'Tamils waren betrokken bij aanslag Gandhi' new delhi, 25 mei. Tamil-guer-' rillastrijders zijn mogelijk betrokken bij de moordaanslag op de Indiase oud-premier Rajiv Gandhi. Dat zeggen autoriteiten in het zuiden van India na de arrestatie van een lid van de guerrillabeweging de Tamil Tigers (LTTE) in de stad Vedaranyam, in de Indiase deelstaat Tamil Nadu. De man, van wie de naam niet is bekendgemaakt, was in het bezit van een grote som geld en een cyaankalipil. Indiase veiligheidspolitie is begonnen met het doorzoeken van kampen nabij Madras, de hoofdstad van de deelstaat Tamil Nadu, waar de aanslag op Gandhi dinsdag plaatshad. In het zuiden van India leven twee miljoen Tamil-vluchtelingen uit Sri Lanka in kampen. Enkele woningen van Tamils zouden in brand zijn gestoken. (AFP) --- Zweden wil betaling voor kinderen van zomervaders Door onze correspondent MARC LEIJENDEKKER rome, 25 mei. De Zweedse overheid spoort in Spanje en Italië de vaders op van kinderen die uit een vakantieliefde van een Zweedse toeriste zijn geboren. Zij moeten mee betalen aan de sociale uitkeringen voor het kind. Badmeesters uit Rimini, ondernemers uit Varese, kelners van de Bloemenrivièra, worden uitgenodigd op de Zweedse ambassade in Rome te komen. Daar krijgen ze de verklaringen van een Zweedse voorgelegd dat de persoon in kwestie de vader is van haar kind. Zij moeten een formulier invullen met de keuze: ondergetekende erkent het vaderschap, is er onzeker over, of ontkent. Twijfel kan worden weggenomen met een bloedproef. Wie het vaderschap erkent, wordt uitgenodigd de sociale uitkering voor het kind voor zijn rekening te nemen, een bedrag van 220.000 lire per maand, ruim 330 gulden. Deze speurtocht naar vakantievaders van de Zweedse autoriteiten is al enige tijd aan de gang en past in het streven de sociale uitgaven in de hand te houden. Volgens het Zweedse ministerie van sociale zaken kosten de 'zomerkinderen' de staat vijf miljoen gulden per maand. In de kaartenbakken van het Centraal kantoor van de ziekenkas in Stockholm, afdeling buitenland, zijn 942 kaarten gereserveerd voor Spaanse vakantievaders, en 550 voor Italiaanse, zo constateerde een verslaggever van het weekblad Europeo. Op het Familjerattsbyram in Stockholm, waar een alleenstaande zwangere vrouw een uitkering moet vragen, is Vitellone, een Italiaans woord dat iets tussen versierder, nietsnut en dekhengst betekent, een begrip. Eventuele informatie van de vrouw over haar vakantieminnaar wordt direct doorgespeeld naar de ziekenkas. Zeven procent van de kinderen die in Zweden worden geboren, is niet door een vader erkend. Volgens cijfers van Sociale Zaken zijn er jaarlijks 24.000 Zweedse toeristes die zwanger terugkomen van vakantie. Voor lang niet iedereen betekent dat een kind zonder vader. Volgens het Familjerattsbyram komt het steeds vaker voor dat Italiaanse vaders na een paar maanden de vakantieliefde bestendigen. Dit jaar worden er 15.000 Zweedse toeristen verwacht aan de Adriatische rivièra. Het is nog onduidelijk wat het opsporen van vakantievaders betekent voor het aantal punten dat een Zweedse verovering oplevert onder de vitelloni, die jaarlijks de meest succesvolle versierder aanwijzen. Een Zweedse was vorig jaar goed voor 2,5 punten, makkelijker dan een vrouw uit Bologna of Modena (9,5 punten), iets moeilijker dan een Duitse of een Nederlandse (één punt). Misschien stijgt nu de klassering van de Zweedse vrouwen, wegens verhoogd risico. --- Advertentie Ingezonden mededeling Kom 't Victoria Verschil ontdekken. In leasing-op-maat r bijvoorbeeld. Welke vorm van leasing maakt uw nieuwe Mercedes het voordeligst in uw situatie? Voor zo'n persoonlijk advies komt heel wat kijken. Met ons speciale computerprogramma geven we u daar echter razendsnel inzicht in. Ook daarvoor geldt: welkom in onze showrooms! Victoria Oost: Toepad 11 (Autostrada Brienenoord), Rotterdam,Tel. 010 - 4 522 322. Victoria West: Strickledeweg 99 (Spaansepolder), Schiedam. Tel. 010 - 4 155 255. Victoria Zuid: Albert Plesmanweg 33 (Waalhaven), Rotterdam,Tel. 010 - 4 294 866. (Victoria) DÉ EERSTE DE BESTE ' Ook open op koopavond en zaterdags van 10.00 • 17.00 uur --- Advertentie Ingezonden mededeling VAN GOGHLEZING1991 door JAN HOET Op vrijdag 14 juni 1991 vindt in de Hervormde Kerk te 's-Hertogenbosch de Van Goghlezing plaats. Spreker is JAN HOET, directeur van het Museum van Hedendaagse Kunst in Gent en samensteller van de Documenta 1992 in Kassei. Thema van de Van Goghlezing is 'de Nederlandse beeldende kunst en het buitenland'. De Van Goghlezing wordt jaarlijks georganiseerd door Het Noordbrabants Genootschap, de K. L. Poll Stichting voor OKW en NRC Handelsblad. Datum: 14 juni 1991 Plaats: Hervormde Kerk, Kerkstraat, 's-Hertogenbosch Aanvang: 20.00 uur Toegang: ƒ 10,- (inclusief twee consumpties) U kunt plaatsen reserveren door onderstaande bon ingevuld te sturen naar Het Noordbrabants Genootschap, Postbus 1104, 5200 BD 's Hertogenbosch. Telefonische reserveringen (op werkdagen): 073-139484. U krijgt een bevestigingsbrief met een acceptgiro voor de betaling toegestuurd. Het aantal plaatsen is beperkt. Wie op 10 juni nog geen bericht heeft ontvangen moet ervan uitgaan dat zijn of haar aanvraag niet meer gehonoreerd kon worden. Naam Adres. Postcode Woonplaats reserveert graag plaatsen voor de Van Goghlezing op 14 juni 1991 in 's-Hertogenbosch --- Stoltenberg kondigt de sluiting van 213 bases aan Door onze correspondent Bonn, 25 MEI. In de komende tien jaar zullen 213 van de 688 militaire bases en kazernes in West-Duitsland worden opgeheven. Dat zal zo min mogelijk gebeuren in gebieden die economisch kwetsbaar zijn. Dit heeft «e Duitse minister van defensie, Stoltenberg (CDU), gisteren meegedeeld. Stoltenbergs plan past bij de doelstelling om de sterkte van de Bundeswehr van 462.000 nu tot J '0.000 militairen in 1994 terug le brengen. Ook is, door het geografische accent naar het westen de r Bondsrepubliek te verleggen, rekening gehouden met de doelstelling van de NAVO om de gelande strategie van de voorwaartse verdediging te verlaten. --- Advertentie Ingezonden mededeling STEBO praktijkopleidingen HET DIPLOMA MODERNE BEDRIJFSADMINISTRATIE NA 15 WEKEN DAGONDERWIJS Instituut Stekelenburg & Bouwens verzorgt efficiënte dagopleidingen voor hen, die bereid zijn zich gedurende korte tijd 100% ln te zetten voor hun doel.De MBA- opleiding beslaat 14 uur in de We ek, verdeeld over 4 dagdelen. De kern van onze "no nonsense"a anpak wordt gevormd door een strakke werkplanning. Presentieplicht, huiswerktoetsing en werkcolleges om te oefenen. A 's u vanaf september naast de MBA-cursus de voorbereidingsmodule voor de SPD-cursus volgt, krijgt u studiefinanciering in ^ et kader van de WSF 18+. De SPD-cursus kunt u dan volgen v anaf januari. Ook voor het Praktijkdiploma Boekhouden heeft Stebo een versnelde cursus, die met name geschikt is V( >oromscholers en herintreders. ST ^BO geeft ook versnelde NIMA-cursussen, zowel d°or de week als op zaterdag.Bel voor informatie: 030-343844 of schrijf naar : STEBO, Antwoordnummer 9155, 3500 ZA UTRECHT. stebo i: 's erkend in het kader van de WEO voor zover het onderwijs binnen de reikwijdte valt. UTRECHT • AMSTERDAM • ROTTERDAM --- SPD nog niet klaar met positie Duitsland SPD kan op congres uitmaken of ze weer coalitiepartij kan zijn Door onze correspondent J .M. BIK bonn, 25 mei. Oude vragen zijn in Europa actueel nu het verenigde Duitsland (weer) een gewoon land is. Niet meer die in NAVO en EG geïntegreerde tijdelijke rompstaat met een nogal kunstmatig laag politiek profiel. Niet meer een rijke en rustige „bezette bondgenoot", zoals de oude Bondsrepubliek lange tijd was. De Bondsrepubliek is van een provisorische Riesenzwerg, hartelijk ingebed in een veilig en liefst altoos vredelievend Europa, een groter en soeverein land geworden. Het is door wat het is te belangrijk om de hele dag Beethoven te draaien en te blijven roepen, zoals minister van buitenlandse zaken Genscher soms nog graag even doet, dat het vooral met iedereen goede vrienden wil wezen. Kan Duitsland dadelijk, bijvoorbeeld als lid van de Verenigde Naties, soldaten laten meedoen aan VN-acties buiten het NAVO-gebied? En, zo ja, alleen aan acties die de vrede moeten handhaven of ook — zoals eerder dit jaar in het Golfgebied — aan het gewapend afdwingen van internationaal recht en vrede? Is Duitsland straks, dan als lid van de in een politieke unie geconcentreerde Europese Gemeenschap en van de Westeuropese Unie, ook bereid om aan dergelijke Europese acties (EG/WEU) deel te nemen? En, zo ja, wil het economisch sterkste en volkrijkste EG-lid zoiets ook uitdrukkelijk in zijn grondwet opnemen? Zo niet, hoe denkt het anders toch een 'normale' rol in de VN en de EG te kunnen spelen? De 'cheque-boekdiplomatie' die het juist verenigde Duitsland begin dit jaar hanteerde was niet alleen duur, maar leverde Bonn immers ook een aantal maanden uit aan pijnlijke wereldwijde spot, ook van zijn beste vrienden in de EGhoofdstad Brussel en in Washington. Op zulke vragen, die ten diepste gaan over de internationale Normalitüt van het op 3 oktober 1990 verenigde Duitsland, moeten ruim 400 terzake zeer verdeelde SPD-gedelegeerden komende week op een vierdaags partijcongres een antwoord zien te vinden. Het zijn overigens vragen die niet alleen raken aan de politieke positie van het nieuwe Duitsland in de wereld, maar ook aan de positie van de SPD binnen de Bondsrepubliek zelf. Meer nog: de afloop van het congres in Bremen (28-31 mei) beslist ten naaste bij ook over de vraag of de SPD in de ogen van de CDU/CSU en de FDP werkelijk een potentiële regeringspartij is. Anders gezegd: wat wijlen de partijstrateeg Herbert Wehner dertig jaar geleden lukte, toen (vooral) hij het zogenoemde Godesberger Programm aanvaard wist te krijgen (Marx overboord, 'ja' tegen de staat en zijn burgerlijke democratie en wèg met het SPD-stigma als partij der Vaterlandslose Gesellen ), staat volgende week in de stadshal van Bremen in zekere zin opnieuw op het spel. De nervositeit vooraf is dan ook niet zo gek. Kanselier Helmut Kohl gaat volgende week niet naar Bremen. Dat is niet vreemd, de kanselier is immers voorzitter van de CDU. Maar hij zal de gebeurtenissen op het SPD-congres met grote aandacht volgen. Want zij bieden waarschijnlijk een soort indirecte reprise van zijn verkiezingsgevecht met Oskar Lafontaine, dat hij eind vorig jaar bij de Bondsdagverkiezingen ruimschoots won. Lafontaine, premier van Saarland en een van de politieke kleinkinderen van Godfather Willy Brandt, mag dan 2 december 1990 stevig mislukt zijn als kandidaat-kanselier van de SPD, zijn band met het partijvolk is nog steeds sterk. De 47-jarige Lafontaine, en met hem een groot deel van de Duitse jeugd en de SPD, beschouwt de aanwending van militaire middelen als achterhaald. Hij is in elk geval vierkant tegen de inzet van Duitse soldaten buiten het NAVO-gebied en vindt dat de Bondsrepubliek daarbuiten eigenlijk alleen maar een rol kan spelen als hulp bij natuurrampen. Ja, ouderwetse militaire conflicten tussen staten moeten daarmee eigenlijk worden vergeleken, vindt hij. Zoals de stemming binnen de SPD nu is, zou Lafontaine voor deze opvatting wel eens een meerderheid kunnen krijgen. Een maatschappelijke indicatie in die richting is dat in de eerste vier maanden van '91 80.000 jonge Duitsers op gewetensgronden weigerden om in militaire dienst te gaan, nu al méér dan in het hele recordjaar 1990. Het geschatte succes van Lafontaine heeft zijn vriend en generatiegenoot Schröder, premier in Nedersaksen, er al toe gebracht voor te stellen om de stemming over deze kwestie maar uit te stellen. Dat is nu net wat een groep andere SPD-prominenten rond oud-kanselier Brandt en kandidaat-partijvoorzitter Björn Engholm (premier Sleeswijk-Holstein) niet wenst. Deze groep meent dat er grondwettelijk ruimte moet komen om Duitse soldaten namens én onder leiding van de VN ook buiten de NAVO-verdragsgrenzen ('out of area') te kunnen inzetten. Namelijk als de (liefst hervormde) VN geen andere mogelijkheden meer ziet. Egon Bahr, de man die ooit Brandts Ostpolitik hielp opzetten, zei daarover: „De partijdag móet daarover beslissen." Wat betekent — Kohl wacht het met belangstelling af — dat of de „Lafontainisten" een nederlaag lijden of Engholm vrijwel direct na zijn verkiezing als nieuwe SPD-voorzitter een gevoelige tik krijgt. En met hem mensen als erevoorzitter Brandt, die zijn partijgenoten deze week in Die Zeit ernstig waarschuwt (sonsl rutschen wir in etwas hinein) dat Duitsland geen „reservaat" of „Zwitserse idylle" kan zijn. Kohl heeft de discussie onlangs in één klap en naar twee kanten alvast op scherp gezet. Binnen de CDU/CSU is hij voorbijgegaan aan geestverwanten die menen dat de geldende grondwet in feite best al een Duitse militaire rol buiten het NAVO-gebied mogelijk maakt, mits die wordt gespeeld in Europees verband of onder de vlag van de VN. De kanselier wil over de interpretatie van de grondwet straks geen moeizame discussies, maar een onbetwistbaar wettelijk kader voor zo'n rol. Hij stuurt dus aan op grondwetswijziging en verlangt zoveel parlementaire steun uit de SPD, dat de benodigde meerderheid van twee derden er komt. En SPD'ers die niet willen, moeten het maar hardop zeggen. Want Kohl heeft aangekondigd dat hij straks in de Bondsdag hoofdelijke stemming zal verlangen. Hij zei het er niet bij, maar SPD'ers die tegenstemmen zullen her en der dan wel weer het stempel van Valerlandslose Gesellen opgedrukt krijgen. Begin mei, een half jaar na de zware nederlaag in de Bondsdagverkiezingen, publiceerde de SPD-fractie een plagerig werkstuk met veelzeggende citaten over de gespannen verhouding tussen de coalitiepartners CDU, CSU en FDP. Titel: „De kapotte driehoek". De sociaal-democraten leken opgeveerd. Want Lafontaine mocht dan hebben geweigerd om de degelijk-saaie 66-jarige Hans-Jochen Vogel (op de linkervleugel bespot als Nebenkanzler) op te volgen als partijvoorzitter, tenslotte had de soepele Björn Engholm zich daarvoor toch beschikbaar gesteld. En Kohl moet nu voortdurend conflicten sussen tussen de snel bezeerde CSU en de FDP terwijl hij het matig doet in de opiniepeilingen. Bovendien: in januari en april wonnen alweer twee andere kleinkinderen van Ziehvater Brandt regionale verkiezingen (en namen de CDU een meerderheid af), namelijk Eichel in Hessen en Scharping in Rijnland-Palts. Toch, deze schijn bedriegt een beetje. In Bremen moet volgende week over het 'out of area'-probleem worden beslist. Engholm, die als „extern voorzitter" wordt gekozen (hij gaat de partij leiden vanuit zijn regionale hoofdstad Kiel, niet vanuit Bonn), is niet de leidende figuur die de SPD, ook in Oost-Duitsland, nodig heeft, maar eigenlijk eerder een verlegenheidsoplossing. Hij ziet dat zelf trouwens niet echt anders. De 76-jarige Brandt heeft zijn politieke kleinkinderen waar hij ze in de partij hebben wilde. Maar het electoraat, Duitsland en de wereld zijn veranderd en de kleinkinderen maken ruzie over de vraag in hoeverre zij daarmee akkoord zullen gaan. Juist Brandt zou wel eens een moeilijke week kunnen krijgen in Bremen. --- Mensen, overal mensen en een kraai hoog in de lucht Door onze redacteur LOLKE VAN DER HEIDE new delhi, 25 mei. Er valt een rose rozenblaadje op mijn schrijfblok. Een laagvliegende helikopter laat het rozeblaadjes regenen. Ze landen op de hoofden van mensen, op aarde, op een podium en op een stapel hout. Rajghat, crematieplaats van de leden van het Indiase 'koningshuis' NehruGandhi, op een vrijdagnamiddag, vlak voordat de baar met het lichaam van Rajiv Gandhi aankomt. Mensen, mensen, overal mensen, het zijn vijf lakh zegt de een — een lakh is honderdduizend — tien lakh meent een ander. De zon staat midden aan de hemel en brandt met 45 graden op hen in. Een groep donker-gekleurde Indiërs, vrouwen en kinderen, zit in de schaduw van een boom te wachten. Ze komen uit de deelstaat Rajasthan, zeggen ze, en zien er met gescheurde kleren en zonder schoeisel armoedig uit. „Gandhi was de leider van de arme mensen", zegt de oudste vrouw in het gezelschap. Drie cirkels zijn getrokken om de plaats van de plechtighheid. De grote massa staat buiten de buitenste. De eerste cirkel is alleen gevuld met veiligheidsmensen, de tweede met genodigden, pers en hoge bezoekers, en in de binnenste cirkel heeft de eigenlijke ceremonie plaats. Het Indiase leger heeft zijn allermooiste gardes naar de plaats aan de rivier de Jamuna gestuurd, ze mogen in de binnenste cirkel. De hoofddeksels schitteren als een volière met tropische vogels. Ik zie rood-groengouden hoeden zo hoog als die van een brandweerman, er zijn groene baretten met een rode hanekam, rode ovale hoedjes met gele tresjes. Sikh-mutsen zijn er in alle kleuren van de regenboog. De militairen staan in het gelid of lopen rond het altaar. Hindoes, moslims, christenen, boeddhisten, sikhs en parsi's, alle in India beleefde godsdiensten zingen nog voor de komst van de baar voor het ongeoefende oor door elkaar heen hun eigen religieuze liederen voor Gandhi. „Ik hef mijn ogen op naar de bergen, daar is God. De zon kan mij geen pijn doen, de maan kan mij niet schaden, God beschermt mij." Geen hindoe-tekst die in het Engels wordt voorgelezen, maar een psalm. In de verte kondigt een aanzwellend gerommel, een menselijk onweer, de komst van de stoet aan. Een groep luidroepende jonge aanhangers van de Congrespartij gaat de optocht vooraf. Ze roepen een langgerekt 'Gaaaandhiiii'. De baar wordt door militairen van het affuit naar het altaar gedragen, de familie strompelt er achteraan. De hoogste militairen van landmacht, luchtmacht en marine verwijderen plechtig de vlag die het lichaam bedekt. Een witte mummie komt tevoorschijn. Een pandit, een hindoe-priester leidt de ceremonie op het podium. Zijn witte haardos en zijn baard staan als een ster wijd uit. Hij heeft een tikka, de rode hindoestip, als een ei zo groot op zijn voorhoofd. Het is het teken van reinheid, de priester heeft zichzelf eerst gereinigd en kan nu reine handelingen verrichten. Op blote voeten, een grijze sari om het lichaam gewikkeld en met een 'bodywarmer' zit de indrukwekkende pandit op het altaar naast de brandstapel. Rahul Gandhi, de zoon, voltrekt met de pandit de voorgeschreven rituele handelingen. Ze lopen met een grote terracotta kruik, die water uit de Ganges gevat, zeven maal om de baar. De priester giet het water over Rahuls handen die daarmee de grond reinigt. Monotone hindoe klaagzangen begeleiden de ceremonie. Het is teveel voor Gandhi's weduwe Sonia. Ze kruipt dicht tegen haar dochter Priyanka aan, die haar troost, aait, met haar praat. Het witte kleed dat het lichaam van Gandhi omhult wordt losgeknoopt, maar niet verwijderd, de verminkingen zijn zo erg dat het lichaam niet toonbaar is. Rahul strooit bloemblaadjes over zijn vader en grote scheppen Indiase specerijen uit een brede koperen schaal. Dan wordt de brandstapel ook van boven afgedekt met hout, er is alleen nog hout te zien. Om 17.24 ontvangt Rahul Gandhi een brandende fakkel van de pandit en steekt hij de stapel hout aan. Saluutschoten en het Indiase volkslied klinken. De pandit giet ghee, geklaarde boter, op de al brandende stapel. Nog dertien minuten blijven de drie Gandhi's naar de vlammen kijken en vertrekken dan, snel. Er breekt een pandemonium los. Het rostrum wordt bestormd door mensen die hun schoeisel uittrekken en graaien in manden met bloemblaadjes. Metershoge, schone vlammen slaan uit het hout, men dringt om via het smalle trapje omhoog te klauteren. Door het gedrang en de hitte vallen links en rechts mensen naar beneden, er wordt gevochten om een plekje. Een klein scharminkel van een vrouwtje ligt hysterisch op het podium te schreeuwen, ze is niet meer te bedaren. Een militair draagt het mensje als een baby in zijn armen naar beneden. Ik wacht tot de ergste drukte voorbij is en trek daarna ook mijn schoenen en sokken uit. Beklim het trapje van het altaar en loop door het rode strooizand langs de vuurzee die het lichaam van Rajiv Gandhi al grotendeels heeft verteerd. Hoog in de lucht cirkelt nog steeds een zwarte kraai. De hele middag trok de vogel zich niets aan van het decorum, zweefde zijn rondjes boven de crematiepechtigheid. Niets, ook het laaiende vuur niet, drijft hem op de vlucht. ---