De Noord- en Zuid-Limburger \7an de Limburgse studiedagen, " die van 28—31 December 1954 op de volkshogeschool Geerfingshof werden gehouden, hebben wij uitvoerige verslagen gepubliceerd. Nu eender voornaamste inleiders, prof. dr. A. Chorus zijn studie over de psychische gesteltenis van de Limburger in verband met veel besproken afwijkingen heeft gepubliceerd, is het de moeite waard terug te komen op een onze zuidelijke bevolking typerend onderdeel. Wij wezen er reeds op, hoe de Limburger zich kenmerkt als een typisch gemeenschapsmens en wel uit hoofde van zijn katholiciteit, welke hij als dopeling reeds inde wieg meekreeg. Verlaat hij die gemeenschap, dan staat hij wankel, in tegenstelling tot, bijvoorbeeld, de protestant, die individueel denkt en individueel de problemen moet oplossen. Deze is hier om ietwat pessimistisch van aard, de Limburger vanwege zijn katholiciteit meer optimistisch mede daarom is er bij de protestant eerder een tendenz tot neurose dan bij de katholieke Limburger, die meerde karakteristiek van „probleemloos” vertoont tengevolge waarvan ’t gevaar voor infaltilisme niet denkbeeldig is en het maar laten lopen vaneen dieper godsdienstig beleven. Ook bestaat er een zekere samenhang tussen kapitalisme en protestantisme, dat het eerste bevorderd heeft, getuige de welvaart in noordelijk Europa. De zuidelijke landen namen over het algemeen gemakkelijker genoegen met ’n gematigde welstand, mede verklaard door ’t aanvankelijke rente-verbod, waarvan de Kerk langzaamaan is teruggekomen. De Limburgre voelt ook een opmerkelijke weerzin tegen de ambtenarij. Ongeveer 80% van de douaniers zijn gereformeerd. Zou men mogen stellen, dat de Limburger, in het bijzonder de Z.- Limburger ,een zekere neiging tot infantiisme vertoont, de Noord – Limburger daarentegen vooral de protestantse bewoner van Noord-Limburg, is eerder gedisponeerd tot neurotische, reacties inde richting van zelfkwelling en ambities Noord- ©n Zuid-Limburg vertonen inde trekken der bevolking bepaalde tegenstellingen. Ineen samenvatting van zijn studie, verschenen in De Bronk, heeft prof. Chorus die in verscheiden bijzonderheden gekarakteriseerd. Men moet onderscheid maken tussen de Noord-Limburger, de Midden-Limburger en de Zuid-Limburger. Er zijn verdere differentiaties aan te brengen – b.v. ’t oude mijngebled rond Kerkrad© is typisch in menig opzicht maar globaal sprekend zullen we ons beperken tot die genoemde driedeling. Sittard vormt de grens van Z.- Limburg. Hoezeer dit ook geographisch een grens vormt heeft de tweede wereldoorlog weer eens geleerd. En beperkte de missionering van de Maastrichtse bisschoppen zich niet vrijwel tot Z.-Limburg? Het Noorden werd door Willibrord c.s. gekerstend. Het Zuiden heeft ook het sterkst de invloed van de Romeinse cultuur ondergaan. De Limb. klei of leem voedt en maakt een ander soort mensen dan de zandgrond. Het gebied tussen Sittard en Roermond Oostelijk van de Maas neemt een middenpositie in. Maar het laat toch al duidelijk verschillen zien. De mensen, die b.v. in Schinnen wonen, zijn ook qua lichaamsbouw fijner, subtieler, kleiner, kortom meer mediterraan dan die uit b.v. Limbricht, Bom, Grevenbicht. Deze laatsten zijn schonkiger, grover, groter, zwaarder van botten en spieren. De Noord-Limburger vertoont meer een Germaanse, Saksische dominante, de z.-Limburger vertoont meer Gallisch-Keltische, meer mediterrane invloed. De N.- Limburger vertoont meer bezonnenheid, meer stabiele innerlijkheid, is harder, doortastender, meer volhardend. De armere grond heeft medegewerkt tot ’t kweken van ’n soberder en meer nuchter volk. De Z.-Limburger is bewegelijker van geest, vertoont veelzijdig initiatief, is cultureel meer gedifferentieerd, lichter maar ook oppervlakkiger, zet minder door. Vandaar menig initiatief, dat in het Zuiden geboren wordt, maar een N.-Limburger vindt om het vol te houden en ten einde te voeren. De grote leiderstypen zijn vaak N. -Limburgers: Poels, Nalens, Everts, de grote directeur van Rolduc, waarvan van Deyssel al schreef, dat hij „onkreukbaar' trouw was aan vaste en arbeidzagewoonten”. De N.-Limburger js stoer naar lichaam en geest, de Z.-Limburger meer bewegelijk, geestig maar ook wisselvalliger en onberekenbaarder. Psychologisch gesteld vertoont de N.-Limburger meerde kenmerken van het secundaire type, dat blinder bewegelijk maar meer Vasthoudend is; de Z.-Limburger bieer het primaire type, dat vlug-Bor en bewegelijker is maar minder duur bezit. Om een typisch voorbeeld te geven: de Jan van kyck-Academie kon alleen in het kunstzinnige Zuiden een goede voedingsbodem vinden, maar wie beeft meer gedaan voor de totcandkoming ervan dan de N.- J-,lmburger oud-directeur Linssen? Dë N.-Limburger Prof. Schrijnen _ eender voornaamste grondleggtrs der Kath. Universiteit, een bgge werker, die op verschillen– Bebieden van wetenschap een stepri" nagelaten, dat nog Nan + wint in diepte en betekenis, brin hem 'werkte de minstens zo S]iirfnte Maastrichtenaar Prof. Voor6n'■-Deze heeft veel betekend de v +Z^n leerlingen, maar in dni.rfl ,nscllaP is zijn spoor onbeom Waarom? Hij gaf er niets ’ was nonchalant, om niet te zeggen lui. Zijn levensopvatting wordt getekend door de woorden, die hij eens tot zijn collega Prof. v. Ginneken sprak: „Van Ginneken, jij bent veel geleerder dan ik, maar ik ben veel slimmer”. Daarmede staat de levenskunstenaar, Slijpen, als Z.-Limburger, tegenover de stugge werker van Ginneken, of ook Schrijnen, kortom tegenover de zwoeger en ploeteraar. Men kan beide standpunten waarderen, beide hebben ze hun licht- en schaduwzijden. Maar ’n feit is dat aldus Z.-Limburg een veel geringer en minder indrukwekkend stempel op de Nederlandse cultuur zet dan waartoe het ongetwijfeld in staat ware. Prof. Chorus wees ook nog op de vele Z.-Limburgse doctorandussen, die het niet de moeie waard vinden of er niet toe komen om een proefschrift te schrijven. Zo vertoont de Noord- en Zuid-Limburger een typische tegenstelling in aard, die anderzijds tot ’n schone wederzijdse aanvulling kan leiden. --- Jacq, Snijders uit Geleen ziet zijn jeugddroom in vervulling gaan Straaljager-piloten worden in Canada grondig opgeleid Jacq. Snijders, een joviale, energieke jongeman uit Geleen, pas 19 jaar oud, sprong dezer dagen een gat inde lucht, toen hij officieel bericht kreeg, dat hij naar Canada mocht, om daar opgeleid te worden tot straaljagerpiloot. Daarmee gaat een zijner jeugddromen in vervulling. De vliegerij heeft van jongsaf een geweldige bekoring op hem uitgeoefend. Als ventje van 5 jaar kon hij op het plat van zijn ouderlijke woning klimmen om daar ongestoord passerende vliegtuigen te bekijken en te beluisteren In dit opzicht had hij dus iets van Michiel de Ruyter, die urenlang op een duintop kon liggen turen naar uitvarende en terugkerende schepen. Toen hij ouder werd tro-k hij per fiets naar het vliegveld Zuid Limburg en daar beleefde hij vele prettige uren. Hij was de lagere school nauwelijks ontgroeid en toegelaten tot de H.B.S., of hij meldde zich aan als lid van de Eerste Limburgse Zweefvliegclub. Toen hij de 5e H.B.S. achter de rug had, had hij het A, B en C brevet van de E.L.Z.C. in zijn zak en meer dan honderd zweeftochten volbracht. Als vrijwilliger trad hij in dienst van de Koninklijke Militaire Luchtmacht, v/aar hij intussen reeds zijn brevet als motorvlieger wist te behalen. Met nog 120 andere vliegers kwam hij in aanmerking om naar Canada uitgezonden te worden voor opleiding tot straaljagerpiloot. Na een ontzettend strenge selectie bleven er nog tien personen over, waarbij twee Limburgers, Jacqües Snijders, en Eddy v. Bree uit Brunssum. Enkele dagen geleden kreeg hij nu bericht, dat hij reeds Zaterdag met de „Westerdam” uit Rotterdam de reis naar Canada moest aanvaarden, waar hij als cadet-sergeant zijn opleiding zal ontvangen. Vanzelfsprekend hoopt hij eenmaal de rang van officier-vlieger te behalen. Hij heeft een contract met de K. M.L. getekend van 8 jaar. De opleiding in Canada duurt 18 maanden en daarna hoopt hij weer naar ons land terug te keren. De familie Snijders zit het vliegen blijkbaar in het bloed. Immers een broer van Jacq, Charles is reeds 5 jaren als eerste steward in dienst van de K.L.M. en heeft als zodanig de hele wereld overvlogen met uitzondering van de landen achter het ijzeren gordijn en Zuid Amerika. Hij •is kind in huis in Tokio, Saigon en New York. In. New York ontmoet hij vaker zijn oude vrienden Pierre van Mulken ex-Maurits speler, en Lutgens Met Viruly maakte hij de eerste emigranten-vlucht mee naar Nieuw Zeeland. Hij reisde met Aga Khan en was op visite bij de president van Manilla. --- Veel te weinig leerkrachten Minister Cals acht het probleem van het tekort aan onderwijzers van zo groot gewicht, dat hij dit ineen afzonderlijke nota aan de Tweede Kamer zal behandelen. Daaruit blijkt 0.a., dat ook de minister een spoedopleiding van kleuterleidsters tot onderwijzeres niet meer overweegt. De organisatie van een spoedopleiding voor bezitters van een diploma voorbereidend hoger- of middelbaar onderwijs op zeer korte termijn zal worden ter hand genomen. Er moet worden gestreefd naar een spoedige verbetering van de leerlingenschaal. . Het tekort aan bevoegde leraren bij H.V. en M.O. vraagt om een spoedige oplossing. Om de aantrekkelijkheid van het leraarschap te vergroten is de minister bereid aan hen, die uit andere beroepen dan die van onderwijzer of leraar bij een andere tak van Onderwijs komende leraar bij het voorbereidend hoger en middelbaar onderwijs worden, fictieve diensttijd toe te kennen. --- Gezondheidszorg in de bedrijven Bij de Tweede Kamer is ingediend een wetsontwerp in zake de preventieve gezondheidszorg inde bedrijven. Het ontwerp gaat o.m. uit van de volgende beginselen: 1. Bedrijven boven een bepaalde grootte dienen een bedrijfsgeneeskundige dienst in te stellen of zich bij zulk een dienst aan te sluiten; 2. bedrijven of groepen van bedrijven, waarin de arbeid meer dan normale risico’s met zich brengt, dienen onafhankelijk van de grootte een bedrijfsgeneeskundige dienst in te stellen; 3. er dient een college te worden ingesteld, dat de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid kan adviseren omtrent alle aangelegenheden, die betrekking hebben op de bedrijfsgeneeskunde. Aangenomen wordt, dat de kosten van deze diensten ongeveer een half tot één procent bedragen van de verzekeringspliöhtige loonsom. De bezwaren der centrale commissie van de volksgezondheid, aan wie door de staatssecretaris om advies is gevraagd, richten zich in hoofd-zaak tegen de op de wet gegronde dwang tot het instellen van bedrijfsgeneeskundige diensten, tegen de mogelijkheid van inmenging van bedrijfsgeneeskundigen inde algemene gezondheidszorg en met name inde geneeskundige verzorging van het gezin van de arbeider. --- Schrijfwijze van het Nederlands Na overleg met België kan binnenkort de inwerkingtreding worden verwacht van het Kon. Besluit van 31 October 1953 over de schrijfwijze van de Nederlandse taal. Alvorens de woordenlijst op de scholen verplichtend te stellen heeft de minister van Onderwijs alsnog het oordeel over de practische mogelijkheden van toepassing gevraagd aan de verschillende instanties van het lager, het uitgebreid lager, het voorbereidend hoger en het middelbaar onderwijs. Dit is gebeurd bij schrijven van 31 Januari j.l. --- Tragedie in Birmingham VADER EN TWEE DOCHTERS VERGIFTIGD door LIMONADE De politie te Birmingham onderzoekt de inhoud vaneen fles limonade welke inde zak is gevonden van een man die op straat het bewustzijn had verloren. Deze man, de 48-jarige Harry Grice, is kort nadat hij naar huiswas gebracht, overleden. Daar Grice een operatie aan de hersenen had ondergaan, dacht zijn vrouw dat de dood te wijten was aan een bloedaandrang naar het hoofd. Vol verdriet hield de vrouw de lijkwake bij haar echtgenoot. Toen zij zag dat hij nog een fles limonade in zijn zak had, haalde zij die, zonder daarbij na te denken, uit de zak en zette ze op de tafel. Enkele ogenblikken later kwam haar 12-jarige dochter Beryl uit haar kamer naar beneden. Zij barstte in tranen los bij het vernemen van de dood van haar vader. De moeder gaf haar wat limonade uit de fles te drinken. Het meisje stierf bijna onmiddellijk. Men dachl dat zij overleden was aan een zenuwschok. Enkele uren later kwam ook Pamela, het 2-jarig zusje van Beryl, naar beneden en toen zij de fles zag, vroeg ook zij schreiend om wat te drinken. Haar moeder nam haar op de knieën en gaf haar wat limonade. Twee minuten later zeeg ook dit kind dood neer. Op dat afgrijselijk ogenblik begreep de vrouw, dat haar twee kinderen waren vergiftigd. De fles werd door de politie meegenomen om de inhoud ervan te ontleden. Op zijn werk gebruikte Grice kaliumcyanide en men denkt dat wellicht een stukje van dit hevig gift in de fles is gevallen. Het scheelde niet. veel of er waren nog twee slachtoffers, want de vrouw had aan een buur en aan een politiebeambte gevraagd of zij niet wat limonade lustten, doch dezen hadden gezegd liever thee te hebben. --- Advertentie (Advertentie.) 4 krachtige middelen tegen griep in 1 tablet Chefarine „4” bevat 4 wereldberoemde geneesmiddelen. Eén er van zorgt dat, ondanks de zeer krachtige werking, óok een zwakke maag niet van streek raakt. * Chefarine 4 kr yg BEROEMDE GENEESMIDDELEN J l'** IN EEN TABLET I ■n4ij e doet wonderen! --- Advertentie (Advertentie.) BIJ HOEST EN KEELPIJN PASTI LLE S VALDA ONTSMETTEND – VERZACHTEND --- Atoomartillerie naar Europa Het Amerikaanse leger heeft beken dgemaakt, dat nog een bataljon atoomartillerie naar West-Europa komt ter versterking van de defensiekraeht van de N.A.V.O. Er bevinden zich reeds vijf bataljons met atoomkoannen, die een kaliber hebben van 280 mm. in Europa. Het bataljon, dat binnenkort uit de Ver. Staten vertrekt, beschikt, evenals de vijf andere eenheden, over zes kanonnen, die zowel gewone granaten ais granaten met atoomlading kunnen afvuren. De reikwijdte van het geschut is ongeveer vijftig kilometer. --- Troepenvervoer per KPM naar Ambon? Gistermiddag heeft Prof. Gerbrandy (A.R.) de Tweede Kamer verlof gevraagd mimster-president dr. W. Drees te interpelleren over het vervoer door de K.P.M. een Nederlandse scheepvaartmaatschappij van Indonesische troepen naar het gebied van de Zuid-Molukken. Reeds eerder had Prof. Gerbrandy hierover schriftelijke vragen gesteld, maarde antwoorden van de regering waren, zoals Prof. Gerbrandy het uitdrukte, „op zijn zachts gezegd onbevredigend . Daarom wil hij de minister-president thans in het openbaar ontmoeten. De Kamer zal Donderdagmiddag over de interpellatieaanvraag beslissen. --- Verbetering van kleuteronderwijs Er komt een nieuw wetsontwerp op het kleuteronderwijs, voordat inde Tweede Kamer de mondelinge behandeling begint van de begroting voor Onderwijs, K. en W. Dit deelt minister Cals mede aan de College in zijn memorie van antwoord over de begroting. Bij de minister leeft de sterke hoop en verwachting, dat een en ander niet tot vertraging inde behandeling van het wetsontwerp aanleiding zal geven. Hij hoopt tevens, dat het mogelijk zal blijken de wet met ingang van 1 Januari 1956 in werking te doen treden. --- Tekort aan arbeiders liet Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de resultaten vaneen onderzoek gepubliceerd, dat het per ultimo September 1954 heeft ingesteld naar het heersende tekort aan arbeiders. Het onderzoek heeft betrekking op ruim 9.000 bedrijven, welke 750.000 arbeiders in dienst hebben. Bij 4.000 bedrijven bleken tekorten te bestaan. Het totale gemelde tekort aan arbeiders bedroeg ruim 61.000. Hiervan waren ruim 43.000 bestemd voor plaatsing in bestaande vacatures, 13.000 voor uitbreiding en 5.000 voor vervanging van minder geschikte krachten. Het tekort had voor tweederde betrekking op mannen en voor een-derde op vrouwelijke arbeiders. Van het totale tekort van 61.000 arbeiders had meer dan de helft (35.000) betrekking op geschoolden en**geoefenden. Gemiddeld bedroeg het tekort 8% van de totale arbeidersbezetting. Tet tekort per bedrijfsklasse was: metaalindustrie: een tekort van 22.400 arbeiders (10%); voor 70% betreft dit geschoolden en geoefenden. Kledingindustrie: een tekort van 7.900 arbeiders (16%), waaronder 7.300 vrouwen. Textielindustrie: een tekort van 5.800 arbeiders (5%), waaronder ruim de helft vrouwen. Voedings- en genotmiddelen: een tekort van bijna 8.200 arbeiders (8%), waaronder 3.750 vrouwen. --- Opera voor de provincie De minister van Onderwijs, K. en W. heeft plannen doen uitwerken tot oprichting vaneen opera-gezelschap dat nauw verbonden dient te zijn met de opera-klassen van het Kon. Conservatorium te ’s Gravenha ge en het Amsterdams Conservatorium. Het zangerspersoneel zal gevormd moeten worden door de pas afgestudeerde en vergevorderde leerlingen van deze opera-klassen, aangevuld met andere krachten. Dit instituut, dat voornamelijk zal dienen op te treden in plaatsen, waar de Nederlandse Opera niet of bij uitzondering optreedt en waar een voldoende schouwburgaccommodatie aanwezig is, zal in de regel gebruik moeten maken van de gewestelijke symphonie-orkesten. De minister stelt zich voor, dat het nieuwe gezelschap organisatorisch los staat van de Nederlandse Opera, doch daarmede wel nauw samenwerkt. Gedurende het seizoen 1954-1955 zal de thans werkzame Nederlandse Reis Opera in staat gesteld moeten worden haar werkzaamheden op bescheiden schaal voort te zetten. Nadien zal deze instelling niet meer op rijkssubsidie mogen rekenen. Het personeel zou voor zover dit niet strijdig zou zijn met de artistieke en organisatorische eisen, die aan de op te richten instelling gesteld dient te worden, bij de werkzaamheden van het nieuwe gezelschap ingeschakeld moeten worden. --- Tekort aan schoolruimte De bouw van schoolgebouwen en van lokalen zal Inde komende jaren ernstige aandacht eisen, zo deelt minister Cals aan de Tweede Kamer mede. Spanningen op de bouwmarkt dwingen evenwel tot beperkingen. De behoefte aan schoolruimte kan voor 1955 worden gesteld op bijna 4000 gewone leslokalen, gedeeltelijk te bouwen inde vorm van uitbreiding van beschaande scholen. Er zijn 1250 gymnastieklokalen nodig. --- Gemengd Nieuws Wat te halen Een arbeidersfamilie, woonachtig ineen van Rio de Janeiro, iheeft zich Dinsdag aangemeild als erfgenamen van de Amerikaanse millionmair Serge Rubinstein, die op 27 Jan. vermoord in zijn flat werd aangetroffen. De eisers, Gedario Ruibinstein en zijn zuster Elva verklaren, dat de vermoorde millionair hun oom was. Gedario zegt, dat zijn in Rusland geboren vader Adolph in 1902 uit Odessa naar Brazilië was geëmigreerd. Volgens Gedario hadden de broers vele janen nog met elkander gecorrespondeerd, maar ongeveer tien ja ar geleden contact verloren. Gedorio en zijn zuster zeiden al contact te hebben opgenomen met de Amerikaanse ambassade en hun eis tot toewijzing van de erfenis in voorbereiding te hebben. Gedario zei: „.Tik heb nog nooit over ander erfgenamen horen praten.” Getuige Kurt Carlsen, de kapitein van de Flying Enterprise 11, die indertijd zijn beschadigd sohlp niet wilde verlaten, is nu in Genua toch van boord gegaan. Hij moest getuigen 'bij bfct huwelijk va» zijn eerste stuurman met een Italiaans meisje. Abuis De Amerikaan Merton Colegrove uit Detroit heeft zijn rechter een lesje gegeven. Toen die hem wegens schending van zijn erewoord tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeelde, stond 'hij op en zei beleefd: „Neem me niet kwalijk edelachtbare, maar u geeft me te veel. H'et maximum is vier jaar.” De edelachtbare pakte zijn wetboek keek er in en zei: ~Je hebt gelijk. Volgende zaak.” Parapluie De Zwitserse Spoorwegen zullten volgende maand beginnen met de stationsverkoop van parapluies, ver-, vaardigd van geolied papier en goed voor één dag. Kosten: een kwartje. Diefstal In Edmonton, Canada, kwam het echtpaar Oa'kie tot de ontdekking dat tijdens een avondje-uit hun bungalow was gestolen. Puurheden hadden mannen met grote auto’s zien afbreken en opladen. Zij zagen er geen kwaad in. Duiven België telt momenteel niet minder dan 250.000 duivenhouders. De staat heft op deze duiven een belasting van fr. 1.10 per ring en dit brengt hem elk jaar meer dan 4.25 millioen francs op. Autorijden De politie te ’s Gravenhage heeft de 41-jarige P, A H, in dienst vaneen exploitatiemaatschappij voor automaten, aangehouden wegens verduistering van f 700.—. De boekhouder had dit geld besteed aan autorijden, waar hij verzot op was. Zout Moeder Anderton uit Oxon in Engeland wees haar 6-jarig dochtertje oip een konijntje, dat door het grasveld liep. ,-Als je zout op zijn staartje legt, kun je het pakken,” vertelde ze Joy, De peuter pakte zout en ging op jacht. Een half uur later kwam ze glimmend van trots terug, het konijntje in haar armen. Mét zout op het staartje. Parlement Syrische kiezers zijn woedend, nadat de ministerraad twee door hen gekozen kamerleden voor onbepaalde schorste, omdat zij lezen noch schrijven konden. Bierkaart In Brussel is door de bierbrouwerijen een „bierkaart” gepubliceerd waarop men de touristen laat zien dat er in België 22 soorten bier worden vervaardigd. „Thuiswerk” In het Luikse zijn verschillende personen de laatste dagen hét slachtoffer geworden vaneen handige oplichter. Hij geeft zich uit als directeur vaneen fabriek en is in het bezit vaneen identiteitskaart op naam van G.V., wonende Kruidtvinlaan, te Brussel. Hij ging bij mensen waarvan hij wist dat zij thuiswerk wilden verrichten en maakte hun telkens ecn som geld afhandig, onder voorwendsel een borgsom te moeten innen voor de aankoop van reken- en schrijfmachines. IS aar de dokter Bij het kanaal inde omgeving van