GEVANGENIS-OPSTAND schudt Amerika wakker Onvoldoende leiding in overbevolkte gevangenissen (Van onze correspondent in Amerika) < ANN ARBOR (Mich.), Mei 1952 De Zuid-Michigan staatsgvangenls te Jaekson (100 Km. ten Westen van Detrolt) Is de ffootxte ommuurde gevangenis ter wereld. Het adjectief „omrauur-I heeft men er aan toegevoegd sinds men zich bewust is gaan jE/tden van de massa-concentratiekampen, die nazistische en com. jpumstische dictators voor hun „staatsgevaarlijke” medeburgers in ï'o even hebben geroepen. Misschien is de restrictie, die het woord – hhliuurde” insluit, ook een gevolg van het besef, dat het bezit van gevangenis ter wereld” een land nu niet direct tot eer Hoe het ook zjj, de gevangenis te Jaekson biedt plaats aan meer dan welk Huis van Bewaring inde V. S. ook. Zij werd 83ftnUV’d voor 5000 veroordeelden en op het ogenblik zyn er meer dan j» ta onder gebracht. Het is deze sombere plaats, waar vorige E?a,,d Amerika’s ernstigste gevangenisoproer der laatste dertig jaren ® climax vond. De ongeregeldheden waren begonnen inde staat New Jersey, On*!* hinnen enkele dagen omstreeks het midden van April twee g**tanden uitbraken inde gevangenissen te Trenton en Rahway. , en groep der ingeslotenen maakte zich meester vaneen aantal .Wakers als gijzelaars. Zjj barricadeerden zichzelf ineen der gej -®Wen, richtten op grote schaal vernielingen aan en eisten de bede n Van hervormingen (beter voedsel, menselijke behandeling door 'v re’vahers) als prijs voor hun overgave. Gebrek aan voedsel en sit er. brak het verzet voordat de autoriteiten ineen al te penibele Uatie waren gebracht. NAAK MICHIGAN. ovei? 20 APril sloeg de opstand jfj. !laar Michigan. Radio en de n^en hadden de berichten van ils ebeurtenissen in New Yersey een lopend vuurtje door de Vetere .gevangenissen in het land ty ?re*d. Ondanks verscherpte gev kzaamheid wisten 170 van de at *Wijkste misdadigers inde «tik i evangenis te Jaekson een tjg,e.e seconde van onvoorzichvan eender bewakers uit te buiten om een oproer te ontketenen, dat heel wat politieke neuzen in Michigan aan het bloeden heeft gebracht. Het recept was hetzelfde als in Trenton en Rahway. Een achttal bewakers werd overmeesterd en gegijzeld ;in het beruchte „Celblok 15” (door de gevangenen „het hol” genoemd) werd alles kort en klein geslagen; de oproerlingen verschansten zich. Doch ’t verloop van de opstand was wel enigszins anders dan in New Yersey. De grootte van Jaekson Prison wreekte zich. Zodra namelijk het gerucht van de opstand tot dé andere gevangenen was doorgedrongen, sloten meer dan 2000 van hen zich bij de oproerlingen aan. Als een furie raasden zij door de gebouwen, alles op hun weg vernielend. Een der gebouwen werd een prooi van brandstichters, andere zoals de de bibliotheek, de gevangeniskapel en de recreatiehal werden grondig vernield. De schade wordt geschat op tien millioen gulden. Een dag later had de staatspolitie, die met traangas en vuurwapens een tegenaanval had ondernomen, de situatie grotendeels onder controle. De gevangenen lieten een dode en zeven gewonden op het slagveld achter. Doch de 170 fanatici in celblok 15 hadden zich met hun gijzelaars en met een grote voorraad voedsel (uit de gevangeniskeuken) en buitgemaakte wapens in hun ~hol” teruggetrokken. Zij lieten er geen twijfel aan bestaan, dat geweld van de zijde der autoriteiten de dood van de gijzelaars zou betekenen. Daar Michigan geen doodstraf kent en de meesten der 170 toch „levenslang” of zeer langdurige straffen hadden was er voor hen niet veel te verliezen. De volgende episode was er een van uiterste vernedering voor de autoriteiten. Het weekblad „Life” heeft deze episode treffend samengevat inde woorden „Convicts bully a sovereign state” (Veroordeelden intimideren een souvereine staat), die het als kop gebruikte voor een foto-artikel waarin het een beschrijving geeft van de opstand. RUNDERLAP EN ROOMIJS Vier dagen lang'duurden de onderhandelingen, tijdens welke de oproerlingen zich met kennelijk genoegen ineen zee van publiciteit baadden. Zij eisten en kregen interviews met verslaggevers, die zij al hun grieven kenbaar maakten. Zij eisten en kregen de toezegging van gevangenisautoriteiten en van de gouverneur van Michigan persoonlijk, dat. geen represailles zonden worden genomen. Zij stelden een ultimatum van elf hervormlngseisen op en eisten, dat alle kranten dit ultimatum letterlijk zouden opnemen. Zij chicaneerden over kleinigheden in het „wapenstilstandsverdrag” en stelden hun overgave twee dagen uit. Hun leiders eisten voor zichzelf het recht op hun mede-oproerlingen te. ontwapenen, waarbij bewakers en politie op de achtergond moesten blijven. Als symbool van hun overwinning want daar kwam de overgave op neer eisten en kregen zij een zegemaal van runderlapjes en roomjjs. Een belangrijke en fel omstreden – rol tijdens de onderhandelingen tussen autoriteiten en oproerlingen werd gespeeld door de psycholoog dr. Vernon F'ox, die zich door zijn heropvoedingsmethoden vele vrienden onder de gevangenen had gemaakt. Dr. Fox leidde de onderhandelingen voor de autoriteiten en kort voor de overgave feliciteerde hij de oproerlingen via de gevangenisradio met de wijze, waarop zij de onderhandelingen gevoerd hadden. Hun aanvoerders noemde hij „geboren leiders” en hij zeide de opstand te beschouwen als ’n dienst aan de gemeenschap, waardoor mogelijk ’n nieuwe periode in het gevangeniswezen zou kunnen worden ingeleid. Fox verklaarde later deze rede als een poging om de ijdelheid van de oproerlingen te strelen en daardoor de overgave die op dat moment nog geen feit was onverwijld tot stand te brengen. Hetgeen ook gebeurde. Doch zoals elk detail van het oproer werd ook Fox’s rede woord voor woord inde dagbladen weergegeven en onder de burgers van Michigan, voor vele van wie psychologie een even vreemde taal is als Chinees, verwekte zij grote verontwaardiging. Daar bovendien de politici om een zondebok verlegen zaten, zag Fox zich enkele dagen na de overgave uit zijn ambt ontheven. GROEIEND GEVAAR. Wij zijn geen expert in gevangenis-psychologie en wij moeten er daarom van afzien een oordeel te vellen over Fox's handelwijze. Wat wel duidelijk is geworden, is, dat het Amerikaanse gevangeniswezen dringend hervorming behoeft. In geen der drie genoemde oproeren werden pogingen tot ontsnapping ondernomen, hoewel die onder de gegeven omstandigheden niet onmogelijk waren. In alle drie vroegen de oproerlingen om hervorming en de autoriteiten hebben openlijk toegegeven, dat verschillende van de geulte klachten gerechtvaardigd waren. De bevolking van Amerika’s gevangenissen is sinds de oorlog van jaar tot jaar toegenomen, ’t Aantal opgesloténen bedraagt momenteel 170.000 en de statistiek der criminaliteit blijft een stijgende lijn vertonen. Vooral de jeugd-criminaliteit stijgt schrikbarend. De gevangenissen zijn overbevolkt en vele zijn te groot om aandacht aan het individu te kunnen besteden. De salariëring van bewakers is van de andere kant veel te laag om goede en zelfs voldoende krachten voor dit gevaarlijke werk aan te trekken. Het verzet van fabrikanten tegen in gevangenissen vervaardigde handelsartikelen heeft het systeem van arbeidstherapie benadeeld. Wetgevers hebben in vele staten een kortzichtige zuinigheid betracht t.a.v. gevangenissen en er daardoor voor gezorgd, dat duizenden gevangenen in het land bij gebrek aan opvoedende tijdverdrijvende of ontspannende bezigheden hun straf in ijdelheid uitzitten. De meeste Amerikaanse gevangenissen werken volgens het gecombineerde principe van straf plus heropvoeding. Onder de geschetste omstandigheden komt echter van het laatste vaak niets terecht. Een stevig oproer nu en dan hoeft niemand te verwonderen. Bij de stijgende criminaliteit bestaat er een groeiend gevaar voor dergelijke uitbarstingen. Tussen onvoorwaardelijke hardheid en de zachte-watten-techniek moest een brede weg van constructieve hervormingsmogelijkheden liggen. De drie opstanden van April 1952 hebben Amerika wakker geschud. Behalve de sensationele verhalen over de opstanden zelf hebben de kranten uitvoerige en onthullende artikelen aan de tekortkomingen van .’t Amerikaanse gevangeniswezen gewijd. Het moge paradoxaal klinken, maar misschien had Dr. Fox niet helemaal ongelijk, toen hij het oproer in Jaekson als een dienst aan de gemeenschap betitelde. --- NIEUWE KANS VOOR Nederlandse doedelzak Jaak Laudy bouwde verloren modellen na (Vat, y n onze Brusselse redacteur) 2H°r de gemiddelde Nederlander ®ch t doedelzakken een zuiver yse aangelegenheid, instruwa"en, die men zich alleen bij ken en '3onte ruiten kan indensu ' t)e folkloristisch meer foe-Vf56ne iient wellicht ook nog de ach'?Se- Cornemuse, maar waar-0 'M:.i': heeft vrijwel niemand vJ 5 1 oord van onze echte on- Vf ; ■ Nederlandse, of liever t t •: doedelzak. Toch be*■ [V '. Er zijn zelfs welgeteld fe ( :-Rmplaren van tot dusverdie dezer dagen te Brussel zijn De Vlaamse tekenaar t,a Jaak die een hartstocht voor Ü]'<ï 'Zakken heeft, werd enige 300 e!e(ien zeer geïnteresseerd ijer de twee doedelzakspelers, ”fio Voorkomen op Breughels Hun doedelzak?dytla^net alle wetten van de '6 vlieSfeest werd een ”tj> Urn f geslaagde delen van de TAStViering in het Mauj Cr- Groothoff had pre-2 het startschot ge-WJyoe-pi ‘hij schoot een groene lucht in. Als anten 11 parachutes met Hh» U. >der Staatsmijnen naar nikL ÜauK.e(sen was het feest in E°nnatievliegen door Verbonden Harvards, stuntnummers, ballonrammen door de Limburgse vlieger Hans Göttgens, die een van de 3 ballonnen er onder kreeg. Een zweeftoestel van Terlet maakte tijdens de langzame afdaling loopings aan de lopende band en daalde enkele malen ineen vrille. Willem van der Graft, de 61-jarige. gaf met een Piper een nummertje Crazyflying weg, dat de koude rillingen over je rug joeg. Zelfs een Piper kun je de samba laten dansen. De serpentine-vlucht door instructeur de Bruin van de nationale luchtvaartschool werd een volledig succes. Alle uitgeworpen serpentines wist hij feilloos te snijden. De Fijter als piloot en Hanssen als schutter, beiden van Aero Limburg, gaven met de Ercoupe een nummertje cowboyschieten weg, hetgeen hierin bestond, dat Hanssen met een geweer uiteen vliegtuig een ballon stuk moest schieten. Hij lapte het hem de eerste keer al. Zeer interessant was ook de demonstratie met de helicoptere van de Belgische SABENA. Een enkele korte pauze werd door de zelfbouwers benut om hun zweef- en motor-vliegtuigjes te demonstreren. Het meest interessant was wel het loeiende straaljagertje, een klein model, dat een snelheid van 200 kilometer per uur kan halen. Het slot bestond uit het afspringen van parachutisten uiteen Dakota van de K.L.M., die allen een keurige landing maakten. --- 50 Limb. Mijnwerkers maakten triomftocht door Frankrijk Lourdes stond op de kop POITIEBS, 9 Mei (Van onze redacteur) —1 Twee Limburgse bussen rijden sedert een week door ’t Franse land. Het is Mei, het is zonnig en waar de bussen stilhouden is er feest. Vijftig Dimburgse mijnwerkers blazen Frankrijk in geestdriftige feestvervoering, waar zij onder leiding van hun dirigent Josef Wijers hun meesterlijk vertolkte muziek aan hun blinkenden instrumenten ontlokken. Waar de fanfare St. Caecllia uit Bocholtz de Marseillaise en het Wilhelmus als opening van het publiek concert doen horen, lopen de mensen bij elkaar in laaiend enthousiasme: 1000 mensen, 2000 mensen, 5000 mensen, tienduizend mensen. Het is geen overdrijving: in feite kan men moeilijk overdrijven wanneer men over het waarlijk overweldigende succes spreekt dat deze mijnwerkers uit Bocholtz langs heel hun lange weg door Frankrijk oogstten, ’t Avondlijke concert inde stortregen in Meaux (het eerste in Frankrijk) was een verbijsterend succes. Parijs was een triomph, daags erna stonden de Parijse bladen vol foto’s van de kranslegging aan de Are de Triomphe. Taverny werd ’s avonds een manifestatie van enthousiaste verbroedering. Limoges deed alles overtreffen. In Monblanc en Samatan was letterlijk bijna de totale bevolking op de been, in Toulouse heerste er een soort collectief deliriuum. De kranten geven loftuitende artikelen over St. Caecilia uit Bocholtz. Zij brengen vijf foto’s van de fanfare op een pagina. In Toulouse trokken duizenden mensen met de spelende fanfare mee door de straten van de zonnige hoofdstad van Gascogne, het radioconcert werd een klinkend succes. Het grote concert ten bate van het Rode Kruis trok in het Palais des Sportsmeer dan 4500 toeschouwers waaronder de aartsbisschop van Toulouse. Lourdes! Honderden mensen wachtten de fanfare op aan de rand van de stad. De kranten, de radio hadden de roem van deze Limburgse mijnwerkers tot inde dalen en tot de laatst bewoonde toppen van de Pyreneeën verspreid. De intocht inde stad was triomfantelijk. De aubade bij de bisschep van Lourdes en Tarbes mgr Théas was voor de aartsbisschop van Rijssel, mgr. Lienart, die de aubade mee aanhoorde, een aanleiding om de fanfare op staande voet uitte nodigen zo spoedig mogelijk naar Rijssel te komen voor het geven vaneen groot concert. Het concert inde avond deed Lourdes zoals men pleegt te zeggen „op zijn kop staan”. Naar schatting waren er ca. tienduizend mensen aanwezig die met hun applaus en bravo- en bis-geroep een ware orkaan ontketenden. --- België begon actie voor Europese grondwet Verleden week begon in België, als het eerste onder de Schumanplan-landen, de massaactie der Europese beweging voor de bijeenroeping vaneen Europese constituerende vergadering, die belast moet worden met het ontwerpen vaneen Europese grondwet voor de Schumanplan-landen. Zoals wij reeds eerder meldden, zal deze actie de vorm aannemen vaneen petitie die ook in Nederland zal worden'gevoerd tot de parlementen der Schumanlanden. De Belgische campagne staat in het teken vaneen oproep, waarmee de ondertekenaars van de petitie zich accoord moeten verklaren en waarin de onverwijlde bijeenroeping vaneen grondwetgevende vergadering wordt gevraagd. Volgens een verklaring van de Belgische senator de La Vallee Poussin, die Spaak verving, daar deze nog onderweg is vaneen reis door de Ver. Staten, gaat het erom, de landen van het Sehumanplan en van het Europese legerplan, zo snel mogelijk een gezamenlijke grondwet te geven, waarvan het ontwerp door de onderscheiden nationale parlementen moet worden aangenomen. In het Europese legerplan is reeds sprake vaneen assemblee, belast met de uitwerking vaneen Europese grondwet, maar gezien de vertragingen, die de 'ondertekening en bekrachtiging van dit plan nog zal vergen, meent de Europese beweging, dat men niet hierop kan wachten. Een reden is ook, dat de Duitse herbewapening voorafgegaan moet worden door de totstandkoming vaneen Europese grondwet, en vaneen daarop gebaseerd supra-nationaal . politiek lichaam. Woordvoerders van de Belgische katholieke en socialistische vakbonden, van de werkgeversbeweging en van de politieke partijen, zeiden hun steun toe aan de campagne. --- Advertentie (Advertentie) Ja man, als je weer grond onder de voeten hebt, is er geen betere ontspanning denkbaar! En vergeet piet de PRIJSVERLAGING tot --- * Volgens ooggetuigen te La ->je Volgens ooggetuigen te La Roche-sur-Yon in West-Frankrijk zijn daar Zaterdag twee „vliegende schotels” overgevlogen. --- VITAMINEN China en het Communisme Bekend is het gezegde van Lenin: via het Oosten (speciaal China) zal het Westen voor het Communisme veroverd worden; dus geen directe aanval vanuit Rusland.Waarvoor natuurlijk allereerst nodig is, dat het Oosten zelf communistisch is geworden en met name China. En nu weten we, dat politiek en militair en als ingekapseld ineen commünistisch staatsapparaat met al z’n ondergeschikte werkingen, zulks reeds met China het geval is – maar hoe staat het er cultureel mee ? Is m.a.w. China ook innerlijk communistisch of zal het dat binnen afzienbare tijd (kunnen) worden ? Echt-innerlijk bolsjewisme d.i. vaneen werkelijke overtuiging, welke dus helder de juistheid van de communische leer inziet en daarna handelt, is er niet veel; kan er zelfs niet veel zijn, omdat de bolsjewistische beginselen, als geheel genomen, in veel opzichten te apert onjuist zijn. De werkelijke overtuiging moet daarom overslaan wat bij alle „ketterijen” het geval is ineen zeker fanatisme en we weten uit de geschiedenis, hoe gevaarlijk, wreed en vaneen niets-ontziende hardheid ’n (religieus) fanatisme is. We kunnen dus al dadelijk antwoorden, dat een echt innerlijk communisme ook in China betrekkelijk weinig zal bestaan, temeer omdat het pas sedert korte tijd in China volop werkzaam is; we kunnen bovendien vragen: hoe staat het Chinese ,rolk, hoe staat de Chinese p . hoe staat de Chinese cultuur tegenover het communisme ? In „Stella Oriens”, het interessante missie- maandblad der Ursulinen van de Romeinse Unie, staat een oriënterend artikel, waaruit we hier een en ander overnemen (Maart—April 1952). Eeuwen lang is China bestuurd door de keizer en de hofkliek een klein aantal fanatieke kopstukken van de communistische partij doen nu hetzelfde vanuit Peking in dat opzicht is er voor de Chinezen niet veel veranderd; vaneen echte volksregering of democratie is er dus zoals trouwens nergens inde communistische republieken geen sprake. Het individualistisch karakter van de Chinees (de gehechtheid aan een persoon of familie) maakt het zeer moeilijk China tot ’n eenheid te brengen, waar trouwens de geweldige uitgestrektheid van het land ook wel mede schuld aan zal zijn; het zal dan een eenheid, door geweld van buiten opgelegd en door terrorisme in stand gehouden, moeten zijn iets, wat de communisten overal vel is toevertrouwd. En v/aar ieder op de eerste plaats bedacht is op eigen veiligheid, is een binnenlandse samenzwering, zelfs tegen de meest tirannieke regering, practisch onmogelijk. De Chinese cultuur is altijd uitgegaan van de mens, zoals die zich vertoont in het practische leven; dit soort van humanisme gaat rechtdraads in tegen de leer van het communisme, voor wie de mens geen..— mens maar op de eerste plaats een onderdeel vaneen grote productie-machine 13. En daar weten ze wel weg mee! De Chinees is van nature pacifist, en in geschillen een meester in het vinden vaneen middenweg bij beslissingen. Het communisme leeft van onrust, oproer, oorlog, staking, relletjes overal, waar het nog niet volledig meester is: het 1s de naaste voorbereiding op de communistische (wereld) -revolutie. Daarom worden de hulpbronnen vaneen land voortdurend voor dat doel uitgebaat en in dienst daarvan gesteld hetgeen natuurlijk een grote armoede en verproletarisering van het volk tot gevolg heeft. Of de Chinees zich ook verzoenen kan met dit soort van radicalisme ? In het Chinese communisme gebeurt ’t voor de eerste keer, dat de Chinese cultuur (tot dan toe altijd zelfstandig gebleven) de dienstmaagd, de slavin moet worden vaneen andere cultuur en de fantastische idee vaneen wereldbeheerser moet dienen. Zal de Chinese cultuur ondergaan, of ze overleven? Als China zelf militair krachtig genoeg is en niet langer meerde dienstknecht der Sovjets zal willen zijn zal het dan de vijand daarvan worden? Allemaal beschouwingen, die op lange termijn werkzaam zijn. H> lang? --- Meer vrijheid voor Triëst LONDEN, 10 Mei (Reuter) De meeste plaatselijke bestuursdepartementen van de zone A. van het vrije gebied van Triest zullen onder Italiaans beheer komen. Dit is besloten op de Londense besprekingen tussen Amerika, Engeland en Italië, die een maand hebben geduurd. Generaal Sir John Winterton, hoofd van het Brits-Amerikaanse bestuur van de zone A, zal alle bestuursmacht inde zone behouden, maar zal eendoor de Italiaanse regering te benoemen raadsman toegevoegd krijgen om „de Italiaanse regering te vertegenwoordigen bij alle zaken, waarbij Italië belang heeft”. De Italiaanse premier de Gasperi heeft Vrijdagavond verklaard dat door deze overeenkomst „op geen enkele wijze wordt vooruitgelopen op de oplossing van het vraagstuk Triest”. Italië wachtte nog steeds „tot Joego-Slavië bereidheid zou tonen om tot een voor beide landen noodzakelijke vriendschappelijke en eervolle overeenkomst te komen”. Eerst zou echter een einde moeten komen aan „het vervolgen van Italianen inde Joego-Slavische zone van Triëst”, aldus de Italiaanse premier. —O— Suiker zal van Maandag af in Polen worden gerantsoeneerd. De suiker, die op de bon wordt verkocht, zal tegen een speciale lage prijs verkrijgbaar zijn. Suiker zal ook vrij kunnen worden verkocht „tegen de handelsprijs”. --- in de windhoek Dr. Nolens en Staatsmijnexploitatie Als slagzin heeft de eerste zin van de rede, welke dr. Nolens in 1901 inde Tweede Kamer hield bij de behandeling van het wetsontwerp betreffende de staatsexploitatie der Limburgse mijnen, opgeld gedaan. Men vindt haar zelfs als motto voor het weldoorwrochte en indrukwekkend uitziende jubileumboek, dat de Staatsmijnen ter gelegenheid van hun gouden jubileum hebben uitgegeven: „Een land, dat zijne natuurlijke hulpbronnen van rijkdom niet weet „te gebruiken, bewijst dat het deze niet waard is”. De tegenwoordige staat van exploitatie der Limburgse mijnen bewijst, dat ons land zijn voorraad zwarte goud terdege waard is. Trouwens op het moment, dat de Venlose Kameraf ge vaardigde zijn gevleugeld woord sprak, was er ook niemand beducht, dat men de Limburgse kolen ongebruikt zou laten liggen. Gegadigden voor een concessie waren er genoeg, althans buitenlanders, want Nederlanders belegden hun kapitaal inden vreemde. Maar de kwestie lag ergens anders, n.l. inde vraag of men de ontginning, gelijk tot dusverre was gebeurd, zou overlaten aan het particulier initiatief of over zou gaan tot exploitatie van staatswege. De grote verdienste van dr. Nolens zit dan ook niet zozeer hierin, dat hij een promotor was van de kolenontginning in Limburg, maar dat hij de grote voorvechter was van staatsexploitatie. Toen Nolens deze zaak inde Tweede Kamer bracht was hij nog maar pas inde Kamer, nl. vanaf 1897. In dat jaar had hij zijn maidenspech gehouden kenmerkend voor hem over de sociale rechtvaardigheid. Zijn tweede rede, in 1898, ging over de Limburgse kolen, d.w.z. over de mijnwet van 1810. Deze mijnwet bond de regering met handen en voeten aan de concessionaris; was eenmaal ’n concessie voor kolenwinning verleend dan was deze onherroepelijk en de regering mist- de bevoegdheid de concessionaris tot exploitatie te dwingen. Het kwam dus hierop neer, dat, als men met de concessiepolitiek doorging, de toekomst van Limburg op genade en ongenade werd overgeleverd aan ondernemers, die voor het merendeel van vreemde nationaliteit waren en voor de kolenexploitatie geen andere norm hadden dan hun eigen belang. Op dat tijdstip was ir. C. Lely (de grote man van de Zuiderzeewerken) minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, waaronder ook het mijnwezen ressorteerde. Wat ir. Lely bij een persoonlijk bezoek waarnam bracht hem de overtuiging bij, dat de tot dan gevolgde weg niet de juiste was. Ook inde pers van die dagen kan men deze mening geformuleerd vinden. Toen in April 1899 een staatscommissie werd ingesteld om te bestuderen, welk beieid diende te worden gevolgd t.o.v. de kolenontginning in Limburg hield dit een persoonlijk succes voor de jonge Nolens in, temeer omdat hij zelf tot voorzitter van die commissie werd benoemd. Een tweede succes lag in het feit, dat op dezelfde dag een wijziging van de mijnwet 1810 aan de orde kwam teneinde onwillige of onmachtige concessionarissen ter zijde te kunnen schuiven. De grote verdienste van Nolens, waarvoor Limburg Nederland hem zeer dankbaar behoort te zijn, ligt evenwel voornamelijk inde buitengewoon knappe en tactische manier waarop Nolens als voorzitter van bovengenoemde staatscommissie en als Kamerlid de gedachte der staatsexploitatie verdedigde. Jaren later heeft men in het socialistische kamp deze stellingname van Nolens voor staatsexploitatie wel eens willen uitbuiten bij een streven naar staatsexploitatie in het algemeen. Volkomen ten onrechte. Het ging hier niet om staatsexploitatie in beginsel tegenover particuliere exploitatie in beginsel, maar om de vraag wat in het bijzondere concrete geval van de kolenwinning in Limburg het meest doeltreffend was. Volgens Nolens was het in het belang van de staat zelf (de inkomsten) de verbruikers en vooral de arbeiders, dat het nog niet in ontginning zijnde kolengebied voor exploitatie van staatswege werd gereserveerd. Maar in 1901 waren er heel wat gezaghebbende personen ook in Limburg die hem in dit opzicht allerminst gelijk wilden geven. Zo kwam er o.m. bij de Tweede Kamer een adres binnen, ingezonden door 26 burgemeesters en gemeentebesturen „inde aangetoonde steenkolenmijnvelden in Zuid-Limburg” (dus uit het toekomstige mijngebied), waarin aangedrongen werd op verwerping van het wetsontwerp betreffende exploitatie van staatswege en op spoedige toewijzing van conces* sies. Van staatsbemoeiing vreesde men vertraging verambtelijking en duurdere exploitatie. Nolens heeft goed gezien, dat kan nu bij het vijftig jarig bestaan van de Staatsmijnen met voldoening worden vastgesteld. De grondige studie der staatscommissie welke geheel het stempel van Nolens draagt en de daarop gebouwde argumenten waren zo overtuigend, dat het wetsontwerp met een zéér grote meerderheid door Tweede en Eerste Kamer werd goedgekeurd. En dat wil wat zeggen ineen tijd, dat ’t liberalisme hoogtij vierde. Nolens heeft ook op deze wijze belangrijk bijgedragen tot de welvaart van Nederland en in het bijzonder van Limburg. Als straks zijn monument te Venlo verrijst zal dat zeker niet onvermeld blijven. Minister van den Brink heeft Nolens naam reeds genoemd in zijn feestrede bij het gouden jubileum der Staatsmijnen en men vindt in het jubileum-standaardwerk van deze mijnen zijn verdiensten uitvoerig geboekstaafd ineen hoofdstuk, dat prof. Verberne heeft geschreven. Het zou treffend zijn geweest wanneer ter gelegenheid van dit gouden jubileum een steen was opgericht op Nolens’ graf, dat er momenteel als een willekeurig perkje violen uitziet, en nog immer kruis en naamaanduiding mist. Een land, dat zijn grote mannen niet weet te eren, bewijst dat het deze niet waard is, ---