Londen rijdt zijn laatste trams Tramatorium" het einde van 90 jaar geschiedenis I j (Van onze redacteur). anApril. Xoen deze maand bijna honderd Londense ‘ voor het laatst het dagelijks totaal van honderdduizend pas* rs Vervoerd hadden, en voor de sloop naar Charlton werden , at’ geraakte dit nauwelijks bekend buiten de districten, waarvan Zaterdag op Zondag plotseling het straatbeeld gewijzigd Iq e Vervanging —in de loop van twee jaar van alle trams f ,jrjI,USSen’ ls voor de Londenaars geen nieuws meer. Als weer twee Nullijnen worden opgeheven, tonen plaatselijke verenigingen er ste*Wng en er worden een paar wagens voor de laatste tocht •eer ** '^eer kunnen overeen afstand van vijftig kilometer, of ra'*s worden opgebroken. Maar Londen had een half jaar e n n°g zeshonderdvijftig kilometer tramsporen en er zou niet • ft * a**>raaktermijn zoveel verwacht kunnen worden als toen bnd °ber van ket vorig jaar televisiebezitteers de verbranding I en zien van ’t nutteloze overschot der eerste afgedankte trams. „ AFBRAAK. Een ’aretl in September jongst-Fr achthonderd van deze fe 2j.^en elk met twee-en-zevenft ‘kaatsen. Inde herfst van few iaar zullen ze verkild h zÜh door ongeveer duilitider Ussen’ die zestien zetels SvePihebben en tesamen dus ker6lle Passagiers kunnen ver- et de verandering is de Oej(j llag van de bestuurders ge- Het trampersoneel was honderd man sterk, (drijf ,ransport, het overheidsde , het openbare vervoer ttw a°°fdstad in handen heeft, dat de afschaffing der f 2o 95 millioen zal kosten. \ Leen nog iets groter be)or p e zÖn gemoeid als niet SUs etl deel van de oude wae waren gevonden, jogde v-- Heeds neemt voor een t 9g ïifduizend gulden per stuk ®ar 0 er. die nog geen twintig ierd z^n- Tram nummer één ’ap t estemd voor het museum * at)rj0nd°n Transport. De mees®s Wa/6 Worden ontdaan van al-Pet 1 dog jets kan opbrengen &aan naar tomaten-s’ de motoren naar een Nit 7ats)’eerde rest vernietigd K staan in lange rijen op te Charlton, in het ff, ted van Londen, de laat|"aats remise, waar vis voor honderdvijftig Ft ti.’„ "erslaggevers spreken van aïdatorium. ! “- En tegenstanders r6rs, }^n conducteurs en bestuurs de *an&er dan veertig jaar j aken . 111 hebben gestaan. Ze L*1 te» over de verandering, tot de leden bo zouden er zijn van 3i|> . van „Tramcar-lovers”. EJU ijpaar kreeg London Trans-V S'tb.01' koedoen van deze verduizenden protesten te ®n. Neemt ons de 8n cht we zÜn er 20 aan 0 Soertlen zc zijn zo betrouwbaar, del! f°°P en sterk en ruim en Andere Londenaars lieten in brieven-aan-de-pers weten, hoe ze de trams verafschuwden. Ze zijn lelijk (een zwak woord voor deze stijlloze, dubbelhoge gevaarten)’; ze hebben geen van elkaar onderscheidbare voor- en achterkant; ze belemmeren ’t verkeer, beledigen dagelijks de gehoorvliezen van millioenen mensen en de rails zijn een gruwel. Maar dan de voorstanders weer. Trams veroorzaken geen benzinestank. En Glasgow en Blackpool kochten onlangs nieuwe trams, die geluidloos zijn en gerieflijk en zelfs gestroomlijnd. En de energie voor trams levert ons eigen land, terwijl benzine voor bussen moet worden ingevoerd. 90 JAAR. London Transport wil overal in de stad bussen zien, de grote, rode bussen, twee-hoog, die inde laatste kwart-eeuw steeds meer karakteristiek zijn geworden voor de Britse Hoofdstad. De oudste trams, die naar Charlton gaan, dagtekenen uit het begin van deze eeuw. Het was op de vierde van deze maand maar nergens werd er die dag aan herinnerd vijftig jaar geleden, dat de eerste electrische trams door Londen reden. Een Amerikaan had in 1861 de eerste paardentram in Londen in gebruik genomen. Af breken, beval de overheid na een paar maanden, omdat de rails te ver boven het wegdek uitstaken. In 1870 kwamen er toch paardentrams, met toestemming van de wetgever. Stoomtrams volgden in 1885. Autobussen met benzine-motoren waren er een paar jaar eerder dan electrische trams, maar pas in 1923 hadden de bussen voor het eerst tesamen meer passagiers dan de trams. Londen heeft nu enige honderden buslijnen. Er is een flink aantal trolley-bussen in gebruik, maar ze bevallen niet zo goed als de veel talrijker bussen met benzinemotoren. Zelfs zijn er vorig jaar, tegelijk met de eerste serie trams, verscheidene trolleybussen uit de dienst genomen en door andere bussen vervangen. In Juli van dit jaar bereikt ’t moderniseringsplan de vierde termijn. Trams, waarin voorheen ooit trouw- en begrafenisritten werden gemaakt, verlaten dan voor het laatst de remise in Greenwich. Er zullen verkleedpartijen worden gehouden, zoals dat dezer dagen in Croydon en elders gebeurde. Voor de laatste rit worden bijzondere kaartjes verkocht en misschien krijgt de bestuurder een bloem op zijn jasje gespeld. Naar Charlton dan, het eind vaneen geschiedenis, die negentig jaar geleden begonnen is en waaraan millioenen Londenaars deel hebben gehad. --- DE AARDE DRAAIT En de Belgen gaan het nog eens bewijzen nze Brusselse redacteur) fc6tlshekfde draait> daar is de be| ovIoVer doen. Want het is J hg,, een eeuw geleden, dat j, ertlde Franse natuurkunst öDh^Cault ziJn beroemde slinin de koepel van het üaa ai}théon. De Belgen heb. tCerC. immers zo’n prachtige C°Ssai * o voor. want heeft hun vaa paleis van Justitie niet ,de hoogste, zo niet de ePel van Europa, die °ok nog bekleed is met . tigt ÖUn maar echt goud ? C ï'o^fas immers in Maart 1851 fls bi. ,Cauit in het topje van de ),f gn oge Panthéonkoepel, on-C' Ikon?1? belangstelling van ain Parijs en Prins- B]j■ Zijnc’ Jater Keizer Napoleon )a b&er , sllnger bevestigde. Deze g/JSo staS*’°nd uiteen t>7 meter V twav.aal^raad, met onderaan 'MnVah 6, loden bol van 28 kilo, {vjsp bet onderste gedeelte CC cieCen.lange sPitse Pllnthoi Se 6 slinger had men een CS bliS®slagen van ebben-1 eea aa!ten, die bedekt waren ,je cm. dikke zandlaag, Punt van de bol precies üfn C raakte' 1 tg,)" UitC *Ut alles klaar was en Ifc, aelijke galavoorlsteL MiC n**. Het was een heu|.,n'nt’ toen Foucault de hgzaam in beweging tin !n rechte lijn liet slin-Sd *at rwij| de slinger slin-S.| eerst men de punt in het WHt een rechte, daarna een ',vale( steeds rondere Net