Vergadering op komst Conflict KNSF loopt verder op Door een onzer redacteuren ROTTERDAM, 18 jan. — Het conflict tussen de oppositionele aandeelhouders en de directie van Koninklijke Nederlandse Springstoffen Fabrieken (KNSF) loopt hoger op. De directie heeft vandaag bekend gemaakt dat ze begin maart een buitengewone andeelhoudersvergadering bijeen zal roepen, maar is niet bereid het ontslag van commissarissen en directeuren op de agenda te zetten, noch de verkoop van het vijftigprocentsbelang in de omstreden kruitfabriek Muiden Chemie. Daar hadden de oppositionele aandeelhouders om gevraagd. G.H. Lammerée, aanvoerder van het groepje oppositionele aandeelhouders, zei vanmorgen de directie alsnog te kunnen dwingen de agendapunten op te nemen, omdat Lammerée over de benodigde 10 procent van het aandelenkapitaal beschikt. De directie van KNSF zegt met de aangekondigde buitengewone aandeelhoudersvergadering een belofte te willen inlossen die is gedaan tijdens de jaarvergadering van juni 1988 en is herhaald in een mededeling in september. Enkele dagen geleden vroeg Lammerée om een buitengewone vergadering. De directie Muiden Chemie (voor de helft in handen van KNSF, voor de andere helft eigendom van het Westduitse Dynamit Nobel) bespreekt op 24 februari de voorlopige jaarcijfers over 1988 alsmede het bedrijfsen financieringsplan voor 1989. Er is afgesproken dat de aandeelhouders van de kruitfabriek zo snel mogelijk van het resultaat van de vergadering op de hoogte zullen worden gesteld. KNSF verwacht dat Muiden Chemie 1989 met een bescheiden resultaat zal afsluiten. Het is de bedoeling alle verliezen die samenhangen met de problemen rond de leveranties aan Iran ten laste van 1988 te brengen. Lammerée vreest dat 1988 een verlies zal blijken te hebben opgeleverd dat wel eens flink kan liggen boven de 8 miljoen gulden die eerder is genoemd. Muiden Chemie heeft van de rechter een boete opgelegd gekregen van 3 miljoen gulden wegens illegale export van kruit aan 'spanningsgebieden'. Lammerée wil op de aandeelhoudersvergadering een discussie over het bestaansrecht van de deelneming in Muiden Chemie voor KNSF. De groep wil opening van zaken en onder meer inzage in accountantsgegevens, waarover de rechter tijdens de rechtszaak tegen Muiden Chemie beschikte, alsmede inzicht in het contract met Dynamit Nobel. De groep eist het ontslag van directeuren en commissarissen die verantwoordelijk worden gehouden voor de slechte gang van zaken bij Muiden Chemie. --- Mogelijk weer acties van chauffeurs Texaco ROTTERDAM, 18 jan. — Onder de dertig tankwagenchauffeurs bij de oliemaatschappij Texaco dreigen opnieuw acties uit te breken als de directie bij haar standpunt blijft dat zij niet met de vakbonden wil onderhandelen. De Industriebond FNV heeft dit gisteren aan de directie van Texaco meegedeeld. Het dreigement van Texaco dat het bedrijf naar de rechter zal stappen bij verdere acties, legt de bond naast zich neer. Texaco wil het tankwagen vervoer afstoten aan transportbedrijf Schenk in Papendrecht. De dertig chauffeurs gaan over naar Schenk, maar volgens de bond gaan zij er in arbeidsvoorwaarden sterk op achteruit. Texaco wil de kwestie alleen bespreken met de ondernemingsraad en niet met de vakbonden. Als de directie niet op de eis van de bond ingaat, gaan de chauffeurs bij de vijf depots van Texaco vanmiddag drie uur later aan het werk. Maandag deden ze dat ook. Namens de directie van Texaco zegt mr. A.M. de Graaff, hoofd juridische zaken van het oliebedrijf, dat de directie er aan hecht om eerst met de ondernemingsraad te overleggen over het afstoten van het tankauto-vervoer. Hij sluit niet uit dat in een later stadium alsnog ruimte zal komen voor overleg met de vakbonden. Hoechst De ledenvergaderingen van de Industriebond FNV en de Industrie- en Voedingsbond CNV willen alsnog een CAO sluiten met Hoechst Holland (23.000 werknemers). De Unie BLHP was al eerder akkoord gegaan met het bod van Hoechst. Onlangs strandde het overleg over een nieuw contract. Belangrijkste breekpunt was het . plan van de directie van Hoechst om de VUT-leeftijd eind 1992 te verhogen van 60 tot 60,5 jaar voor de werknemers in de volcontinudienst en tot 61 jaar voor de overige werknemers. Hoechst heeft er nu op verzoek van de bonden mee ingestemd om de VUT-regeling na 1992 pas bij de CAO-onderhandelingen voor 1992 ter discussie te stellen. Op grond van de nieuwe CAO krijgen de werknemers een blijvende salarisverhoging van 1 procent per 1 juli 1988 en van 1,5 procent per 1 juli 1989, plus eenmalige uitkeringen van 2 procent in december 1988 en 1 procent in december 1989. --- Weekstaat der Nederlandsche bank Nieuw beleningstarief van 5,7 procent AMSTERDAM, 18 jan. — Afgelopen verslagweek intervenieerden diverse centrale banken om de opwaartse druk onder de dollar te verminderen. Uit de weekstaat blijken interventies door De Nederlandsche Bank ter grootte van zo'n ƒ 200 miljoen. Dit betrof hoofdzakelijk dollarverkopen. Deze interventies waren verkrappend voor de Nederlandse geldmarkt. De interventies door de diverse centrale banken beperkten zich niet tot het verkopen van dollars. De Engelse en Belgische centrale bank steunden de D-mark, door deze te kopen tegen ponden en franken. Binnen het EMS leidde dit tot het verder oplopen van de mark tegenover de gulden. Voor honderd mark moest vorige week woensdag ƒ 112,95 worden betaald. Om een verdere koersdaling van de gulden tegen te gaan, verhoogde De Nederlandsche Bank het tarief op de nieuwe speciale belening met 0,1 procent tot 5,7 procent. Vrijwel direct na bekendmaking hiervan, herstelde de koers van de gulden zich. De Nederlandsche Bank wees, eind vorige week, op de nieuwe speciale belening in totaal ƒ 4,47 miljard toe. De belening loopt van 13 tot 20 januari. De rente voor het daggeld stond door deze extra liquiditeitssteun op vrijdag enigszins onder druk. Begin deze week liep de daggeldrente in een verkrappende markt weer iets op. De verkrappingen waren voornamelijk het gevolg van de storting op de voorlaatste staatslening en benzine-accijns afdrachten. De daling van de Amerikaanse kapitaalmarktrente afgelopen vrijdag, na de bekendmaking van de geringe groei van de detailhandelsverkopen over december, beïnvloedde de Nederlandse geldmarkt nauwelijks. Van meer invloed was gisteren de bekendmaking van de nieuwe 28daagse Duitse repo tender tegen een variabel tarief. Het variabele tarief wordt door de markt uitgelegd als een signaal van de Bundesbank, die een verdere verzwakking van de D-mark zou willen voorkomen. Een Duitse renteverhoging zal door Nederland moeten worden gevolgd om de guldenskoers ten opzichte van de mark niet te laten dalen. Als reactie hierop trok de Nederlandse geldmarktrente gisteren aan. De nieuwe staatslening bracht ƒ4,4 miljard op. Het effectieve rendement kwam uit op 6,67 procent. DNB nam in het kader van de opbouw van haar open-marktportefeuille ƒ 400 voor haar rekening. Bron: NMB Bank (in miljoenen guldens) verschil ACTIVA 16 jan 89 09 jan 89 Goud 27.608,2 — Bijz. trekkingsrechten in IMF 1.637,8 +3,7 Reservepositie in IMF 1.521,1 -20,1 Ecu's 11.685,4 +21,7 Vorderingen in 18.153,8 goud/deviezen -72,0 Voorschotten rekening-courant 6.345,2 + 1.294,6 Papier in disconto 282,3 +87,7 Beleningen 4.472,0 +2.447,1 Guldensvorderingen 12.297,9 +4.127,0 Beleggingen 1.889,2 -0,0 Diverse rekeningen (waarin Nederlandse munten) 927,8 +7,6 PASSIVA Bankbiljetten in om34.152,4 loop -242,5 Schatkist 7.038,1 +3.989,0 Banken in Nederland 10,6 + 1,3 Andere ingezetenen 102,8 +50,0 Banken in buitenland 111,1 +54,8 Andere niet-ingezetenen 97,5 +62,1 Verplichtingen in guldens 7.360,1 +4.157,2 Kasreserverekeningen 1.697,5 — Verplichtingen in vreemd geld 536,3 +3,8 Tegenwaarde toegewezen bijz. trekkingsrechten IMF 1.456,2 +3,3 Waarderingsverschillen goud en deviezen 27.067,8 + 138,9 Herwaarderingsrekening 353,5 — Kapitaal en reserves 1.889,2 — Diverse rekeningen 1.208,2 +7,2 Totaal goud en deviezen 60.397,7 -183,6 (waarvan convertibel) 18.153,8 -72,0 Dekkingspercentage 144,70 -15,26 --- Gunstige ontwikkeling Utrechtse beurs noopt tot expansie Jaarbeurs groeit door relimarkt Door onze redacteur JUURD EIJSVOOGEL UTRECHT, 18 jan. — Met godsdienst als belangrijke groeimarkt gaat de Jaarbeurs de jaren negentig in. „Vooral buiten het beurzenseizoen richten we ons op de relimarkt", zegt R.G. Van Ingen, sinds 1 januari algemeen directeur van de Utrechtse Jaarbeurs. „Voor juli 1995 hebben de Zevende-dags Adventisten hun wereldcongres bij ons geboekt: we verwachten 35.000 mensen, het grootste internationale congres ooit in Nederland gehouden",. zegt zijn voorganger mr. C.J. de Vriese, die heeft meegemaakt hoe religie in enkele jaren een belangrijke markt voor beurzen is geworden. „We hebben Billy Graham, de paus, de EO en de Jehova's al in huis gehad." Voor de Jaarbeurs was 1988 een goed jaar. De omzet steeg met ruim twintig procent tot 120 miljoen gulden; beurzen — hoofdzakelijk vakbeurzen — waren goed voor driekwart van de omzet, vergaderingen en andere bijeenkomsten zorgden voor de rest. De winst van de vereniging Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs bedroeg „enkele miljoenen" (de exacte resultaten zijn nog niet bekend). „De vereniging heeft geen winstdoel", aldus De Vriese, „maar wel een winstnoodzaak: om de groei te kunnen financieren." De leden van de vereniging zijn groepen exposanten als de Groep Uurwerken, Goud en Zilver en de Groep Bouwmaterialen en Bouwstoffen. Niet mooi Meer dan twee miljoen mensen bezochten in 1988 de beurzen, vergaderingen en congressen in de Jaarbeurs. Het aantal vierkante meters dat de Jaarbeurs tot zijn beschikking heeft, groeide verder en ook dat is een belangrijke graadmeter voor het welzijn van een beurs, aldus De Vriese. De totale oppervlakte aan overdekte expositieruimte bedraagt nu 255.000 vierkante meter. Maar het complex van zalen en hallen dat zich naast het Utrechtse centraal station uitstrekt, heeft de grenzen van zijn groei nog niet bereikt. De Jaarbeurs blijft zich voeden met kostbare vierkante meters Utrechtse binnenstad. Dat de grote hallen van de beurs geen sieraad voor het stadsbeeld zijn, moet directeur Van Ingen toegeven. „Mooi is het niet. Maar dat kom je internationaal bij beurzen tegen. Pas sinds kort verandert dat hier en daar." Na jarenlang onderhandelen heeft de beurs een belendend terrein verworven waar nu nog een kazerne staat. „Daar, aan de invalsroute naar Utrecht, bouwt de Jaarbeurs vanaf volgend jaar hoogwaardige kantoren ter afscherming van ons terrein", aldus Van Ingen. „Dat doen we uit Financiële, maar ook uit esthetische overwegingen." „Daarnaast laten we de nieuwbouw op ons eigen terrein, die voor dit jaar op het programma staat, uit esthetische overwegingen uitvoeren in dezelfde architectuur als de bestaande hallen ernaast. Esthetica en vormgeving spelen dus wel degelijk een belangrijke rol. Maar wij financieren nieuwbouw uit eigen middelen en krijgen geen overheidssubsidie. In het buitenland draagt men vaak van staatswege zorg voor de financiering van beurscomplexen, waardoor ze verworden tot allure-complexen." Op het terrein van de Hojel-kazerne zal naast het kantorencomplex, dat de Jaarbeurs samen met Nationale Nederlanden realiseert voor verhuur aan derden, ook nieuwe ruimte komen voor de Jaarbeurs zelf. Bovendien komt er een hotel met zo'n 250 kamers. Met de grote Franse hotelgroep Accor (Novotel, Ibis, Mercure en Sofitel) en de eveneens Franse projectontwikkelaar SARI onderzoekt de Jaarbeurs de mogelijkheden van een combinatie van een hotel met kantoren en faciliteiten voor „hoogwaardige internationale meetings". Verdere nieuwbouw die op het programma staat zijn een parkeergarage met een capaciteit van 1.500 auto's en een overdekte verbinding, een loopbrug, tussen het tegen het station aangebouwde Beatrix-gebouw (vergaderzalen) en het hallencomplex aan de overkant van de drukke Croeselaan. Ten slotte neemt de Jaarbeurs deel aan een samenwerkingsverband van overheid en bedrijfsleven, dat het Utrecht City Project heet. Samen met de Nederlandse Spoorwegen, het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) en de gemeente Utrecht studeert de Jaarbeurs op de mogelijkheden om „de Utrechtse binnenstad en het gebied rondom de Jaarbeurs te verrijken met nieuwe bebouwing". Men denkt aan dure kantoren en woningen in grootschalige stedebouwkundige ontwerpen. Suffen Begin jaren zestig verkeerde de Jaarbeurs in „een deplorabele toestand", aldus De Vriese. „Er zaten deftige, maar niet altijd even deskundige bestuurders die vee! aandacht hadden voor interne strijd. Zij zaten te suffen en gaven de RAI de kans zich van een autotentoonstelling te ontwikkelen tot een tentoonstellings- en vergadercentrum." Maar Utrecht en de Jaarbeurs sloegen terug met grote investeringen in het nieuw te bouwen Hoog Catharijne en uitbreiding van de Jaarbeurs. „Dat tilde Utrecht en de Jaarbeurs naar een heel ander niveau", aldus De Vriese. De Jaarbeurs beschouwt de Amsterdamse RAI als haar enige echte concurrent in Nederland. „We zijn nu heel gelukkig met de RAI als concurrent", zegt De Vriese. „Iedereen die hier werkt weet dat een klant die bij ons wegloopt met open armen door de RAI wordt ontvangen." Van Ingen: „Samen zijn we goed voor zeventig procent van de beurzen in Nederland. De andere organisaties beschouw ik als collega's — ze zijn ons niet tot last, en wij hen niet." Als nieuwe algemeen directeur is Van Ingen niet van plan het beleid dat De Vriese meer dan twaalf jaar voerde op belangrijke punten te veranderen. Wel voorziet hij accentverschillen: „Door de omstandigheden gedwongen zullen we extra aandacht moeten besteden aan de ontwikkeling van de infra-structuur (onder meer verbetering van de bereikbj en parkeergelegenheid) en slagkracht van de org an i s Mijn voorganger heeft veel' dacht besteed aan de fin ar 3 economische positie van het' £ '' drijf. Die is nu zo sterk dat w wat meer kunnnen gaan kV L naar de markt en onze klanten ' Een groeimarkt voor d e beurs, behalve de religieuze m festaties, is het organiseren beurzen in het buitenland sinds enkele jaren beseft de j beurs dat Utrecht niet per d e f! tie het beste punt is voor eeternationale beurs. „Als de v r ' niet naar het aanbod komt ? brengen we het aanbod naar ' vraag", zegt Van Ingen. onze nieuwe beurs Supercotr,' ting het merendeel van de dei' mers afkomstig uit de Verenig Staten. Ook de meeste bezo^. komen uit het buitenland, q ', moet je je gaan afvragen of j e ? naar financiële centra als ffJ furt of Londen moet." Dit naS organiseert de Jaarbeurs een v beurs voor intensieve veehamj" in Tokio. :ir » Subsidie Nederlandse bedrijven die exportoverwegingen aan buite-, landse beurzen deelnemen, koméin aanmerking voor een subsic s van het ministerie van econo^ sche zaken. Het zit Van W dwars dat bedrijven die deel-, men aan (op exportgerichte) beu; zen in Nederland niet op subsid'. van EZ hoeven te rekent „Waarschijnlijk is dat strijdig ® s EG-regels. Het kan toch niet £ zijn dat straks, als na 1992 de E. ropese binnengrenzen verdwenj zijn, het Nederlandse bedrijfs ven op beurzen in Düsseldorf Keulen wel subsidie krijgt, en Amsterdam en Utrecht niet. Van Ingen is over deze kwestie, overleg getreden met de Expor, bevorderings- en voorlichting, dienst (EVD) van het minister; van economische zaken en Nederlands Centrum voor h» delsbevordering. Op de eerste grote publiekstei toonstelling van het jaar, de kantiebeurs 1989, zijn rui; 105.000 mensen naar Utrecht gt komen om in dikke rijen langs c; kraampjes van reisbureaus en dere ondernemers uit de vakante business te drommen. Het is mi» zerig weer in januari, grauw regenachtig en zeker geen Elfsit den-weer. Van Ingen is er dik vreden mee: „Goed beursweer" • f R.G. van Ingen Mr. C.J. de Vriese (Foto's NRC Handelsblad /Freddy Rikken) --- BEDRIJFSNIEUWS Van Berkel Van Berkel, leverancier van weeg- en snij-apparatuur, heeft in de eerste negen maanden van 1988 een verlies geleden van ƒ 14,8 miljoen. Op de in november vorig jaar gehouden aandeelhoudersvergadering voorspelde het bestuur voor het hele jaar een verlies van ƒ 14 miljoen. Het eigen vermogen was door dit verlies per 30 september negatief geworden en wel ƒ 11,7 miljoen. Omdat er een achtergestelde lening is van ƒ 34 miljoen was er per 30 september nog een garantievermogen van ƒ 22,4 miljoen. De omzet bedroeg tot en met het derde kwartaal ƒ 293 miljoen, wat in vergelijking met dezelfde periode in 1987 (exclusief de afgestoten koelingsactiviteiten) een daling betekent van 6 procent. Hiervan was 2 procent toe te schrijven aan koersverliezen. DSM DSM Agro Specialties, onderdeel van de Agro-divisie van het chemieconcern DSM, heeft het 50 procents belang van de onderneming in Asef Fison te Didam uitgebreid tot honderd procent. Daartoe is het resterende aandelenpakket aangekocht dat sinds 1960 in handen was van Fisons Horticulture in Bramford (GrootBrittannië). De acquisitie van het aandelenpakket van Asef Fison past in de strategie van DSM Agro Specialties om de positie van het concern in de tuinbouw uit te breiden. Citicorp Citicorp, de grootste bankhoudstermaatschappij in de Verenigde Staten, heeft haar resultaten zowel in het vierde kwartaal als over geheel 1988 sterk weten te verbeteren, zo blijkt uit dinsdag gepubliceerde cijfers. Twee andere grote Amerikaanse banken, Chase Manhattan en Manufacturers Hanover, meldden een dag eerder eenzelfde positieve ontwikkeling. Citicorp behaalde over het afgelopen jaar een winst van 1,86 miljard dollar ofwel 5,36 dollar per aandeel na een verlies van 1,18 miljard dollar (4,41 dollar per aandeel over 1987. Vrijwel alle grote banken in de VS raakten in 1987 diep in de rode cijfers door omvangrijke voorzieningen voor dubieuze leningen aan schuldenlanden. Citicorp reserveerde maar liefst drie miljard dollar. Zonder deze voorzieningen zou er een nettowinst zijn geweest van 1,11 miljard dollar. Over het vierde kwartaal van het afgelopen jaar steeg de winst van Citicorp ten opzichte van dezelfde periode van 1987 van 597 miljoen dollar tot 747 miljoen dollar. De winst per aandeel ging omhoog van 1,82 dollar tot 2,19 dollar. Bols Bols stelt over 1988 een interimdividend van ƒ 1,50 per gewoa aandeel van ƒ 10 nominaal voo; Over het voorgaande jaar bedroe de tussentijdse uitkering ƒ 1 p< aandeel. De verhoging tot ƒ 1,5 vloeit uitsluitend voort uit d wens om de verhouding tussen terim- en slotdividend te verbet» ren. Uit de verhoging mag niet wo? den afgeleid dat de totale uitkt ring over 1988 eveneens zal stij gen. Over 1987 werd in totai f 4,50 betaald, 52 cent meer dal over het voorgaande jaar. --- zakelijk gezien Ingezonden mededeling zakelijk gezien --- Advertentie Bouwkundige mechanische en electronische beveiligingen Vlietlaan/Goudserijweg, Rotterdam, tel. 010-4522544 U hoeft uw oude installatie nog maar één keer te gebruiken. Binnen 48 uur kunnen we een Philips of andere PTT-gekeurde telefooncentrale leveren. Ook telefaxen. 6 modellen in voorraad, reeds vanaf ƒ 2750,-. Autotelefoon vanaf ƒ3630,-. Tevens leverbaar de Motorola semafoon. Kampman Ridderkerk. Alles voor de telefoon Lid van de VTB, tel. 01806-12688, fax 01806-11944 M 3 , uw aktieve partner bij aankoop en verkoop van onroerend goed... maliebaan 9 utrecht ADELBRECHT, EXPLOITATIE- en BEHEER Adelbrecht Vastgoed Beheer B.V. is een middelgroot, professioneel beheerkantoor en aktief in Amsterdam en Randstad. Onze jarenlange ervaring en permanente betrokkenheid bij uw onroerend goed is uw waarborg voor doelmatig beheer. Adelbrecht m J "*" Vastgoed Beheer B.V. 1077 LH Amsterdam telefoon 020-662.2252 telefax 020-76.05.95 --- Advertentie PRODUCENT van: RINGBANDEN ETUIS OFFERTEMAPPEN postbus 38 4870 aa etten-leur tel. 01608-34920' telex 54385 VOOR TIJDSCHRIFTEN MOET JE BIJ MGB ZIJN TT1I55ET grafische bedrijven Mercuriusstraat 35, postbus 68, 7000 AB Doetinchem, telefoon (08340) 4 99 22, telex 45043, fax. 49740/41/42 --- Marges van computerproducent schrompelen ineen Tij is voor Nixdorf gekeerd Door een onzer redacteuren VIANEN, 18 jan. — De ontwikkelingen in de computerindustrie gaan sneller dan menig producent lief is. Omzet en winst van het Westduitse computerbedrijf Nixdorf groeiden in 1987 met respectievelijk 13 en 19 procent, terwijl het personeelsbestand met 4.000 mensen toenam. Aan opdrachten was begin 1988 al meer ontvangen dan in geheel 1987 was omgezet. Maar het tij is plotseling gekeerd. In de tweede helft van vorig jaar ontstonden de problemen. De omzet vertoonde nog „duidelijke groei", maar dure chips en een hevige concurrentiestrijd — met name tegen marktleider IBM — •deden de marges ineenschrompelen. Over de ontwikkeling van de winst wil Nixdorf nog niets kwijt, maar het bedrijf zegt geen marktaandeel te hebben verloren. Dat betekent dus dat de winst over 1988 een forse knauw moet hebben gehad. Analisten gaan uit van een daling tot 115 miljoen mark, en voorspellen een verdere terugval tot 65 miljoen dit jaar. De eerste reactie van Nixdorf op de slechte gang van zaken was: kosten verlagen. Begin deze maand werd bekend dat het concern 1.600 arbeidsplaatsen schrapt. Dat is pijnlijk, na jaren van onafgebroken groei. Met 5,1 miljard mark omzet en 264 miljoen winst klom,Nixdorf in 1987 naar de zevende plaats op de ranglijst van computerleveranciers in Europa. Sinds 1983 was het aantal Nixdorf-medewerkers verdubbeld. H.J. Valk, de Nederlander die sinds 1 januari vice-president is van het Nixdorf-concern, doet niettemin alsof er geen vuiltje aan de lucht is. „Duizend arbeidsplaatsen op een totaal van bijna 30.000 is eigenlijk een schijntje", zo zei hij gisteren in een toelichting op de reorganisatie van Nixdorf. „Het gaat maar om 3 procent. Dat is een normaal verloopcijfer." Waarmee hij een volstrekt nieuwe inhoud aan het begrip personeelsverloop gaf. Zonnige kant Valk deed zijn best de moeilijkheden te ontkennen: „In enkele landen zullen we pas op de plaats maken, in andere landen groeien we verder", zei hij. Waar precies banen verdwijnen, bleef onduidelijk. „In Nederland en Engeland zullen er mensen bijkomen" aldus Valk, „terwijl het personeelsbestand in Duitsland constant blijft." W. Hettema, directeur van Nixdorf in Nederland, voorziet evenwel geen personele groei in 1989, ondanks een beoogde omzettoename van 16 procent. Kennelijk is Valks prognose wat aan de zonnige kant. In dat geval is het niet onlogisch te veronderstellen dat in de Bondsrepubliek de grootste klappen vallen. Nixdorf behaalt de helft van zijn omzet op de thuismarkt en heeft daar het meeste personeel. Een beleggingsanalist bevestigt dat. „Nixdorf groeide vorig jaar nog een beetje in het buitenland, maar heeft zeker in West-Duitsland te kampen met een verzadiging van de afzet in de detailhandel en het bank- en verzekeringswezen, zijn traditionele markten." De leiding van Nixdorf zou vorig jaar een personeelsstop hebben afgekondigd, nadat zij die stagnatie ook bespeurde. Niettemin bleken sindsdien toch nog 1.500 mensen in dienst te zijn genomen. „Het topmanagement mist controle op het bedrijf', stelt de analist vast. Dat verklaart wellicht waarom Valk zozeer de nadruk legt op 'decentraal management'. „Iedere medewerker zal op zijn kwaliteiten worden beoordeeld", zei hij gisteren. „De komende tijd moet dor hout worden gekapt. Want we presteren te weinig." Niet alleen salarissen vormen hoge personeelskosten. Ook de uitgaven aan opleidingen zijn hoog. Nixdorf levert namelijk in hoofdzaak complete computernetwerken, met alle randapparatuur en maatwerk-programmatuur die daarbij hoort. Een medewerker die zo'n netwerk vervolgens in het bedrijf van de opdrachtgever integreert, is vaak van zo grote waarde voor de klant dat hem snel een hoger salaris wordt geboden en de man of vrouw de overstap maakt. Een computeranalist: „Zo'n 'totaaloplossing' doet het goed in de markt, maar als je telkens nieuwe medewerkers moet opleiden, wordt het duur." Volgens die zelfde waarnemer is het produktenpakket van Nixdorf uitgebreider dan verantwoord. Een minder divers aanbod zou goedkopere produktie van grotere series mogelijk maken. Op dit moment legt de onderneming het af tegen een echte massaproducent als IBM, die Nixdorf bijvoorbeeld vorig jaar een haar grootste klanten, de Deutsche Bundesbahn, afsnoepte. Vergeleken met het tienmt grotere IBM heeft Nixdorf ' vendien het nadeel dat het zovee aandacht moet geven aan allerle soorten programmatuur. IBM biperkt zich op dit gebied en hef' door zijn omvang de mogelijkhe.' 'standaarden' vast te stellet „Nixdorf heeft er bewust voor kozen alle standaarden te onde' steunen", zegt Valk. „Als wij len optreden als 'systems integr 2 ' tor', dan moeten we onze klant'® computertoepassingen kunnen veren op elke standaard. En dat il duur", erkent hij. Nieuwe structuur Aanpassing van het produkte' pakket van Nixdorf zit er eentej niet in. „Wij hebben goede P' : ' dukten, en er is de afgelopenK ren zeer veel geïnvesteerd in ve ' dere ontwikkeling ervan", zegt," Wendelboe, manager voor N |S dorf in Noord-Europa. Winstverbetering bij de hui®? omzet dient vooralsnog uit bepe king van personeelskosten voort t vloeien. Verdere omzetgroei ^ moeten komen door nieuwe kl® 1 ten, met name overheid eni_se® overheid, en door een gewijzif structuur. Geruime tijd na zijn concurre ten, en zelfs na een notoir log £ drijf als IBM, heeft Nixdorf * sloten de interne organisatie n> e te richten op de markt. Per ' j nuari 1989 is de klassieke ver ling in afdelingen voor onderzo^ en ontwikkeling, produktie marketing vervangen door vter . e)1 visies die zich richten op soort klanten: grote multinationals, ken, midden- en kleinbednj' detailhandel. Elke divisie is antwoordelijk voor eigen P r0 ^ u efl en marktontwikkeling, omzet winst. (0 | Deze structuur moet leiden _ een hechtere band met de en snellere beslissingen, naast verwacht Valk dat Ni" 1 zich van de inzinking zal hert len door de voortgaande berio ^ aan computernetwerken en ontwikkeling dat de c°mp u . branche langzaamaan tóch s ., daarden kiest. „We moeten .. te veel praten over stagner® ! groei. Die kotnt wel weer ~ stelt hij met ongeschokt ver terug wen. ---