NACHT DER GROTE BESLISSING Wetsontwerp Souvereiniteits-overdracht aangenomen. j p) de voortzetting der behan-1 het S was .Donderdagmorgen L ' Woord aan de Regering. En fok i1?08 nimmer vertoond was, RSchiedde ditmaal: achter elnamen vijf Excellenties Ln Maarseveen, Stikker, GötjA Joekes en Schokking het j tii°r) om ineen kleine vier uur | de verschillènde aspecten . 11 het vraagstuk te belichten .aas elders in dit blad is uiteen«ezet. , de Regering het hare ge-Bgd had, werden de beraadsla! HSen aanvankelijk voor drie .bartier geschorst, omdat er hier v Raar behoefte bleek te bestaan nol' een onderling beraadi fize drie kwartier werden ech’ Irw een Paar uur- Men kreeg de Jbjhk, dat er speciaal overleg j dig was over de V.V.D.-amen- waaraan (zoals de ker Oud ’s avonds bij de repliemededeelde) zijn fractie zeer f Recht was, zó zelfs, dat men er Ijl deze kring het uiteindelijk |j °r of tegen van zou laten afvagen. Het zwaartepunt bleek te liggen in het amendement barbij voorkomen werd dat er oajSe divergentie zou kunnen jj «taan tussen het wordende Aie-recht en het gangbare Ne- recht. Voor de V.V.D. eek van het hoogste belang, dat een aanvulling inde Neder- tekst werd geplaatst, Erdoor zo sterk mogelijk tot zou worden gebracht 3 de Regering al het mogelijke t doen om het zelfbeschikkingskpt tot werkelijkheid te matei?' eSering bleek met deze ( dachte accoord te kunnen gaan. O de heer Oud werd dan ook volbevredigd. OUD EN TILANUS. het standpunt van de 5V'-P. en de P.v.d.A. reeds van- vaststond, ging bij de reiken, die alles bijeen van des j/°nds zeven uur tot ’s nachts één duurden, de grootste be- uit naar hetgeen de »„en Oud en Tilanus zouden Ttan. eerste bleek niets prijs te jjen van zijn vele en ingrijk-bde bezwaren tegen de voorbelde regelingen, alhoewel hij »2ag, dat verwerpen van het Re-e],rmgsvoorstel tot nog grotere >®nde zou leiden dan bij aanneervan. 1, heer Tilanus bleek zeer ver-VüBd over hetgeen de heren birne en Oud Dinsdagavond ij.et betrekking tot de vermeenju strijdigheid met de grondwet gezegd, inzonderheid het de formuleringen ~Unleen Uniekroon” aangaat. Vj de heer Romme was hij L°ns eens dat verwerping van c Wetsontwerp in strijd zou zijn met de strekking van het veertiende hoofdstuk der grondwet. Onder doodse stilte verklaarde de heer Tilanus, mede namens enkele zijner politieke vrienden, dat hij, zij het niet zonder strijd be_ reid was, het standpunt der regering te aanvaarden en geen vrijmoedigheid had het wetsontwerp af te stemmen. Al wilde de heer Tilanus in tegenstelling tot verschillende andere leden zich In dit ernstige uur niet vermeien in polemische beschouwingen en al had hij evenmih behoefte aan het uitdiepen van de schuldvraag, in het Indonesische drama, toch wilde hij nog wel even zeggen, dat naar zijn mening de beslissing is gevallen op 20 December 1946 toen tijdens het Linggadjatti-debat in de Tweede Kamer de motie Romme-van der Goes werd aanvaard. HARD TEGEN HARD-Van de replieken werd een ruim gebruik gemaakt om met meer of minder oratorisch talent breedvoerig te polemiseren. Zo had de heer Romme nog een appeltje te schillen met de heer Oud, naar aanleiding van diens verwijt dat de K.V.P.-leider deze zomer geschuwd had de medeverantwoordelijkheid voor het deviatie-beleid op zich te nemen. Het verweer van de heer Romme was niet sterk: „De Kamer weet dat ik niet bevreesd ben om verantwoordelijkheid te dragen. Ik weiger echter vreemde verantwoordelijkheden op me te laten afschuiven.” De heer Oud was niet de enige, die met dit antwoord onvoldaan was- Fel en hartstochtelijk is er voorts strijd geleverd tussen prof. Romme en prof. Gerbrandy, waarbij het hard tegen hard ging. Rond het middernachtelijk uur hield de man, die eens «even jaar geleden, de tekst van de historische Koninklijke radio-rede opstelde, een betoog, waarin hij zijn jarenlange kritiek op het gevoerde beleid tot ongekende hoogte opvoerde . DE VROLIJKE NOOT Vanzelfsprekend heeft ook de heer Welter de laatste kans om de regering zijn banbliksems toe te werpen niet laten voorbijgaan. En hij zou zichzelf hebben verloochend wanneer hij ondanks alles de vrolijke noot zou vergeten. Tijdens de debatten in eerste termijn had hij al zeer denigrerend gesproken over „dat boekje van minister van Maarseveen”! daarbij doelend op de R.T.C.- stukken. Voor hij deze avond van de katheder stapte, zei hij: „Minister van Maarseveen heeft met zware argumenten gewerkt om aan te tonen, dat in zijn boekje het heil van Nederland en Indonesië liggen verborgen. Ik ben er echter van overtuigd, dat van het komende geslacht velen met dit boekje ineen hoekje bittere tranen zullen storten. Ik ben blij, dat mijn naam er niet aan verbonden is”. De heer Oud heeft terloops de uitermate belangwekkende kwestie der twee-derde meerderheid ter sprake gebracht. Dit acht hij in wezen een fout stelsel, omdat men voor onoverkomelijke moeilijkheden komt te staan, wanneer ineen bepaalde zaak waarin deze meerderheid wordt vereist, de gewone meerderheid der Kamer vóór is, doch deze juist blijft onder de twee-derde. Wat zou er in ons land moeten gebeuren, wanneer bv. enkel de P.v.d.A. en de K.V.P. vóór het souvereiniteits-ontwerp zouden stemmen? Dan was er een meerderheid van 59—41 en toch zou het ontwerp niet zijn aanvaard. Een mooi vraagstuk voor onze staatsrechtsgeleerden. (Van onze parlementaire redacteur) Den Haag, Vrijdagmorgen Deze nacht is inde Kamer de beslissing over de toekomst van ons Koninkrijk gevallen. Met 71 tegen 29 stemmen aanvaardde de Kamer het wetsontwerp betreffende de overdracht van de souvereiniteit over Indonesië aan de ïtepublik Indonesia Serikat, d.w.z. met vier stemmen meer dan nodig was v oor de vereiste twee-derde meerderheid. De behandeling van dit wetsontwerp, dat dóór verschillende sprekers terecht het belangrijkste is genoemd uit de historie van ons Koninkrijk, bereikte om 12 voor 2 haar hoogtepunt, toen de honderd leden, voor zover ons parlementaire geheugen reikt voor het eerst voltallig aanwezig, hoofdelijk werden opgeroepen voor het uitbrengen van hun stem. Bij meerdere leden brak in hun „voor" of „tegen iets door vaneen grote bewogendheid. Om 1.58 u. deelde de voorzitter de uitslag mede. De voltallige fracties van de KVP, de PvdA en de VVD hebben hun stem eraan gegeven. Van de negen Chr. Historische leden stemden voor de fractie-voorzitter Tilanus, freule Wttewaal van Stoetwegen en de heren Kikkert, v.d. Wetering. Tegen stemden de A.R.'s, de Communisten, de Staatkundig gereformeerden, de heer Welter en de C. H.'s Schmall, baron v.d. Feltz, Krol, de Ruyter en Bernink. Naar verwacht wordt zal de Eerste Kamer 20 of 21 December met de openbare behandeling een aanvang maken. Inde afgelopen nacht werd wel als zeker aangenomen, dat het wetsontwerp door de Senaat zal worden aanvaard, Hij de duplieken bleek minister Stikker nog iets in petto te hebben gehouden. Van zijn jongste reis naar Indonesië had hij een verklaring meegebracht, opgesteld en ondertekend dooreen aantal Nederlandse groot-industriëlen ginds. Deze gaven hierin als hun mening te kennen, dat het R.T.C.-resultaat zonder voorbehoud moest worden aanvaard. Naar hun oordeel Is er een groeiend verantwoordelijkheidsbesef bjj de Indonesische leiders, hetgeen de atmosfeer belangrijk verbetert en samenferklng mogeljjk maakt. Voordat de eindstemming van het ontwerp plaats had, legde de heer Krol de verklaring af, dat een deel der C. H.-fractie het niet voor haar geweten kon verantwoorden, haar stem aan het ontwerp te geven. Nauwelijks had de voorzitter het eindresultaat medegedeeld of 71 kamerleden stoven op de regeringstafel af, om minister Van Maarseveen de hand te schudden. Op het Binnenhof sitondep op dat uur nog een groep belangstellenden, die de heer Welter een bescheiden ovatie brachten. --- Minister van Maarseveen: „Wij zullen het klaren” Nieuwe verbintenis van beide volken (Van onze parlementaire redacteur) < Den Haag, 8 December „De R.T.C. heeft niet geleid 1 >,lndonesië los van Nederland” maar tot een nieuwe van beide volken. Het nieuwe is anders dan de jasten gedacht hadden, maar een veerkrachtig volk als onze treurt niet na over wat voorbij is, over wat voorbij gaan, doch zal met ondernemingsgeest en moed de Jbisen grijpen om aan een nieuwe toekomst te bouwen”, j»1 minister Van Maarseveen Donderdag inde Tweede amer, ineen grootse rede, waarin hij niet heeft willen dat aan de souvereiniteitsoverdracht op dit .§enblik risico’s verbonden zijn, doch waarin hij er evenzeer K Wees, dat ons volk bij verwerping 'van het R.T.C.- , sbltaat naar een duistere toekomst zou worden geleid. inwerpen zou niet enkel een voor Nederland zijn, maar voor Indonesië. Bij ver-Wrl>ing' zou Rusland juichen, k nt voor dit land zou het dan oogsttijd zijn. Het is ver-LöWger met de nationalistische in Zuid-Oost-Azië safjJcVte werken tegen het com- dan haar inde armen 1 het communisme te drijven. heil boven recht. hoofdpunten uit het debat \vo®en ministeriële anthgV.h een ruime behandeling, «c Minister bleef van oordeel dat 6rl sPrake is van grondwets- al gaf hij graag toe, besprekingen ter R. T. C. Stw goeddeels afspeelden in lj®ehieden. Het was duidelijk, ke;(aC*e Minister, zo hij strijdig- hebben gezien, de weg het staatsnoodrecht zou zijn han’ §eiui§e ziJn opmerking het adres der oppositie, dat h