erwijten an Pronk of.H.C. Bos lt werkzaam bi] het CenOntwlkkelingsprogram de Erasmus Universiteit , artI1 nadat de redacJffltandelsblad rrunis•„ pen hoofdartikel de hoed had geK# zijn nieuwe realiF; dezelfde minister Tn U Stikker in een L e onder de titel „BeLa schadelijk voor de rf- n de schandpaal f' laatste beschouaanleiding tot van enkele kanttekeHe zakelijke argude heer Stikker behoeve van een «crussie over het Nerfntwikkelingsbeleid. inleidende opmerkinftnde minister Pronks over de rol van het bedrijfsleven zal ik ; 0 e heer Stikker verLts naar algemene, ten u uitspraken en noemt JLte voorbeelden uit Jte beleid waaruit een . houding tegenover het blijkt. Die voorziin °° k rnoe'hjk te J Nederlandse bilate«verlening is nog steeds aak gebonden en komt , j, e t Nederlandse beg ten goede. Het aarze igj„ van de herstructu DCl jjl Jptiek kan evenmin als j" gelden van een het f,en vijandig gezind > discussie over de rol bedrijfsleven kan verdachten totdat de in •stelde nota over de njn verschenen. ikkelingshulp ter zijn de opmerkingen heer Stikker over de van de Nederlandse dingshulp. Twee bezwaB die omvang noemt „relatief extreem hoge j " Z ouden wrijvingen feflere don rlanden doen en deze wrijvingen beeen gevaar voor de armij in de eerste plaats idelijk welke negatieve onale effecten van het idse beleid de heer het oog heeft. De revan de zg. DAC (DeveAssistance Committee), van de OESO van het nscïAise ontwikkelingsbeleid KoJpkiezing van minister voorzitter van de onJfttngscommissie in de Me bijzondere VN-zit^ijijworbeeld, wijzen alleen peen positieve interna'wdering. Klfs als het Nederlandd negatieve reacties zou ■essi<ïp> moeten dan niet de 4e niet nakomen wat i n ionaal verband (VN en b overeengekomen voor le wrijvingen verantijk worden gesteld? Hetheer Stikker doet is de Wn van de klas verfit hij de sfeer in de •rft omdat hij niet zo als de anderen uit zijn nt dat de Nederlandse «bijdrage van relatief [ betekenis is, behoeft 1 te zijn internationale niet na te komen. [Worgangers van minis^zijn van mening gekt Nederland juist als M door zijn voorbeeld Heruit te lopen een stiI* invloed zou kunnen JUit te oefenen die zijn ■bijdrage te boven zou (•tweede bezwaar van de ("W is dat de omvang • «grotingstekort en de F Werkloosheid gepaard L®*t inflatie de kans EfMijk is bedoeld: de om hulp te geven i?®- Dit argument *«licht velen aan, maar ™ op een misvatting. ~ :r ook wel de vorm i n ,j de stelling dat er Ljj™ro is voor het geven ^elingshulp wanneer galans een overschot "«misvatting bestaat toi u to elaatbare omnet begrotingstekort, 'e saldo van de betauj e d- op eigen mérites k. m °eten worden. Deze Iv®® ta at in het beginsel aan pa ' en welke prio. ontw ikkelingshulp ij.®' binnenlandse doelïien u n moet worden. n e . 1he t begrotingstekort fci" door (meer dan °P de ontwikkelingsuitgaven te besnoeien, dan verandert men daardoor tevens de prioriteiten bij de uitgaven. Bij de recente algemene beschouwingen over de begroting 1976 is wél zorg gebleken over de toelaatbaarheid van de omvang van het begrotingstekort, maar geen van de grote partijen, behalve de VVD, heeft laten blijken zich in dit verband niet te kunnen verenigen met de prioriteit die de regering toekent aan de ontwikkelingsuitgaven, gezien de fikse stijging daarvan Uiteraard staat het ieder vrij ook de heer Stikker, over die prioriteit anders te denken, maar men zal het begrotingstekort of de betalingsbalans daarbij nooit als argument kunnen gebruiken. Ten slotte mag niet worden vergeten dat juist bij de huidige recessie kapitaaloverdrachten niet alleen de ontwikkelingslanden helpen hun koopkracht op peil te houden, maar door besteding van die hulp aan industriële produkten ook de export en daarmede de bedrijvigheid van de geïndustrialiseerde landen stimuleren en dus de recessie helpen bestrijden. Minister Kissinger heeft in zijn toespraak voor de 7de speciale VN-vergadering niet uit pure filantropie gepleit voor belangrijke kapitaaloverdrachten aan de armste landen. Herstructureren Onder dit hoofd (ik laat de aanhalingstekens weg) vraagt de heer Stikker zich o.a. af of het de taak is van een Nederlandse minister dé industriële structuurveranderingen te stimuleren in deze tijd van werkloosheid. In de eerste plaats wil ik daarover opmerken dat de wijze waarop de herstructureringspolitiek in Nederland tot heden is toegepast uiterst bescheidèn is geweest. Aan een tweetal bedrijven zijn dit jaar financiële uitkeringen gedaan, de werkgelegenheid in deze bedrijven is daarbij door technologische vernieuwing behouden. Of deze uitkeringen inderdaad beslissend voor deze herstructurering zijn geweest en/of de modernisering en overplaatsing ook niet zond er deze uitkeringen zouden hebben plaatsgevonden, kan ik niet beoordelen. In ieder geval is de toepassing van de herstructureringspolitiek tot heden niet schadelijk voor de werkgelegenheid of het bedrijfsleven geweest. De huidige werkloosheid vraagt inderdaad voorzichtigheid. De Memorie van Toelichting van de begroting voor Buitenlandse Zaken 1976 geeft van dit voornemen van minister Pronk blijk. Maar men kan ook de vraag stellen of de herstructureringspolitiek juist nu niet een middel kan zijn de structurele werkloosheid in sommige bedrijfstakken te bestrijden. Voorzover die werkloosheid nl. het gevolg is van moeilijkheden veroorzaakt door concurrerende invoer uit ontwikkelingslanden zal vooral voor arbeidsintensieve produkten overschakeling op andere produkten geboden zijn. De herstructureringspolitiek beoogt de onontkoombare industriële veranderingen te ondersteunen en daarop te anticiperen. Het gaat daarbij niet alleen om een geleidelijke relatieve of wellicht zelfs absolute achteruitgang van sommige bedrijfstakken, maar tegelijkertijd om de ontwikkeling van activiteiten die tot onze „comparatieve voordelen" behoren. Het is juist het behoud en scheppen van economisch verantwoorde werkgelegenheid, hier en in ontwikkelingslanden, dat richtsnoer bij de herstructureringspolitiek is. De handtekening van minister. Lubbers onder de betreffende nota is niet toevallig en het stuk is een duidelijke consequentie, van een totale visie op het ontwikkelingsbeleid. Pronkiaans Wanneer men niet op de hoogte is van de internationale discussies over ontwikkelingssamenwerking zou men uit de beschouwingen van de heer Stik-, ker de indruk kunnen krijgen dat het Nederlandse beleid steunt op de eenzame en extreme opvattingen van minister Pronk. Voor diegenen kan het geen kwaad nog eens te herhalen wat hij zelf niet aflaat te onderstrepen tegenover sommige van zijn critici, nl. dat het Nederlandse beleid is gebaseerd op hetgeen in internationaal verband wordt aanbevolen of afgesproken en in overeenstemming is met de zich ontwikkelende inzichten over de aard van de ontwikkelingsproblematiek. • Pronkiaans is alleen de kracht en de vasthoudendheid waarmee dit beleid consequent wordt gevoerd. --- [niet leesbaar] 'V' der snelstia ft ? 0rten in ons land, '*fidt. n t°n volstrekt !W. rt aa ndacht besteed * (W ges voor radio en • v an Voorden, Rotbezuiniging op W"' 3 .'fonale ontwikkeSisi g in de rijks°*Cr) 0reel (L ' P ' te " Zowel bij de procedure tot verlenging van de terbeschikkingstelling, als bij de machtigingsprocedure krachtens de Krankzinnigenwet, dient ambtshalve toevoeging van een advocaat verplicht te zijn. (J. Soetenhorst-de Savornin Lohman, Amsterdam). Het nuttig effect van het dragen van gymnastiekschoenen ter voorkoming van voetwratten, is te verwaarlozen (H. M. G. Doeglas, Groningen). --- is een forum voor discussie. De hoofdartikelen geven is een forum voor discussie. De hoofdartikelen geven is een lorum voor discussie. De hoofdartikelen geven an deze krant weer. Alle andere artikelen zijn voor rekening uit de lezerskring. k' eurs De redactie ontvangt graag bijdragen VQprkeur niet langer dan 500 woorden. --- Duitse aanpak van inflatie schept hier verplichtingen Door mr. J. G. van lersel secretaris van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond In de diverse landen aangekondigde begrotingen en stimuleringsprogramma's weerspiegelen getrouw het verwarde karakter van de economische situatie. Evenals in Nederland baseren andere regeringen zich op hypotheses ten aanzien van de economische groei en van de wereldhandel die goeddeels berusten op wishful thinking. Structurele aanpassingen blijven achterwege. In West-Europa vormt Duitsland een uitzondering. De discussies daar vormen een model voor het fundamentele politieke debat dat zich ook in ons land steeds duidelijker aandient. Het Westeuropese bedrijfsleven beklemtoont unaniem de noodzaak van de inflatiebestrijding en mede via deze de noodzaak van herstel van de rentabiliteit van de ondernemingen. In 1974 bevond Nederland zich met een inflatiepercentage van 9,6 procent in een relatief gunstige positie. In de loop| van het eerste halfjaar 1975 is onder druk van de recessie in een aantal landen de toename van de inflatie verminderd, terwijl opvallend in Nederland juist een lichte stijging werd gesignaleerd. Dit betekent, dat er op het ogenblik tussen Frankrijk, België, Nederland en Denemarken niet veel verschil in inflatie meer bestaat. Het betekent echter ook, dat men aan de relatief gunstige positie waarop het afgelopen jaar soms wel een beroep werd gedaan om lijdzaam de recessie over ons heen te laten gaan, geen houdbare argumenten meer kan ontlenen. . Uit het oogpunt van industrie en handel is Duitsland onze belangrijkste partner en blijft in de Europese Gemeenschap nog steeds in kracht toenemen. Een belangrijk deel van onze externe positie wordt sterk bepaald door het in Duitsland gevoerde financieel-economisch beleid. De ernst waarmee in Duitsland alle partijen de inflatie tegemoet treden, heeft dan ook directe consequenties voor onze eigen economische situatie. Dit schept uit eigenbelang ook verplichtingen. In de meeste landen wordt de terughoudendheid van de regeringen in de inflatiebestrijding hoofdzakelijk ingegeven door de houding van de vakbeweging en andere meer of minder ideologisch geïnspireerde pressiegroepen. In Duitsland echter - dit is de afgelopen weken weer duidelijk gebleken bij de algemene beschouwingen over de begroting 1976 - zijn regering en oppositie, werkgevers en werknemers het over het uitgangspunt van inflatiebestrijding geheel eens: de vraag is niet of, de vraag is hoe. Het ontwrichtende karakter van de inflatie kan leiden tot een aantasting van de maatschappelijke verhoudingen, wat radicale bewegingen in de kaart zal spelen. Als uitvloeisel hiervan wordt algemeen erkend, dat men niet alleen met een industriële samenleving te maken heeft, maar ook met een geldeconomie. Door de inflatie komt het geld als "Orientierungsmittel" in gevaar waarmee één van de peilers waarop de samenleving berust, wordt aangetast. Hiermee hangt samen de kritiek op de sociale ongerechtigheid die uit de inflatie voortvloeit. Het gaat vooral om ongeorganiseerde groepen, die van een vast pensioen of van rente moeten rondkomen, en om groepen werknemers die te zwak zijn georganiseerd. Infleren in andere landen de lonen automatisch mee (hoe lang nog?), in Duitsland is dit niet het geval omdat er geen automatische indexering bestaat. Daarmee mist Duitsland overigens de krachtigste binnenlandse inflatiehaard. Ook de Duitse vakbeweging is gekant tegen automatische indexering, omdat zij deze principieel in strijd acht met de haar grondwettelijk verzekerde onderhandelingsvrijheid, de "Tarifautonomie". Ook over de door de inflatie opgeworpen belemmeringen voor nieuwe investeringen bestaat in Duitsland geen diepgaand verschil van mening. Duur geld, hoge loonkosten en de onmogelijkheid om betrouwbare planning te maken hinderen het particuliere bedrijfsleven. De regering stelt hetzelfde met betrekking tot overheidsinvesteringen en stimuleringsprogramma's. Vandaar ook de reserve waarmee men onlangs met DM 5 miljard de bouw heeft gesteund, nadat het steunprogramma van eind 1974 de gewenste vruchten niet bleek te hebben afgeworpen. De vakbeweging ondersteunt eveneens de noodzaak van rentabiliteit. Terughoudend Ondertussen is men ook terughoudend met hervormingen die inflatoire tendenzen kunnen versterken of het bedrijfsleven verder kunnen aantasten. ' T.a.v. de medezeggenschap van . de werknemers via de raad van commissarissen heeft de regering uitgesproken te streven naar een regeling die inspraak garandeert, maar de effectiviteit van het management van de onderneming niet in gevaar brengt. Wat betreft de investeringscontrole door de overheid stelt de regering, dat ook de overheid aan de markteconomie is gebonden. Zij verzet zich, evenals de meerderheid van de vakbeweging, tegen een politiek geïnspireerde investeringscontrole. De SPD-partijdag in Mannheim zal de komende maand' hierover uitsluitsel geven. De FDP, coalitiegenoot van de SPD, is overigens principieel gekant tegen iedere vorm van in vesteri ngscontrole. De Duitse begroting 1976 vertoont een verhoging van 4,1 procent ten opzichte van 1975, twee procent minder dan de verwachte inflatie. Sommige departementen hebben tot 8 procent moeten inleveren ten opzichte van het afgelopen jaar. Een bewijs temeer dat kortingen op de staatsbegroting haalbaar zijn, wanneer het management voldoende kostenbewust is en overtuigd is van de inzet. Loonmatiging staat voorop. Er is van overheidswege een ambtenarenstop afgekondigd en er zit niet. veel verhoging voor het overheidspersoneel in. In het bedrijfsleven bijt de metaalsector met een looneis van 8 procent de spits af, waaraan meteen is toegevoegd dat over een lager percentage valt te praten. Tot 1979 worden jaarlijkse verhogingen van de begroting slechts aanvaardbaar geacht tussen de 3 procent en 7 procent. Dit vooral om het tot DM 40 miljard en met de tekorten van Lander en gemeenten meegerekend tot DM 70 miljard opgelopen tekort grotendeels weg te werken. Vooralsnog blijven de collectieve voorzieningen buiten schot. Ook de CDU/CSU is daaromtrent zeer omzichtig. Niettemin is van regeringszijde aangekondigd, dat in 1977 een besparing hierop van DM 6,5 miljard zal worden voorgesteld. De aangekondigde BTW-verhoging voor 1977 stuit bij de oppositie, wier medewerking is vereist, op bezwaren. Zij wil verdergaande besparende maatregelen. De Duitse houding is vooral verklaarbaar uit een gemeenschappelijk normbesef. Duitsland weet wat er op het spel staat: een gezonde structuur van het bedrijfsleven en een kostenbewust gevoerd overheidsbeleid geven niet alleen een garantie voor een economisch vruchtbaar klimaat, maar ook voor de gevoelige mechanismen die het netwerk vormen waarbinnen onze democratische samenleving zich ontwikkelt. De kernvraag is, of in ons land dit gemeenschappelijk normbesef ook aanwezig zal. zijn, nu het er werkelijk op aan ,gaat komen en of politieke consequenties zullen worden getrokken. Met dit laatste staan we voor een testcase van het bestuur. Beroep op een aantrekkende conjunctuur - welke effecten voorziet men hiervan met een uitgangspositie van 10 procent inflatie? - en op de wereldhan-' del bieden geen uitzicht voor de structurele vraagstukken. Om deze reden wordt de regering - evenals de overige Westeuropese regeringen — geheel op de eigen verantwoordelijkheid teruggeworpen. Ook de Nederlandse regering zal deze eigen verantwoordelijkheid moeten waarmaken. Het gaat hier niet alleen om de recessie, maar ook om een mentaliteitscrisis, die op haar beurt het verloop van de recessie' beïnvloedt. Deze vereisen duidelijk stelling kiezen en een mentale hardheid waarvan tot nu toe niet voldoende is gebleken. Wat betreft het concrete Nederlandse belang in de internationale contekst is de ontwikkeling in Duitsland eveneens van groot belang. Er wordt in Duitsland veel geklaagd over achterblijvende buitenlandse vraag. Mocht de conjunctuur weer aantrekken, dan moet met toenemende druk van Duitse zijde rekening worden gehouden. De sterke Nederlandse handelssector en de aanwezigheid van een aantal grote ondernemingen in Nederland zal in dat geval niet verhinderen dat een aantal bedrijfstakken nadeel zal ondervinden van krachtige Duitse concurrentie. Het zal in. dat geval helaas vooral gaan om arbeidsintensieve bedrijfstakken. Ook vanuit de verhouding met Duitsland gezien zijn lastenverlichting voor het bedrijfsleven en sociale belangenbehartiging onderling nauw samenhangende belangen voor onderneming en regering, --- Gewoon een kwestie van ruilen liit de weekbladen / door A. J. van Dijk Achteraf blijkt het • gewoon een kwestie van ruilen te zijn geweest. Elseviers Magazine wou Willem Duys als columnist. Maar die zat bij Accent, de weekeditie van de Telegraaf. Een poging om Duys voor een mooi prijsje over te nemen mislukte. Het plan voor een gijzelingsactie, waarover beide bladen dan exclusief zouden mogen berichten, stuitte op bezwaren van EM's adjunct-hoofdredacteur Michel van der Plas. Professor Heertje, topmedewerker van Accent, zond een anonieme brief aan Elseviers directeur Ten Brink, waarin hij wees op het feit, dat EM met commentatoren als dr. Hoogendijk, Van rosmalen. Vermeulen en Hiltermann, welbeschouwd onder een overschot aan kritisch vermogen leed. Ten Brink liet de brief aan Hoogendijk lezen. Deze verscheurde hem en mompelde; "Duys." Een half uur later stond Hans Knoop, hoofdredacteur van Accent, met een bos gladiolen op de stoep van mr. Hiltermann. Rex Brico, chef cultuur van EM, belde intussen Duys op: "Wat zou je ervan vinden om op onze kosten een speciale en bij voorbaat uitstekende verkochte langspeelplaat samen te stellen?" „Nederland in de wereld", heet de rubriek die mr. G. B. J. nu voor Accent schrijft. En met veel hoezee en hoera haalt Elseviers Magazine deze week in een 274 pagina's tellend jubileumnummër (het bestaat tien jaar) Willem Duys binnen. „Kostelijk vind ik het", schrijft Duys onder de kop "Mag ik mij toch nog even voorstellen?", „na dertig jaar van lezer tot medewerker te worden gepromoveerd." Zo gaat dat Duys vindt het ook kostelijk, zo deelt hij zijn nieuwe lezerskring mee, om "mijn AVRO-collega Hoogendijk te mogen helpen." Zijn AVRO-collega Jaap van Meekren krijgt als presentator van het vorige week voor de eerste keer uitgezonden televisieprogramma Opsporing verzocht, stevig de wind van voren in De Tijd en in De Nieuwe Linie. In laatstgenoemd blad beschrijft Marianne A. van Ophuijsen de totstandkoming en uitvoering van het programma onder de veelzeggende kop "Opsporing verzocht - kijkdichtheid gezocht". In de Tijd wijst de Amsterdamse officier van justitie mr. J. J. Abspoel op het gevaar dat dergelijke programma's een klimaat kumnen scheppen, waarin de kans op herhaling van de betrokken misdaden toeneemt. „Men zal de voor- en nadelen voortdurend tegen elkaar moeten afwegen. En wanneer blijkt dat er geen opsporingsresultaten worden bereikt, mag Opsporing verzocht in geen geval bij wijze van entertainement gehandhaafd blijven." Van misdaad is ook sprake in het Vrijmoedig commentaar van De Tijd. De resolutie van de sociale commissie van de Verenigde Naties, waarin het zionisme een vorm van racisme en rassendiscriminatie wordt genoemd, is aldus Arie Kuiper, „een morele misdaad." In de rubriek In het vizier schippert Vrij Nederland met een omhaal van woorden tussen verschillende standpunten door. "Zionisme is niet alleen een antwoord op antisemitisme, zionisme is ook het complement van antisemitisme. In beide gevallen wordt de etnische afstamming als criterium van handelen gebezigd." en: "..de diepste schuld daarvoor (voor de isolatie van Israël, vD) ligt bij de Westerse landen, die vrijelijk meenden te kunnen beschikken over Arabisch land om er hun probleem te lozen." In De Groene durft Paul Brill duidelijker een genuanceerd standpunt in te nemen: "... het lijdt ook geen twijfel, dat in de praktijk het beginsel van de exclusief joodse staat leidt tot een scherpe diskriminatie jegens de Arabische bevolking en dat Is- ■ raël opmerkelijke gelijkenissen vertoont met de Zuidafrikaanse apartheidsstaat". Brill concludeert: „Wie voor al die feiten de ogen niet wil sluiten, kan moeilijk ontkennen dat er in de gewraakte VN-resolutie op z'n zachtst gezegd een kern van waarheid zit." Nog zachter gezegd, gefluisterd bij wijze van spreken, zit overal wel een kern van waarheid in. Het is als met die ene aardbei, die van een miljard liter yoghurt vruchtenyoghurt maakt. Het voorbeeld is van. Lucas Reijnders, die in De Groene zijn kruistocht voor een doeltreffender controle op consumptie-artikelen voortzet met een pleidooi voor een nieuwe Warenwet. Ook in de Haagse Post worden, het lieve omslagverhaal over "de aardigste filmer van Nederland", Bert Haanstra, ten spijt, tal van misstanden opgerakeld en beklaagd. Jef Rademakers laat Wim van der Linden en Wim T. Schippers aan het woord, nu hun Van Oekelshows zijn geannuleerd, de Cruyff en Neeskens van de VPRO, en noemt de door CRM geëiste bezuiniging "een ramp voor de omroep". Prof. Hans van den Doel," ■wiens sterk vergrote pasfoto ook_ een (met de Nijmeegse socioloog" prof. Hoefnagels gedeeld) interview in EM ("einde van biefstuksocialisme") verlucht, voert in de HP een hoogst opmerkelijke strip-act op. Onder het motto "weg met mijn inkomen" geeft hij een vrij gedetailleerde specificatie van zijn inkomsten en uitgaven en belijdt hij dat zijn "vrij besteedbare inkomen in 1974 tenminste ƒ25.000 te khoog was." „Ik aarzel", aldus v.d. Doel, „dus niet duidelijk uit te spreken dat mijn inkomen veel te hoog is." Tegenover dit soort "nieuws" lijken grootschaliger toe- en misstanden bijna abstract. Toch maar lezen, al was het alleen maar om de kernen van waarheid en menselijkheid. Flip de Kam in de HP over het perfide spel der belastingontwijkers. In VN Rudie van Meurs over "de Vorstenlanden van Zwolsman", A. L. Constandse over de historische juistheid van de Berlijnse muur. Hans Smits over de "neoliberalen" en Ernst Utrecht in een tweede artikel over het 'Afrikaans socialisme" in Tanzania. In de Groene een informatief reisverslag uit Angola van Derk Sauer, een artikel van Ad Geers over de juridische kant van het bejaardenprobleem ("Wie voor een dubbeltje geboren is, wordt niet voor een kwartje oud") en Geert Mak over de gekkenkrant. Rudie Kagie "opent" DNL met een beschouwing over vakbonden en multinationals: "Als de internationale vakbeweging het niet snel eens wordt, dreigt niet de internationale maar de multinationale morgen te heersen op deze aard." Na serie's over China en Indonesië brengt DNL nu een reeks verhalen over Spanje. A. L. Constandse bijt de spits af met een historisch overzicht: het voorspel (1868 - 1931). In de Tijd laten P. van der Eijk en Felix Huizinga hun licht schijnen over sensitivity-training (pardon, mag ik even op uw tenen trappen? ja, trapt u ook maar even op de mijne) en brengt Rob Vermaas verslag uit van een gesprek met PvdAfractie-voorzitter Ed van Thijn: "Bezuinigingen in 1976? dan zonder dit kabinet. " Gelukkig heeft Vrij Nederland weer een boekenbijlage. --- Benelux MOEILIJK IS VOL te houden dat Benelux een springlevende aangelegenheid is. De topconferentie van deze organisatie van dinsdag was de eerste sinds vijf jaar en de resultaten ervan zijn nauwelijks om over naar huis te schrijven. Onder deze omstandigheden doet het dan ook wat geforceerd aan, wanneer de Nederlandse premier betoogt dat Benelux de rol moet vervullen van een tegenwapen tegen het streven van de grote leden der Europese Gemeenschap binnen die gemeenschap een "directorium - rol" te vervullen - welk streven o.m. tot uiting is gekomen in het Franse initiatief voor een conferentie van regeringsleiders der grootste Westelijke industriële mogendheden, waaraan vier leden van de Gemeenschap zullen deelnemen, maar waarbij de Gemeenschap als zodanig niet vertegenwoordigd zal zijn. Niet dat premier Den Uyl in principe ongelijk heeft. Machtsvorming is nodig ook in samenwerkingsverbanden als de Europese Gemeenschap, zeker als sommige partners een dergelijke samenwerking vooral zien als een voortzetting van de strijd om het bestaan met andere middelen. Want dergelijke samenwerkingsverbanden verbeteren wel de levenskansen van de kleine landen, maar garanderen ze niet. Redden fnoeten zij zich zelf. En dus zou samenwerking - ook samenwerking bij de fundamentele politieke keuzen binnen de Europese Gemeenschap - voor de hand liggen. MAAR IN BENELUX zijn de voorwaarden voor een dergelijke samenwerking nauwelijks aanwezig doordat het Waalse deel van België zich politiek en economisch meer op Frankrijk dan op Nederland wil oriënteren. Zeker in periodes waarin Nederland de fundamentele keuzes van Frankrijk sterk afwijst is.de ruimte voor een Europapolitiek van Benelux erg klein. Groter zou die ruimte worden naarmate Nederland meer op de Franse koers zou inzwenken, waarvoor in Nederland zeker voorstanders te vinden zijn. Maar dan zou de Beneluxsamenwerking - hoe nodig op zichzelf ook - het specifieke karakter van „tegenwapen" tegen bepaalde Franse denkbeelden (zoals de vorming van een directorium) verliezen. Het is dan ook niet verrassend dat juist staatssecretaris Brinkhorst van buitenlan (ie zaken zich tegen het denkbeeld van de minister-president heeft verzet en dat hij dat gedaan heeft met het argument, dat dit zou zijn „ideologie bedrijven met Benelux." DIT ARGUMENT doet alleen wel het spreekwoord van de pot en de ketel in ons opwellen. Want juist tegen Brinkhorst cum suis kan het verwijt worden gericht dat zij bezig zijn ideologie te bedrijven met de Monetaire Unie. Want steun in de feiten vinden de plannen voor een dergelijke unie, zoals die nu in Nederland door Brinkhorst en anderen wordt bepleit — evenmin als het denkbeeld van Den Uyl. En als Brinkhorst Den Uyl verwijt dat hij wil voetballen op een vierkante centimeter kan worden geconstateerd dat hij zelf wil bouwen op drijfzand. Tussen die twee uitersten in zal nu een kabinetsbeleid gevonden moeten worden. --- Brieven Sociale lasten Er wordt in uw krant gevraagd door de heer Veldkamp naar de mening van de consument over de verdeling van de sociale lasten jn onze veranderende economie. Hierover zou ik graag het volgende willen zeggen. Door het belonen van het huishoudelijke en verzorgingswerk thuis zouden alle huishoudens naar behoefte verzekerd zijn van hun bestaan. De vereenvoudiging van de sociale wetten was dan overbodig, daar deze wetten zelf overbodig zouden zijn. Professor Tinbergen heeft mij eens verzekerd dat in theorie de vraag om beloning voor deze arbeid gerechtigd is. Er komt door deze maatregel niet meer geld in het laadje, maar de verdeling zou redelijker en eenvoudiger zijn, lijkt mij. M. W. J. Nielsen-Muller Amsterdam --- Advertentie NRC HANDELSBLAD Rotterdam (010) 147211 Westblaak 180 Amsterdam (020) 239811 N.Z. Voorburgwal 234-240 Den Haag (070) 645844 Parkstraat 25 Hoofdredacteur drs.AS Spoor. Adj.-hoofdredacteuren: W.H.GuiSê, drs J.R.Soetenhorst en W.Woltz.. Eindredactie: D.H.Hijmans en J.M.H Muijrers. Chef opmaak: J.G.Karstel. Commentatoren: H.A.Berkhout, H.J.A.Hofland, mr.F.Kuitenbrouwer en K M.Schreiner. Opiniepagina: drs.K.Metselaar. Chef Z-bijvoegsel: mr.M.E.Chavannes. Pol.redactie: J.M.Bik, mr. B .C .L .Waanders (parlement) en Th.W.Westerwoudt. Chef .dept.redactie: E.J.Boer. Amsterdam: mej.L.Lewin. Zuid-Nederland: M Paumen. Chef binnenland: N.HJ.de Bruijn." Chef buitenland: J.H Sampiemon. Diplomatiek redacteur: dr.A.F.E.Salomonson. Correspondenten: A.F.Luyendijk (Bonn), mr. E.C.A.Kuyper (België) en S van der Zee (EG en NAVO Brussel), mr. F W A.Visser (nonactief), E. Boogerman (Washington). drs.W.S.A.Colenbrander (Londen). E.G.Lachman (Parijs), mr.E.Jansen (Madrid en Lissabon), S.de Winter (Genève), A.H.Luijdjens en drs.F.Suasso de Lima de Prado (Rome), S.M.Bouman (Tel Aviv), drs.F.G.van Hasselt (Athene en Istanboel), B.Person (New York). M.Simons (Mexico), Chr.Roll (Hongkong). K.G.van Wolferen (Tokio), drs.Th.Ruyter (Dar-es-Salaam). Gadis Rasid (Djakarta), nieuwsdienst Le Monde. Redactieraad kunst: L.J.Heyting, mr.K.L.Poll, A.van der Veen Kunstredactie: Drs.J E.Redeker (beeld, kunst), E.Waller <|ilm), J.Reichenfeld (muziek), W.BcrtWinkel (toneel), P.van Eeten, B.C.van der Velden (verslaggeving). Televisie en radio: J.Muller en A.J.van Dijk Chef mens en bedrijf: Fr.Endt. Beursredacteur: E.A.Damen. Soc.econ.: A.F.van Zweeden en J.F.van den Broek. Chef Sport: S.J.IJdema. Onderwijs: T.EIias" en J.W.M.van Spaandonk. Wetenschappen: drs.G.van Benthem van den Bergh ---