips 3 Èt 4 miljard gulden investeerde, een smadelijke nederlaag. De VHS-cassette, waarop al snel de meeste en best bekeken films leverbaar waren, werd de wereldstandaard. De ruime steun die Philips zich nu voor DCC heeft verworven, is overigens niet de enige factor die een geslaagde introductie ervan waarschijnlijk maakt. Consumenten hoeven voor de digitale cassetterecorder namelijk niet opnieuw ruimte te maken in hun wandmeubel; het apparaat kan de plaats innemen van de bestaande cassetterecorder. De 'oude' analoge cassettebandjes kunnen ook op de DCC-apparatuur worden afgespeeld, zodat bestaande collecties niet op slag hun waarde verliezen. De Mini Disc van Sony mag een opvolger zijn van de oude cassetterecorder, maar het is zeker geen vervanger. Het MD-systeem maakt opnamen mogelijk op blanco CD's. Ook hiermee kunnen gebruikers dus hoogwaardige digitale opnamen maken, maar ze kunnen hun oude cassetterecorder niet de deur uitdoen als ze hun bandjes willen blijven afspelen. Philips-voorzitter J. Timmer, bezig met een drastische reorganisatie van het noodlijdende elektronicaconcern, toonde zich gisteren tevreden over de overeenkomst met Sony. Hij heeft de zekerheid binnenkort een grote slag te kunnen slaan met DCC-apparatuur en bandjes ervoor. De markt voor de in elektronicatermen al stokoude analoge cassetterecorders en -bandjes bedroeg vorig jaar nog 100 miljoen 'loopwerken' en 2,6 miljard cassettes. De introductie van betere, nieuwe DCCprodukten kan die aantallen naar verwachting snel overschrijden. In afwachting van de invoering, medio jaren '90, van de nog steeds bewtiste HDTV, de toekomsttelevisie die Philips als wereldstandaard zou willen zien, heeft Philips er een interessante bron van inkomsten bij. Sony gooit met de erkening van Philips DCC-systeem de handdoek overigens niet direct in de ring. Het concern werkt, met behulp van de Philips-octrooien, verder aan Mini Disc-systemen die het volgend najaar op de markt wil brengen. De Eindhovenaren kunnen zich voorlopig echter toeleggen op een voortvarende start op de DCC-markt. Zelfs als Sony van Mini Disc toch nog een succes weet te maken heeft Philips de prettige wetenschap dat het altijd nog inkomsten zal krijgen uit MD-licentiecontracten. --- PRODUKT Afscheid van de glazen melkfles De komende weken neemt Nederland afscheid van de oude vertrouwde glazen melkfles, die meer dan een halve eeuw dienst heeft gedaan en bij miljoenen op de stoep heeft gestaan. 'Het ging echt niet meer met die fles', zegt J. van Beeren, hoofd produktontwikkeling van de N.V. Vereenigde Glasfabrieken in Schiedam. 'We moesten er speciale apparatuur voor draaiende houden'. De tranen kunnen gelukkig snel worden gedroogd, want op 11 november brengen de vier belangrijkste zuivelproducenten van ons land — de Melkunie, Friesland Frico Domo, Menken Van Grieken en Coberco — gezamenlijk een heel nieuwe lichtgewicht glazen statiegeldfles voor dagverse melk en melkprodukten op de markt. De nieuwe fles van de Vereenigde Glasfabrieken is dertig procent lichter dan de oude: hij weegt net geen 400 gram. Verder is hij een tikkeltje korter dan zijn voorganger en heeft hij een iets grotere diameter, maar het blijft millimeterwerk. Een kneep moet voorkomen dat de fles uit de handen glipt. Het statiegeld van de fles bedraagt maar liefst twee kwartjes. De komst van de opnieuw te gebruiken, lichtgewicht melkfles is het resultaat van het verpakkingsconvenant dat minister Alders van milieubeheer in mei heeft afgesloten met de verpakkingsindustrie. Het streven van dat convenant is het drastisch terugdringen van de hoeveelheid verpakkingsmateriaal in de afvalberg. Wordt dat beleid niet bijgesteld, dan zitten we in het jaar 2000 opgescheept met 2,7 miljoen ton aan verpakkingsmateriaal. Tegen die tijd zal dan ook geen verpakkingsmateriaal meer mogen worden gestort. Verbranden mag nog wel. Het voordeel van statiegeldflessen is evident: ze kunnen na reiniging opnieuw worden gevuld en zo wel twintig tot vijftig keer opnieuw worden gebruikt. Dat reinigen belast óók het milieu, maar het meermalig gebruik weegt daar ruimschoots tegenop. Verder wordt glas gemaakt uit een mengsel van zand, soda en kalk, al dan niet aangevuld met natriumsulfaat, koolstof, natriumnitraat, kleurstoffen of ontkleuringsmiddelen, en daarvan zijn vooralsnog voldoende voorraden. De milieubezwaren van glas richten zich vooral op zandafgravingen (vernietiging van natuurgebieden) en het hoge energieverbruik bij het smelten ervan. Ook bij hergebruik blijft glas een energievreter. Lichtere flessen vergen lagere energiekosten en minder grondstoffen, maar hoe groot de besparingen zijn, dat willen ze bij de Vereenigde Glasfabrieken in Schiedam niet zeggen. De nieuwe fles zal overigens voor een belangrijk deel worden vervaardigd van het glas van de oude melkflessen, die de komende weken dan ook massaal bij de winkel of de melkman moeten worden ingeleverd. Milieu- en consumentenorganisaties vinden eigenlijk dat op alle glazen flessen en potjes, maar ook op blikjes van aluminium, statiegeld zou moeten worden geheven. Verder is er nog altijd geen verbod op het gebruik van PVC in verpakkingen en het dubbel verpakken van produkten. Tal van acties lijken volgens Konsumenten Kontakt 'meer cosmetisch dan dat zij een wezenlijke bijdrage leveren aan de vermindering van de hoeveelheid verpakkingsafval'. Het gebruik van loden capsules om wijnflessen zal slechts in fasen worden beëindigd en algemene statiegeldregelingen voor glas en aluminium komen er pas als de proeven met gescheiden inzameling van verpakkingsmateriaal dreigen te mislukken. De zuivelindustrie mag dan forse inspanningen hebben toegezegd om de hoeveelheid verpakkingsafval te verminderen, men heeft nog niet de liefde aan de glazen fles verklaard. Karton vormt nog steeds het grootste deel van de verpakkingen. 'De consument bepaalt wat er gekocht wordt', zegt F. Hollander, adjunct directeur marketing en verkoop van Coberco. 'We stellen ons wat de verpakkingen betreft volstrekt neutraal op. Als de consument meer glas koopt, zullen we onze produktie daarop afstemmen.' De industrie wil verder de resultaten afwachten van een nog te starten onderzoek naar verschillende aspecten van verpakkingen. Milieu- en consumentenorganisaties hebben inmiddels een lans gebroken voor de lichtgewicht kunststof retourfles, maar volgens de zuivelindustrie is de al geruime tijd zeer populaire 1,5 liter Pet-fles (met een gewicht van slechts 115 gram en een gulden statiegeld) totaal ongeschikt voor de verpakking van dagverse melk en melkprodukten. Maar weinig kunststof flessen kunnen bij het reinigen de extreem hoge spoeltemperaturen verdragen. Een ander nadeel is dat de flessen al bij de geringste tochtvlaag van de transportband rollen. JAN LIBBENGA De nieuwe licht-gewlcht fles --- Advertentie Ingezonden mededeling Lease temperament 'E Fiat Tempra v.a. f 28.950,-. U least hem al v.a. f 810,- p.m. (excl. BTW, 4 jaar, 20.000 km p/j). Deze comfortabele Fiat is leverbaar in drie uitrustingsniveaus. U kunt kiezen uit vier motoren. De 1,6 of 2,0 benzinemotor. En de 1,9 diesel of turbodieselmotor. Meer informatie over het leasen van de Tempra? Of het leasen van de Fiat Tipo of Croma? Bel dan 010-4622587. Ingezonden mededeling Management Extra Tel. (010) 4066277 Fax(010)4066944 Aan de hand van theorie en praktijk kunt u leren hoe u een goed functionerend concurrentie-informatiesysteem kunt opzetten en onderhouden. Met praktijkvoorbeelden van o.m. De Gunne, een seizoensbedrijf in tuinkussens en parasols, Hunter Douglas Groep en Volmac Nederland. Dinsdag 12 november 1991, Kurhaus Scheveningen Kosten: ƒ 895,- (excl. btw) p.p. MANAGEMENT AGENDA Onderwerpen: • het overheidsbeleid • de juridische opties voor verzelfstandiging en hun consequenties • is verzelfstandiging slechts een rijksmuseale optie of ook weggelegd voor de gemeentelijke en provinciale musea? • verzakelijking van musea o.a. de organisatorische, bedrijfsmatige en financiële aspecten • welke vrijheden en beperkingen brengt de verzelfstandiging met zich mee? Dagvoorzitter: Prof. dr H.W. van Os /Algemeen Directeur, Rijksmuseum Amsterdam Vrijdag 1 november 1991, Nederlands Openlucht Museum Arnhem Kosten: ƒ 375,-(excl. btw) p.p. Voor inlichtingen, aanvraag brochure of reservering: telefoon: 010 - 434 99 66 / 434 90 28 NEDERLANDS STUDIE CENTRUM ---