Vodenhelper Piet Nak en le informatie over het MiddenOosten (Van onze correspondent) JIN HAAG — Zondag 4 juli 1967, een dag voordat de rechten tussen Israël en de omliggende Arabische staten lm losreken. De Amsterdammer Piet Nak, landelijk Imd door zijn demonstraties tegen de Amerikaanse aardementen op Noord-Vietnam, begeeft zich naar het' itlisch consulaat in de hoofdstad. Zijn vrouw gaat mee. iis uitgenodigd om een praatje te maken met vertegenirdigers van de staat, die hem in februari 1966 — 25 i na het uitspreken van de februaristaking — het burgerschap verleende. Want Nak is verzetsman geut, hij heeft veel gedaan voor joodse landgenoten. Er ut in Israël op de Berg der herinneringen in Jeruzalem i Piet-Nak-boom. Nak is in Israël geweest, hij heeft èn geschud met minister van buitenlandse zaken Abba e Op de Israëlische ambassade in Den Haag en op de inlaten kennen ze Piet Nak. De verstandhouding tussen [jëlen Nak is bijzonder goed en daarom lijkt er ook deze 5dag de vierde juni geen vuiltje aan de lucht. tor het pakt anders uit. Want i let eerste kopje thee komt er r nertegenwoordiger van de Is- ( ïsche ambassade naar Piet i Hoe. Hij heeft een vraag te < ta: of hij, de man die weet ï ; demonstreren is, . niet _ een ■ itsoheepse anti-Arabische ] ateampagne wil organiseren, i lij dat niet wil doen voor de : in, die ook nu weer met felle 1 worden geconfronteerd, .en mee is de lol er voor Nak . maal af. Hij maakt de Israë5 met Abasterdamse welspredheid duidelijk dat hij daar ts voor voelt, dat hij niet antiilisch is, dat hij onderscheid akt tussen jood-zijn en Israëlii en dat hij het nu maar beter It de ontvangst op het consu[ als geëindigd te beschouwen. i dag later is de oorlog in het iden-Oosten een feit. laar de zaak laat Piet Nak t met rust. Tussen alle Vietnamiriteiten door, vindt hij tijd ina te denken over de kwestie iden-Oosten. In Het Vrije Volk est hij een interview met de nsul honorair van Koeweit, de sr Mahmout S. Rabbani. Hij i!t Rabbani op, bezoekt hem in js kantoor aan de Haagse Jan a Nassaustraat en krijgt wat ij wil: meer informatie over de Westijnse kwestie. Medewerking Be consul is blij met iedere derlander, die aan zijn deur opt om meer — en vooral „bere” — informatie over de gang i zaken in het Midden-Oosten. int sinds de juni-oorlog van SI is de heer Rabbani bezeten » de strijd tegen het politieksisme, dat hem heeft beroofd »zijn land, zoals hij dat ziet Rabbani, die de Jordaanse natióiiteit heeft, is Palestijn van toorte). Door middel van lezinn en ingezonden brieven vecht I voor meer begrip voor de ui van zijn volk. Fabbani zal ongetwijfeld in zijn aden hebben gewreven over het Bek van de „nationale figuur” et het schitterende oorlogsverzen, Piet Nak. Hij wijst de usterdammer op het bestaan * het „Palestina-bulletin”, dat "rtiectief de feiten weergeeft”, uir dan wel -zo dat het de bebieren welgevallig is. Nak W lezen, Nak bezocht de amsadeur van Egypte in Den «S. Nak wordt ook daar vrienontvangen en krijgt alle Inwerking op zijn speurtocht t de waarheid inzake de Isisch-Arahische vijandschap. /ijgesioien ’ En ais dan eindelijk de Vietna- ^ Kse vredesbesprekingen in PaIjï beginnen, voelt Piet Nak het jfenblik naderen waarop hij zijn taionstratie-activiteiten op de festijnen kan richten. Zijn .Nationaal Vietnam comité” tart voor 16.000' gulden kinine nar de hospitalen in Noord-Viet“ffl en van de Viet Cong en via ® Wereldraad van Kerken in wnève zal het restant op de Wrekening van het Vietnamcoworden besteed voor aanvan medische apparatuur J»r Hanoi. Daarmee sluit Piet het hoofdstuk Vietnam in W bestaan af. Inmiddels weet hij alles van de hlestijnse kwestie. Hij weet, dat * buitenlandse politiek van IsJ® agressief anti-Arabisch is, hij "e|l dat er groot onrecht is wan aan de Palestijnen en dat «ël doorgaat met het bedrijven ™ onrecht jegens dit van huis !B haard verdreven Arabische Hij weet ook, dat de leden El Fatah geen terroristen “Bi maar verzetsstrijders, dat de Arabische guerilla’s niet opzettelijk •P burgers schieten. Kortom de die eens met gevaar voor "I" leven joden hielp onder te «aken u anti-Israël geworden. “1 set zich aan zijn schrijftafel ? legt de grondslagen voor het «lestina-comité dat dezer dagen ls geboren. Informatie h het communiqué, dat bij de whüng aan (je pers wordt verwrekt, heet het dat het comité "Mor het verstrekken van informatie over wat genoemd kan worden de Palestijnse kwestie beSnp wil kweken in Nederland vocr de situatie van de PalestijnArabieren, die in 1948 en 1967 buizen, bezittingen en velden in angst of onder dwang hebben ; moeten verlaten en sindsdien niet daarheen hebben kunnen terugkeren”. Doorn in het oog van de comité-ieden is het feit, dat nieuws over het Midden-Oosten vrijwel uitsluitend uit Israël komt, dat het „barst” van de correspondenten in Tel Aviv, maar dat Beiroet voor journalisten niet bestaat. Punt 1 op het programma is een reis naar de Arabische wereld. PvdA-senator Cammelbeek gaat mee, en ook pater J. van Eupen, voorzitter van de Amsterdamse afdeling van de PPR. De studentenwereld vaardigt de JVB’er Bertus Hendriks af. Verder zullen mensen van Pax Ohristi, Sjialoom en de PSP méégaan. En Piet Nak natuurlijk. Er staat in het communiqué niet waar het comité de middelen vandaan haalt om een dergelijke reis te bekostigen, maar, zo vertelt Piet Nak, de financiën leveren geen problemen op. Rabbani heeft zich garant gesteld: Egypte, Jordanië en Syrië zullen de reis betalen. V rije hand Vraag aan Piet Nak. is de steun van mensen als Rabbini geen bedreiging voor de doelstelling van het comité, nl. het verstrekken van informatie over de Palestijnen, zonder daarbij in een anti-Israëlische houding te vervallen? Antwoord: Nee. De Arabieren betalen de reis. Maar wij mogen zelf bepalen wat we willen zien en met wie we willen praten. Ze hebben ons de vrije hand gegeven. Ze zullen ons niet in een bepaalde richting sturen. Vraag: Was Piet Nak indertijd voor de oprichting van een „joods nationaal tehuis”, zoals de Balfour-declaratie de staat Israël noemt? Antwoord: Nee ik geloof van nieit, waarom? Er leven toch miljoenen joden in de wereld, die er niet over peinzen om naar Israël te gaan. Volgens mij is het bestaan van een staat Israël geen levenskwestie voor het joodse volk”. --- Bezetters verwerpen eomnromis-voorstel B Vervolg van voorpagina. Voordat de politie vannacht n actie kwam, hebben de curatoren en het presidium van de universiteit de bezetters een compromisvoorstel gedaan. Via een brief aan tiet bestuur van de Algemene studentenvereniging Amsterdam (Asva) maakten zij bekend dat zij bereid waren de bemiddeling van de vaste commissie voor onderwijs uit de Tweede Kamer in te roepen in het conflict tussen het bestuur van de universiteit en de bezetters. Het voorstel werd gedaan in overleg met minister Veringa (onderwijs) en de voorzitter van de Tweede Kamer, Van Thiel, en hield de benoeming in van een commissie van deskundigen door de vaste kamercommissie. Deze commissie van deskundigen zou een poging moeten doen een synthese te vinden tussen de uiteenlopende standpunten van universiteitsbestuur en studenten met betrekking tot het medebeslissingsrecht van alle geledingen op alle niveaus. Aan het compromisvoorstel was met betrekking tot de bezetting van het Maagdenhuis het ultimatum verbonden dat de studenten hun bereidheid het te aanvaarden zouden tonen door voor elf uur gisteravond een eind te maken aan de bezetting. Hoongelach Het voorstel werd in het Maagdenhuis met hoongelach ontvangen. Onder luid gejuich namen de bezetters een motie aan waarin zij het verwierpen. Als voorwaarden voor een gesprek stelden de bezetters opheffing van de afzetting van het Maagdenhuis door de politie en herstel van de telefoonverbindingen van het Maagdenhuis met de buitenwereld. Na de afwijzing van het compromisvoorstel en het negeren van het ultimatum volgde op het hoofdbureau van politie een nieuw overleg tussen burgemeester Samkalden, het presidium van de universiteit en de politieleiding. Rond middernacht leidde di1 tot de opdracht aan de politie het Maagdenhuis volledig te isoleren. Gisteravond bezette een groepje van ongeveer 20 studenten uit protest tegen de bezetting van het Maagdenhuis het kantoor van de Asva. President-curator Samkalden zei gisteravond in een toelichting op het compromisvoorstel: „Wij gaan tot een uiterste, maar ook heel duidelijke grens. De bezetting van het Maagdenhuis kan geen premie verdienen in de vorm van het toegeven aan de eisen van de bezetters. Een universitaire geleding kan het zich niet veroorloven volstrékt eenzijdig een machtspositie naar zich toe te trekken en zijn wil aan anderen op te leggen. Door de bezetting is de sfeer van goed overleg voor een lange tijd stukgemaakt. Rechtstreeks onderhandelen is niet meer mogelijk”. Erkend Een uitspraak van de werkgroep bestuursstructuur, waarin het door de studenten geëiste medebeslissingsrecht van alle geledingen op alle niveaus in principe wordt erkend, is, nadat het presidium en de curatoren dit al eerder gedaan hadden, gisteren ook door de senaat (vergadering van hoogleraren) onderschreven. Curatoren, presidium en senaat zijn van mening dat het stuk van de werkgroep een volledig aanvaardbare grondslag biedt voor een ontwerp van de structuur van een nieuwe universiteit, die ook met de verlangens van de studenten rekening kan houden. Enkele tientallen studenten zijn gisteren in de loop van de dag ook overgegaan tot bezetting van het instituut voor andragogie en het bureau inschrijving en examen aan het Singel in de nabijheid van het Maagdenhuis. Ook hier is de eis medebeslissingsrecht van alle geledingen op alle niveaus. Een kleine actiegroep uit de Maagdenhuis-groep zorgde voor een vrolijke noot door een motie aan te nemen waarin voor alle studenten medebeslissingsrecht gevraagd werd in de algemene studentenvereniging Amsterdam. --- BOEKJE MET PUBLIEKE OPINIE UIT RUSLAND (Van onze Amsterdamse ™ redactie) AMSTERDAM - „Ik na- op tuurlijk niet hoe ik er aan kom, want dan breng ik m« “ £ gevaar”, zo liet prof. dr. Karei ae van het Reve gisteren op een da 0 er s conferentie de oorsprong van lijn Se Waarde kameraad m dc het, ongewisse. Waarde kameraad werd giste ren door de Arbeiderspers uitgebracht. Het is een verzameling brieven en telegrammen van Russen aan Pavel Litvmof d Van het Reve in handen heeft df gepaveinLitvinof is een Russisch b< natuurkundige, die vorig ]aar voor zi vijf jaar naar Sibene is verbannen J omdat hij had gedemon- Sï streerd tegen de bezettmg van ft TsTechoslolakije. Al eerder was m Litvinof in het nieuws gekomen h door zijn protest-nota’s tegen de g< nrocesvoering tegen de schrijvers b Ginzberg en Galanskof. Zijn protesten werden via westerse radio- p in RuslJmd bettend. Vi Van de vele Russen die terne- h liik naar deze zenders luisteren n (volgens Van het Reve zou alleen t( de Britse radio BBC al ongeveer d 13 miljoen trouwe luisteraars d hebben in de Sowjet-Unie) is_ er t< een zestigtal geweest die Litvinof 1 wTardermd of afkeurend brieven r hebben geschreven. Op drie brieven na, zijn alle reacties gebmideld en door Van het Reve van een toelichting voorzien. Van het Reve is een tijd correspondent geweest in Moskou van het dagblad Het Parool. . ... Volgens Van het Reve is dit I boekje een unieke gelegenheid om kennis te maken met een ; stukje publieke opinie m Rusland die onder meer door de censuur ‘ voor het westen m grote trekken c verborgen blijft. ; yan het Reve maakte verder r bekend dat eerder die dag de , Alexander Herzenstichting is op" gericht Deze stichting heeft tot 1 doel Russische handschriften die ■t literaire en historische waarde i bezitten uit te geven zowel in westerse landen als in Rusland indien mogelijk. Als eerste zal de stichting het ? manuscript van Martsjenko, dat e in Rusland niet kon worden gepubliceerd. laten drukken en uitgeé ven - Het boek zal in de handel komen via de Amsterdamse uitge„ verij Van Oirschot. De eventuele “d opbrengst zal ten goede komen n. aan de stichting, die daardoor 37 weer de middelen krijgt voor anm dere publikaties. --- Advertentie (ADVERTENTIE) xcv Compleet servies voor 6 personen. Ideaal voor camping, caravan en”een dagje d’r uit”. U tankt. Mobil Special of gewoon. Spaarzame benzine. Merkt u direct. U spaart al bij het tanken. Voor elke 5 liter krijgt u gratis één zegel voor prachtige premies tegen leuke lage prijzen. TANHPAARbijM®bll --- BEZETTING IN LEIDEN OPGEHEVEN (v an onze corresponaenw LEIDEN — Leidse studenten hebben gisteravond in een algemene vergadering besloten de bezette gewelfkamer in de academie te ontruimen. Het centrum van de activiteiten wordt weer verlegd naar het kantoor van de Algemene Leidse Studentenvereniging. Voor de vaste kern van actieve studenten bleek het een te zware belasting om permanent aanwezig te zijn, terwijl de administratie zich elders bevond. Het besluit werd genomen op voorstel van de Alsv-voorzitjer Marcus de Groot, die zich teleurgesteld toonde over het geringe aantal aanwezigen na vijf uur vergaderen. De studenten gingen ook akkoord met de voorgestelde procedure voor de benoeming en de verantwoordingsplicht van studentenwaarnemers bij openbare vergaderingen van het universiteitsbestuur. De studenten willen zowel bij de maandelijkse algemene curatorenvergadering een waarnemer hebben, als bij de wekelijkse vergadering van het dagelijks bestuur van de curatoren. --- Maagdenhuis: wanorde Ibiletten verstopt, papieren slingeren rond Drie artsen begeleiden bezetting (Van onze Amsterdamse redactie) AMSTERDAM — Maandagmiddag drie uur in het Maagdenhuis. Drie dagen is het administratieve centrum van de Universiteit van Amsterdam nu bezet. Een meisje vraagt vijf vrijwilligers om de bloemen water te geven. Even later wordt omgeroepen dat de dokter spreekuur houdt in kamer 116. De stemming is er mat. Ongeveer 100 bezetters hangen en liggen op stoelen en banken. Enkelen vouwen zorgvuldig een rode vlag op. Op verschillende plaatsen staan uitpuilende zakken met afval. De vloeren zijn met papieren bezaaid. Lege koffiebekers zijn in hoeken geworpen. De meeste toiletten zijn verstopt. Bij de enkele die nog te gebruiken zijn, heeft men plakkaten opgehangen met de aansporing er geen afval in te werpen. De dokter die spreekuur houdt, vertelt dat hij met twee collega's in wisseldienst zorg draagt voor de medische begeleiding van de bezetting. Hij wil alleen praten, wanneer zijn identiteit niet wordt onthuld. Besmetting „Wij doen dit omdat wij dit nodig achten. Wij zijn door de studenten benaderd, omdat zij wisten dat wij niet afwijzend tegenover hun actie stonden”. Nodig? „Ja”, zegt de dokter. .Totnutoe hebben wij niet veel hoeven te doen, maar in een situatie als deze moet er medische hulp voorhanden zijn, in verband met het besmettingsgevaar”. In het Maagdenhuis te komen is niet moeilijk, maar ook niet zonder gevaar. Via de universiteitsbibliotheek is het mogelijk op een binnenplaatsje tussen de bibliotheek en de in de lutherse kerk gevestigde aula te komen. Een steile trap leidt naar een platje, waar men zich door een raam kan wurmen. Een ongeveer 30 centimes brede luchtbrug leidt van een raam in de aula naar het Maagdenhuis. De luchtbrug is vervaardigd van een metalen ladder, die met planken is verstevigd. Een met touwen en planken geïmproviseerde leuning moet de oversteek, ongeveer tien meter boven de straat vergemakkelijken. Alle toegangen tot het Maagdenhuis en de ramen zijn gebarricadeerd. Een rondgang leert dat in alle kamers een grote wanorde is aangerieht. Bureauladen staan open. Papieren liggen op de grond. De muren zijn met viltstiften beklad. Van oosters kijken Karl Marx en Ho Tsji Minh met welgevallen op het gebeuren neer. Dorpsgek Er zijn buffetten ingericht, waar men levensmiddelen kan krijgen. Een van Amsterdams meestbelovende dorpsgekken, Vietnamdemonstrant, pseudopersfotograaf, de bij geen enkele rel ontbrekende ex-organisator van de „miss-walletsjesverkiezing” Hans Hofman, js volledig in zijn element. Hij heeft een blauw-wit geruite broek op de kop getikt en eenwitte koksmuts. De aanwezigen slaan hem welwillend gade. „Wij gaan nog niet naar huis” zongen de bezetters in de nacht van vrijdag op zaterdag, toen de rector-magnifieus prof. Belinfante hen de raad gaf het Maagdenhuis te verlaten. De meeste bezetters zijn inmiddels allang een of meer keer naar huis geweest voor een goede warme hap en een nacht in een echt bed, maar, aldus verkwikt, zijn zij steeds teruggekeerd. Een van de bezetters van het eerste uur. oud-Asvavoorzitter Paul Ver'heij zoon van de Amsterdamse communistische wethouder, zegt: „Wij blijven Overleg is zinloos. Alleen langs deze weg, door een machtspositie te scheppen, kunnen wij ons doel bereiken. Als de politie komt, zullen wij geen geweld gebruiken, maar wij willen hier zo lang mogelijk blijven. Eventueel zullen zij ons uit de nok^ van het gebouw moeten halen”. Verwateren Het doel — medebeslissingsrecht van alle universitaire geledingen op alle niveaus — begint ondertussen wat te verwateren. Via luidsprekers worden belangstellenden op het Spui ook duchtig toegesproken over de oorlog in Vietnam, Martin Luther King en andere zaken, die met de eisen van de studenten niet direct in verband staan. „De presidenten en curatoren, de autoriteiten van de universiteit, zullen wel tegemoet komen aan sommige studenteneisen. Daarom is dit pas het begin. Wij gaan door met de strijd. Een democratische universiteit in een kapitalistische maatschappij is immers niet mogelijk”, staat er in koeienletters op een plakkaat in de hal van het Maagdenhuis. De bezetting van het Maagdenhuis is geen actieve bezigheid en men kan het zelfs slapende doen.... --- Senaat Nijmegen aanvaardt mede zeggenschap in onenbaarheid (Van onze correspondent) NIJMEGEN. — Een twintigtal studenten heeft gisteravond ruim drie uur het senaatsgebouw van de Nijmeegse universiteit bezet gehouden, uit protest tegen de eerder op de dag door de senaat aangenomen resolutie waarin,, op enkele beperkingen na, medezeggenschap en openbaarheid in beginsel worden aanvaard. De groep, die op eigen initiatief handelde, vond, evenals de meerderheid van de studenten die gisteravond vergaderde, dat de uitspraken van hoogleraren te weinig garantie bieden voor werkelijke democratisering vooral op het punt openbaarheid van beleid De bezetting werd opgeheven toen tijdens de universiteitsvergadering de actie van de groep werd afgekeurd .Men was het wel met de doelstellingen, maar mei met de gekozen methode, van de bezetters eens. Aan het einde van de daarop volgene discussie werd met grote meerderheid van stemmen een resolutie aangenomen waarin mei ingang van vandaag openbaarheid van alle senaats-, curatoren-, faculteits- en sectievergaderingen wordt geëist. Alle stukken moeten openbaar zijn en de verschillende geledingen (studenten, wetenschappelijke staf, personeel) moeten via de publieke tribune aan regels gebonden spreekrecht hebben. , In een tweede resolutie, welke eveneens met grote meerderheid van stemmen werd aanvaard, eisen de studenten dat voor 1 juni een universiteitsvergadering bijeenkomt. Tijdens deze vergadering, welke moet worden voorbereid door een technische commissie, zullen de verschillende geledingen zich er over dienen te beraden op welke wijze een concreet plan kan worden uitgewerkt dat de weg opent naar de instelling van een nieuw bestuurslichaam in de unu'^rsiteitsraad. Of de universiteitsvergadering moeten volgens de studenten bindende besluiten worden genomen De algemene openbare senaats vergadering heeft voor de studenten enkele zaken duidelijk gemaakt. Vooral kwam tot uiting welke hoogleraren op grond van welke overwegingen bedenkingen hebben tegen volledige openbaarheid en medezeggenschap. De resolutie van de senaat waarin medezeggenschap en openbaarheid worden aanvaard en tevens de instelling van een voorlopige universiteitsraad wordt voorgesteld , werd tenslotte na uitvoerige discussie zonder tegenstemmen aangenomen. Bovendien werd de senaat het erover eens dat ze zelf zo veel mogelijk openbaarheid moet betrachten en de faculteiten zal verzoeken hetzelfde te doenin de vrijwel direct daarop aansluitende vergadering, welke door rector-magnificus Van Wijnbergen was belegd waarop studenten hun mening met betrekking tot resolutie konden kenbaar maken werd een zaak spoedig duidelijk: de studenten toonden zich teleurgesteld over het uitblijven van concrete uitspraken. Zij wilden meer dan een principe-uitspraak. Van Wijnbergen: „Ik kan me voorstellen dat u teleurgesteld bent, maar er kan op dit moment niets anders uitkomen”. ---