Valutakoersen in guldens Valutakoersen in guldens Dollar pond p. Mark (100) Ven (10.000) Ecu heden om 12 uur t.o.v. gisteren +0,0130 -0,0065 -0,0050 -0,26 2,0625 3,5900 112,8950 162,23 2,3435 BRON RABOBANK jnsdag 28 februari 1989 --- Effect wisselkoersen voor het eerst positief Winst van Unilever vorig jaar 20 procent gestegen Jjor onze financële redactie ROTTERDAM, 28 febr. — De winst van Unilever is vorig jaar met twintig procent «stegen van 2.516 tot 3.021 miljoen gulden. Daarbij heeft Unilever voor het eerst een teuntje in de rug gekregen van de wisselkoersen, die in het verleden het resultaat in gulen s altijd drukten. Op basis van gelijke koersen zou het resultaat met vijftien procent jju gestegen. Unilevers voorzitter F.A. Mal*ts, die vorig jaar om deze tijd andante moderato voor de iiBt over 1988 voorspelde, zei , dat het resultaat boven verachting was gebleken: „het is allegro geworden." Maar hij Sorzag dat het niet zou lukken j t jaar het tempo van de winstjjging vast te houden. In overleg it zijn collegabestuurders was n winstprognose voor 1989 een Indante sostenuto, een volgehou:n vooruitgang." Unilever zal per gewoon aandeel een slotdividend van ƒ 3,06 uitkeren, waarmee het totale dividend komt op ƒ 4,29 tegen ƒ 3,62 over 1987. In zijn toelichting op de cijfers wees Maljers erop dat de winst van Unilever — die nu voor het eerst boven de drie miljard uitkomt — in 1984 voor het eerst de twee miljard had overschreden. Maar toen werkte Unilever met een dollar van ƒ 3,65 (nu per ultimo ƒ 2,00) en een pond sterling van ƒ 4,13 (nu ƒ 3,62 per ultimo). In de tussenliggende jaren hebben de wisselkoersen voor aandeelhouders negatief gewerkt, maar over 1988 was dat effect voor het eerst positief. Maljers benadrukte dat bijzondere baten en lasten de cijfers van Unilever nauwelijks hebben beïnvloed in 1988. „Ik zeg dat maar, omdat bij veel andere bedrijven die post, die in mijn ogen de metafysische onderwerpen binnen de accountancy raakt, veel aandacht krijgt", aldus Maljers met een verwijziging naar Philips. Hoewel Unilever bijzondere baten van per saldo 133 miljoen opvoert, 120 miljoen meer dan vorig jaar, is het effect na belastingen slechts een bijdrage aan de winststijging van 35 miljoen gulden. In volume steeg de omzet van Unilever vorig jaar met 3 procent, tegen 4 procent (exclusief de aankoop van Chesebrough-Pond's) in 1987. Per saldo was de volumestijging ook over vorig jaar 4 procent geweest wanneer de verkochte en aangekochte bedrijven niet waren meegerekend. Omdat de grote verkopen in het begin van het jaar vielen en de aankopen in december, drukte dit de omzet. De bruto-marge van Unilever is vorig jaar verder verbeterd van 8,3 tot 8,9 protent. Dit gebeurde mede dank zij een terugval van de omzetten in bedrijven met een lage toegevoegde waarde, als de oliemolens in Brazilië en de veevoederactiviteiten in Groot-Brittannië. De grootste omzetgroei realiseerde Unilever in de sector levensmiddelen, en vooral in Europa groeide de winstgevendheid. Zelfs zodanig dat de winstmage in Europa voor het eerst die in de Verenigde Staten overtrof. Die Europese prestatie was in verhouding des te indrukwekkender omdat Unilever vorig jaar zijn reclame-inspanningen in de VS wat heeft teruggebracht. Unilevers marktaandelen zijn daar inmiddels dermate groot dat het concern het wat rustiger aan kan doen met de investeringen in uitbreding van dat marktaandeel. Die lagere kosten beïnvloeden de marges in de VS positief. UNILEVER bfutomarge 1983-1988 --- Grafische industrie houdt korte stakingen om CAO een onzer redacteuren ROTTERDAM, 28 febr. — afisch personeel van diverse jbladuitgeverijen in het land ld vandaag korte stakingen om CAO-eisen van de grafische iden van FNV en CNV kracht te zetten. Vanochtend om tien uur begongrafici van de Sijthoff Pers in iswijk, uitgeefster van onder lere de Haagsche Courant, aan werkonderbreking. Naar verchting zou de produktie van de agsche Courant als gevolg van actie vertraging ondervintok het Nieuwsblad van het Noorden zou vandaag later verschijnen als gevolg van een werkonderbreking van het grafisch personeel, die eveneens om tien uur begon. Vanmiddag stonden stakingen van grafisch personeel op het programma bij de Provinciale Zeeuwse Courant, die afgelopen zaterdag niet verscheen als gevolg van acties, bij Samsom-Sijthoff Grafische Bedrijven in Alphen aan de Rijn en bij de offsetdrukkerijen Boom Ruygrok in Haarlem en Henkes Senefelder in Purmerend. De bondsraad van de Hout- en Bouwbond CNV heeft gisteren ingestemd met het principe-akkoord over de nieuwe CAO voor de bouwnijverheid. De bondsraad van de Bouw- en Houtbond FNV komt donderdag bijeen om het CAO-akkoord te bespreken. De afspraak over het verschuiven van drie roostervrije dagen naar de wintersluiting bleek na stevige discussie voor een meerderheid van de CNV-leden aanvaardbaar. Werkgevers en bonden bereikten afgelopen vrijdag na maandenlange onderhandelingen een CAO-akkoord dat voorziet in 1,25 procent loonsverhoging. Over het omstreden voorstel om snipperdagen uit de wintersluiting te ruilen met roostervrije dagen, werd een compromis gesloten. Van de zestien roostervrije dagen (drie per kwartaal en vier in de wintersluiting) worden er drie naar de wintersluiting verschoven. De overige negen ATV-dagen blijven ^taan. De werkgeversorganisaties FNOP en KNVTO hebben met de vervoersbonden FNV en CNV een principe-akkoord bereikt over een nieuwe CAO voor het taxivervoer voor de jaren 1989 en 1990. Het akkoord voorziet in verkorting van de werkweek van 42 naar 41 uur per 31 december 1989 en naar 40 uur per 31 december 1990. Verder is een loonsverhoging afgesproken van 1,25 procent per 1 april 1989 en nogmaals 1,25 per 1 januari 1990. De vakantietoeslag gaat van 7,75 naar 8 procent. --- Advertentie Ingezonden mededeling OPTItfUN Ittugeljtieuwsl^trategieen 50 ct. per minuut --- Veel boeren zien nauwelijks meer perspectief in graanteelt f onze redacteur ^bonjer 1NSTERWOLDE, 28 febr. '* ee naburige collega's van wbouwer Cors Onnes (32) uit iterW( 'lde hebben vorig jaar ' °oit bloeiende bedrijven verZo konden ze nog aan het ™ s .ement ontsnappen. °8' n ? e n van de graanboeren gedeeltelijk over te schakelen alternatieve gewassen als ijssla liepen op een fiasco uit. 01 volgens Cors Onnes niet " ï7e twee onvermijdelijke vergen blijven. Geen akkerbouroept het van de daken, maar zullen een redelijk bod voor ° r °nd in welwillende overwenemen. Ze zien nog nauwe(""Pectief in de graanteelt .herland. 5 S 9. nnes vormt de vierde geJ* d ie het in 1864 gestichte 'bouwbedrijf in de Reiderr Polder bestiert. Hij doet et zijn vader in een maatw aarin de lusten en lasten »nH ZlJn ver deeld. Cors' zoon ti e „ er V 30 (2) lijkt zich aan te era. y ijfde akkerbouwer^ ' e - „Krekker, krekker", tor k.'J het zien van enkele jjj. e 7 d' e door het wijdse Olhuiswaarts keren na de ™ demonstratie van giste8 s J a ar geleden teerden Cors jqq en H.J. Onnes beiden t gulden in op hun vermoet) f n ne 8atief arbeidsinkomen in, "^Paring, zoals de officiës , t hnjvingen luiden. In het ip v kjaar hoopt de maatL 111 vader en zoon quitte te * n gespeeld. *h»^' rca vijfhonderd akkerven in het Oldambt «ens de zware kleigrond op de graanteelt aangewezen. Aardappelen kan men hier niet uit de kluiten zeeklei trekken. Het rooien van suikerbieten is slechts met grote moeite mogelijk. Het bouwplan voor het 115 hectare grote akkerbouwbedrijf van Onnes bestaat daarom voor ruim 60 procent uit granen: wintertarwe en wintergerst. Daarnaast worden erwten, graszaad en koolzaad verbouwd. Ook beschikt de maatschap Onnes over zes hectare suikerbieten. Ze zouden van dat gewas graag wat meer verbouwen maar hun quotum staat dat niet toe. De kapitale boerderijen wekken misschien een andere indruk, maar de Noordelijke akkerbouwers maken rampzalige tijden door, stelt Cors Onnes nuchter vast. Als grote boosdoener wijzen actievoerende akkerbouwers de Europese Commissie aan die, met instemming van de landbouwministers van de lidstaten, sinds vier jaar een marktgericht beleid voert. Omdat de financiering van de landbouwoverschotten te zwaar op het Brusselse budget drukte, werden de akkerbouwprijzen verlaagd in de richting van de prijzen op de wereldmarkt. Voor de graanboeren in het Oldambt is dat een aanmoediging om nog meer te gaan produceren. „We streven naar zeven ton graan per hectare. Om zo'n intensieve teelt mogelijk te maken, moeten we wel veel kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken", zegt Onnes senior. Ten noorden van Finsterwolde voelt men veel voor contingentering: het instellen van een maximale produktie per bedrijf tegen een redelijke opbrengstprijs. Cors Onnes: „De EG zal dan per kilo geld moeten bijdragen, maar de hoge kosten van opslag en verkoop op de wereldmarkt zijn verdwenen. Ze zeggen nou dat contingentering vooral in andere landen moeilijk is te controleren. Maar voor het innen van de medeverantwoordelijkheidsheffing op graan kunnen ze toch ook een goed systeem opzetten?". De landbouworganisaties zijn, met uitzondering van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt, geen grote voorstanders van contingentering. Men wil „een beetje marktgericht beleid" met begeleidende maatregelen die overleving van de akkerbouwer mogelijk moeten maken. Jans Leeuwma te Nieuw-Beerta, voorzitter van de Groninger Maatschappij van Landbouw en van de hoofdafdeling akkerbouw van het Landbouwschap, formuleert het zo: „Van het pakket maatregelen voor de akkerbouw is de voortdurende prijsverlaging er als enige krent uitgepikt. Als het zo blijft, betekent dat het einde van de akkerbouw in Nederland. Op het Hoge Land (de kop van Groningen, red.) moesten de acht best renderende bedrijven een verlies van niet minder dan 30.000 gulden per jaar noteren. Ook de eerste faillissementen dienen zich aan. Het oneerlijke is dat akkerbouwers in andere Europese landen, Amerika en Canada wel worden gesteund." Leeuwma vindt het van groot belang dat de akkerbouwer weer perspectief wordt geboden. „Op het ogenblik is er maar voor de helft van de bedrijven een opvolger." Het onderzoek naar alternatieven, zoals de aanwending van graan en koolzaadolie voor de energievoorziening, verdient meer aandacht. Minister Braks (landbouw) liet vorige week doorschemeren dat hij na de prijsverlagingen van 25 procent in de afgelopen jaren de akkerbouwers dit jaar niet opnieuw wil opzadelen met vijf procent lagere prijzen. Daarover wordt volgende week in Brussel vergaderd. Voor het bedrijf van Onnes zouden de voorgestelde prijsmaatregelen een inkomstenderving van 18.000 gulden betekenen, terwijl de kosten gelijk blijven. In zo'n situatie wordt de akkerbouwer gedwongen om in de wintermaanden buiten het erf werk te zoeken. „Ik ken langzamerhand genoeg boeren die via een uitzendbureau een bijbaantje hebben of als taxichauffeur zijn gaan werken", vertelt Cors Onnes. Aan de braaklegregeling doet Onnes niet mee. Deze Europese regeling heeft tot doel akkerbouwareaal uit produktie te nemen. Voor elke hectare braakgelegde grond wordt ruim 1550 gulden per jaar betaald, als de boer zijn akker vijf jaar lang niet gebruikt. Akkerbouwvoorman Leeuwma spreekt onomwonden van „een regeling van niks". Onpraktisch en financieel onaantrekkelijk. Er zijn maar 1200 hectare voor de regeling aangemeld terwijl Braks er van de EG 14,5 miljoen gulden voor beschikbaar heeft gekregen. Het grootste deel van dat bedrag wordt dus niet gebruikt." Bedrijfsbeëindiging? Cors Onnes wil er niet van horen. „Zoiets ligt heel gevoelig. De overname van het hele bedrijf zal wel een zware dobber worden. Het was de bedoeling dat ik in maatschapverband een aantal jaren wat geld voor de overname zou reserveren. Daarvan komt niks terecht. En het is niet verstandig om een akkerbouwbedrijf met veel vreemd vermogen voort te zetten." Ondanks de sterke emotionele gebondenheid aan hun akkers is de animo van akkerbouwers aanzienlijk gedaald. Een betrouwbare graadmeter daarvoor is de grondprijs: die zakte in twee jaar tijd van 30.000 naar 20.000 gulden per hectare. Cors Leendert Onnes (I) en zijn vader voeren een akkerbouwbedrijf dat sinds 1864 in de Groningse Reiderwoldepolder is gevestigd. Op de voorgrond zoon Jert-Jan, de vijfde generatie in het bedrijf, (foto NRC Handelsblad/Freddy Rikken) --- Britse regering stopt ƒ 1,4 miljard in Shorts Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 28 febr. — De Britse regering zal de Noordierse vliegtuigfabrikant Short Brothers — waarvoor Fokker belangstelling heeft — een financiële injectie geven van 390 miljoen pond (ruim 1,4 miljard gulden). De staatssecretaris voor industrie in Noord-Ierland, Peter Viggers, heeft dat gisteren bekendgemaakt in het Lagerhuis. De steun, bedoeld om schulden bij commerciële banken af te lossen, is de eerste stap om Shorts rijp te maken voor privatisering. De onderneming, die vorig jaar een verlies leed van 142,5 miljoen pond, heeft een totale schuldenlast van ongeveer 445 miljoen pond. Staatssecretaris Viggers zei dat de omvang van verdere overheidssteun aan Shorts zal afhangen van de onderhandelingen met kopers. Analisten wijzen erop dat Shorts niet alleen steun nodig heeft om de balans te herstructureren. Het bedrijf werkt aan de ontwikkeling van een vliegtuig — FJX — dat een concurrent moet worden van de Fokker 50. Om dat project te kunnen uitvoeren is ten ministe 500 miljoen pond nodig. Bovendien zal Shorts omvangrijke investeringen moeten doen om de uitrusting in de fabrieken te moderniseren. Kosten Een parlementaire commissie zei vorige week dat de totale kosten van privatisering van Shorts voor de Britse overheid al met al kunnen uitkomen op een bedrag van tussen de 750 en 800 miljoen pond. Staatssecretaris Viggers liet gisteren ook weten dat de Britse regering nog steeds hoopt de Noordierse onderneming als een geheel (onder andere civiele vliegtuigbouw en militaire raketten) te kunnen verkopen. In de Britse media zijn de afgelopen dagen berichten verschenen dat het Britse elektronica-concern GEC en Fokker een consortium zouden hebben gevormd om gezamenlijk Shorts over te nemen. GEC zou uit zijn op het militaire deel en Fokker op het civiele. Fokker — dat al decennia lang vleugels van Shorts betrekt — ontkent het bestaan van zo'n overeenkomst met GEC. „We worden erg in de richting van GEC geschreven, maar dat komt niet van onze kant af', aldus een woordvoerder vanochtend. „Misschien dat GEC er baat bij heeft om op die manier bij Shorts binnen te komen". De woordvoerder benadrukte dat het stadium van onderhandelingen nog niet is aangebroken. „Het is nog zeer wel mogelijk dat de Britse regering met een andere partner komt". Volgens hem heeft de Britse regering Fokker nog niet heeft ingelicht over de voorwaarden waaronder Shorts zal worden verkocht. Daarbij gaat het niet alleen om de financiële steun die Londen bereid is te geven. Ook bijvoorbeeld de eisen die de Britse overheid stelt aan behoud van werkgelegenheid en aan het handhaven het FJX-project zullen een belangrijke rol spelen in de onderhandelingen. Shorts is met ongeveer 7.700 werknemers de grootste particuliere werkgevers in Noord-Ierland. Fokker heeft gezien zijn eigen Fokker 50 geen enkele behoefte aan een FJXvliegtuig. Fokker en GEC zijn overigens niet de enige kandidaten die zijn genoemd voor de overneming van Shorts. Andere namen die circuleren zijn onder andere Ferranti, Boeing, Aeritalia en Bombardier (Canada). Rommel in het centrum van de Griekse hoofdstad Athene, waar vuilnisophalers staken. De staking duurt waarschijnlijk nog vier dagen, (foto Reuter) --- Bijzondere baten Wordt 1988 voor het bedrijfsleven het Jaar van de Buitengewone Baten ? Daar begint het na de bekendmaking van de cijfers van Philips en de Amro Bank wel op te lijken. De winstgroei die beide bedrijven presenteerden was voor het belangrijkste deel afkomstig van de boekwinsten op de verkoop van een dochterondernemingen en andere inkomsten die niet direct tot de kernactiviteit van de bedrijven behoren. Bij de Amro Bank steeg de post „andere baten", waarin ondermeer de winst op de verkoop van de 50 procents in H. Albert de Bary en de koerswinsten op effecten zitten, met 183 miljoen gulden. Terwijl de opbrengsten van het uitlenen van geld, ondanks een explosieve groei van de kredieten, slechts met 108 miljoen gulden stegen. Het aan- verkopen van bedrijven is dan ook volgens topbankier Nelissen „een geïntegreerd onderdeel van de activiteit van de bank geworden". Europa De financiële markten hebben deze week de ogen en oren weer gericht op Frankfurt. Na de verhoging van de rentetarieven in de Verenigde Staten zou het nu weer de beurt zijn aan de Bundesbank om de rentecarrousel een zetje te geven in de strijd tegen de geldontwaarding. Zeis al zou Pöhl willen dan wordt hij echter geremd door de Europese samenwerking. De Duitse mark staat bovenaan in het EMS tegen zijn bovengrens aan. Een renteverhoging in Duitsland zou de mark wellicht over die grens tillen, omdat kapitaal van buiten het EMS nu eenmaal de neiging heeft eerder naar Duitsland dan naar andere lidstaten te vloeien, ookal zouden die anderen landen een renteverhoging volgen. Een herschikking in het EMS lijkt echter ook als de Duitsers nog niets doen steeds waarschijnlijker. Iedere daling van de dollarkoers drukt immers op de koersverhoudingen binnen het EMS, die gezien de positie van de D-mark niet veel druk meer kan velen, zonder te scheuren. Unilever De cijfers van Unilever vermochten de beurs net zomin enthousiasmeren als die van Philips. Met per saldo een gulden erbij op ƒ 127,50 waardeert de beurs Unilever op minder dan 12 keer de jaarwinst van ƒ 10,78 per aandeel. Terwijl juist Unilever een sterke groei in de kernactiviteiten laat zien. ge laatste tijd veel moeite de eigen strategie duidelijk voor het voetlicht te brengen. Daarbij wordt voor groei vooral gewezen op modieuze onderdelen als specialiteiten-chemie, lichaamsverzorging, zalmkwekerijen en medische diagnostiek, maar in de vertrouwde levensmiddelen toont Unilever voorlopig zijn echte kracht. Met een reclamebudget van 5 miljard gulden, vijf maal zoveel als de onderzoeksinspanningen, weet Unilever in de voedingssector zowel in te spelen op de hang naar kwaliteit en gezondheid, als op de menselijke zwakte via de sterk gestegen ijsverkopen. Unilever presenteert zich als de producent met de laagste kosten in Europa. Misschien vreest de beurs dat Unilever na in 5 jaar de kosten in Europa te hebben gesnoeid en in de VS met een omzet van 5 miljard een voldoende grote marktaandeel te hebben opgebouwd, het grootste deel van de margeverbetering achter zich heeft liggen. --- Werf IHC: orders voor 65 miljoen ROTTERDAM, 28 febr. — Het scheepsbouwbedrijf IHC Holland in Sliedrecht heeft de afgelopen maanden voor 65 miljoen gulden aan nieuwe orders geboekt. De orderportefeuille van het in baggermaterieel gespecialiseerde bedrijf, waar eind vorig jaar een financiële herstructurering werd doorgevoerd, is hiermee gegroeid tot ruim 300 miljoen gulden. Dit heeft IHC gisteren meegedeeld. De nieuwe opdrachten omvatten de bouw van twee zeegaande grindzuigers voor ARC Marine Ltd. in Groot-Brittannië en drie snijkopzuigers voor Ivoorkust en China. In samenwerking met andere werven werden opdrachten geboekt voor de levering van baggerinstallaties voor emmermolens die in Turkije worden gebouwd en voor een grindzuiger die in Groot-Brittannië in aanbouw is. IHC Hydrohammer boekte opdrachten voor meerdere hydraulische heihamers voor binnen- en buitenlandse opdrachtgevers. Ook de orderontvangst op het gebied van reserve-orderdelen is volgens IHC bevredigend. Met de nieuwe opdrachten, die over verschillende onderdelen van de IHC-groep zijn verdeeld, kan het bedrijf ruim twee jaar vooruit. Eind 1987 ging bij een reorganisatie bij IHC de helft van de bijna 1.400 banen verloren. (ANP) Airbus. Het Europese vliegtuigbouwconsortium Airbus Industrie begint in oktober 1990 in de Franse stad Toulouse met de eindmontage van het eerste toestel van het type A340. De eerste vlucht vindt plaats in het voorjaar van 1991 en de aflevering aan luchtvaartmaatschappijen begint een jaar later. De A340 krijgt 260 zitplaatsen en heeft een vliegbereik van 12.000 kilometer. Chrysler. Het Amerikaanse automobielconcern Chrysler gaat een miljard dollar investeren in de ontwikkeling en produktie van een nieuwe serie terreinwagens. Het concern speelt daarmee in op de sterke groei van de vraag naar dit soort auto's in de Verenigde Staten. De nieuwe „ZJ"-serie wordt in 1992 op de markt gebracht. --- Amro Bank boekt stijging winst Amro Bank boekt stijging winst van 22,5 procent, pagina 14 ■ Groei wereldhandel boekt record van 8,5 procent, pagina 15 ---