Advertentie Jones Lang Wootton International* Onroarand Goad Adviseurs Strawinskylaan 3103 1077 ZX Amsterdam 020-661 21 21 Parkstraat 99 2514 JH Den Haag 070-3 461 000 Westblaak 89 3012 KG Rotterdam 010-4 110 440 Europalaan 480 3526 KS Utrecht 030 - 882 111 --- Advertentie VWG AMSTERDAM - DEN HAAG 020 - 27 37 60 --- Comecon heeft Moskou voornamelijk geld gekost Comecon, de ten grave gedragen handelsgemeenschap voor Oost-Europa, was van het begin af, in 1949, een economisch misverstand. Net als in het vroegere Russische imperium was Moskou voortdurend de baas. Maar het heeft daarvan nooit kunnen profiteren. Als de rekening wordt opgemaakt blijkt dat de Comecon de Russen voornamelijk geld heeft gekost. Pagina 11 --- Havenwerkgevers verlangen matiging looneisen De werkgevers in de Rotterdamse haven verwachten pas resultaat van de aanstaande CAO-onderhandelingen als de vervoersbonden van FNV en CNV hun looneisen matigen. De havenwerkgevers wijzen de door de Vervoersbond FNV geëiste vierdaagse werkweek af. Pagina 10 --- Sovjet-begroting vertoont tekort van 48 miljard dollar Het parlement van de Sovjet-Unie heeft de begroting voor dit jaar goedgekeurd. Het tekort bedraagt ruim 48 miljard dollar. De begroting voorziet in ruim 498 miljard dollar aan uitgaven door de centrale regering in Moskou. --- Winkeliers en consumenten samen contra banken Consumenten en winkeliers gaan samenwerken om te voorkomen dat de banken eenzijdig besluiten hen de kosten van het betalingsverkeer in rekening te brengen. Pagina 10 --- Franse order voor acht F100-vliegtuigen De Franse regionale luchtvaartmaatschappij TAT heeft bij Fokker acht FlOO's besteld. TAT had er al acht gekocht, waarvan er twee zijn afgeleverd. TAT heeft ook een optie op twee FlOO's genomen. Pagina 13 --- Sony ontwikkelt pretpark in Verenigde Staten Het Japanse elektronicaconcern Sony laat de Amerikaanse dochteronderneming Columbia Pictures Entertainment plannen ontwikkelen voor een amusementspark in de Verenigde Staten, waarschijnlijk in ZuidCalifornië. Dit 'Sonyland' zou moeten concurreren met pretparken als Disneyland en de Universal Studio's. Sony zal waarschijnlijk binnen een jaar een beslissing nemen over het project. --- Honda hoopt op verkoop miljoen auto's in VS De Japanse autofabrikant Honda verwacht dit jaar meer auto's dan vorig jaar te verkopen in de Verenigde Staten. Honda hoopt op een miljoen auto's te komen. Vorig jaar werden er in de VS 950.000 verkocht. Pagina 11 --- Emco drukt heroïsche shirts voor Golflegers Door een onzer redacteuren LEIDEN. 10 JAN. Een kleine zeefdrukkerij in Leiden heeft een order ontvangen om bijna 40.000 Tshirts voor het Amerikaanse leger in Saoedi-Arabië te bedrukken met emblemen als een donkere Darth Veder (de schurk uit de film Star Wars) te paard met het onderschrift Desert Shield. Amerikanen zijn dol op bedrukte kledingstukken, die aangeven wat ze doen. „Het lijkt wel of ze eerst de T-shirts bestellen en dan pas de gasmaskers", zegt directeur M. Veel van Emco Productions, een zeefdrukkerij met vijf werknemers. De opdrachten voor T-shirts komen niet van de officiële inkoopafdeling van het Amerikaanse leger, maar van de verschillende legeronderdelen. Emco krijgt ook opdrachten van andere nationaliteiten. De Britten zijn minder heroïsch dan de Amerikanen, zegt Veel. Hij toont een T-shirt met de opdruk van een wat verfomfaaid knaagdier met daaromheen de tekst: 'Desert Rat'. Dat zijn de Britten. De order voor de Amerikaanse legeronderdelen is voor Nederlandse begrippen vrij groot. Veel: „Orders van 10.000 T-shirts of meer zijn fors. Er zijn in Nederland ruim twintig bedrijven die drukken zoals wij dat doen. Je ziet zo'n grote order dan rond gaan. Die komt soms wel drie keer langs, waarbij steeds weer andere tussenhandelaren een offerte vragen." Voor Emco is de Desert Shield-order aantrekkelijk, maar slechts een klein deel van de jaaromzet. Veel vindt niet dat hij via het leveren van T-shirts zou profiteren van de oorlog. „Ik heb er wel even over nagedacht. Maar met een T-shirt kun je niemand kwaad doen en ik lever ook Tshirts aan Nederlandse soldaten." De internationale strijdmacht in de Saoedische woestijn komt met zijn orders bij een drukkerij op een industrieterrein in Leiden, via een (Nederlandse) tussenhandelaar, die al tientallen jaren zaken doet op de bases van het Amerikaanse leger in Duitsland. Veel: „Hij heeft de contacten oj> gebouwd in de loop der jaren. Hij kent de generaals en heeft de pasjes waarmee hij zich vrij op alle legerplaatsen kan bewegen". De tussenhandelaar bestelt de T-shirts dan in Leiden bij Emco waar hij wel vaker zaken mee doet. Maar hoe belangrijk de Amerikanen het ook vinden met het juiste T-shirt aan de strijd in te gaan, toch is het wachten op een gaatje in de enorme goederenstroom die van Duitsland via Rotterdam richting Saoedische woestijn gaat. De 40.000 t-shirts passen precies in één container, maar voorlopig zit alle beschikbare ruimte vol met wapens en andere uitrusting. Pas als het bericht komt dat er een extra container mee kan, koopt Veel op zijn beurt de witte T-shirts in, bedrukt ze en levert ze af. In Nederland worden jaarlijks tussen de 7 en 8 miljoen voornamelijk bedrukte witte T-shirts verkocht. Ze worden geïmporteerd uit China en Taiwan. Veel: „Een heleboel komen uit Katmandu. Veel meer dan de hele bevolking van Nepal ooit zou kunnen maken. Maar ja, voor textiel uit Nepal gelden geen importbeperkingen, dus veel van wat in China wordt gemaakt komt via Nepal". De handel in witte T-shirts is niet vrij van wild-west taferelen. „Soms is er een hele container onderweg uit het Verre Oosten te koop. Je ziet dan wel eens dat een boertje uit Drenthe blijkbaar geadviseerd is om voor anderhalve ton zo'n hele container te kopen. Dan zet hij een advertentie in de Telegraaf en wordt die container snel leegverkocht", aldus Veel. Emco-directeur Veel: „Met je T-shirt kun je niemand kwaad doen". (Foto NRC Handelsblad/Rien Zilvoid) --- Akzo verkoopt Talens aan Japanners Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 10 JAN. Akzo verkoopt dochterbedrijf Koninklijke Talens aan het Japanse Sakura Color Products. Het Arn-, hemse chemieconcern beschouwt Talens, producent van onder meer verf en inkt voor kunstschilders en de grafische markt, niet langer als kernactiviteit. Akzo is momenteel bezig met een ingrijpende reorganisatie van zijn divisie Coatings. Het relatief kleine Talens, sinds 1963 onderdeel van het concern, levert veel hoogwaardige produkten in kleine hoeveelheden. Het past niet meer tussen de Akzo-coatingbedrijven die zich richten op veel massaler afzet en industriële afnemers. Voor producenten met gevestigde merknamen, zoals het merk Talens zelf en produkten als Wasco (kleurkrijt) en Panda (oliepastels), worden doorgaans hoge prijzen betaald. Akzo wil niet bekendmaken welk bedrag Sakura voor Talens betaalt. Wel levert de transactie een boekwinst op. Talens is, aldus directeur mr. J.G. Bax, winstgevend. Het heeft een jaarlijkse omzet van ongeveer 75 miljoen gulden. Talens heeft in Apeldoorn een produktievestiging waar circa 300 mensen werken en verkoop- annex distributiedochters in België, Duitsland, Frankrijk, Spanje, de Verenigde Staten en Zwitserland. De verkoop van de onderneming, waarover in principe overeenstemming is bereikt, zal niet leiden tot veranderingen in management of personeelsbestand. De bonden staan in principe positief tegenover de verkoop. Volgens de Vereniging van Hoger Personeel bij Akzo en de Industrie* en Voedingsbond CNV zal de overneming de positie van Talens versterken. De CNV-bond wil wel 'nadere afspraken' over het behoud van arbeidsvoorwaarden. Sakura boekt met 700 medewerkers in 'kleurprodukten' en schrijfmaterialen een jaaromzet van ongeveer 230 miljoen gulden. Bax verwacht groei van Talens doordat hij toegang krijgt tot de distributiekanalen van Sakura in Zuidoost-Azië en door uitwisseling van technologische kennis. --- WRR: kabinet moet minimumloon verlagen Door een onzer redacteuren DEN HAAG, 10 JAN. Verlaging van het minimumloon en afschaffen van fiscale voordelen voor kostwinners kan een groot aantal mensen extra aan het werk helpen. Dit staat in het rapport dat de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) vanochtend heeft uitgebracht onder de titel 'Een werkend perspectief: Arbeidsparticipatie in de jaren negentig'. Het uitgangspunt van de WRR is dat in Nederland meer mensen betaald werk moeten gaan doen. In het rapport stelt de WRR een groot aantal maatregelen voor om met name vrouwen, oudere mannen en werklozen boven de 27 jaar aan het werk te krijgen. De raad denkt dat door alle maatregelen uiteindelijk 750.000 mensen meer aan het werk kunnen. In Nederland wordt er, zeker ten opzichte van andere westerse landen, weinig betaald werk gedaan, zo stelt de raad. Dit verhoogt de collectieve uitgaven. Het probleem wordt steeds groter doordat er meer ouderen en minder jongeren komen. Tegelijkertijd is sprake van een toenemend tekort aan werknemers in sommige beroepen. Volgens de WRR zijn het vooral de 'kostwinnerselementen' in de sociale zekerheid, het minimumloon en het belastingstelsel die vrouwen belemmeren betaald te gaan werken. De raad stelt daarom voor deze elemeten zoveel mogelijk te schrappen. Als er van wordt uitgegaan dat van het minimumloon geen gezin onderhouden hoeft te worden kan het met 30 procent omlaag, zo redeneert de raad. De WRR wijst er op dat in 0,4 procent van de gevallen gezinnen van één minimumloon leven. Ook adviseert de raad een ontkoppeling van het minimumloon en de uitkeringen. Door het invoeren van een zogeheten 'partner-uitkering' zouden de minima die een gezin moeten onderhouden hun „relatieve welvaartspositie" kunnen handhaven. Ook op het vlak van de belastingen wil de WRR het voor vrouwen financieel onaantrekkelijk maken thuis te blijven. De raad stelt voor het 'overdrachtsbeginsel' in de belastingen af te schaffen. Volgens dit beginsel heeft een werknemer het recht de belastingvrije basisaftrek van de niet-werkende partner bij de zijne op te tellen. Dit zou 100.000 vrouwen doen besluiten een betaalde baan te zoeken. De extra belastingen die deze maatregel opbrengen kunnen volgens de raad worden besteed aan hogere kinderbijslag en kinderopvang. Het gebrek aan kinderopvang in Nederland vormt volgens de WRR de grootste belemmering voor vrouwen om de arbeidsmarkt op te gaan. De WRR pleit ervoor — als vervolg op het Jeugdwerkgarantieplan — ook werklozen die ouder zijn dan 27 jaar via zogeheten 'werkervaringsplaatsen' naar de arbeidsmarkt te loodsen. Verder moeten de scholingsmogelijkheden van werklozen, arbeidsongeschikten, maar ook van werkenden worden vergroot. Ze moeten meer „marktgericht" worden, en in alle bedrijfstakken moet een vaste 'scholingsinfrastructuur' komen. De WRR stelt verder voor de ,percentages van de strafkortingen op uitkeringen tot 25 procent te verhogen. Het begrip passende arbeid zou moeten worden verruimd, zowel voor werklozen als voor arbeidsongeschikten. Ook zou er meer controle moeten komen, en bovendien zou het verschil tussen lonen en uitkeringen moeten worden vergroot. --- Digitale cassette nieuwe troef Philips Philips denkt een nieuwe winstmaker in huis te hebben: de Digital Compact Cassette. Binnen tien jaar zal het nieuwe geluidssysteem de compact disc overtroeven. De huidige cassette zal na de eeuwwisseling een zachte dood sterven. Door MICHEL KERRES en DICK WITTENBERG Slecht nieuws misschien voor mensen die juist de nieuwste Walkman hebben gekocht: de traditionele muziekcassette heeft zijn langste tijd gehad. Dat zeggen ze tenminste bij Philips. Zoals de compact disc de LP in nog geen decennium naar het museum heeft verwezen, zo zal de muziekcassette worden verdreven door de Digital Compact Cassette (DCC), een nieuw geluidssysteem dat Philips gisteren lanceerde op de grote consumentenelektronicabeurs in Las Vegas. Al in het jaar 2000 zal de verkoop van de nieuwe digitale cassettes de afzet van compact discs overtreffen, aldus marktprognoses van Philips. Volgens diezelfde voorspellingen sterft de huidige muziekcassette ergens tussen het jaar 2007 en het jaar 2010 een zachte maar onvermijdelijke dood. De DCC-recorder levert geluid van compact disc-kwaliteit en verder zogenoemde 'controle-informatie', die het opzoeken van muziekstukken vereenvoudigt. Net als de CD-speler kan de DCC-recorder extra gegevens verstrekken, zoals de lengte van het stuk, de naam van de artiest en de titel van de song. Op het nieuwe apparaat kunnen ook nog conventionele muziekcassettes worden afgespeeld. Uiterlijk lijken de digitale compact cassettes trouwens sterk op de huidige generatie cassettes, alleen zijn ze dunner. Ook hebben ze een face-lift gekregen om ze een moderner 'appeal' te geven. Spoelen en tandwielen zijn gebleven, maar gaan nu schuil achter een zilverkleurig bescherm-mechanisme, dat pas bij afspelen of opnemen opzij geschoven wordt. De verpakking heeft eveneens een i eigentijdser aanzien. Het nieuwe doosje biedt ruimte voor 'artwork': platenhoezen in miniatuur. In het voorjaar van 1992 opent Philips de grootscheepse aanval op het conventionele cassette-systeem. Speciaal voor die gelegenheid heeft het concern een monsterverbond gesloten met het Japanse Matsushita, 's werelds grootste fabrikant van consumentenelektronica. Daarmee heeft Philips zich verzekerd van een machtige medestander, wat bij de introductie van DCC van vitaal belang zal zijn. Matsushita heeft ook een deel van de ontwikkeling van het digitale compact cassette-systeem voor zijn rekening genomen. Daarom heeft het concern recht op een deel van de royalties die bedrijven moeten betalen voor een licentie op DCC. Als eerste heeft het Amerikaanse elektronicaconcern Tandy zich gemeld voor een licentie. Ook muziekmaatschappijen als Polygram, EMI en Warner hebben al hun steun betuigd aan de digitale compact cassette. Dat betekent dat er bij introductie ten minste 500 titels op het nieuwe medium beschikbaar zullen zijn. In tegenstelling tot wat gebruikelijk is in de consumentenelek•tronica zal met DCC niet eerst worden gemikt op de zogenoemde 'innovators' in de markt, de afnemers met de hoogste eisen, het grootste budget en de grootste gevoeligheid voor nieuwtjes. Philips en Matsushita zullen het digitale compact cassette-systeem meteen lanceren in alle segmenten van de audio-markt. Al vanaf het begin zullen ook auto-DCC-recorders en DCC-walkmans beschikbaar zijn. Vervolg CASSETTE pag. 10 CASSETTE DCC-cassette: nieuw massa-medium VERVOLC VAN PAGINA 9 De DAT-speler is opgezadeld met handicaps Bij introductie gaat een hifi DCC-recorder tussen de 500 en 600 dollar kosten, een prijs die volgens Philips waarschijnlijk net zo snel zal dalen als destijds bij het CD-apparaat. Voorbespeelde DCC-cassettes worden ongeveer even duur als compact discs. Maar bestaat er niet al een opvolger van die goeie ouwe cassette-recorder? Kennen we al niet sinds 1985 de veelomstreden Digitale Audio Tape-recorder (DAT), die net zoals de DCCspeler geluid biedt van compact disc-kwaliteit? De DAT-speler kan nooit de traditionele cassetterecorder vervangen, beweren ze bij Philips. Simpelweg omdat er bij de ontwikkeling van de DAT-recorder door de gezamenlijke elektronicafabrikanten, inclusief Philips, een aantal cruciale technische fouten zijn gemaakt. Daardoor is de DAT-speler opgezadeld met een aantal ingebouwde handicaps, die met geen mogelijkheid te overwinnen zijn. Aan het eind van de jaren zeventig leek het zo voor de hand liggend om de digitale geluidsinformatie op cassette net zo te coderen als bij de CD. Maar dat betekende wel dat op de kleine Digitale Audio Tape, twee keer zo klein als de gangbare cassette, 2,5 megabit aan informatie, tweeënhalf miljoen enen en nullen, per seconde moesten kunnen worden vastgelegd. Die hoge informatiedichtheid was alleen maar te realiseren met dure, kwetsbare mechanismen, met dure en kwetsbare tape, met techniek die aan de videocassetterecorder was ontleend. De consequenties van die keuze bleken pas halverwege de jaren tachtig, zegt Philips. Om van de DAT-recorder werkelijk een massa-produkt te kunnen maken, zou de prijs ongeveer net zo snel moeten dalen als eerder bij de CDspelcr. Bij de CD-speler was de prijs zes jaar na de introductie gedaald van 2000 tot 300 gulden. Maar bij de DAT-speler zou de prijs binnen zes jaar onmogelijk onder de duizend gulden komen, zelfs volgens de meest optimistische prognoses. Het apparaat is eenvoudig veel te ingewikkeld om goedkoop te kunnen worden gemaakt. Daarbij stuitte de DAT-recorder onmiddellijk op hevig verzet van de muziekindustrie. Uit angst dat de consumenten het nieuwe apparaat massaal zouden gebruiken om compact discs te kopiëren, weigerden ze voorbespeelde DAT-cassettes op de markt te brengen. De DAT-recorder werd in één klap van driekwart van zijn potentiële markt beroofd: van oudsher worden drie van de vier cassettespelers alleen voor afspelen gebruikt. In 1989 legden elektronicabedrijven en muziekindustrie het conflict over de DAT-speler uiteindelijk bij. De elektronicafirma's beloofden de DAT-recorder te voorzien van een speciale chip, zodat alleen voor eigen gebruik kon worden gekopieerd. Maar tegen die tijd had de DAT-speler zijn momentum voorgoed verloren, zegt Philips. Ook al omdat de DAT-recorder nog wat andere technische nadelen heeft. Juist omdat het materiaal voor de DAT-recorder zo kwetsbaar is, levert het gebruik van het apparaat buitenshuis al snel problemen op. En wat de doorslag geeft bij de muziekindustrie: DAT-cassettes zijn door de industrie alleen maar op beperkte schaal te dupliceren volgens een ingewikkeld procédé. Intussen bestaat er wel.degelijk behoefte aan een digitale opvolger van de muziekcassette, want die 27 jaar oude Philips-vinding is sinds 1989 over haar hoogtepunt heen. Voor het eerst liep de afzet van muziekcassettes vorig jaar terug. De consumenten verliezen hun interesse in een medium dat zij als 'niet meer van deze tijd' beschouwen. Hetzelfde is aan het eind van de jaren zeventig de LP overkomen. Dat had niets met de introductie van de CD te maken had want die had pas enkele jaren later plaats. De grammofoonplaat had gewoon zijn tijd gehad. Maar die aflopende produktcyclus is de muziekindustrie destijds bijna fataal geworden. Het aantal verkochte geluidsdragers kelderde van een miljard naar 600 miljoen stuks. En het duurde weer tot 1988 voordat die verkoop dank zij het succes van de CD het oude niveau kon bereiken. Volgens Philips dreigt eenzelfde teruggang als de muziekcassette niet snel door een nieuw medium wordt vervangen. Bij de vervanging van de muziekcassette staat er nog veel meer op het spel dan eerder bij de compact disc. Want jaarlijks gaan er bijna 200 miljoen cassetterecorders over de toonbank, ruim vijf keer zoveel als CDspelers. Jaarlijks worden er ook circa 2,6 miljard cassettes verkocht, één miljard voorbespeeld, 1,6 miljard blanco. Tegen samen één miljard CD's en LP's. De cassetterecorder geldt nou eenmaal als het mobiele afspeelapparaat bij uitstek. Volgens de prognoses heeft elk Westers huishouden halverwege de jaren negentig gemiddeld drie cassettc-recorders. Tegen één compact discapparaat. Daarom noemt Philips DCC nog belangrijker dan de CD: het nieuwe massa-medium. Anders dan de DAT-speler maakt de DCC-recorders conventionele cassettes niet in één klap overbodig. Daardoor wordt een geleidelijke overgang mogelijk. Anders dan bij de DAT-speler is de DCCtechniek veel simpeler, waardoor de apparaten veel goedkoper kunnen worden gemaakt. Ook is massaproduktie van voorbespeelde digitale cassettes veel simpeler dan' bij digitale audio tape. Toch bestrijden deskundigen bij Philips dat er een oorlog dreigt tussen de DCC en DATf DCC en DAT op één lijn stellen is een Volkswagen vergelijken met een Porsche, zeggen ze bij Philips. De DAT-speler heeft wel degelijk toekomst, maar alleen in het hoogste segment van de audio-markt, niet als massa-produkt. Voorlopig denken ze daar bij Sony heel anders over. Sony heeft de afgelopen jaren veel geld in de ontwikkeling van de DAT-recorder geïnvesteerd, net zoals enkele andere Japanse fabrikanten, en is niet van plan zich zo makkelijk naar de marge van de markt te laten verwijzen. Om te laten zien dat het concern nog steeds gelooft in de DAT-recorder, heeft Sony in september ook een DATwalkman en een DAT-autoradio* geïntroduceerd. Een woordvoerder van Sony, Nederland doet de bezwaren van Philips af als „nonsens". Het bedrijf erkend nog niet volledig op de hoogte te zijn van de kenmerken van het nieuwe produkt, maar wil wel alvast de aanval openen. De DCC-recorder zou inferieur zijn aan de DAT-reccwder. DCC zou de geluidskwaliteit van de CD niet eens benaderen; het zou niet om 'hifi' gaan, maar om 'midfi', de kwaliteit van fm-radio. Maar andere Japanse bedrijven hebben inmiddels niet meer zo veel geloof in het succes van de DAT. Ondernemingen als Pioneer en Yamaha hebben hun plannen op DAT-gebied sterk teruggedraaid. Sommige audio-specialisten verwachten dat ook andere firma's uiteindelijk naar het DCC-kamp zullen overlopen. Vanaf volgend jaar zal blijken of Philips er een nieuwe winstmaker bij heeft. Of een nieuwe flop. --- PANIEK WALLSTREET EN OLIEMARKT --- Met verbijstering ziet Robert Met verbijstering ziet Robert Newburger, effectenhandelaar op de beurs in New York, het Dow Jones gemiddelde met 54 punten kelderen op het moment dat minister Baker op zijn persconferentie in Genève meldt dat het gesprek met zijn Iraakse collega Aziz was mislukt. De Dow Jones sloot gisteren uiteindelijk met een verlies van ruim 39 punten. (Foto AFP) --- PAG. 10 REACTIES OP PAG. 10 REACTIES OP WRR-RAPPORT --- ABN-bankiers komen Staal versterken Twee gepensioneerde ABN-bankiers komen de leiding versterken van het noodlijdende Staal Bankiers in Den Haag dat aan een grootscheepse reorganisatie werkt. Pagina 10 --- Wereldbank zegt Joegoslavië de wacht aan De Wereldbank en andere internationale instituten zullen Joegoslavië geen kredieten meer verstrekken als de afzonderlijke republieken de economische hervormingen in het land blijven ondermijnen. Eveline Herfkens, bewindvoerster van de Wereldbank, heeft dat verklaard. Pagina 11 --- Verhit juridisch gevecht tussen AT&T en NCR Volgende week dinsdag sluit het vijandige overnamebod van AT&T op het computerconcern NCR. Beide bedrijven zijn in een verhit gevecht verwikkeld, waarvoor ruim honderd juristen in stelling zijn gebracht. Beschuldigingen en insinuaties worden niet geschuwd. Pagina 11 --- Airbus boekt voor het eerst winst Het Europese vliegtuigconsortium Airbus zegt in 1990 voor het eerst in zijn bestaan een positief operationeel resultaat te hebben geboekt. Directievoorzitter Jean Pierson van Airbus wilde gisteren niet zeggen hoe hoog de winst is. Pagina 13 --- Britse minister houdt verkoop van Akzo-dochter tegen De Britse minister van handel en industrie, Peter Lilley, heeft Akzo verboden zijn Britse produktiebedrijf van organische klei (omzet minder dan 30 miljoen gulden) te verkopen aan het Amerikaanse Rheox. Pagina 13 --- Inhoud Binnenland pagina 10. Buitenland pagina 11. Beurskoersen pagina 12 en 13. Beurzen en bedrijven pagina 13. --- Marktstemming * Koersen om 12.00 uur en slotkoers NRC Handelsblad / bron LIMAKO & DATASTREAM --- Valuta-overzicht Girale Middenkoersen (11.00 uur) 10/01 ƒ S £ DM Frfr Bfr Zwlr Y«n PU Lire ECU I — 0.5809 0.3040 0.8872 3.0093 18.275 0.7452 78.678 55.928 667.56 0.4301 ' 1.7215 - 0.5234 1.5272 5.1806 31.460 1.2828 135.44 96.281 1149.2 0.7404 £ 3.2890 1.9105 — 2.9178 9.8977 60.106 2.4508 258.77 183.95 2195.6 1.4146 M 1.1272 0.6548 0.3427 — 3.3921 20.599 0.8399 88.686 63.043 752.47 0.4848 Prtr 0.3323 0.1930 0.1010 0 2948 — 6.0727 0.2476 26.145 18.585 221.83 0.1429 "r 5.4720 3.1786 1.6637 4.8545 16.467 — 4.0775 430.53 306.04 3652.9 2.3535 *Wtr 1.3420 0.7796 0.4080 1.1906 4.0385 24.525 - 105.59 75.056 895.86 0.5772 127.10 73.831 38.644 112.76 382.49 2322.7 94.709 — 7108 .5 84846 54.667 1.7880 1.0386 0.5436 1.5862 5.3807 32.675 1.3323 140.68 — 1193.6 0.7690 Un 14.980 8.7017 4.5546 13.290 45.080 273.76 11.162 1178.6 837 81 - 6.4430 ECU 2.3250 1.3506 0.7069 2.0626 6.9967 42.489 1.7325 182.93 130.03 1552.1 — (Bfr/pla = * 100 • Yen/Lire - x 10.000) bron: RABOBANK --- Olieprijs blijft stijgen ondanks lager verbruik Geen paniek op beurzen na mislukken 'Genève' Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 10 JAN. Na de paniekreactie op Wall Street gisteren, met een kortstondige daling van het Dow Jones gemiddelde met meer dan 54 punten, reageerden de beurzen in West-Europa vanochtend vrij rustig op het mislukken van het gesprek tussen de Verenigde Staten en Irak. Uiteindelijk werd het verlies van het Dow Jones gemiddelde gisteren teruggebracht tot een verlies van ruim 39 punten. Opvallend is wel de belangrijk lagere omzet van obligaties en aandelen op alle beurzen, vergeleken bij normale omstandigheden. Sinds het begin van de Golfcrisis is er al sprake van terughoudenheid in de handel maar beleggers nemen nu nog meer een afwachtende houding in en hebben ook geen sterke neiging stukken te verkopen. Binnen één minuut steeg de olieprijs op de termijnmarkt in New York gistermiddag met zeven dollar per vat (159 liter), nadat de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker op zijn persconferentie in Genève zijn eerste zin uitsprak, die begon met 'Regrettably ...'. Deze ongekend snelle stijging, tot 31 dollar per vat voor termijncontracten met leveringsdatum in februari, werd later gecorrigeerd tot een slotnotering van 27,25 dollar. In Londen was de prijsstijging voor Noordzee-olie ('Brent') iets minder heftig. Daar was de slotnotering 26,15 dollar per vat, maar vanochtend steeg de prijs verder, na een openingsnotering van 26,85 dollar. In de Verenigde Staten is de reactie van de oliehandel vandaag iets gekalmeerd, mede onder invloed van de grote voorraden en het advies van de Amerikaanse minister voor energiezaken James Watkins aan president Bush om bij het uitbreken van een oorlog in het Midden-Oosten de strategische olievoorraden aan te spreken. Een beslissing hierover is nog niet genomen. Marktanalisten in New York voorspellen dat de olieprijs bij een oorlog tot tussen de dertig en vijftig dollar kan stijgen. Dit effect kan belangrijk worden beperkt wanneer een fors deel van de strategische voorraad wordt verkocht. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) in Parijs, de organisatie van de Westerse industrielanden en Japan, rapporteerde gisteren dat de wereldproduktie van ruwe olie (exclusief de (ex-) communistische landen) in het laatste kwartaal van 1990 is gestegen tot 54,3 vaten per dag, het hoogste niveau sinds mei vorig jaar. Terwijl de produktie van de OPEC-landen sneller steeg dan eerder werd verwacht - tot 23,2 miljoen vaten per dag (het hoogste niveau sinds 1980 ondanks het verlies van 4,5 vaten per dag uit Irak en Koeweit) - daalde de vraag in de industrielanden met drie procent. In het laatste kwartaal van 1990 verminderde de consumptie in de Verenigde Staten met vier procent en in West-Europa met drie procent. De voorraden in de OESO-landen zijn volgens het IEA het grootst sinds tien jaar en samen goed voor 96 dagen consumptie. ---