BINNENLAND DE KOSTEN DER DEFENSIE Vermindering van de consumptie noodig, alsmede uitbreiding van productie en productie-middelen. In „Maatschappij-belangen", het maandschrift der Ned. Maatschappij voor Nijverheid en Handel, schrijft mr. J. Bierens de Haan, redacteur van dit blad, over de „Kosten der defensie en het economisch beleid". Schr. noemt als het principieele verschil tusschen de gewone maatschappelijke uitgaven en de staatsdefensie-uitgaven het gedwongen karakter van deze laatste. In de maatschappij bepalen natuurlijk de inkomsten den omvang der uitgaven, maar wat de staat voor onderhoud van soldaten en al wat de defensie verder eischt uitgeeft, gaat, voor zoover het niet uit het nationale inkomen betaald kan worden, van het nationale vermogen af. Bij deze intering wordt de kapitaalvorming, die er anders zou zijn, teniet gedaan en bespaard kapitaal verbruikt. De meest gewenschte wijze om de extra uitgaven voor onze defensie te betalen zou zijn door een evenredige vermindering van de overige consumptieve uitgaven; zij zouden dan uit ihet nationale inkomen betaald kunnen worden. Een dergelijke vermindering zou in zekeren zin logisch zijn. Immers de uitgaven voor defensie beteek enen een groote uitbreiding onzer consumptieve uitgaven; het zou logisch zijn wanneer men deze dan aan de andere zijde zou beperken. Een degelijke beperking in. vollen omvang en plotseling behoort echter tot de onmogelijkheden: dit zou al te zeer ontwrichtend werken op het overige, niet door de defensieve uitgaven bevoordeelde, bedrijfsleven. Doch een gedeeltelijke en geleidelik verdergaande beperking zal onvermijdelijk zijn, om grooter nadeelen en gevaren te voorkomenHet duurder worden van allerlei goederen is reeds een automatisch werkend middel dat tot beperking dwingt; het is de automatische reactie op een schaarscher worden der goederen. Het zou een volkomen verkeerde, maar ook een onmogelijke politiek zijn, die zou willen trachten aan de gevolgen van dit duurder worden tegemoet te komen door duurtebijslagen en loonsverhoogingen, opdat de massa toch evenveel zou kunnen blijven verbruiken van hetgeen in mindere mate aanwezig is. Het zou zijn alsof men een vermindering van een beschikbare hoeveelheid pap zou willen te niet doen door aan de pap-eters grootere lepels te geven. Een dergelijke politiek zou alleen een verdere prijsstijging tengevolge hebben en niemand baten. Het zou de methode zijn om door toenemende duurte het economisch leven steeds verder te ontwrichten en de lasten te laten neerkomen op hen wier inkomens niet verhoogd kunnen worden. Vermindering der consumptie ts dus het eerste middel voor het dragen der defensieuitgaven, en als het tweede noemt schr.; verhooging der productie, vooral van dingen, die voor het levensonderhoud noodzakelijk zijn (levensmiddelen, kleeren, woningen), desnoods met minimale winst en tegen lager loon of met een langeren werkdag. In het bijzonder zullen echter kapitaalgoederen moeten worden geproduceerd, die vermoedelijk na den oorlog het meest van nut zullen zijn, zooals schepen en scheepswerven. Wij moeten onze kapitaaluitrusting, onze outillage met productieve middelen, in dezen tijd juist versterken en verbeteren. Alleen dan zullen wij sterk kunnen staan in den moeilijken tijd die ons wacht. Ook dit vereischt een beperking der verteringen in het heden. Mr. J. Biereng de Haan --- RIJKSBIJDRAGEN GEMEENTELIJKE WERKLOOSHEIDSZORG Verhooging Rijksbegrooting voorgesteld. Ingediend is bij de Tweede Kamer een wetsontwerp houdende wijziging en verhooging van het vijfde hoofdstuk der Rijksbegrooting voor het dienstjaar 1940. Bij de wet van 30 December 1939 is de werkingsduur van de wet, houdende voorzieningen terzake van gemeentelijke kosten van werkloosheidszorg, met één jaar, t.w. het jaar 1940, verlengd. Deze verlenging, zoo schrijft de Minister van Binnenlandsche Zaken ter toelichting, is gepaard gegaan met het vervallen van de mogelijkheid tot toekenning van bijdragen uit het Werkloosheidssubsidiefonds aan de gemeenten, voor zoover die gemeenten, ten gevolge van de inperking van haar belastinggebied, ingevolge de bepalingen van de wet, moeilijkheden ondervinden (de zgn. belastingbijdragen). Thans bestaat het voornemen eveneens te doen vervallen de mogelijkheid van het toekennen uit voormeld fonds aan gemeenten van extra-bijdragen in de werkloosheidslasten. Zooals reeds is medegedeeld, ligt het in de bedoeling, ter vervanging van evenbedoelde uitkeeringen uit het Werkloosheidssubsidiefonds, aan de daarvoor in aanmerking komende gemeenten, voor het jaar 1940 soortgelijke uitkeeringen toe te kennen ten laste van de Rijksbegrootirg. De thans voorgestelde post strekt om daartoe de mogelijkheid te openen. --- H. SISSINGH OVERLEDEN H. SISSINGH OVERLEDEN (Van onzen correspondent.) Groningen, 29 Januari. Te Groningen is hedenmiddag, na geruimen tijd ziek te zijn geweest, overleden de heer H. Sissingh, die ruim twintig jaar lid van den raad van Groningen is geweest en van 1914 tot 1927, dus ook in de moeilijke oorlogsjaren, wethouder, eerst voor de stadsbezittingen, openbare werken en volkshuisvesting, later voor de stadsbezittingen en financiën. Ook had hij gedurende de jaren 1914—1918 de leiding van de distributie in Groningen. Voorts had hij zitting in de besturen van tal van vereenigingen, onder meer de Vereeniging voor Nederlandsche Gemeenten. Bij zijn aftreden uit den gemeenteraad en ook bij andere voorkomende gelegenheden is duidelijk gebleken, dat men te Groningen zeer groote bewondering had voor het werk, dat de heer Sissingh in zijn werkzaam leven heeft verzet. De regeering benoemde hem tot officier in de orde van Oranje-Nassau. --- NATURALISATIES. Ingediend is bij de Tweede Kamer een ontwerp van wet, houdende naturalisatie van Robert Kart Angermann ea 19 anderen. --- M.S. „NORA" VERNIELDE PIER Tijdens hoog water afgedreven. Het m.s. „Nora", dat, zooals gemeld, na de mijnontploffing met vernielden achtersteven op het strand was gezet, is tijdens hoog water afgedreven, recht op een pier aan, welke over een afstand van. tachtig meter werd vernield. De „Nora" ligt nu met de stuurboordzijde op het strand. Het motorschip ,,Nora" dat op een mijn is geloopen, was Donderdagnamiddag van Harlingen met een lading karton naar Londen vertrokken. Kapitein van de ,,Nora" is de heer L. T. Brinkman uit Groningen. Verder waren er nog vijf opvarenden aan boord. Uit nadere berichten blijkt, dat, hoewel het achterschip bij de ontploffing werd weggeslagen, tengevolge waarvan het vaartuig snel begon te zinken, een te hulp gesnelde sleepboot erin geslaagd is het schip naar de kust op sleeptouw te nemen en op het strand te zetten. Men gelooft, dat de geheele bemanning zifiji veilig aan boord van een reddingvaartuig bevindt. --- GEHEIMZINNIGE AUTO EN EEN KARABIJN Eigenaardige ontdekking van een militairen chauffeur bij Moerdijk. GEVECHT IN DE SNEEUW (Van onzen correspondent.) Breda, 29 Januari. Een geheimzinnig voorval heeft zich Zaterdagavond afgespeeld in het stille dorpje Moerdijk aan het Hollandsch Diep. Het was Zaterdagavond elf uur, toen de militaire chauffeur Groen, die met een militaire auto van Lage Zwaluwe op weg was naar Moerdijk, in den helderen nacht, even buiten het dorp Moerdijk, aan den kant van den weg een man in burgerkleeren zag staan, die een karabijn in de hand had. Dit kwam den chauffeur zoo vreemd voor, dat hij besloot eens te kijken, wat er aan de hand kon zijn. Hij stopte zfln voertuig en zag hoe de man met de karabijn vlug in een langs den weg staande auto stapte. Voor dat deze echter kon wegrijden was Groen al bij den wagen, hij rukte het portier van de auto open en sommeerde de inzittenden ■ er bleek nl. nog een man in den wagen te zijn, — de karabijn af te geven. De inzittenden beweerden, dat zij geen karabijn hadden, maar Groen zag zeer duidelijk het wapen tusschen hen in staan en deed er een greep naar. De mannen schenen eohter niet van zins het wapen af te geven en er ontstond naast de auto in de sneeuw een worsteling, die Groen bijna noodlottig was geworden. Op een gegeven moment voelde hij nl. dat er een scherp voorwerp tusschen zijn kleeren werd gestoken, dat aanstonds weer werd teruggetrokken. Nog juist kon hij zien, dat men hem met een mes had gestoken. Tot zijn geluk stond hij juist in gebogen houding, waardoor het mes afschampte tegen een tabaksdoos, welke hij in den borstzak droeg. Onvervaard vocht Groen door en ten slotte zag hij kans de twee mannen de karabijn te ontrukken. De £wee geheimzinnige personen sprongen daarop aanstonds in de auto en reden in snelle vaart weg. Groen trachtte hen met zijn eigen wagen te achterhalen, maar deze bleek daartoe niet snel genoeg te zijn. Onverrichterzake moest hij terugkeeren. Bij terugkomst in zijn kwartier rapporteerde hij zijn avontuur onmiddellijk aan zijn superieuren, die terstond op hun beurt mili-" taire en justitieele autoriteiten waarschuwden. Bij een eerste onderzoek zijn langs den weg in de nabijheid van de plaats, waar de auto had gestaan een niet volledig militair uniform gevonden, alsmede een gasmasker en een paar gummi laarzen. Men vermoedt, dat dit uniform en de uitrustingsstukken door de inzittenden van de auto naar buiten zijn geworpen. Gedurende den Zondag heeft het parket uit Breda met medewerking van den politiedeskundige N. van der Schatte Olivier een onderzoek ter plaatse ingesteld. Maandag kwam de districtscommandant der marechaussee te 's Hertogenbosch, kap. Kist, den toestand ter plaatse opnemen. Een speurtocht met behulp van een politiehond leverde nog niets op. Militaire autoriteiten weigeren alle nadere inlichtingen. --- „DE OUDE HAGENAAR" TER AARDE BESTELD De dezer dagen op 97-jarigen leeftijd overleden heer M. Jochems, in de residentie bekend als „de oude Hagenaar", is gisteren op de Israëlietische Begraafplaats aan den Oude Scheveningscheweg ter aarde besteld. Tot hen, die den overledene op heit kerkhof de laatste eer bewezen, behoorden jhr. mr. W. C. Six, die aanwezig was namens den burgemeester van 's-Gravenhage, mr. S. J. R. de Monchy, voorts dr. Hendrik P. N. Muller, gezant ter beschikking, en het dagelijksch bestuur van de vereeniging „Monument Willem II". Voorts waren er verscheidene vrienden, bekenden en bewonderaars van dezen bij zijn leven zoo populairen doode. In het reinigingshuis werden de gebruikelijke ceremoniën verricht door rabbijn I. J. van Gelder, die tevens een rouwrede hield, waarin hij den overledene vergeleek met Koning David uit het Oude Testament. Voorts herinnerde spr. aan het vele mooie werk, dat hij door woord en geschrift tot stand heeft weten te brengen en waartoe hij de kracht en de inspiratie heeft gevonden door zijn groote liefde voor vaderland en vorstenhuis. Dr. Hendrik P. N. Muller bracht hierna hulde aan wijlen den heer Jochems voor diens initiatief tot de oprichting van een standbeeld voor Johan de Witt op de Plaats te 's-Gravenhage, alsmede voor zijn krachtdadige medewerking aan de actie nopens het standbeeld voor Koning Willem II op het Buitenhof, door welke actie een staande figuur werd verwisseld voor een monument, dat den vorst voorstelt zittende te paard. Aan de groeve heeft een familielid voor de belangstelling bedankt. --- VOOR VOLKENBOND EN VREDE. De Haagsche afdeeling van de Vereeniging voor Volkenbond en Vrede zal Vrijdag a.s. een bijeenkomst houden in de tuinzaal van den Dierentuin, waar het woord zal worden gevoerd door de heeren H. Ch. G. J. van der Mandere, algemeen secretaris der Vereeniging voor Volkenbond en Vrede en den heer K. Vorrtnk, lid der Eerste Kamer der Staten-Generi, over: „De jongste geschiedenis en de internationaal-politieke beteekenis van Finland", --- Een betere kijk op de jeugdwerkloosheid noodig Ministerieele aansporing tot 45 gemeenten. De minister van Sociale Zaken heeft aan 45 gemeenten, waar een arbeidsbeurs gevestigd is en nog geen bureau voor jeugdregistratie, een brief gezonden, ten einde de aandacht te vestigen op den omvang van de werkloosheid onder de jonge mannen van 14 tot en met 21 jaar, die den laatsten tijd wel is verminderd, maar toch nog van zoodanigen aard is, dat de overheid verplicht is er volle aandacht aan te schenken. De laatste jaren is geconstateerd, dat in die gemeenten, alwaar de zorg van gemeentewege ten behoeve van deze jongeren was samengetrokken in een bureau voor jeugdregistratie, het deelnemen van de jongeren aan den arbeid veel grooter werd dan voorheen het geval was. Een belangrijk uitvloeisel van een goed georganiseerd bureau voor jeugdregistratie is, dat de mogelijkheid tot plaatsing in het vrije bedrijf wordt vergroot. Zulks is in de practijk reeds bewezen. Ten einde ook hier een zoo groot mogelijk resultaat te kunnen bereiken is het noodig, dat het bureau voor de jeugdregistratie ingeschakeld wordt bi) de arbeidsbeurs, waardoor tevens de mogelijkheid bestaat om een bijzondere bemiddeling voor jongeren in het leven te roepen. Er zijn thans bureaux voor jeugdregistratie gevestigd te Almelo, Amersfoort, Arnhem, Breda, Dordrecht, Eindhoven, Gouda, Haarlem, Heerenveen, Heerlen, Den Helder, Helmond, 's-Hertogenbosch, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Roosendaal, Vlaardingen, Wassenaar, Winschoten, Zeist en Zutphen. De minister nu heeft den aangeschreven gemeentebesturen verzocht medewerking te verleenen aan het in het leven roepen van zulk een bureau. In de kosten draagt het Rijk bij. Aan de besturen van die gemeenten, waar wel een dergelijk bureau gevestigd, doch waar dit organisatorisch staat naast de arbeidsbeurs, heeft de minister verzocht deze twee met elkaar te verbinden. --- GRENSKANTOREN In verband met de sluiting van Duitsche zijde van het verkeer te land over de Duitsch—Nederlandsche grens van 8 uur 's avonds tot 7 uur 's morgens (MiddenEuropeeschen tijd), uitgezonderd wat betreft het spoorwegverkeer, worden de Nederlandsche grenskantoren der invoerrechten aan die grens voor in- en uitvoer langs landwegen, met ingang van 12 Februari a.s. tot nader order gesloten van 20 tot 6 uur (Amsterdam - schen tijd) en gedurende den sluitingstijd, welke volgens de thans geldende regeling buiten dit tijdvak valt. Ten aanzien van de grenskantoren aan de Nederlandsch—Belgische grens blijven de bestaande regelingen van kracht. De op verschillende wegen in het grensgebied aangebrachte of nog aan te brengen douaneslagboomen worden gedurende de tijdstippen, dat de grenskantoren der invoerrechten zijn gesloten, niet geopend behoudens de hierna bedoelde afwijkingen. Tijdens de sluiting van de slagboomen zal het binnenkomen en uitgaan langs de over de Nederlandsch— Duitsche of de Nederlandsch—Belgische grens voerende landwegen, met alle goederen, gebezigde vervoermiddelen hieronder begrepen, zijn verboden, met dien verstande, dat het verkeer blijft toegelaten met goederen en vervoermiddelen, welke langs de gesloten hoornen kunnen passeeren, voor zoover daarvoor geen douaneformaliteiten behoeven te worden vervuld. • De slagboomen b(j de grenskantoren Oud-Vroenihoven en Ittervoort worden dag en nacht bediend. De slagboom te Baarle-Nassau wordt bediend van 1 April tot en met 30 September van 6.30 tot 20.30, en van 1 October tot ein met 31 Maart van 8 tot 20.30 uur. De te Goirle geplaatste slagboom wordt in het tijdvak 1 April tot en met 30 September van 6.30 tot 24 uur en van 1 October tot en met 31 Maart •van 7 tot 24 uur bediend. De slagboom te Bergeijksohe Barrière wordt dag en nacht, en die te Reuzel in het tijdvak 4 November tot en met 31 Maart van 8 tot 21.30 uur bediend. De te Putten en te Nispen geplaatste slagboomen worden bediend van 6.30 tot 24 uur. De te Eede geplaatste slagboom wordt bediend van 7 tot 23 uur, die te Kapellebrug van 6.30 tot 1 uur 's nachts, te Sas van Gent dag en nacht, en te Sluis in het tijdvak 4 November tot en met 31 Maart van 7 tot 21.30 uur, en van 1 April tot en met 3 Novemibei van 7 tot 0.30 uur 's nacht. De aandacht wordt er op gevestigd, dat bediening van alle slagboomen op Zon- en algemeen erkende Christelijke feestdagen zal plaats hebben als op werkdagen en dat buiten de gewone kantooruren het bedienen der slagboomen uitsluitend geschiedt ten behoeve van het verkeer, waarbij geen douaneformaliteiten behoeven te worden vervuild. --- Restaurant DORRIUS (Ingezonden Mededeeling.) Restaurant DORRIUS N. Z. Voorburgwal b.h. Spul, Amsterdam. PLATS DU JOUR EN * LA CARTE --- Texelsche boot kan de haven van Oude Schild niet meer bereiken. Het eiland nog niet geisoleerd. Passagiers en goederen worden aan den dijk ontscheept. ESN dag is Texel van het vasteland geïsoleerd geweest. Zondagmorgen kon de van Oudescbild uitvarende boot van Texels Eigen Stoomboot Onderneming niet door het ijs Iheen breken en ook de andere boot, die van de haven van Nieuwediep uit Texel poogde te bereiken, is daarin niet geslaagd. Tot twintig meter afstand zijn de booten elkaar genaderd- Toen moesten zij den strijd tegen het ijs — en tegen het water opgeven» Want niet alleen moeten de booten kampen tegen het ijs, met den heerschenden oostenwind bereikt het water bij eb zoo'n laag peil, dat varen onmogelijk wordt. Zondag diuurde de strijd met ijs zoo lang, dat toen de booten elkaar zeer dicht waren genaderd, en het scheen alsof de moeizame arbeid resultaat zou hebben, er zich tusschen beide booten een ijswal bevond, welke tot den bodeim toereikte- Deze twintig meter breede ijswal voltrok Texels isolement. De pogingen den Texelschen haven te bereiken zijn thans opgegeven, maar er rest altjjd nog een mogelijkheid- In den winter van 1929 heeft de TexeQsche boot gedurende eennge weken passagiers en lading ontscheept en ingenomen aan het Horntje, een dijkstuk aan de zuidoostkust van het eiland. Langs dit dijkstuk vormde zioh toentertijd nog een stevige ijsbarrière. De boot meerde tegen het ijs, waarop ontscheept kon worden. Onder aan den dijk stonden de autobussen en vrachtauto's gereed om passagiers en lading naar Den Burg en de overige deelen van het eiland te vervoeren. Sinds de Zuiderzeeafsluiting is de stroom echter verandert en thans vormt zich geen ijs tegen den dijk aan het Horntje. Niettemin heeft men ook thans weer de mogelijkheid onder oogen gezien op dezen plek te meeren. Zondag kon geen poging meer worden ondernomen. De waterstand liet dit niet meer toe. Doch gistermorgen om half acht is de Texelsche boot uit de haven van Den Helder vertrokken om te pogen, of via 't Horntje een verbinding was tot stand te brengen. En dit is gelukt. Na een kwartiertje stoomen was de boot bij den dijk. Toen begon een langdurig ei; voorzichtig gemanoeuvreer. want de boot moest tegen de steenen van de dijkglooiing komen ti liggen en het gevaar was niet denkbeeldig, dat de scheepshuid daardoor ernstig zou worden beschadigd'. Gelukkig was de zee nogal kalm, waardoor deze arbeid in niet onbelangrijke mate werd verlicht. En zoo lag ten slotte de boot tegen de steenen, zonder dat er averij was opgeloopen. Met planken en kisten werd een verbinding tusschen de boot en de dijk tot stand gebracht, waarover de passagiers aan land konden gaan. Nadat ook de goederen waren ontscheept, is de Texelsche boot met nieuwe lading en passagiers naar Den Helder vertrokken. Hedenmorgen zal men wederom een poging doen om op deze wijze Texel te bereiken. Het eiland is dus nog niet geïsoleerd, maar de ongeregelde verbinding levert toch tal van moeilijkheden op, niet in de laatste plaats voor de zakenlieden en de militaire verlofgangers. En de ongeregelde aankomst van brieven en kranten is nu wel geen onoverkomelijk bezwaar, het is tooh weinig plezierig. --- VRACHTDIENST KAMPEN—URK Bij geslaagde proefneming driemaal daags. (Van onzen correspondent.) Kampen, 29 Januari. Morgenochtend om zeven uur zal in opdracht van de directie van de „Urker Stoombootmaatschappij" een vrachtauto van Kampen vertrekken met een lading van ongeveer duizend kilogram goederen. Het ligt in de bedoeling van de directie dat, wanneer deze tocht slaagt, driemaal per dag een vrachtauto van Kampen naar Urk en terug zal rijden. Tevens is het dan niet uitgesloten, dat ook de post per vrachtauto zal worden vervoerd. --- IN- EN VERKOOPPRIJZEN BOONEN EN CAPUCIJNERS Vragen naar winsten van Akkerbouwcentrale. Het Tweede Kamerlid Amelink heeft aan den Minister van Eoonomische Zaken de volgende schriftelijke vragen gesteld: Is het juist, dat de Nederlandsche Akkerbouwcentrale Zeeuwsche bruine boonen en Mansholt-capucijners van de producenten koopt voor den prijs van respectievelijk ƒ 17 en ƒ 18.50 per 100 kg en deze beide producten aan den handel levert voor ƒ 23.30 per 100 kg, zoodat een bruto winst gemaakt wordt van respectievelijk ƒ 6.30 en ƒ 4.80 per 100 kg? Is het voorts juist, dat de bruto winst, die de Akkerbouwcentrale maakt op het artikel witte boonen ƒ 7.80 per 100 kg bedraagt? Indien dit juist is, wil de minister dan maatregelen nemen teneinde deze sterke prijsverhooging tegen te gaan? --- SNEEUWRUIMEN OF DUURDER BROOD Aldus de Rotterdamsche bakkersfederatie. (Vaa onzen correspondent). Rotterdam, 29 Januari. Sneeuw ruimen of duurder brood is de conclusie van een telegram, dat de Rotterdamsche Bakkersfederatie, waarbij alle bedrijven en organisaties uit het bakkersbedrijf zijn aangesloten, aan den burgemeester heeft gezonden. De Federatie dringt er in het telegram op aan de straten, en vooral de zijstraten, van sneeuw te zuiveren, omdat de tegenwoordige toestand van de werkgevers zooveel geldelijke offers en van de werknemers zooveel arbeid vergt, dat er tot verhooging van den broodparijs zal moeten worden besloten, indien er geen verandering komt. --- SLACHTOFFERS VERASCHT VAN DE „BIARRITZ" (Van onzen correspondent.) IJ m u i d e n, 29 Januari. Vanochtend is te Velsen in allen eenvoud het stoffelijk overschot verascht van twee der Noorsche zeelieden, die bij de ramp van de „Biarritz" om het leven zijn gekomen. De Noorsche consul uit Rotterdam was met zijn echtgenoote aanwezig en verder waren naar IJmuiden nog enkele belangstellende zeevarenden gekomen. Bij het dalen van de kist speelde de organist het Noorsche volkslied. De asch van de beide slachtoffers zal naar Noorwegen worden overgebracht. --- WEESHUIS TE DEN BURG IN BRAND Gravin Ada zat er eens gevangen... (Van onzen correspondent.) D e n B u r g, 29 Jan. Vanmiddag om zes uur is brand uitgebroken op de bovenverdieping van het algemeen weeshuis te Den Burg (Texel). Het vuur ontstond bij een schoorsteen en in zeer korten tijd sloegen de vlammen reeds naar buiten. De inwonenden van het huis, de vader, de moeder en een vijftiental weezen, konden zich tijdig in veiligheid stellen. Het gebouw staat op de lijst van monumentenzorg. Het is voor de reformatie een agnietenklooster geweest waarin in het begin van de dertiende eeuw Gravin Ada van Holland gevangen heeft gezeten. Militairen, die de brandweer assisteerden, hebben onder leiding van den secretaris van het weeshuisbestuur, verschillende antiquiteiten waaronder ook een oud schilderij van Ada van Holland in veiligheid gebracht. De brandweer slaagde er in, den. brand tot een paar vertrekken te beperken; na een half uur blusschen was het gevaar voor uitbreiding bedwongen. Enkele oogenblikken heeft het postkantoor, dat naast het weeshuis staat, nog gevaar geloopen en men was reeds begonnen de directeurs-woning te ontruimen. --- ZEVENHONDERD MIJNWERKERS WORDEN GEDEMOBILISEERD (Van onzen correspondent). Heerlen, 29 Januari. Naar wij vernemen worden met ingang van 1 Februari a.s. 700 gemobiliseerde mijnwerkers met klein verlof naar huis gezonden. Dit is een uitkomst voor onze Limburgsche mijnen. --- RECHTZAKEN FAILLISSEMENT-AANVRAGE EN OPEISCHBARE SCHULDEN Een arrest van den Hoogen Raad. Bij een faillissementsaanvrage is het voor de beoordeeling van de vraag of de toestand van opgehouden hebben te betalen aanwezig kan worden geacht, onverschillig of bij het bestaan van nog andere schulden, deze al dan niet opeischbaar zijn. De Hooge Raad heeft in raadkamer een beschikking gewezen in de volgende zaak: Bij beschikking van het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch is bevestigd een vonnis van de rechtbank aldaar, waarbij een gedane aanvrage tot faillietverklaring werd afgewezen Het Hof stelde zich op het standpunt, dat niet gebleken was, dat de toestand, van te hebben opgehouden te betalen, bestond op grond van het niet summierlijk blijken van het bestaan van meer schuldeischers, die een o p e i s c hb a r e vordering hadden. Tusschen partijen stond namelijk vast, dat de schuldenaar met zijn overige schuldeischers een regeling heeft getroffen, krachtens welke deze hem uitstel van betaling hebben verleend. De Hooge Raad heeft nu geoordeeld, dat de beslissing van het Hof onjuist is, omdat het voor de beoordeeling van de vraag of de toestand van opgehouden hebben te betalen aanwezig kan worden geacht, onverschillig is of, bij het bestaan van nog andere schulden nevens die van den oorspronkelijken aanvrager, die andere schulden al dan niet opeischbaar zijn. Op dien grond is de bestreden beschikking vernietigd en de zaak terug verwezen naar het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch. --- „HET LIED VAN DE KLOK" De toren in welken Michiel de Ruyter is geklommen. De afbraak van de St- Jacobuskerk te Vlissingen was gegund aan een slooper aldaar, doch met den pastoor was e^n afspraak gemaakt, dat het volledige torenuurwerk aan de parochie zou blijven. Na eenigen tijd kwam de pastoor evenwel tot de ontdekking, dat de groote luiklok, die de heele en halve uren aankondigde, er met meer bij was, hetgeen voor den pastoor aanleiding was den slooper ter verantwoording te roepen. De slooper deelde mede, dat hij de klok aan een opkooper in Middelburg had verkocht, daar deze volgens hem niet tot het uurwerk behoorde. De pastoor was het daar allerminst mee eens en zoo kwam er een rechtzaak van die in eerste instantie voor den politierechter te Middelburg werd behandeld. De slooper werd vervolgd wegens verduistering, maar de politierechter sprak hem vrij. De officier van justitie te Middelburg teekende hooger beroep aan en de zaak dignde thans voor het Gerechtshof te 's-Gravenhage. De pastoor verklaarde als getuige, dat verdachte er eerst een beetje om heen had gedraaid. Hij had gezegd, dat de klok naar beneden was gevallen en daardoor wat gebarsten was. Een timmerman, die voor den pastoor op onderzoek is uitgegaan, deelde echter mede, dat de klok geheel gaaf bij den opkooper werd aangetroffen. De klokkenmaker, die het uurwerk geregeld onderhield, gaf als zijn meening te kennen, dat uurwerk en klok niet bij elkaar hoorden. Het was een gewone lui-klok, maar door een paar ijzerdraadjes had men haar met het uurwerk verbonden. De officier van justitie, jhr. mr. Van Asch van Wijck, was het daarmee friet eens. Verdachte woont te Vlissirigen en heeft de klok voortdurend hooren slaan. Hij wist dus, dat klok en uurwerk bij elkaar hoorden. Spr. eischte een geldboete van ƒ 100 subs. vijftig dagen hechtenis. De verdediger, mr. F. W. Adriaanse, was van meening, dat het hier een zuiver civiel geding betrof, waarvan men door een soort „coup de force" een strafzaak had gemaakt. Uit de geschiedenis blijkt reeds, dat klok en uurwerk niet bij elkaar hooren. De klok was in 1860 in den toren aangebracht. Na den brand in de Jacobskerk in 1911 miste men een goede torenklok (de afgebrande toren van de Jacobskerk was de toren waarin Michiel de Ruyter is geklommen). Men heeft toen in den toren van de St. Jacobuskerk een uurwerk aangebracht en dat met de reeds bestaande lui-klok in verbinding gebracht. Jarenlang hadden klok en uurwerk verschillende eigenaars, totdat de parochie het uurwerk overnam. Uit dit alles blijkt, dat klok en uurwer'; allerminst één geheel uitmaakten. Pleiter beriep zich ook op art. 14 Wetboek van Strafverordening en vroeg wanneer geen vrijspraak kon volgen, schorsing van de zaak, tot de burgerlijke rechter over het eigendomsrecht van de klok zal hebben beslist. Uitspraak 12 Februari, --- ONDERWIJS TSJECHISCHE ACADEMIE VAN WETENSCHAPPEN Te Praag. — Vijftigjarig bestaan. Men schrijft ons: Stil en in het buitenland bijna onopgemerkt ie het vijftigjarige bestaan van de Tsjechische Academie van Kunsten en Wetenschappen ta Praag, op 23 Januari jl., voorbijgegaan. De totstandkoming dezer academie zette de kroon op het werk van den verdienstelijken Tsjechischen architect Josef Hlavka. Hoewel de nieuwgevestigde academie destijds niet alle verwachtingen, die men van haar koesterde heeft vervuld — zij is in het bijzonder wat de sectie voor kunst en literatuur betreft te conservatief gebleven — heeft zij toch zoowel op het terrein der geesteswetenschappen als dat van de natuurwetenschappen verdienstelijk werk verricht. In den loop van haar bestaan heeft zij niet minder dan drieduizend publicaties uitgegeven, waaronder een groot aantal studies, die speciaal de kennis van het BoheemscHe land in elk opzicht verrijkt hebben en van groote beteekenis zijn voor de onderzoekingen op het gebied der slavische cultuur. Na Josef Hlavka zijn de mineraloog K. Vrba, de jurist A. Randa, de philoloog Josef Zubaty de componist J. B. Foerster en de historicus Josef Susta voorzitter der Academie geweest. Tot <&n verderen arbeid van de Academie behoort nog de breed opgezette bearbeiding van het Tsjechische woordenboek, diat de geheele historische ontwikkeling der Tsjechische taal zal geven. Dit werk is echter nog niet gepubliceerd, doch men heeft voorloopig een minder wetenschappelijk, doch meer op de practijk ingestelde beknopte diotionnaiire uitgegeven. Wegens de omstandigheden — naar men weet zijn alle Tsjechische hoogescholen en de bij de Academie aangesloten wetenschappelijke instellingen gesloten — heeft men het jubileum natuurlijk niet gevierd. --- BEGRAFENIS PROF. GOSSES. Bij de begrafenis van prof. Gosses te Groningen ,op Zaterdag j.1., was de Koninklijke Nederlandsche Akademie van Wetenschappen te Amsterdam vertegenwoordigd door prof. dr. A. G. Roos­ --- KUNST HET DUITSCHE BOEK In het gebouw „Arti e f Amicitiae" te Amsterdam wordt van 4 tot 11 Februari een tentoonstelling gehouden van „Het Duitsche Boek". De opening geschiedt Zondagmiddag te 4 uur in tegenwoordigheid van den Duitschen consul-generaal. De tentoonstelling omvat hetzelfde als die, welke thans te Rotterdam wordt gehouden en waarvan wij Zondagochtend een bespreking hebben gegeven. --- CONCERTGEBOUW-KAMERMUZIEK. Op het zesde concert van de serie Concertgebouw-Kamermuziek, Dinsdagavond 13 Februari, zal de violoncellist Pablo Casals in de groote zaal van het Concertgebouw te Amsterdam de Handel-Variaties en de Sonates op. 5, no. 2 in g, op. 69 in A van Beethoven en de Suite in d voor violoncel-solo van J. S. Bach spelen; begeleide: is Johannes Röntgen. Voor de vereeniging „Nederland-Egypte" en den Katholieken Kunstkring „De Violier" houdt Dinsdagavond 6 Februari a.s., aanvang 20.15 uur, in de groote zaal van Hotel de 1'Europe te Amsterdam de heer W. A. van Leer een voordracht met lichtbeelden over „Leven en kunst in oud-Egypte". Naar aanleiding van onze bespreking van de bewerking naar „Van den vos Reinaerde" door J. van Dam, in ons blad van Zondag, maakt een lezer ons opmerkzaam op een In 1921 bij de Erven Kamp te Groningen verschenen bewerking „in 't dialect van 't Oldambt", door J. Dijkstra, die, naar hij mededeelt, het primitieve karakter van tekst en taal kostelijk weergeeft. --- WETENSCHAP NED. BOTANISCHE VER. De Ned. Botanische Ver. heeft haar jaarvergadering gehouden te Amsterdam. Als voorzitter werd gekozen prof. dr. V. J. Koningsberger te Utrecht. De scheidende voorzitter prof. dr. Th. Weevers hield een Jaar rede met als onderwerp: Terugblik op het leven der Nederlandsche Botanische Vereeniging gedurende de laatste 35 jaar. In het begin der eeuw verkeerde zij in een overgangsstadium; vroeger in hoofdzaak uit floristen bestaande, kwam door toetreding van jongere botanici de wensch naar voren, dat zij zich meer roet de algemeene biologie zou bezig houden. Een reorganisatie in 1904 ingevoerd, waarbij de vereeniging in twee onderafdeelingen, één algemeen biologische, één floristische, gesplitst werd, bleek reeds spoedig niet te voldoen. In 1909 volgde daarom een nieuwe reorganisatie, waarbij de eenheid werd hersteld en door zorgvuldig ontworpen statuten een bouw werd verkregen, die tot grooten bloei geleid heeft. Spr. schetste deze in details, waarbij hij den nadruk legde dp de door de vereeniging uitgegeven tijdschriften. Ook besprak hij, hoe door het instellen van verschillende commissies, die zich ieder met een bepaald onderdeel der botanie bezig houden, de vereeniging er in is geslaagd, vrijwel alle groepen der werkers op wetenschappelijk botanisch gebied te omvatten. In vergelijking met de omgevende landen, is dan ook het ledental groot, het begint nu de 500 te naderen. Eenerzijds versterkt dit haar financiëele positie, zoodat voor verschillende doeleinden middelen te vinden zijn, anderzijds geeft het haar een veelzijdig karakter en schept het milieu, waar botanici van verschillende studierichting zich thuis voelen en door onderling contact begrip krijgen van eikaars streven. Spr. eindigde met den wensch, dat deze ontwikkeling zich moge voortzetten en dat over eenige jaren het 100-jarig bestaan met opgewektheid zal worden gevierd. Vervolgens sprak prof. dr. H. J. Lann over de verspreiding der Sapotaceae, dr. C. van Dillewijn over groeiverschijnselen bij Gramineae en dr. J. J. A. Hellinga over den invloed van stoffen, gevormd door schimmels, op de ademhaling van hoogere planten. --- INSTITUT DE FRANCE. Hedenavond zal prof. Jean Przyluski, van het Collége de France, in het Descartès-huis (Westermarkt) te Amsterdam voor het Institut de France een lezing houden over „Les confréries, de loups-garous dans les sociétés indo-européennes", ---