Geen katten- ziekte, maar vergiftiging Van onze correspondent LEEUWARDEN - De kattenziekte in Leeuwarden, waarbij in een bepaalde wijk in de Friese hoofdstad de sterfte onder deze dieren aanzienlijk was toegenomen, blijkt niet de gevreesde ziekte van Aujesky. Gebleken is dat de dode dieren vergiftigd waren door rattenkruid. De gedupeerde eigenaren denken dat het vergif opzettelijk is rondgestrooid. De politie zal zich met de zaak bezighouden. --- EEN KONINKLDK DÉFILÉ Enorme toeloop voor feestelijk bedanken Juliana door JAN HEIJMANS BAARN/DOORN - Groots en indrukwekkend wordt het afscheidsdefilié, waarmee Nederland prinses Juliana morgen zal bedanken voor bijna 32 jaar koningschap. Het défilé langs het bordes van paleis Soestdijk kon op 30 april niet doorgaan wegens de troonswisseling. De politie van Baam, waaronder Soestdijk valt, verwacht tienduizenden belangstellenden uit het hele land. Zij neemt geen strakke maatregelen. „Het moet gezellig blijven”, wordt daar gezegd. Lange treinen De Nederlandse Spoorwegen zijn op extra drukte voorbereid en zullen zo nodig vanuit Utrecht extra lange treinen naar Soestdijk laten rijden. Ook het streekvervoer staat op scherp. Bij de stations in Soest en Utrecht zullen zonodig extra bussen worden ingezet. Nu al wordt verwacht dat het défilé, dat om half elf begint en eigenlijk om 12 uur afgelopen moet zijn, zeker tot één uur zal uitlopen. Organisator Blijdenstein van de Baamse Oranjeverenigingen: „Er zullen zo’n 6000 mensen langs het bordes defileren, vooral 'losse’ burgers. Voor hen hebben wij meer plaats ingeruimd dan andere jaren. Zij dragen het défilé.” „Toch hebben wij veel mensen moeten teleurstellen. Het aantal aanmeldingen lag dit jaar enkele duizenden hoger dan anders. Maar wij kunnen de koninklijke familie - zij zijn er allemaal - nu eenmaal niet de hele dag op het bordes laten staan.” Behalve al die duizenden 'losse' burgers, zullen ook 62 groepen, samen zo’n 4700 mensen, langs het bordes trekken. Uitschieters onder deze groepen: • een colonne van 20 vrachtwagens van de Holland Duck Club; • 12 bespannen koetsen die de vier jaargetijden zullen uitbeelden; • vier praalwagens uit het 750-jarige Zwolle, met onder meer een model van de Kampertoren; • deputaties, met het vaandel van alle onderdelen van de krijgsmacht. De manifestatie op het gazon vóór het paleis, na afloop van het défilé, belooft indrukwekkender dan ooit te worden. Daar zal het 60-jarig bestaan van de burgerluchtvaart worden gevierd met het samenstellen van een enorme J, samengesteld Uit spijzen van alle landen waar Juliana als koningin op staatsbezoek is geweest. Culinair Naast deze culinaire creatie komt een wereldkaart van vier bij vijf meter. Via linten zullen de spijzen corresponderen met het land van herkomst op de kaart. Deze spijzen zijn, voor zo ver mogelijk, in Nederland gekocht. De hier niet voorradige spijzen zijn met KLM- vliegtuigen aangevoerd. Na afloop van die manifestatie zullen alle etenswaren worden verdeeld onder instellingen in de buurt van Soestdijk. Hoogtepunten Andere hoogtepunten op het gazon: • een mozaiek van groenten en fruit dat de beeldenaar van prinses Juliana zal voorstellen (verzorgd door de confederatie van Oranjeverenigingen); 0 presentatie van de nieuwste helikopter van de KLM en het demonteren en monteren van een straalmotor (luchtmacht); • demonstratie van Nederlandse ambachten (Oranjeverenigingen); • op het gazon komen een waterbassin (demonstratie watersporten), een model van een Hollandse molen en een optreden van volksdansgroepen, steltlopers en kunstfietsers (Oranjeverenigingen). Er rijdt ook een stoomtrein van de Efteling met 30 lichamelijk gehandicapte kinderen uit het BlO-vakantieoord rond; • Zeeuws ringsteken te paard en het uitbeelden van een wapperende Nederlandse vlag door 120 man uit het Limburgse Echt (Oranjeverenigingen). Twee koren Nieuw is ook het optreden van twee koren. Het Paleiskoor (overwegend personeel) zal prinses Juliana het "Koningslied" toezingen, en de Verenigde Veluwse Koren (200 mensen) zullen haar na afloop van de rondgang over het gazon een zanghulde brengen. De confederatie van Oranjeverenigingen zorgt voor de apotheose: een vuurwerk op het gazon. Verwacht wordt dat de koninklijke familie na afloop een rit zal maken langs de te verwachten tienduizenden voor de paleishekken. --- Handelaar in de knel door onschadelijk maken V-1 É| Van onze correspondent S | ALMF.N - Een gevaarlij- • 1 ke „vliegende” bom in het || ff Gelderse Almen kan een in- |§ woner van het dorpje ern- §£ i stig duperen. De man ver- i f wacht op 5 juni een lading 1; rendagskuikens. en dat is i§ ff één van de drie dagen die § 1 uitgezocht zijn voor het on- |f ff schadelijk maken van de || ; V-l uit de Tweede Wereld- % || oorlog. Tussen 2 en 5 juni || ïf moeten de bewoners in de || ff buurt van de bom hun huis ff ff verlaten, dus ook de hande- ff ff laar die de pas geboren kui- p ff kens dan in de (dodelijke) ff ff kou zal moeten laten staan. || Burgemeester Notten van ff fff Gorssel. waaronder Almen |f ff valt, ziet geen oplossing voor ff fff: het probleem. --- het weer Van onze weerkundige medewerker DE BILT - Het is vandaag vrij koel weer. De koele lucht bereikte gisteren rond het middaguur de kustprovincies. In plaats van ’s middags nog flink op te lopen, zakte de temperatuur daar naar 11 a 12 graden. Ook in het midden van het land ging de temperatuur ’s middags al flink omlaag. In de oostelijke provincies, waar het nog 19 a 20 graden werd, kwamen ’s middags onweersbuien tot ontwikkeling. Dat bij buien de hoeveelheden regen over korte afstand flink verschillen, maakten de meldingen van het vliegveld ZuidLimburg en het dichtbij gelegen Aken duidelijk. In het Nederlandse viel 7 en in het Duitse 17 millimeter. Omdat de buien een zeer plaatselijk karakter hebben, bieden ze weinig soelaas aan de algemeen heersende droogte. Niet alleen voor De Bilt is deze meimaand tot nog toe de droogste van de laatste 100 jaar. Dit geldt voor vrijwel het hele land. Doordat de overgangszone tussen tamelijk warme lucht boven Midden-Europa en koele boven de Britse eilanden dicht bij ons land blijft, is de kans op buien ook de komende dagen nog tamelijk groot, vooral voor de oostelijke provincies. Mooi zonnig weer is het in de uithoeken van Europa, in ZuidSpanje en Finland. In Finland, waar het in het begin van deze week ’s middags amper 10 graden werd, liep de temperatuur gisteren tot ruim 20 graden op. In Duitsland, het Alpengebied en op de Balkan wordt deze temperatuur ook bereikt, maar daar komen ’s middags Veel onweersbuien tot ontwikkeling. In Engeland en VVest-Frankrijk kwam de temperatuur niet hoger dan 13 a 14 graden. HOOG WATER 31 mei: Delfzijl 1.41 en 13.49, Dordrecht 6.16 en 18.34, Harlingen 11.48 en 0.11, Rotterdam 5.43 en 18.14, Scheveningen 4.42 en 17.11, Vlissingen 3.45 en 16:04. ZON EN MAAN zon maan op onder op onder 30 mei 05.24 21.47 22.10 06.19 Weerrapporten wan gistermiddag 5 uur ^ o. C Station Waar £ I I Amsterdam regen WNW 13 De Bilt regen WNW — Deelen onweer WNW 13 Eelde h. bew. N 18 Eindhoven regen NW 12 Den Helder bew WNW 14 Rotterdam regen NW 11 Twente onweer WZW 14 Vlissingen bew. NW 13 Zd.-Limburg zw. bew. WNW 12 Aberdeen regenbui OZO 8 Athene I. bew. windstil 23 Barcelona zw. bew. ZW 19 Berlijn regen WNW 16 Bordeaux h. bew NW 15 Brussel bew. verand. 11 Frankfort onweer N 15 'Genève h. bew. W 14 Helsinki onbew ZO 18 Innsbruck I bew ZO 20 Klagenfurt regenbui W 15 Kopenhagen regen ONO 12 Lissabon zw bew. N 18 Locarno regen WZW 10 Londen h bew NNO 14 Madrid h. bew W 19 Malaga zw. bew WNW 26 Mallorca h bew ZW 23 Munchen zw bew O 20 Nice I. bew, WZW 21 Oslo regen N 13 Parijs bew. N 15 Rome zw bew ZZW 19 Split zw bew. ZW 20 Stockholm I bew O 19 Wenen I bew Z 23 Zürich regenb. WZW 9 Casablanca h bzw. NW 19 Istanbul I bew verand. 26 Tunis zw. bew. NNO 19 --- Turk is enige buitenlander in Rotterdamse deelraad ’lk kan als raadslid een belangrijke rol spelen’ Van een onzer verslaggevers ROTTERDAM - Aan de verkiezingen van de zes deelgemeenteraden in Rotterdam blijken woensdag 650 buitenlanders te hebben deelgenomen. Op het totaal van 5028 kiesgerechtigde migranten is dat een percentage van 12,9. De enige buitenlander die woensdag werd gekozen is de Turk M. Oztürk (25). Hij komt voor de PvdA in de raad van Charlois. Oztürk (25). die lasseris, denkt dat hij als raadslid een belangrijke rol kan spelen. Twee zaken hebben zijn bijzondere aandacht: de woningnood en taalproblemen van migranten. "Ik voel me op de eerste plaats socialist, en op de tweede plaats zie ik me als vertegenwoordiger van de buitenlanders. Er hebben tenslotte ook Nederlanders op me gestemd. Maar dat neemt niet weg dat juist ik goed kan opkomen voor de belangen van buitenlanders”. Oztürk wilde geen plaats op de lijsten van groepen buitenlanders die aan de vekiezingen hebben deelgenomen. ”Ik ging er vanuit dat mijn kansen dan kleiner waren geweest, en dat is ook uitgekomen. Bovendien, in Turkije was ik lid van de socialistische partij CHP. Ik voelde me daardoor verwant met de PvdA”. In de zes Rotterdamse wijken verloor de PvdA in het totaal 9 zetels, zodat de socialisten nog 58 zetels overhouden. Alleen in Hoek van Holland, de wijk met het hoogste opkomstpercentage, won de PvdA een zetel. Grote verkiezingswinnaar D’66ging in de wijken Prins Alexander, Centrum-Noord, Charlois, Hoek van Holland, Hoogvliet en IJsselmonde van drie naar 19 zetels. Het CDA won in IJsselmonde, waar men samen met de SGP de verkiezingen inging, twee zetels. Over de zes wijken gingen de christen-democraten terug van 39 naar 38 zetels. De VVD verloor in de zes wijken vier zetels en moet nu met 17 vertegenwoordigers genogen nemen. De CPN, vorige keer nog met drie man vertegenwoordigd, houdt nu slechts één vertegnwoordiger in de wijk Charlois over. De grootste verandering echter betrof het opkomstpercentage: in 1978 trok 61,9 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus, deze keer niet meer dan 39,2 procent. Commentaar op pag. 3 ★ Oztürk (derde van rechts) heft met vrienden het glas op zijn uitverkiezing. Gezamenlijk hadden zij juist via radio Ankara het nieuws over Oztürks verkiezing beluisterd. --- Klachtenregen over knoeien van directeur Van een onzer verslaggevers BREDA - Bij de politie in Breda zijn inmiddels veertien aanklachten wegens flessentrekkerij en oplichting binnengekomen tegen de 45-jarige directeur Anton D. alias Tony Gordcno van het Evenementenbureau Breda. D. werd deze week in een hotelkamer in Elburg aangehouden. De Bredase politie over het onderzoek: „D. praat ontzettend veel, maar zegt zo weinig. Het valt niet mee om iets zinnigs uit hem te krijgen.”, D. vluchtte vorige week vlak voor de finale van een door hem in het Turfschip in Breda georganiseerde talentenjacht, nadat een klacht wegens flessentrekkerij was ingediend. Horecaondernemers, taxichauffeurs en een Bredaas gezin zijn er door de activiteiten van de in de marge van de artiestenwereld opererende ”Tony Gardeno” enkele tienduizenden guldens bij ingeschoten. Het 19-jarige zangeresje Migg Rich (Marina van der Rijk) had door de beloften van D. al besloten een dure bungalow in Prinsenbeek te kopen, met als gevolg een afkoopboete van 37.500 gulden. --- Stedenbouwer verliest bewoner vaak uit het oog Hoe ver kunnen stedebouwkundigen en planologen gaan met het ontwerpen van nieuwe steden en stadsdelen? Veel minder ver dan zij zelf vaak denken, meent prof. Irving Kristol. „Op een gegeven ogenblik stoten makers van nieuwe steden onherroepelijk hun tenen tegen de werkelijkheden van de economie en tegen de oneindige geschakeerdheid van menselijke wensen en begeerten”, zegt hij. Irving Kristol is professor in een onderwijsvak met heel merkwaardige naam: stedelijke waarden. Hij is verbonden aan New York university. Ik ben het met een deel van zijn denkbeelden niet — of niet altijd - eens, maar ten eerste zijn Amerikaanse situaties niet geheel met Westeuropese te vergelijken (hoewel vaak meer dan we willen toegeven) en ten tweede is juist het kennis nemen van denkbeelden van mensen die ■ een andere invalshoek voor hun opvattingen kiezen dan de onze van groot belang. (Marxisten, met name marxistische studenten, willen daar gewoonlijk niet aan, helaas.) Beschouwing Irving Kristol schreef een beschouwing in ’t Amerikaanse tijdschrift Fortune dat begint met een stelling die in elk geval ook voor Europa, ook voor Nederland opgaat: „Onze steden mogen in een droevige vorm verkeren, hun conditie is desondanks nog weldadig vergeleken bij die van stedebouwkundigen etc. Die verkeren in een toestand van complete'en diep gewortelde chaos. Jonge mensen die de samenleving in gaan als stedebouwkundige of architect moeten ontdekken dat alle samenhangen zijn verdwenen, dat de traditionele beelden van ’t streven naar volmaaktheid onherkenbaar zijn vervaagd, en dat in feite niemand meer echt weet hoe een mooi nieuw gebouw of een aantrekkelijke nieuwe stad er uit zou behoren te zien. ” Net wanneer de lezer deze zinnen op zich heeft laten inwerken, vervolgens - althans: zo verging het mij - rechtop is gaan zitten, woorden spreekt als „nounou, komkom”, en voor ’t geestesoog voorbeelden ziet van moderne steden die toch bepaald wel geslaagd mogen worden genoemd (in ; eigen land Emmeloord, Drenten, Lelystad, in België Louvain-la-Neuve, in Groot-Britannië o.a. Peterborough), gaat de altijd originele denker Kristol evenwel voort met: „Maar dat is goéd nieuws. Geen slecht. De crisis in de beroepen van stedebouwkundige en architect is al lang over tijd. Hoewel iedere belangstellende misschien wel, op een of ander ogenblik, een schok heeft gekregen, zich uiterst ongemakkelijk heeft gevoeld, bij het beschouwen van bepaalde uitingen van moderne archil tectuur of van modellen voor de meest „vooruitstrevende" steden-imn-morgen, hebben maar weinigen onzer in de gaten gehad dat al bijna een eeuw lang architecten opzettelijk gebouwen hebben ontworpen voor steden die niet bestaan, en dat stedebouwkundigen steden hebben ontworpen voor samenlevingen die niet bestaan. ” Ik ben ’t niet helemaal eens met Kristol (wat totaal iets | anders is dan „helemaal niet”) | maar zijn belangrijkste uit| gangspunten aanvaard ik zeker: „De beginselen van de mo| deme architectuur en de bouw | van eigentijdse steden zijn ontleend aan verscheidene (onderling sterk verschillende) utopisch-socialistische invloeit den uit de negentiende eeuw. i De doeleinden van die gedachtenwerelden waren niet gele| gen in de overweging, dat mensen zich in de moderne wereld thuis moesten voelen. | Neen, het uitgangspunt was | nét andersom: de doeleinden lagen in de gedachte dat er een | nieuwe wereld diende te wor| den geschapen die dan bewoond zou ivorden door mensen die, als gevolg van het wo| nen in die nieuwe wereld, een nieuw en gelukkiger mensensoort zouden vormen " En dat grotere geluk van de „nieuwe mens” (ach, hoe veel generaties, in hoe veel landen, zijn al niet op zoek geweest naar de „nieuwe mens”?) zou | voortvloeien uit het leven in | die moderne steden. De stad 1 zou de mensen vormen. Niet andersom. Zo zagen het, om drie heel belangrijke stedenI bouwers met onderling sterk verschillende opvattingen te | noemen, de Brit Ebenezer Hols ward (1850-1928), de Amerikaan Frank Lloyd Wright || (1869-1959), de Fransman Le Corbusier (1887-1965). ï| (Net zoals andere idealisten hoopten en hopen, verwachtI ten en verwachten, dat de H „nieuwe mens” zou ontstaan bij beter onderwijs, meer kennis. Of bij het scheppen i van gelijke maatschappelijke kansen.) Voorbeeld || Zo zagen - en, geloof ik, in wat afnemende mate: zien || in menig Westeuropees land |§ ook politici het, vooral socia1 listische politici. Toen het, om een voorbeeld te noemen, in de tweede helft van de jaren ’60 in Nederland rn in de Bondsrepubliek steeds duidelijker werd dat teer grote flatgebouwen in „gedurfd” ontworpen stadswijken niet (meer) begeerd waren door steeds grotere groepen der bevolking, toen steeds duidelijker bleek dat „de flat” beschouwd werd als doorgangshuis van zo tijdelijk mogelijke aard naar de begeerde eengezinswoning-mettuin, bleven met name jongere socialistische politici nog lang vasthouden aan de gedachte dat die grote, gedurfde steden met die stoutmoedig omhoog torenende reuzeflats toch „de mens van morgen” zouden huisvesten. Ja, deels zouden baren. En dat was te verwonderlijken omdat juist in socialistische kring vorige generaties veel meer (en terecht, vind ik) de gedachten waren toegedaan van Ebenezer Howard. de Brit die de „nieuwe mens” niet zag ontstaan in grote flats, maar juist in tuinsteden. Tuinsteden Howard was de man die, in een - gedurfde en geslaagde poging om een alternatief te vinden voor het omstreeks 1880 zeer verloederde Londen, kwam met zijn ontwerpen voor tuinsteden. Geheel nieuwe steden, ver genoeg van de grote stad gelegen om contact mogelijk te maken, maar zo uitgerust (met, behalve goede eengezinswoningen, ook fabrieken, werkplaatsen, kantoren, scholen, medische verzorging etc.), dat zij geheel op zichzelf konden bestaan, zich onafhankelijk konden ont-< wikkelen. > De ideale stad was naar zijn opvatting 400 ha. groot en zou door 32.000 mensen worden bewoond. De eerste stad die naar zijn denkbeelden werd gebouwd was Letchworth, 50 km van Londen. Nog altijd een heel behaaglijke stad. vind ik. In Nederland is TuindorpVreewijk in Rotterdam een stadswijk die onder invloed van Ebenezer Howards denkbeelden is ontstaan. Vandaag is het gemakkelijk genoeg, pagina's te vullen met onvolkomenheden die deze wijk heeft naar hedendaagse denkbeelden. Maar heel lang heeft zij - terecht - als een model gegolden. Mens centraal Misschien moet men het wei met Kristol eens zijn als hij stelt dat de auto de sterkste verkrachter van die denkbeelden van Howard is geweest; voor Tuindorp-Vreewijk lijkt me dat in elk geval wel waar. Maar bijv. Lelystad bij ons, Peterborough in Groot-Brittannië bewijzen vandaag, dat de auto wel degelijk in een moderne stad in te passen is. Als men de mens in die stad maar centraal stelt - en niet de mens wil duwen en wrikken en proppen in het keurslijf van de idealen van stedebouwkundige en/of architect. Het uitgangspunt behoort te zijn gelegen in de wensen van de gebruiker - niet in de begeerten van de ontwerper. Dat wordt vaak vergeten Het meest tragische voorbeeld van die "vergeetachtigheid” vind ik Brasilia, de nieuwe hoofdstad van Brazilië, ontworpen door discipelen van Le Corbusier. Prachtig om te aanschouwen - afschuwelijk om in te wonen. Ik heb ’t indertijd daar tientallen mensen gevraagd hoe ze zich er voelden; niet één voelde zich er gelukkig. Natuurlijk valt ’t evenmin mee, zich gelukkig en behaaglijk te voelen in onze vervallen 19de eeuwse stadswijken, de Kinkerbuurt in Amsterdam delen van ’t oude Noorden en oud Zuid in Rotterdam de Schildersbuurt in Den Haag etc. Maar als die wijken worden gerenoveerd (en met name in Rotterdam zijn er voortreffelijke voorbeelden van), dan kunnen ze weer zeer leefbaar worden. Want ze zijn indertijd gebouwd op een maat, in een schaal, die de mens kan omvatten. De gebeurtenissen van 30 april hebben bewezen dat ’t gezien de omstandigheden niet snel genoeg gaat. Mag daarover nog wat worden geschreven? Stadscultuur DEEL IV \ --- Advertentie PORTABELE TELEVISIE TYPE:3004 • 31 cm beeldbuis • lichtnet • met VHF-UHF kanalenkiezer • ingebouwde AFC normale prijs: 299,weekvoordeel 110,colorprijs Aak Ivtf* I BERGWEG 287 TELEFOON: 654222 (NOORD) J| KORTE HOOGSTRAAT 10 ■ TEL: 135533 (CENTRUM) ffl SLINGE 149 Tg TELEFOON: 808207 (ZUID) G.J. MULDERSTRAAT 4 V TELEFOON: 778804 (WEST) --- Advertentie ter meulen Uit ons tuincentrum... Het symbool van de Alpen, gekweekt voor uw balkon. Edelweiss (Leontopodium), de overbekende bloem uit de Alpen, die nu zo gekweekt is, dat zij’t in de balkonbak en in de tuin prima doet. In pot gekweekt, dus geen overplantshock. Bloeit met tientallen fluwelig witte bloemen. Nu per stuk Van 2,25 : voor --- Advertentie Brimalblo’s vanKoel Katoen. —^ Niets draagt zo lekker koel als een sportief Polo-shirt van 100% katoen (fil d’Ecosse) i t „ _ i _ __ vooral wanneer het ook nog van een ! meegevende jersey is. Wulfsen & Wulfsen heeft er nu een hele 'polonaise’ van in huis: als ii i_i j i pullmodel or doorgeknoopt. Met één of twee borstv zakken. In mooie uni’s i als softgreen, bordeaux, 1 licht- en donkerblauw en .1 naturel. En in een aantal nieuwe, jonge dessins. Ideaal voor de zomer. Uni 79,50 Ruitdessins 98,- || J[ || wulisen »wuliscn Rotterdam: Korte Lijnbaan 17, Zuidplcin Hoog 59 J. Den Haag: Venestraat 4 7, Frederihstraat 987. Gouda: Kleiweg 2-6. ---