Advertentie (Ingez. meded. advertentie) : ' llÊf " 1® Slil televisie V2 km ondergronds Verkeersleider Gerard Ponsen — vijfhonderdzesen-veertig meter onder Treebeek in Limburg — kijkt ook overdag naar de televisie. De beeldbuis biedt hem geen amusementsprogramma. De beeldbuis toont hem zijn werkgebied. Dat gebied is zo groot als een stad. Honderden treinen rijden af en aan. Ja, net als bij de Spoorwegen — precies op dienstregeling. Verkeersleider Gerard Ponsen houdt dit gehele vervoersysteem in de gaten: hij checkt, hij dirigeert — achter een groot contröle-paneel vol knoppen, signaallampen, schakelaars en.... met een televisie-ontvanger. t Verbaast het u, televisie te vinden in de mijn — 'n halve kilometer óndergronds? Allang zijn de mechanisatie en de automatisering in de mijn in opmars. Zó ingrijpend en met zoveel durf en vakmanschap uitgevoerd, dat het beeld van de mijn volstrekt veranderd is. Moderne „ontkoofmachines", automatische transportbanden, draadloze telefonie.... het zijn slechts enkele van de technische vindingen die de Staatsmijnen in Limburg maakten tot de modernste van Europa. Vakmanschap en machines hebben tot stand gebracht dat nu méér dan de helft van de steenkolen geheel mechanisch wordt gewonnen. Ja, geheel mechanisch. Dat wil zeggen: vrijwel zónder mankracht. Zeker.... het vak van de mannen van de mijn is geen vak voor jongejuffrouwen - zo zijn er trouwens méér vakken. Maar er is een hemelsbreed verschil tussen de werkervan-vandaag (een goed geschoolde technicus) en de mijnwerker op die duistere prent, die Toorop in 1900 maakte —dat is héél lang geleden.... En het is goed dat dit eens duidelijk wordt gezegd. De vorstelijks namen van de vier staatsmijnen zijn: WILHELMINA, HENDRIK. EMMA, MAURITS. Sectoren van een gevarieerde grote onderneming met een lange reeks zeer verschillende produkten. Een dynamisch geheel van bedrijven, waar dagelijks meer dan veertigduizend mensen werken. De Staatsmijnen produceren en leveren • via verschillende verkooporganisaties - vele moderne produkten. Bijvoorbeeld: BRANDSTOFFEN • antraciet t, II, III, parel, IV, V, fijn • mager-, ess-, rookzwakke- en vetkool • eierbriketten, T-briketten • cokes voor industrie, voor huisbrand • Syntraciet. CHEMIE • ftaalzuuranhydride • cyclohexanon • caprolactam • ureum • Stamylan-polyethyleen • formaldehyde • koolzuur • oleum • antraceen • naftaline • pyridine • benzeen • tolueen • xyleen • creosoot-olie • ammoniak • alfa-bètagamma-picoline • ether • alcohol • zuurstof • waterstof • methaan • argon • kunstmest KAS, FAS, NPK, KS, ZA, UREUM. ENERGIE • gas • elektriciteit. STAATSMIJNEN, IN VOLLE EXPANSIE m --- FILMS VAN DE WEEK WAARSCHUWEN TEGEN VAN ALLES Lï&r n te- , Wor <3t' Jï uasi -heilige ernst Ï5 ,ek aanbevou per adverte ntie t» films rti 0l , en aan niet minder a^chuwen" t P retent ie hebben je s gevaar allerhande geiïtoziT™** kleine me ' s * Vf ts £p«rs, ln S"? van de zijde van let, het i 00k Kin »fif s het ^vaar (v-e sneller dan Jl Wachten staat ]0nged ameVva Uen Ch op attrac " ^ an het betrokken ff -1 "oh gevaI is > * K e r zo al nie de geopge waar niet voor ouders, dan toch voor vermaakzoekers tot lering en ontspanning kan dienen. Het minste immers dat die film biedt is enig „entertainment" — men is althans even begaan met het lot van het bedreigde jonge volkje, en zulks niet vanwege edele, casu quo ouderlijke sentimenten, maar wel vanwege bioscoopemoties — dezelfde die men koestert wanneer de held van welk verhaal dan ook vastgebonden in de kelder van een miserabel huis aan de ratten ten prooi ligt, en zich niettemin weet te redden, al was het maar (om bij de parodie van Godfried Bomans op het Dick Bos-genre' te blijven) met een stukje gomelastiek, een punaise en een veiligheidsspeld. Niet zodra evenwel wordt de boodschappen-ethiek van de rolprent (en hoe terecht mag men hier het woord rol prent gebruiken!) gelogenstraft door het onvermogen van haar regisseur, die dus zijn toevlucht heeft genomen tot reclamezinnetjes — of men gelooft geen woord meer van zijn mooie bedoelingen. Hoe anders kan de heer Walter Kapps voor de prullige verfilming van een lor-verhaal verontschuldigd worden, dan via de semi-authentieke politie-preek over de Handel in Minderjarigen? Kapps is een dilettant in cinemis — een schooljongen kan een 3000 meter celluloid ineenfrummelen zoals hij dat blijkens de vertoning in Flora, heeft gedaan : dat is filmwerk beneden ieder denkbaar peil, men moet er niet aan denken wat er in de Nederlandse pers over gezegd zou worden als het een Nederlandse film was geweest. Alle eenvoudige regels over het filmmaken worden hier met voeten getreden, het ene scènetje is nog knulliger dan het andere, een film als deze gaat uit van een zó dom — en derhalve door de producent zó onderschat — publiek, dat men zich geneert er naar te kijken. EN ondanks de gedeeltelijke intelligentie — maar zeker ondanks de omvangrijke pretentie waarmee Parfum en Vuil is gemaakt, geldt mutatis mutandis hetzelfde voor Robert Siodmak, die (nu weer eens in Amerikaanse omgeving, maar met Nadja Tiller als Europees import-artikel) in Cineac-Damrak wil laten zien hoe gemakkelijk een keurige heer met verlovingsambities in de netten verstrikt raakt van een avonturig meisje, De film zal, getuige de verregende kopie die men hier voor ogen krijgt, vermoedelijk een paar jaartjes oud zijn, maar al was ze zestig jaar oud: nimmer te excuseren, en dat had Siodmak moeten weten. Hoe verademend is tenslotte in City een film als D e GroteBedrieger, die al meteen in z'n titel rondweg uitkomt voor z'n bedoelingen — de bedoeling is, ons te laten meegenieten van de belevenissen van Fred Demara, aartsoplichter, namenvervalser, opperbedrieger en superieure smoesjesverkoper, die jarenlang alle autoriteiten in de Verenigde Staten en Canada by de neus had, zich uitgaf voor bedelmonnik, onderwijzer, filosoof, theoloog, psychiater, gevangenisbewaarder en medicus, zonder ooit op één dier gebieden volstrekt te falen, integendeel: in elk van die hoedanigheden optredend en in vertrouwen genomen als een serieur deskundige. David Mulligan heeft de avonturen van deze tricheur (en het zijn, naar men zegt, authentieke avonturen) in beeld gebracht met alle gehoorzaamheid die men zelfs als filmmaker verschuldigd is aan de geniale oplichters van deze aarde — men ziet, met andere ivoorden, in City een kostelijke geschiedenis, keurig verfilmd. JAN BLOKKER. Reeds aanbevolen: Psycho (Tuschinski); Adorables Créat u r e s (Calypso); Nooit op Zondag (Corso); L a Vé rité (Du Midi); Brief Encounter (Kriterion); O p Hoop van Zegen (Edison); The Apartment (Odeon); De Maag' den bron (Victoria). TONY CURTIS (links) als Grote Bedrieger in de weer met het trekken van een kies. --- Cineac-Handelsblad REDDENDE VLEUGELS (Van een onzer verslaggevers) REDDENDE vleugels is de titel van de kleurendocumentaire, die deze week de hoofdschotel vormt van het programma in de Handelsblad-Cineac aan de Reguliersbreestraat te Amsterdam. Het is een wat overdreven gedramatiseerd verhaal geworden over de moderne reddingsmethoden in de bergen. Bijzonder geslaagd zijn verschillende opnamen van lawines en zware wolkenvelden. De wekelijkse tekenfilm brengt een hongerige beer op het witte doek, die ondanks verwoede pogingen zijn maag niet vol weet te krijgen. Veel nieuws uit binnen, en buitenland. Het Britse vorstenpaar krijgt een enthousiast ontvangst in India. Parijs toont de laatste snufjes op het gebied van de hoedenmode en in Californië worden proefnemingen gedaan met een nieuw type schietstoel. In Tunesië blijkt het volk dol te zijn op een wat vreemde sport, n.1. kamelengevechten; net zo iets als hanengevechten maar dan in het groot. Prins Bernhard bezoekt een rijwielfabriek in Dieren en tot slot zien we de berging van de voor de stuwdam Borgharen gezonken rijnaak. Polygoon heeft hiervan een prachtig stukje film gemaakt. --- Ned. Studentenorkest in Concertgebouw OOK in het Amsterdamse Concertgebouw heeft het Nederlands Studenten-Orkest zich vrijdagavond laten horen met hetzelfde programma, waarover onze Utrechtse muziekmedewerker donderdag reeds berichtte. Dit jaar hebben wij weer verwonderd gestaan over de vaardigheid waarmee Jan Brassen dit temporaire „orkest" als uit de grond weet te stampen. Vanzelfsprekend verwachten we er geen volledig rijpe symfonische kunst van; maar wat er door dit vlot spelende ensemble bereikt wordt aan klankgaafheid en correct spel, klinkt muzikaal en overtuigend. Hans Dercksen had er een goede begeleiding aan waarin alles klopte en hij kon ongestoord zijn eigen visie op het Eerste Pianoconcert van Beethoven uitleven. Dordrecht hebben er over geklaagd, dat een frisse symfonische klank, interessant juist daar waar hfl niet rekent op zijn „combo"-inprovisaties. De Symfonie van Joseph Martin Kraus, tijdgenoot en leerling van Haydn, kreeg ook nu weer een vlotte, warm gekleurde voordracht. Het programma sloot met Haydn's Symfonie Nr. 102. De belangstelling voor dit concert was evenals vorige jaren bijzonder groot: het werd bijgewoond door vele stedelijke en universitaire autoriteiten. P. V. --- Fascinerende zangrecital van GERARD SOUZAY SINDS Gérard Souzay het laatst in Amsterdam is opgetreden, blijkt zijn superieure zangkunst een schokkende verandering te hebben ondergaan: de stem zélf en ook de mentale instelling ten opzichte van de muziek. De geparfumeerde „glamour" die zijn timbre omgaf, heeft nu plaats gemaakt voor een demonische intensiteit die de luisteraar treft — recht op de man af. Vreugde, angst, bitterheid en humor hebben hun uitgangspunt in deze bezeten resonans, en zelfs in de mateloze tederheid smeult nog een verschroeiende hartstocht die onontkoombaar is. Hiermee parallel is de bijna ziekelijk overgevoelige klank van zijn stem veranderd in een geluid dat klinkt als een schalmei; een enerverende stem, gekruid en ruig van kwaliteit. Een materie: plooibaarder dan ooit te voren, waarmee Souzay alles kan doen zonder merkbare inspanning. Doch wat het onderwerp ook moge zijn van het lied, hoe broos en zacht de melodische lijnen ook geciseriek, achter de innigste zucht proeft men nog een onverbiddelijke tragische gesteldheid. Zoals bij de zoetste, rijpste vrucht de kern, die hard en wrang is. De technische en intellectuele reserve van de zanger is schier grenzeloos. Souzay beeldt het lied uit met een meesterschap, waarbij de analyse van het werk (tot in elk onderdeel bestudeerd en uitgeplozen) op de achtergrond raakt. De bestudeerdheid wordt opgeheven door de obsederende dictie die de suggestie wekt van spontaneïteit. Dit is de hoogste top van het reproduceren en deze kunst beheerst Souzay thans op elk terrein dat hij betreedt. Het is een fascinerende gewaarwording, hoe zeker hij het lied in het juiste klimaat weet te plaatsen, een zekerheid die evenzeer met intuïtie als met intelligentie heeft te maken. Men krijgt de indruk, dat hijniet eens bij machte zou zijn zich te vergissen: zo vastomlijnd, zo formidabel knap is zijn doen en laten. In Purceli, in Schubert, in Beethovens liederencyclus An die ferne Geliebte evenzeer als in het Franse gedeelte van het programma. Wat het Franse lied betreft: bij Souzay merkt men weer eens dat zelfs de flitsende en verstuivende klankenweelde van het impressionisme een ruggegraat heeft en niet alleen uit „aroma" bestaat. De met de zilverstift getekende melodische lijnen in het jeugdliedje Beau Soir van de zestienjarige Debussy; de murmelende prosodie in de Chansons Madécasses van Ravel (oorspronkelijk met begeleiding van fluit, cello en piano) die opeens overslaat in een wilde, huiveringwekkend-rauwe zang, dit waren de unieke gewaarwordingen op deze overstelpende avond. Een avond waarop vrijwel geen lied uit het geijkte repertoire geklonken heeft, een concert waarop alles van de eerste tot de laatste noot met een concentratie te berde is gebracht, zoals dit slechts een door de Muzen uitverkoren zanger bij machte is. Zelfs wie de solist kende van vroe§er, was perplex. De stampvolle Kleine aal wilde vrijdagavond van geen heengaan weten. Souzay en zijn magnifieke begeleider Dalton Baldwin moesten na afloop nog drie toegiften geven eer men zich erbij neerlegde dat dit onvergetelijke recital niet langer gecontinueerd kon worden. De toegiften waren: het aftelrijmpje „Tilimbom" uit „3 Histoires pour Enfants" van Strawinsky; Polo uit de Zeven populaire Spaanse liederen van De Falla en Zueignung van Richard Strauss. J * R * --- Ned. Vocalisten Ensemble en Kamerorkest Fidelio IN de Bachzaal te Amsterdam hoorden wij donderdagavond een concert, dat gegeven werd door het Ned. Vocalisten Ensemble onder Jan Felderhof en het kamerorkest Fidelio o.l.v. Camille Jacobs. Beide ensembles bestaan uit amateurs, zodat men uiteraard bij een beoordeling andere maatstaven aanlegt dan bij „professionals", maar voor een openbaar optreden mag men toch wel een zeker niveau op technisch terrein als minimum-eis stellen. Dit niveau werd door het kamerorkest Fidelio niet bereikt. Zowel individueel als qua samenspel schiet men technisch nog te zeer te kort om van een concerto grosso van Corelli of een fluitconcert van Telemann (met als solist Al-bert Ramaker) een op peil staande reproduktie te geven. De zeker aanwezige muzikale geestdrift vermocht dit gebrek aan speltechniek niet te compenseren. Het Ned. Vocalisten Ensemble, een gemengd kamerkoor, is vaker opgetreden en heeft meer scholing en zekerheid. Het materiaal is zeer verdienstelijk, waarbij vooral de vrouwenstemmen opvallen door de zuivere en sluitende zang. Dat echter ook de uitvoering der koorwerken niet tot voldoening stemde is eveneens te wijten aan de te weinige discipline, waaraan dirigent Jan Felderhof toch zeker veel kan veranderen. M.n. de inzetten, vooral in Bachs motet Jesu, meine Freude. waren voortdurend ongelijk, en de totaalklank bleef vaal en monotoon door gebrek aan nuance. Annelies Brinkman en Mia Haste-Bart verzorgden spiritueel de pianobegeleiding in Brahms Liebesliederwalzer, terwijl de fluitiste Erica Bijlsma-Scheffer opviel door haar fraaie toon in de misantroÊisch gestemde Interlude van Jan van 'ijk. Tot slot klonken, voor koor en orkest, twee Italiaanse madrigalen van Hendrik Andriessen. H. T. --- Advertentie (Ingez. meded. advertentie) --- Mijn neef enigszins scheef en kaal, doch een rustig brildrager, meende zich als verloofde ene Julia te kunnen aanmeten, voortgesproten uit een miljoenair. „Wat is uw positie eigenlijk?" zeide de miljoenair tot mijn neef „Ik beheer de afdeling Heren'achter de stationswachtkamer" zeide mijn neef. „Bezit Gij diploma's?" zeide de miljoenair. „Als kind verwierf ik het diploma ongekleed zwemmen" zeide mijn neef. „Niettemin", zeide de miljoenair „wilt Gij mijn dochter trouwen. G« wilt op mijn zak lopen. Wil ik u eens zeggen, wat Gij zijt?" „Dat behoeft niet" zeide mijn neef. „Ik weet het zelf. IK BEN SIGARIST". Terstond tapte de miljoenair uit een ander vaatje. „Gij zijt Sigarist' evenals ik zelf? Wat zegt Gij van deze corona? Kunt Gij u wel een goede sigaar permitteren?" Hierop zeide mijn neef: „Gij kent toch, zo hoop ik, artikel 10 van het Sigaristenprogramma?" „Maar natuurlijk" zeide de miljoenair. ,.Artikel 10: Voor de Sigarist zijn Genoegen, Smaak t Rust, Pit en Overwicht in alle Prijzen te Koop. Neem mij niet kwalijk. En wat nu Julia betreft: ik begrijp niet, wat Gij in haar ziet, maar als aanhanger van het Sigarisme moet Gij wel met verstand en inzicht zijn gezegend. Ik wens u een gelukkig huwelijk en vele gelukkige jaren". . H. v. d. W. (Naam en bekend.) adres van de auteur En Gij, wat zijt Gij? Socialist, machinist, non-conformist ? Allemaal kopzorg. Waarvoor groeit de kostelijke sigarentabak waarvoor dient de kunst van de sigarenmakers? Zorg. dat u „ja" kunt antwoorden op de vraag: OOK SIGARIST ? H. v. d. W.: ongekleed zwemmen . ., --- Portretkop van Eduard Verkade in Arnhems Stadsschouwburg Woensdagavond a.s. n aafloop van een voorstelling door de Haagsche Comedie van „Lieve Leugenaar", zal in de Stadsschouwburg van Arnhem een bronzen portretkop van Eduard Verkade worden onthuld. De Arnhemse beeldhouwer Johan van Zweden vervaardigde deze kop van de toneelleider. Het beeld zal geplaatst worden in de hoofdfoyer van de schouwburg. Verkade, die 82 jaar oud is, kan zelf de plechtigheid niet bijwonen, maar hij zal worden vertegenwoordigd door zijn vrouw en verscheidene familieleden. ---