Advertentie NU OF NOOIT NAAR [NU OF NOOIT NAAR ||B mwmm JA MP Neckermann brengt u supervoorPP delig naar Amerika. Iedere vrijBi filll dag van 14 november ’80 t/m 27 M^B^^J|BVPB maart’81 per KLM Jumbo recht■ BV WK streeks naar New York. / UBial£s* maandag. Dinsdagochtend staat u weer op Vn A / ‘nkl.- vlieer„ . Schiphol. 4/5 Dagen 1 / transfer'lPer Jun,^ v.a. 795,-.Langer is ook j hoteDuSle,ding I mogelijk,9dagen SVmiI/^ een / v a. 1250,-. Kijk ook in 111 / de Neckermann Steden- ^ -7? gid^Inlichtingen en/ ®of boekingen bij de Neckermann boekings/ informatiecentra, de Amro Banken met het Amro Reizen vignet, de Centrumbanken en spaarbanken met ’t Neckermann vignet en bij de reisburo’s van Vroom & Dreesmann. Neckermann Reizen 1 --- Dromen in hard hout Tot de velen die verliefd zijn op de bossen rond Vijlen en Vaals hoort zeker ook Hub Delnoy. Maar hij kijkt toch wat anders tegen de kleurige bomen aan dan de doorsnee wandelaar. „Al als kind zag ik er allerlei figuren in: van mensen, van dieren. Ik liep min of meer dromend door het bos. Dat was het.” Nu drukt hij zijn dromen met mes en beitel uit in hard hout. Een stronk met drie takken verandert onder zijn geduldige handen in drie elkaar vasthoudende kinderen. De takken zijn gezichten geworden. Hij woont in Vijlen. Hij is, op 39 jarige leeftijd, 1 werkloos. „De meubelfabriek waar ik jaren mijn brood verdiende is een jaar geleden op de fles gegaan. Het liefst zou ik ergens les gaan geven. In boetseren bijvoorbeeld en in houtsnijden natuurlijk”. Nu vult hij een groot deel van zijn vrije tijd in zijn werkvertrek onder het huis. „Ik ben ongeveer zestig uur met een beeld bezig.” Een van zijn eerste werkstukken kwam al klaar toen hij een jaar of zestien was. „Die maakte ik op de „levensschool” (zo heette dat) waar je naast je werk - één keer per week - voor bijscholing heen moest. Mijn broer gaf er les. Hij hielp me bij het houtsnijden. Met hem en nog een andere broer zijn we er in doorgegaan. Ik volgde onder meer 3 jaar lang een zaterdagmiddagcursus op de kunstacademie in Maastricht.” En zo groeide zijn techniek en volgden vele exposities, waar zijn op diep geloof en op de natuur geïnspireerde beelden veel bekijks kregen. Wie dit weekeinde in Vijlen is, kan hem even opzoeken. Kijkers en kopers zijn op zaterdag welkom van 10-12 en 14-17 en op zondag doorlopend van 10 tot 14.30. Zijn adres: Vijlenberg 88. Dat is aan het begin van Vijlen, né de bocht (houdt links aan) aan de recherkant van de weg. Wie later eens langs wil komen moet eerst even bellen. Het telefoonnummer: 04454 - 2735. O Achter beeldhouwer Hub Delnoy een schilderij van vijlen en voor hem zijn met veel geduld uit hard hout gesneden beelden. --- van overal Nieuw skigebied De 1765 meter hoge Gammstein bij het Oostenrijkse Höllenstein an der Ybbs (provincie Niederösterreich, 50 km van de autobaan Linz-Wenen) vormt sinds kort het nieuwste doelwit van alpine-skiers. Dat is mogelijk geworden door de aanleg van een tweepersoonsstoeltjeslift en drie sleepliften. Vroeger was in dit gebied de 1420 meter hoge Almkopf het belangrijkst. Ook hier zijn tal van goede afdalingsmogelijkheden waar een ervaren alpineskier alle vreugde aan kan beleven. Verkeersbureau verhuusd Het Iers nationaal Verkeersbureau is van de Heiligeweg in Amsterdam verhuisd naar de; Leidsestraat 32. Het telefoonnummer van het kantoor, waar documentatie op velerlei toeristisch gebied voorhanden is bleef overigens ongewijzigd: 020 - 223101. Nieuw adres VW De WV in Enkhuizen heeft een nieuw kantoor: aan het Stationsplein 1. Er worden niet alleen inlichtingen verstrekt over stad en de directe omgeving, maar evenzeer over dat boeiende stuk Noord-Holland, dat wij WestFriesland noemen. --- Advertentie Vraag de échte, drink de échte. i jagt. v - fSSiraBg» ^ c- Wjgfr -. 1 - - l'i j . 4 --- Zo komt U'er net nelst Wie zonder falen naar de tllingbossen in Vijlen wil, il in veel geElen een route gen via Eindren. Neem er de autobaan tar Maastricht g sla ter hoogte in Geleen de utoweg in naar cerlen en ken. Volg deze it de afslag aar Vaals, loudt nu de orden naar aals aan tot de Islag naar Vij- --- Voetspoor- aart: Een steuntje n de rug De bossen rond Vaals en Vij0 en in de aangrenzende nanirgebieden van West-Duitsnd en België vormen een soort rug tussen de laagvlakte van ït Beneden-Maasdal en de iuvels van Eifel en Ardennen. De bomen in dit typische lergangsgebied groeien op een tngsel van löss. vuursteen en rijze mergel, dat hier in vele Ajoenen jaren werd gevormd. Op voetspoorkaart no. 8 van Batsbosbeheer wordt het driendenbos in kaart gebracht. Er Ban 58 (!) wandelroutes op initekend, evenals tal van ande! belangrijke zaken als uitchtspunten, schuilhutten, kasten, viswater, hoogten, grensrergangen etc. Wie in een wandeling drie «den wil aandoen-paspoort leenemen! - is op het bekende ode zomer overvolle) Drielansnpunt van Vaals aan het juis1 adres. Daar begint de gele oute die door eigen land, een tukje België en West-Duitsland oert. De groene wandeling oudt het op eigen land en Belï. Er zijn ook routes die in het iitenland beginnen en eindim. Veel van de 58 trajecten tbben betrekking op de helmbossen van Vaals en Vijlen «op het „open” gebied buiten leze en andere plaatsen. De voetspoorkaart is voor een lagje Limburg een stevige steun i de rug. De prijs: ƒ 2. Ze is «dermeer doorgaans verkrijgbar bij de ANWB-kantoren, iele VW’s zoals in en om het uiden van het land en bij - op lerkdagen - Staatsbosbeheer I Vijlen. Soms is hier het kan»r overigens dicht. Volg de ordjes. --- Bossen bij Vijlen in vuur en vlam De nieuwbouw aan het begin van het dorp doet het hart niet sneller kloppen, maar als de auto de bocht naar links heeft genomen toont Vijlen zijn ware gezicht. Daar troont één van Nederlands hoogst gelegen kerken (197 m boven NAP). Daar duiken al de eerste oude huizen op. Nog een paar bochten en Vijlen vloeit moeiteloos over in een bont schilderij van groene weilanden met breedgetakte fruitbomen, kort geschoren heggen, omgeploegd hellend land en weelderige bossen. Om die bossen is het de ontdekkingsreiziger te doen. Ze bestaan voornamelijk uit loofhout en zitten nu al boordevol kleur. Ze maken deel uit van het grootste hellingbos van ZuidNederland, dat rond Vijlen en Vaals 650 hectaren heuvels en dalen in beslag neemt Ze grenzen bovendien aan Belgische en Westduitse na- tuurgebieden, wat de wandelmogelijkheden in elk opzicht grenzeloos maakt Op een speciale voetspoorkaart van Staatsbosbeheer (zie ook elders op deze pagina voor o.m. de verkoopadressen) is het drielandengebied in kaart gebracht en worden liefst 58 routes aangegeven. Ook het recreatieschap Heuvelland Zuid-Limburg en buitenlandse instellingen werkten mee aan de kaart. Bosopzichter Lei Jehae van Staatsbosbeheer in Vijlen deelt - maar wel wat bezadigder - het enthousiasme van de bezoeker. „Jawel, het is er hier machtig mooi”, meent hij. „Vooral op die punten, waar je het dal in kunt kijken en waarachter weer een nieuwe beboste heuvel ligt. Dan zie je uit op al die kleurige boomtoppen. En daar word je wel even stil van. Inderdaad.” Mooiste plekje Zijn „eigen” mooiste plekje in die 650 hectaren kleur ligt dicht bij Vijlen op het punt waar de witte route begint: een kwestie van langs de kerk van Vijlen rijden, de eerste weg (bij het kruis) rechts nemen, dwars door het bos rijden tot het voorrangsteken en de T-kruising en dan linksaf de Epener Baan op. Na pakweg twee kilometer, bij de parkeerplaats(rechts) en het restaurant Europa (links) is het mooiste plekje nabij. Jehae (spreek uit „Jeha”) loopt de eerste honderd meter van de witte route en knikt dan met zijn hoofd naar links. Een poort van naar beneden hangende takken vormt hier de ouverture van een fascinerend landschap dat naar beneden hangt tegen de rand van het bos: groene brokjes wei met daarop zwart witte koeien en - heel diep - de vakwerkhuizen van de gehuchten Wolfhaag en Raren. Nog verder weg - achter het witte douanehuis - kruipt de helling weer omhoog. „Is dat niet mooi”, zegt Jehae. Hoe het begon Hij duikt even later ver in de geschiedenis van de Vaalse en Vijlense bossen, waar eeuwenlang vooral beuk, haagbeuk en eik de dienst uitmaakten. „Die waren prima te gebruiken voor de bakovens, voor het maken van takkebossen en ook als stuthout voor de mijnen”. „Maar sinds 1942 is er Hard aan gewerkt om het karakter van de bossen aan te passen”, aldus Jehae. „Ze zijn immers ook van belang voor de recreatie en daarom hebben we hier inmiddels heel wat nieuwelingen geplant. Ik schat dat we nu zo’n 26 soorten loofbomen hebben. En daarvan zijn de bladeren nu geel of bruin aan het worden.” „Rood? Neen, dat zie je hier bijna niet. De Amerikaanse eik krijgt rode bladeren, maar dit komt bij ons nauwelijks voor.” Natuurpad Hij duikt nog eens een keer het bos in. Deze keer koerst de auto, dwars door het bos - dat kan hier allemaal - naar het natuurpad: langs de kerk, wéér bij het kruis rechtsaf, door het bos tot de T-kruising en daar rechtsaf. Na pakweg 800 meter bij de parkeerplaats en een schuilhut is het doel bereikt: uitstappen, een glibberig trapje op (Jehae valt niet, de bezoeker wel) langs een soort speelweide en dan gewoon de zwarte paaltjes volgen. Hier en daar maken gele naambordjes duidelijk, wat er zoal langs het natuurpad aan i bomen en planten te zien valt. Het gaat in deze tijd van het jaar voornamelijk om die bomen, maar toch bloeien er ook nog enkele planten zoals de dag- koekoeksbloem met paarse bloempjes en de Aronskelk met rode bessen. Op en neer gaat het pad want ook hier laat het hellingbos zich, zij het in zeer milde mate, gelden. Jehae: „Het is hier tamelijk vlak. Je hebt ook wel stukken waar het echt klimmen is geblazen. Vergeet niet dat het in deze bossen om hoogten gaat van 170 tot - bij het Drielandenpunt van Vaals - 322V4 meter. Makkelijke route Mensen die met een kinder- of wandelwagen op stap zijn (of niet al te best kunnen lopen) raadt hij aan de „rode” wandeling te nemen door het Kerperbos. „Die loopt op een tamelijk vlak plateau.” De route begint aan de overkant van de al een paar keer genoemde T-kruising van de weg door het bos (de Rugweg) en de Epenerbaan. Kijk uit bij het oversteken! De moeilijkste wandeling eveneens aangegeven door rode paaltjes - loopt volgens Jehae door het Elzetter bos. „Jawel, daar heb je behoorlijke hoogteverschillen, maar je krijgt er wat voor terug: prachtige doorkijkjes naar beneden op het vakwerk van de gehuchten Bommerig, Rott en Melleschet en op de kerk van Mechelen.” De weg naar deze route, te beginnen in Vijlen, is, al vanaf het begin, anders dan anders: volg de groene bordjes met o.m. „Staatsbosbeheer’ Cottessen en Camerig en rij het bos in (geniet eerst bij de rand nog even van net uitzicnt op net aorp en pan een kop koffie uit de thermosfles). Al gauw volgt in het bos een bordje (er staat „St BB" op) •dat wijst naar het kantoor van Staatsbosbeheer. Doorrijden tot rechts een parkeerplaats en een schuilhut verschijnen. Daar begint die moeilijke route door het Elzetter bos. Soms ook zet Jehae de auto al neer op het punt waar de weg (na de kerk en de afslag naar rechts bij het kruis) het bos ingaat.’’ Ik volg dan de rand van het bos. Prachtig, prachtig. Beneden zie je na verloop van tijd de gehuchten Vijlenerstraat en Groenenweg liggen. Met vakwerkhuizen natuurlijk. Die zijn hier niet weg te denken. Die horen hier thuis.” Een ogenschijnlijk nuchter mens. Lei Jehae. Maar de schijn bedriegt Ook Jehae is verliefd op zijn eigen bossen. K. Sm. ——| HERFST OP ZICHT • At aan het begin van de witte route, niet ver van Vijlen, biedt zich links dit uitzicht aan: een fascinerend doorkijkje vanuit de rand van het bos op de vakwerkhuizen van de gehuchten Wolfhaag en Raren. • Foto boven: Het bord is niet over het hoofd te zien: hier begint in de Vijlense bossen het ruim l kilometer lange natuurpad. Foto links: Bosopzichter Lei Jehae wijst het aan: met deze gele naambordjes laten we de mensen zien hoe gevarieerd het loofbos hier wel is. --- Schoonheid over de grenzen Een kwestie van zo’n 35 kilometer en de kleurige wereld van Vaals is veranderd in een bizar gigantisch toneel van bies, hei en wollegras met her en der - als wanhopige eenlingen sparren, dennen, lorken, beuken, berken en andere bomen. Dit zijn dan de Belgische Hoge Venen bij Eupen, Spa, Malmédy en Stavelot. Ze liggen op een enorme hoogvlakte die onder meer naar zich laat kijken vanaf de restaurants en de uitzichttoren op de 690 meter hoge Baraque Michel. Deze op een na hoogste uitschieter van België (alleen de 694 meter hoge Botrange bij Robertville grijpt nog hoger) is in, het hoofd- en wintersportseizoen vaak erg druk, maar nu heeft de bezoeker er meestal ruimte volop. De weg erheen,1 vanuit Eupen, loopt via een / mooie weg dwars door het sparrenbos. In de winter ziet het er hier - met veel sneeuw althans uit als het paradijs op aarde. De Hoge Venen zijn somber, maar tegelijk fascinerend mooi. Ze gelden door hun unieke flora en fauna als één van de zeldzaamste natuurgebieden in Europa, waar de planten aanzienlijk beter gedijen op de onvruchtbare grond dan sommige voor hun leven vechtende bomen. Alles valt er nadrukkelijk op. Dat komt door de wijdsheid: de weg wiekende vogels, het schichtig om een hoek kijkend hert. Kruisen in de Hoge Venen herinneren aan de mensen die er in de loop der eeuwen verdwaalden en omkwamen. Je kunt er dan ook beter naar kijken dan er in gaan lopen zonder begeleiding, al zijn er hier en daar paden. Vanuit o.m. Malmédy worden ook in deze tijd van het jaar wandelingen gemaakt. Bel even de VW in Malmédy: 0932 - 80 777250. U wordt in het Frans of Duits te woord gestaan. De volgende wandelingen zijn op 8 en 23 november (resp. 13.45 en 9.30 uur start Place Albert I Malmédy). En nogmaals: ga nooit zonder gids de Hoge Venen in. Het gebied vanaf de Baraque Michel bekijken, is op zich al een feest. Aken Ook zeer dicht bij de kleurige wereld van Vaals ligt de domstad Aken, waar in elke bewoner een „kleine Karei” zit verborgen. Dit grapje grijpt terug naar de tijd van Karei de Grote, op wie de mensen in Aken ook vandaag de dag nog wét trots zijn. De man gaf onder meer opdracht tot de bouw van de achthoekige Paltskapel (de oktogoon) in de beroemde met vele kapellen uitgeruste dom, waar tussen 936 en 1531 liefst 30 Duitse koningen werden gekroond. En daarbij zaten zij steevast op de beroemde Karelstroon. De doorgaans te bezoeken kathedraal heeft een schatkamer met tal van onbetaalbare pronkstukken zoals het mooiste keizerskruis uit de middeleeuwen (het Lotharkreuz met de Augustuskameo) en vele gouden en smeedijzeren voorwerpen. In het Karlsschrein worden de beenderen van Karei de Grote bewaard. Aken, stad van de fonteinen, de heilzame bronnen en dat prachtige 14-e eeuwse gotische stadhuis, is niet frivool (bescheiden nachtleven) maar wel bezienswaardig. Niet overweldigend, maar wel op een aantal punten indrukwekkend. Bel de VW in de stad (Markt 39 telefoon 0949 - 24130600) of het Duits Reis-Informatiebureau aan het Spui 24 in Amsterdam (020 241293/94/95) voor verdere inlichtingen. Het Duits Reis-Informatiebureau heeft uiteraard ook documentatie over de vlak bij de bossen van Vaals gelegen Noord-Eifel met daarin onder meer het droomstadje Monschau. Nederland In eigen land tenslotte, liggen vlak bij de bossen van Vaals en Vijlen eveneens tal van attracties, zoals al genoemde kerk in Vijlen: het neogotische gebouw uit 1864 met schilderingen van de beroemde Charles Eyck. Meestal kunnen bezoekers er wel een kijkje nemen. De omgeving is een boeiende compositie van stukjes weiland, kort geschoren heggen, fruitbomen, veel gehuchtjes met vakwerkhuizen, groen groene heuvels, bos natuurlijk, wegkruisen en kapelletjes. Dat gordt zich aaneen rond plaatsen als Simpelveld, Eijs (kasteel Goedenraadt), Wittem (met het gelijknamige kasteel-hotel-restaurant en een oude kerk), Bocholtz, Wijlre (oude watermolen), Gulpen (kasteel-hotel-restaurant Neubourg) Slenaken (gerestaureerde watermolen) en Mechelen. Verdere inlichtingen: provinciale VVV 04406 - 13993. --- Advertentie Lekker weg in eigen land: een fijn weekend of midweek in een Bohemen bungalowpark (zeeland of limburg). Ruimte, rust en rekreatie voor 't hele gezin. Vraag de brochure. BEL: 070-47.21.01 N\postbus 95375, Den Haag/ ---