Grancolombiano in Maastricht en Heerlen MAASTRICHT. Vrijdagavond is inde Maastrichtse, zaterdagavond inde Heerlense Stadsschouwburg het Zuidamerikaanse folkloristische gezelschap „Grancolombiano” te gast. Een groep zangers, dansers en musici, die ineen aan het theater aangepaste choreografie, dein costuum en dans en zang de oorspronkelijke folklore bieden uit vijf Zuidamerikaanse landen, te weten Columbia, Panama, Venezuela, Ecuador en Peru. Het gezelschap werd in 1959 in eerste aanleg gesticht door de Columbiaanse danser Hernando Monroy, uit Bogota, die van het klassieke ballet overschakelde op het Spaans ballet (hij maakte een wereldtournee met Teresa en Luisillo), vervolgens choreografie-cursussen volgde in Madrid, Londen en Parijs en tenslotte in 1959 in Bogota een folkloristische balletschool oprichtte, die naderhand de grondslag legde voor het huidige folkloristisch gezelschap uit Zuid-Amerika. Herinneren de vrolijke en gratievolle Panamese dansen aan de vroegere Spaanse glansperioden, de Peruaanse dansen, met als hoogtepunt de bruiloftsdansen, ademen nog die rijke en bonte sfeer van de Zonnekinderen uit het Inca-rijk. Geheel anders zijnde dansen uit Venezuela, die de nostalgie en de eenzaamheid der kuststreek bezitten, tegelijk met de eeuwige golfbeweeg, vastgelegd inde beweeglijkheid van dansen met Afrikaanse herkomst. Meer mystieke sfeer bepaalt de Columbiaanse dansen, met Afrikaanse, Spaanse en eigenlandse herinneringen, ook wanneer de groepsdans en de rituele dans sterk geïndividualiseerd zijn Tenslotte bepaalt de zachte melancholie van het Andes-gebergite de vele verscheiden dansvormen van Ecuador, nu eens stijlvol-mooi, dan weer explosief en snel. Het gezelschap wil niet een show-groep zijn maar een groep, die de onvervalste, onverwaterde folklore zo eerlijk mogelijk overbrengt. --- Installatie van pastoor in Holset 24 okt. (Van onze correspondent) VAALS. De plechtige installatie van de nieuwe pastoor van Holset, pater Mertens, zal plaatshebben op zondag 24 oktober. Deken Hoogers van Gronsveld zal zijn vroegere kapelaan installeren. Dit in verband met de ziekte van de deken van Gulpen. --- Roda J.C. 2- V.V.V. 2 1-1 KERKRADE Het grootste gedeelte van deze wedstrijd speelde zich af op de helft van VVV. Verbunt bracht reeds na 12 minuten de stand op 1 0. Het leek een duidelijke overwinning te worden voor de thuisclub. maar doelman Schroemgens van VVV stond echter verdere doelpunten inde weg. Inde 40e minuut blunderde doelman Cox en Peters liet zich deze gelegenheid niet ontgaan om de gelijkmaker te scoren. --- Vierde oriëntatierit van M.A.C. Roermondia ROERMOND Onder ideale omstandigheden hield MAC Roermondia zondag j.l. zijn vierde oriëntatierit van dit seizoen. Aan de start voor deze rit verschenen 75 deelnemers. De uitslagen inde A en B-klasse waren : A-klasse : 1 J. Schillings 161 str – punten; 2 G. Bom 212 str.punten; 3 Martens-Nazarkski 214 str.punten. B-klasse : 1 Sillen 446 str.punten; 2 A. Verduin 460 strafpunten; 3 J. v. Horney 485 strafpunten. De volgende oriëntatierit van MAC Roermondia vindt plaats op zondag 24 november a.s. --- agenda VAN DE DAG DONDERDAG Films BIjERICK Royal Zweedse meisje® in Parijs, 18 j. ECHT Royal So lacht und kusst man in Tirol, a.l. GELEEN Roxy Circuswereld a.l. HEERLEN Hollandia FX 18 op spionnenjacht, 14 j. Royal Knotsgekke kerels in hun vliegende kratten, a.l. Rivoli Liefdes paren, 18 j. Scala De voorpost inde jungle. HOENSBROEK Luxor Zelfmoordcommando Japan 14 i MAASTRICHT Palace De superman van de geheime dienst. 14 j. 22 uur, De maagden van Rome, 14 j. Studio Zorba de Griek, 18 j. Royal De danseres van de duivel, 18 j. Lux Quo Vadis, 14 j. Mabi De trein 18 j. ROERMOND Royal —— Winnetou keert terug, a.l. Harmonie Verpleegsters zonder masker, 14 jaar. SITTARD Luxor Circuswereld, a.l. TEGELEN Scala De onoverwinnelijke, 14 j. VENLO Scala Commando des dood®, 18 j. City Circuswereld, a.l. VENRAY Luxor Vliegende duivels, 14 j. WEERT Royal She, 14 j. Scala Vrijgezel inde knel, a.l. Toneel MAASTRICHT Stadsschouwburg toneelgroep Centrum „Recht op moord”, 20 uur. Tentoonstellingen HOENSBROEK Galerie „De Stoof” Expositie olieverven, tekeningen, lithografie en keramiek. HASSELT Prov. Begijnhof Grafiek en beeldhouwwerk uit Limburg. MAASTRICHT Artishock Tentoonstelling Pieter Engels. VENLO Ko-s ingei 94 Expositie Hay Mansvelders, Uit bet grensgebied AKEN Grosses Haug Kiss me, Kate, 19.30 uur. --- Limburger Koerier 1915 DONDERDAG 7 oktober OPGEPAST Een zigeunervrouw heeft dezer dagen in sommige winkels het oude trucje weer willen toepassen: ’t uitzoeken van halve guldenstukken met de beeldenaar van H. M. de Koningin. Winkeliers worden gewaarschuwd tegen deze verzaminder eerlijke bedoelingen heeft. ADVERTENTIE 25 gulden belooning voor dengene, die de dader kan aanwijzen, die vermoedelijk inden nacht van Dinsdag op Woensdag, één onzer groote spiegelruiten, groot 20 vierkante meter, gebroken heeft. HEERLEN Loon- en drinkdag Dinsdagavond werd wederom ouder gewoonte op loondag —in de omgeving van de mijn gevochten. Zekere Immelen kreeg een diepen steek inde zijde, zoodat vermoedelijk de long geraakt is. De man werd in het hospitaal opgenomen. --- Advertentie (Advertentie) Wat ïs hééél zacht, haalt de 500 en wordt elke dag kleiner?.. De Edet King Size Rol! .&et Kende U hem al? Des tr beter. Voor 50 cent weet iedereen het! 50 cent voor de grote daar-komtgeen-eind-aan King Size rol met 500 velletjes zachtheid. Comfortabel ’65 is toch geen jaar meer voor dat stugge, grauwe closetpapier! Zeker niet nu er voor hetzelfde geld EDET is. EDET toiletpapier is zacht en hygiënisch. EDET geeft méér zachtheid per velletje. En méér velletjes per rol. EDET toiletpapier is op en top modern toiletpapier: in rosé, groen, geel en wit verkrijgbaar. Een klein vertrekje. Een groot merk, EDET. 500 Velletjes zachtheid: 50 cent. Comfort kan zo simpel zijn. KING SIZE m Edet Zacht en héééél veel papier. --- „Op de Danikerberg stonden vijf worgpalen gereed en vlamde de brandstapel reeds op” BOKKENRIJDERS IN SITTARD Duimschroeven en stevelen kregen Schinveldse tamboer op de knieën ITTARD. Inde schepenprotocollen uit de eerste helft van de 18e eeuw, waarin de verhoren staan opgetekend van de Bokkenrijders, die toen een groot deel van Zuid-Limburg terroriseerden, '''ordt slechts sporadisch melding gemaakt van roofovervallen te Sittard, terwijl de gevreesde "enden in vrijwel alle omliggende plaatsen talrijke malen zijn opgetreden. Dit valt temeer op, als men bedenkt, dat Sittard in die dagen een nijver stadje was, waar de 'yoonhuizen en de goed voorziene winkelpanden van vele welvarende zakenlui toch een aanlokkehjke buit moesten bevatten. De besloten stadskern, omgeven door wallen en grachten en met poorten, die van zonsondergang "t zonsopgang gesloten bleven, was echter voor de rovers niet aantrekkelyk en bracht zoveel Risico’s mee, dat ze zich daarbinnen niet gewaagd hebben. Slechts 2 overvallen opgetekend De twee overvallen, die opgetekend staan, hadden dan ook beide plaats buiten de wallen, n.l. >.op de Steenweg”, die destijds toen de Rijksweg nog niet bestond reikte tot aan de beek bij net begin van de Brandstraat. TWEE OVERVALLEN In deze ~buitenwijk” werden kort achter elkaar de winkels geplunderd van joffer Lisbeth Theelen en van Abraham Clemens. Deze laatste koopman dreef daar een goed beklante zaak in lijnwaad en allerlei dure weefsels en hij kreeg bezoek vaneen bende bestaande uit 47 man inde nacht v-an 6 op 7 maart 1742. De overval was met zoveel omzichtigheid voorbereid, dat de justitie aanvankelijk geen spoor van de misdadigers kon ontdekken. Maarde zaak kwam aan ’t rollen, toen drossaard Renier Corten van Geleen en Amsterarade in september 1743 de band wist te leggen op twee verdachte individuen uit Merkelbeek en één Uit Schinveld. Zij werden op het kasteel Amsteorade ingesloten. En aldaar aan een scherp verhoor onderworpen, bekenden zij schuldig te zijn aan een hele serie diefstallen, die inde omgeving gepleegd waren. Daaronder was ook de overval op de winkel van Clemens aan de Steenweg te Sittard. ARRESTATIES Bovendien noemden zij drie namen van medeplichtigen uit Schinnen. Deze werden op 8 oktober aldaar door de gerechtsbode Thewiis Claessen van hun bed gelicht, terwijl een peleton van de plaatselijke schutterij assistentie verleende om te voorkomen dat de gevaarlijke schurken weerstand zouden bieden of aan de haal konden gaan. Deze drie verdachten waren Joannes Catsberg, vilder te Nagelbeek en bijgenaamd ~De Rode Speelman” met zijn zoon Henke Catsberg en 'Wijn Winckens, geboren in Vaesrade en slotenmakersknecht in Wolfhagen bij zijn zwager bijgenaamd „Teunke uit de Beemden”, die later eveneens bleek tot de bende te behoren. Nadat dit waardige drietal was opgesloten inde kelders van kasteel Ter Borg, begonnen op 14 en 21 oktober de verhoren. Maar de beschuldigden bleven hardnekkig ontkennen en beweerden „noyt van eenighe diefstallen het minste te weeten”. MARTELINGEN Toen Henke op 6 november te Amstenrade met de ladaar opgesloten Joannes „de tamboer” uit Schinveld werd geconfronteerd, beschuldigde deze hem opnieuw van medeplichtigheid aan meerdere diefstallen waaronder de twee overvallen te Sittard. Ook toen bleef Henke aanvankelijk nog zijn onschuld volhouden, maar na een degelijke „territie”, d.w.z. nadat de beul hem met de duimschroeven en de Spaanse stevelen eens even een voorproefje had gegeven van wat hem te wachten stond, indien hij niet gauw met de volle waarheid voor de dag kwam, ging de jongeman door de knieën en hij noemde 29 bendeleden, die hij met naam kende en die allen in Schinnen of ir> de naaste omgeving woonden. OP DE UITKIJK Over het verloop van de nachtelijke overval bij Clemens kon hij echter weinig bijzonderheden mededelen, omdat hij beweerde op de uitkijk gestaan te hebben op een punt, waar hij het huis niet kon zien. Wel had hij later gezien, dat Ponts uit Hoensbroek met zijn zoons grote pakken naar buiten droegen, die gevuld waren met stoffen. Inde protocollen staat te lezen, dat het kostbare weefsels waren: „cattounen, sitsen, neteldouck, Oostindische plaggen en calmijnen”. De bendeleiders hadden de gestolen goederen meegevoerd en zij hadden hem beloofd: „hem naderhandt sijn deel uyt te keeren”. 50 MEDEPLICHTIGEN Naar aanleiding van deze bekentenis en die van meer andere verdachten, volgde spoedig de aanhouding van ongeveer 50 medeplichtigen. En uit de verklaringen, die zij na lange verhoren en 'dikwijls na toepassing van de tortuur aflegden, heeft men uiteindelijk het hele verloop van de overval bij Clemens kunnen reconstrueren. Vooral van belang waren daarbij de bekentenissen van de afgezette veldbode van Schinnen Hendrick Witmaeckers, bijgenaamd „Mariën-Hentjen”. Deze verdachte was op 22 oktober 1743 gearresteerd en gevangen gezet op Ter Borg. Nadat hem daar op 25 november stevig de Spaanse stevelen waren aangelegd, gaf hij een uitvoerig relaas van de overval bij Clemens. De situatie was ter plaatse vooraf grondig uitgespionneerd door Manus, de zoon vaneen Broeksittardise „kukecremer”, die bekend stond als „Speelgeerke”. Op de bewuste donkere avond in het begin van maart 1742 hadden 47 bendeleden, die met allerlei tuig gewapend waren, zich verzameld onder de wal te Sittard. De hoofdman van de bende was de oude vilder Mathias Ponts, wonende op de Akerstraat te Hoensbroek. Hij werd geholpen dooi- zijn beide zoons Hendrick en Peter, die de rollen moesten verdelen. Hendrick Witmaeckers. de voormalige veldbode uit Schinnen, die als oud-politieman een fijne neus had voor dreigende gevaren, werd met een jonge bokkenrijder uit Spaubeek op wacht gezet aan het oosteinde van de Steenweg, op ~De Boonebrug”. Dat is de brug over de beek aan het begin van de Brandstraat, die op dit ogenblik vernieuwd wordt. Vandaar kon hij de nachtwacht op de stadswal in het oog houden en de Limbrichterpoort, die op enkele tientallen meters voor hem lag. Bij naderend onraad zou hij fluiten en dan kon men langs de beek inde richting Overhoven ontkomen. De hierboven reeds genoemde Wijn Winckens uit Wolfhagen lag met Henke Catsberg op de loer aan de andere zijde naar de kant van Limbricht terwijl meerdere bendeleden het huis van Clemens aan alle kanten hadden omsingeld. DE OVERVAL De oude vilder Ponts brak met een zwaar ploegkouter de voordeur open, zodat enige hoofdmannen zich toegang _ konden verschaffen tot de winkel, waaruit de voorraden naar buiten werden gedragen. De grote pakken werden door Ponts en zijn zoons weggevoerd naar Hoensbroek, kleinere stukken werden verdeeld onder de bendeleden, die later naar gelang van de bewezen diensten ook uitgekeerd kregen 1 pattacon, 3 tot 5 schillingen of 25 stuiver. Op 14 december 1743 werden te Schinnen vijf van de medeplichtigen aan deze overval veroordeeld. Daarbij was ook „Mariën-Hentje”. Drie dagen later zouden zij op de Danikerberg terechtgesteld worden. Inde vroege morgen van 17 december had zich reeds een grote menigte verzameld voor Ter Borg, waar ook de schutten van Schinnen gereed stonden, zwaar gewapend met sabels en snaphanen. Voorafgegaan door de trommelaars, die op de omfloerste trommen hun mistroostige roffel sloegen, zette de stoet zich in beweging en trok langs de Kooiweg inde richting van Danikerberg. VIJF WORGPALEN Achter de veroordeelden liepen de schout, de schepenen en twee priesters. Op de berg stonden vijf worgpalen gereed en vlamde de brandstapel reeds op. Nadat de griffier Jaspar Lambremont de doodvonnissen had voorgelezen, roffelden de trommen en toen deed de gerechtsbode, geholpen door zijn rakkers, zijn sinistre plicht, terwijl het volk ineen wijde kring geschaard zwijgend toekeek. Op de bezittingen van de terechtgestelden, die over het algemeen vrij povertjes waren, werd beslag gelegd om uit de opbrengst de proceskosten te betalen. Hun huizen werden tot de grond toe afgebroken „met verbott in 100 jaeren niet meer op de plaetse te bouwen”. LEVEND VERBRAND Behalve in Schinnen hadden ook in Hoensbroek en in Amstenrade talrijke arrestaties en terechtstellingen plaats. De oude vilder Ponts werd met zijn zoons Hendrick en Peter geradbraakt en zijn dochter Gertruid, die in manskleren gekleed eveneens aan de verschillende strooptochten deelnam, wen', levend verbrand. De vreeiselijke tonelen, die zich bij de talrijke onmenselijke terechtstrellingen afspeelden, maakten een geweldige indruk op de hele bevolking. En vele schuldigen, die de angst om het hart sloeg, trachtten hun ha-chje te redden door naar elders uitte wijken. Het gevolg was, dat er in het midden van de 18e eeuw een periode van rust inviel, die echter slechts van korte duur was. Toen de oude rotten meenden, dat het gevaar geweken was, keerden ze naar hun woonplaats terug, waar ze in hun behoeftige omstandigheden elkaar weer terugvonden en de benden zich onder nieuwe leiders weer hergroepeerden rond 1750. Want de grote armoede was destijds wel de voornaamste oorzaak van deze uitzonderlijke criminaliteit, die allerlei slag van mensen ertoe bracht om zich voor een paar schillingen, voor een stuk leding of voor een kluit boter te vergrijpen aan het goed en zelfs aan het leven van anderen. Daar kwam nog bij, dat in die dagen de zo gevreesde veepest door de stallen rondwaarde en dikwijls zeer gezeten boeren aan de rand van de afgrond bracht. Dit verklaart teven,s, dat praktisch in elk dorp één of meer vilders te vinden waren. Uit hoofde van hun weinig kieskeurig beroep kenden zij de inrichting van de meeste boerderijen zeer goed en zij wisten hoe zij daarin het makkelijkste konden doordringen. DE BENDEN Ook wanen zij doorgaans goed ingelicht over de welstand van de bewoners zodat zij met kennis van hun zaken hun slachtoffers konden uitkiezen. Bij deze groep van ruwe vilders sloot zich dan verder de armoedige troep van bedelaars, marskramers en speellieden aan. dikwijls gerecruteerd uit af gedankt soldatenvolk. Veel van deze lieden waren bovendien dikwijls _ zonder vaste woonplaats, zij zwierven rond en op hun tochten kwamen zij gemakkelijk met allerlei s-inistere elementen in aanraking. Bij deze hoofdigrrep van rovers-uit-nood voegden zich dan hier en daar wat mislukte of teleurgestelde figuren van betere afkomst, zoals Kerckhoffs of Willem de Gavarelle en Jonker Duprez uit Geleen. En uit deze groep van verdwaalden inde sector van de misdaad kwamen over het algemeen ook de meer intellectuele leiders van de plaatselijke benden voort, die de methode bedachten om' het toen nog gebrekkig functionerend opsporingsapparaat althans tijdelijk te ontwrichten. e De binnenplaats van kasteel Terborg te Schinnen waar de bokkenrijders voor de terechtzitting gevangen zaten. Op de achtergrond ziet men de uitbouw van de kapel van het kasteel, waarin een van de bokkenrijders zijn toevlucht zocht. --- Ferd Geerlings in Reuver begraven (Van onze correspondent) REUVER. Onder grote belangstelling vond dinsdagmorgen de begrafenis plaats van de zaterdag na een kortstondige ziekte overleden Ferd Geerlings. Ferd werd naar zijn laatste rustplaats gedragen door collega-werknemers van N.V. Jac Laumans te Reuver. De heer Geerilngs, die 54 jaar werd, had ondanks de zorg voor zijn groot gezin nog steeds tijd om deel te nemen aan het sociaal verenigingsleven en dwong hier door zijn aktiviteit ieders bewondering af. Hij was bestuurslid van de NKV afdeling Reuver en had als zodanig zitting in het kringbestuur. Ferd Geerlings was werkzaam bij de NV Jac Laumans in Reuver, waar hij in maart jl. werd gehuldigd i.v.m. zijn veertigjarig dienstverband. Bij deze gelegenheid werd hem de bronzen medaille, verbonden aan de orde van Oranje-Nassau, toegekend. In het bedrijf had de heer Geerlings zitting in de Ondernemingsraad en de afdeling ziekenkas. Verder was hij nog bestuurslid van de Coöperatie „Ons Belang” te Reuver. Het plaatselijke NKV-bestuur, dat in de heer Geerlings een trouwe medewerker heeft verloren, trof reeds voorbereidingen om Ferd te huldigen voor zijn veertigjarig idmaatschap van het NKV. --- Ronde van Roggel Timmermans wint bij senioren De Ronde van Roggel ander auspiciën van de RKNWB en georganiseerd door d_> RKSV Roggel mocht zich verheugen ineen zeer grote publieke belangstelling. De junioren welke 40 km moesten afleggen werd gewonnen door J. Vrancken uit Linne inde tijd van 1.01.58: 2. N. Brouwers, Deurne; 3. M. Verrijth, Sevenum; 4. F. Janssen, Weert; 5. H. Greijmans, Weert. Bij de oud-profs welke hierna van start gingen won J. Thoolen Echt, 2. Breukeris, Nederweert; 3. A. Peerlins Soerendonk; 4. Jan Levels, Thorn; 5. Har Schoenmakers, Blerick. De senioren welke 65 km dienden af te leggen, begonnen met een zeer snelle koer s, wat voor Van Pol Montfort en Laiugs Posterholt diverse premies opleverden, maar inde laatste ronden moest Van Pol toch caputileren en was de uitslag als volgt: 1. G. Timmermans, Asten; 2. M. van Pol Montfort; 3. A. BAnkers, Milheeze; 4. J. Janssen, Meter ik; 5. H. Beursfcems, Tegelen. --- Feestvergadering RKSVN Neer (Van onze correspondent) NEER Zaterdagmiddag vond er ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de R.K.S.V.N. een feestvergadering met receptie plaats in hotel De Lindeboom. Dat R.K.S.V.N. als sportvereniging in Limburg deze naam waardig is bewees deze receptie. Burgemeester Vennekens vergezeld door wethouders en diverse raadsleden steld de jubilerende vereniging als „verlaat cadeau” een nieuw sportterrein in het vooruitzicht. Begin volgend jaar zal met dit nieuwe project begonnen worden. De heer Hanssen sprak namens de K.N.V.8., N.K.S. en D.L.S. De landelijke bond van amateurverenigingen was vertegenwoordigd door de heer Reijnders. Namens de scheidsrecbtersvereniging Roermond bood de heer Kessels gelukwensen aan. De Heer Hendrikx uit Roermond vertegenwoordigde de afdeling Limburg. Hierop volgden bestuurders van zusterverenigingen t.w. Nunhem, Beessel, Helden, Meijel, Koningsbosch, Egchel, Rios, Heijthuijsen, Gr as hoek, Roggel, PSV, Hout-BÏerick, Herkenbosch, Maasbz'ee. Vele verenigingen hadden schriftelijk hun felicitaties gezonden. Een drietal oprichters verscheen op deze feestvergadering en receptie, n.l. de heren R. Mooren uit Eindhoven, M. Schippers Monster en J. op ’t Root, Venlo. Op deze receptie waren eveneens aanwezig, pastoor P. Geraets, dr. Windhorst en Wim Geenen. De waarnemend voorzitter J. Bayens huldigde een drietal jubilarissen, t. w. Har Louissie en P. van Heugten voor hun 25-jarig lidmaatschap, Jacq. Peulen ontving een grootst compliment voor zijn 300-ste reeds gespeelde wedstrijd. ---